Moje motto

„Często spotykam się ze stwierdzeniem, że wszyscy jesteśmy niepełnosprawni. Ludzie bywają okaleczeni w najróżniejszy sposób: zatruci przez toksyczne relacje, zranieni przez miłość, przytłoczeni utratą pracy, rozdarci wewnętrznie z powodu rozpadu rodziny, sparaliżowani strachem czy niepokojem... Okaleczenie może dotyczyć każdego, w każdej sferze życia i w każdym środowisku społecznym” - J.-B. Hibon "Pijany ze szczęścia. Opowieść o życiu spełnionym"

wtorek, 24 stycznia 2017

Ciężkie jest życie amerykańskiego prezydenta - cz. 2(od Zacharego Taylora do Stephena Clevelanda)

Dzisiaj postanowiłam kontynuować treść posta napisanego w dniu 21 stycznia 2017 roku, a który dotyczył najważniejszych dokonań pierwszych 11 prezydentów Stanów Zjednoczonych. A ponieważ sprawowanie tego urzędu nie skończyło się na Jamesie Polku, to przed nami sylwetki kolejnych 11 amerykańskich mocarzy(a wśród nich mój ulubiony Abraham Lincoln):
Zachary Taylor
Dwunastym prezydentem Ameryki był kandydat ugrupowania wigów - Zachary Taylor. Z powodu niedzieli został zaprzysiężony na ten urząd w dniu 5 marca 1849 roku(zawsze odbywało się to 4 marca, dlatego przez jeden dzień p.o. prezydenta był przewodniczący Senatu - David Rice Atchison). Musiał się zmierzyć z wieloma problemami, m.in. niewolnictwem. Na północy nasiliły się ruchy abolicjonistyczne, zaś na południu istniało niebezpieczeństwo buntu niewolnictwa. Taylor uregulował więc status Nowego Meksyku i Kalifornii, które zostały przyłączone do Stanów w 1850 roku. Obawiając się opowiedzenia się nowych stanów przeciw niewolnictwu, a tym samym zakłócenia dotychczasowej równowagi, prezydent ogłosił "Kompromis 1850 roku", który zastępował Kompromis Missouri(nowo przyjęte stany miały same decydować o wprowadzeniu lub zakazaniu niewolnictwa, jednak stany południowe miały mieć zagwarantowane utrzymanie statusu quo). Ponadto polityka prowadzona przez Taylora dążyła do zapewnienia Staną Zjednoczonym możliwości korzystania z trasy wodnej w Ameryce Środkowej, m.in. dzięki zawarciu traktatów handlowych z Nikaraguą, Gwatemalą i Hondurasem.
Millard Fillmore
Po szesnastu miesiącach urzędowania Taylora władzę w państwie objął inny przedstawiciel wigów - Millard Fillmore. Zaraz po objęciu urzędu zaaprobował „Kompromis 1850 roku”. Ponadto nowy prezydent zadbał o rozbudowę infrastruktury na Zachodzie, która zgrała się w czasie z szalejącą w Kalifornii gorączką złota. Wspierał też ustawy pocztowe obniżające opłaty, co wpłynęło pozytywnie na rozwój handlu. W drugiej połowie XIX wieku w Stanach Zjednoczonych wzrosło zainteresowanie Japonią(amerykańskie statki parowe wymagały uzupełnień węgla, kutry rybackie były znoszone przez prąd do Azji wschodniej, a także dlatego że szukano nowych rynków w tamtych rejonach). Fillmore był jak najbardziej za wysłaniem oficjalnej misji handlowej. Już w styczniu 1851 roku zgodził się na wysłanie floty do Japonii, po to, aby zawrzeć korzystny układ handlowy, uzyskać dostęp do minimum jednego portu dla statków handlowych oraz otrzymać zgodę na udzielanie pomocy rozbitkom amerykańskim i zaopatrywanie statków. Okręty dotarły na miejsce dwa lata później 8 lipca, zaś ekspedycja pod groźbą wojny wymusiła akceptację dla nieporównywalnych propozycji amerykańskich. Prezydent zawarł też traktaty handlowe z Kostaryką, Brazylią i Peru, poprawił stosunki z Meksykiem, kontynuował rozmowy z Nikaraguą w sprawie budowy kanału. Był przeciwny prowadzonym na Kubie ekspedycjom(m.in. w kwietniu 1852 roku odmówił podpisania trójstronnego porozumienia zainicjowanego przez Hiszpanię pomiędzy USA, Francją, a Anglią, które dotyczyło właśnie Kuby).
Franklin Piece
Na czternastego prezydenta wybrano wywodzącego się ze zgrupowania demokratów Franklina Pierce. Niemal od razu po objęcia prezydentury zajął się za rozwój infrastruktury(planował m.in. budowę transkontynentalnej trasy kolejowej mającej przebiegać na południu lub na północy kraju), postanowił też założyć kolejne dwa stany: Nebraskę i Kansas, co doprowadziło do licznych antagonizmów. W zakresie polityki zagranicznej Pierce musiał sobie poradzić z konfliktem z Wielką Brytanią dotyczące połowu ryb wokół Kanady. Negocjacje zakończyły się podpisaniem traktatu, który umożliwiał wolny połów ryb zarówno statków amerykańskich, jak i kanadyjskich, a dodatkowo umożliwiono wzajemną żeglugę na Rzece Świętego Wawrzyńca i jeziorze Michigan oraz obniżono cła protekcyjne. Pierce był zainteresowany też kupnem Kuby oraz Hawajów, do czego niestety nie doszło. Za czasu jego prezydentury wszedł również w życie Traktat z Kanagawy, który dotyczył stosunków handlowych i morskich z Japonią.
James Buchanan
Po czteroletniej kadencji Franklina Pierce, na piętnastego prezydenta wybrano Jamesa Buchanana - również demokratę. Największym wyzwaniem przed którym przyszło mu stanąć był problem niewolnictwa, który coraz bardziej dzielił stany północne od południowych. Ponieważ sympatyzował z ruchami proniewolniczymi wolał nie podejmować żadnych działał w tych kwestiach, zostawiając decyzję Sądowi Najwyższemu. Innym ważnym krokiem podczas piastowania przez niego urzędu była kwestia starającego się o przyjęcie do Unii terytorium stanu Utah. W 1857 roku zamieszkujący je mormoni, złożyli wizytę Buchananowi i zaprezentowali mu liczne skargi. W odpowiedzi prezydent mianował nowego gubernatora - Alfreda Cumminga, który zastąpił mormońskiego lidera Brighama Younga. Poskutkowało to walkami między zwolennikami jednego, a zwolennikami drugiego. Prezydent wysłał do Utah negocjatora, któremu udało się zażegnać konflikt. W zakresie polityki zagranicznej zainicjował rokowania w sprawie renegocjacji układu Claytona-Bulwera, pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią, które zakończyły się połowicznym sukcesem(Senat amerykański nie zgodził się na przekazanie Islas de la Bahia Hondurasowi, przez co rozmowy zostały zerwane). Podobnie jak jego poprzednicy, Buchanan zainteresowany był kupnem Kuby, jednak Kongres nie podzielał tego zainteresowania. Za jego prezydentury ratyfikowano układy handlowe z Japonią.
Abraham Lincoln
Na szesnastego prezydenta wybrano republikanina Abrahama Lincolna. W swoim przemówieniu inauguracyjnym zapowiedział, że będzie dążył do zachowania jedności kraju, a jednocześnie apelował do Konfederacji, aby powróciła do Unii. Oficjalnie nie wypowiadał się na temat niewolnictwa. Powołał rząd złożony z dawnych wigów oraz demokratów. Już na początku urzędowania zaproponowano mu zjednoczenie kraju za pomocą wojny z jednym z europejskich mocarstw, on jednak odrzucił tą propozycję. 12 kwietnia 1861 roku wojska konfederackie zaatakowały Fort Sumter znajdujący się w Karolinie Południowej i dwa dni później zajęły go, co jest uważane za początek wojny secesyjnej. Wkrótce Lincoln nakazał wojskom federalnym odzyskania zajętych fortów, a także wprowadził blokadę morską wobec statków Południa. Spowodowało to sprzeciw Anglii i Francji, które broniły swoich interesów handlowych. Także większość pozostałych europejskich stolic ogłosiła neutralność wobec walczących stron. Pod koniec 1862 roku Sąd Najwyższy orzekł, że wprowadzenie blokady było prawne i skutkowało stanem wojny domowej w kraju. W tym samym czasie prezydent był ostro krytykowany przez przeciwników wojny i Południowców. Podkreślał wówczas, że jego głównym celem nie jest walka z niewolnictwem, lecz walka o utrzymanie jedności kraju. Po powstrzymaniu działań ofensywnych w Północnej i Południowej Karolinie oraz Georgii, prezydent poruszył kwestię niewolnictwa w kontekście wojny. Nie chciał robić tego wcześniej, żeby nie rozdrażnić stanów przygranicznych, zachowujących niewolnictwo, ale nie dokonujących secesji. 22 lipca 1862 roku Lincoln przedstawił na posiedzeniu gabinetu wniosek o proklamacji zniesienia niewolnictwa, który został oficjalnie ogłoszony 22 września tegoż roku. Dekret prezydenta mówił, że wszyscy czarnoskórzy niewolnicy ze stanów walczących przeciw Unii będą wolni od 1 stycznia 1863 roku. Ponadto Lincoln osobiście angażował się w sprawy wojskowe i strategiczne.
Andrew Johnson
Po niespodziewanym zakończeniu kadencji przez Abrahama Lincolna, na jego następcę wybrano demokratę, Andrewa Johnsona. Nowy prezydent tuż po objęciu urzędu zdecydował się na kontynuację polityki swojego poprzednika. Nie zmienił też składu rządu. Powołał też sąd wojskowy mający sądzić zamachowców. Stopniowo znosił restrykcję wobec stanów południowych i ogłaszać amnestię dla buntowników, co nie spodobało się radykalnemu skrzydłu republikanów, a tym samym utworzyła się silna opozycja wobec prezydenta. Sytuację Johnsona dodatkowo pogorszyło weto wobec XIV poprawki do Konstytucji. Po wyborach do Kongresu w 1866, umocnieni radykalni republikanie, wysunęli propozycje wojskowej okupacji Południa, pozbawienia białych mieszkańców praw obywatelskich i całkowite uwolnienie czarnoskórych niewolników. Rok później radykałowie przegłosowali ustawę, wprowadzającą stan wojenny na terenach Konfederacji. Zawierała ona klauzulę pozbawiającą Johnsona stanowiska naczelnego dowódcy sił zbrojnych. Jednocześnie uchwalono ustawę, która zakazywała prezydentowi odwołania członka rządu, bez zgody Senatu. W sprawach zagranicznych Johnson zdawał się na zdanie sekretarza stanu, Williama Sewarda. Chciał uzyskać m.in. dostęp do Indii Zachodnich, toteż starał się o nabycie Wysp Dziewiczych, Hawajów oraz Santo Domingo. Po zakończeniu wojny secesyjnej z jego inicjatywy rozpoczęto też negocjacje w sprawie zakupu od Rosji Alaski. Chociaż układ podpisano 30 marca 1867, to prezydent zatwierdził go dopiero 28 maja, zaś Izba Reprezentantów zdecydowała się na wyłożenie wymaganej sumy przeszło rok później - 18 maja 1868 roku. Za czasów Johnsona nawiązano również stosunki dyplomatyczne z Chinami. Na mocy poprawki do układu z Tiensin z 1858 roku Stany Zjednoczone miały nie ingerować w integralność terytorialną  Chin, jak także oba kraje miały respektować prawa obywateli do zmiany przynależności państwowej.
Ulysses Grant
Podczas obejmowania urzędu prezydenta Ulysses Grant podkreślił, że chce jak najszybciej wprowadzić XV poprawkę do Konstytucji, która umożliwiałaby głosowanie czarnoskórym mieszkańców, odbudować zniszczonego wojną Południa oraz spłacić dług wojenny(wynosił on 400 milionów dolarów). Niestety, gabinet Granta był jednym z najbardziej skorumpowanych i niekompletnych w historii kraju. Powołani przez niego ludzie nie mieli odpowiednich kwalifikacji i otrzymali stanowiska głównie dzięki znajomości z Grantem. Głównym problemem pierwszej kadencji prezydenta była odbudowa Południa. Postawa prezydenta zmierzała do przyznania czarnoskórym mieszkańcom praw wyborczych oraz swobód obywatelskich. Spowodowało to ostre protesty, bunty i rozpoczęcie działalności Ku Klux Klanu. Wobec tego Grant wprowadził stan wojenny wszędzie tam, gdzie wymagała tego sytuacja. Usilnie zabiegał o zakup albo aneksję Santo Domingo, a także Dominikany, do czego jednak nie doszło. Pod koniec pierwszej kadencji Granta na Kubie wybuchła wojna dziesięcioletnia przeciw Hiszpanii. Amerykanie solidaryzowali się z ruchem wyzwoleńczym i domagali się wsparcia militarnego od rządu. Prezydent postanowił jednak ogłosić neutralność USA(miało to być odwetem za podobne działanie Hiszpanii wobec Konfederacji, w czasie wojny secesyjnej. Wkrótce zmienił jednak zdanie, co było krytykowane przez społeczeństwo. Grand podjął też kroki zmierzające do aneksji Hawajów - wznowił negocjacje, które w jego imieniu prowadził Hamilton Fish. Udało mu się m.in. podpisać układ handlowy, z klauzulą zapewniającą, że wyspy nie zostaną przekazane żadnego innemu mocarstwu. Kiedy w Europie toczyła się wojna francusko-pruska, w Ameryce dominowały nastroje propruskie. Chociaż Otto von Bismarck liczył na wsparcie Stanów Zjednoczonych, Fish zapewniał o neutralności kraju wobec stron walczących. Mimo tego prawo amerykańskie zezwalało na handel bronią prywatnym firmom, przez co znacznie się one wzbogaciły. Co więcej, po zwycięstwie Prus amerykański prezydent szybko uznał system republikański wprowadzony we Francji, a jednocześnie odmawiał Francji stanowiska mediatora z Prusami. Wkrótce na jaw wyszedł skandal nazywany "Whiskey Ring" - producenci alkoholu i urzędnicy Departamentu Skarbu otrzymywali nielegalne zyski z nieopodatkowanego alkoholu, które następnie częściowo zatrzymywali, a resztę przekazywali na fundusze Partii Republikańskiej. Chociaż Grant został informowany o sytuacji, jednak nie podjął żadnych kroków. Sprawa wyszła na jaw za pośrednictwem sekretarza skarbu Benjamina Bristowa, który oświadczył, że szef grupy Whiskey Ring, John McDonald wręczył łapówkę sekretarzowi prezydenta Oriville’owi Babcockowi, aby wstrzymać dochodzenie. Pomimo że Babcock został oskarżony i skazany, Grant nadal utrzymywał, że jest on niewinny.
Rutherford Hayes
Dziewiętnasty prezydent Ameryki, republikanin Rutherford Hayes, dowiedział się dzień przed terminem objęcia urzędu, czyli 3 marca 1877 roku. Jeszcze tego samego dnia wieczorem w Białym Domu złożył swoją przysięgę. Chcąc ograniczyć system łupów politycznych, 22 czerwca wydał zakaz by pracownicy administracji państwowej angażowali się w kampanie wyborcze czy uczestniczyli w zjazdach partii politycznych. Zaraz po objęciu prezydentury, Hayes wycofał wojska z Południa(doprowadziło do objęcia tam władzy przez demokratów i dyskryminacji rasowej czarnoskórych mieszkańców przez Ku Klux Klan, dodatkowo demokraci blokowali w Kongresie ustawy, zakazujące dyskryminacji rasowej na Południu).  W połowie 1877 roku prezydent stanął przed problemem masowych strajków pracowników kolei. Wobec próśb gubernatorów stanów wysłał do nich wojsko, żeby opanować protestujące tłumy. Zaostrzyło to tylko demonstracje, ponieważ opinia publiczna stała po stronie kolejarzy.  Wydarzenie to zapoczątkowało powstanie organizacji związkowych w Stanach Zjednoczonych(np. Międzynarodowego Związku Robotniczego). W sferze polityki zagranicznej Hayes zabiegał, aby mający powstać kanał międzyoceaniczny w Panamie, był pod wyłączną kontrolą Stanów Zjednoczonych. Jego budowę rozpoczął Francuz nazwiskiem Lesseps, który zwrócił się do rządu amerykańskiego o pomoc finansową. Hayes zaprotestował by kanał miał być kontrolowany przez jakiekolwiek państwo europejskie. Za kadencji dziewiętnastego amerykańskiego prezydenta do kraju przybyło wielu Chińczyków. Przyczyniło się to do licznych protestów i antyimigracyjnych nastrojów, zwłaszcza w zachodniej części kraju. Na prezydenta wywierano presję, aby podjął politykę zmierzającą do zmniejszenia napływu Chińczyków. Kongres powołał specjalną komisję, która opracowała raport. Na jego podstawie przyjęto antychińską ustawę „Fifteen Passenger Bill”(mówiącą, że statki amerykańskie mogą zabrać na swój pokład najwyżej 15 obywateli chińskich). Hayes zawetował ją i wysłał do Chin specjalną delegację. Celem misji było opracowanie nowej polityki imigracyjnej obu państw. Wynegocjowane porozumienie zezwalało na ograniczanie migracji chińskiej siły roboczej do USA, jednocześnie zakazując obywatelom Stanów Zjednoczonych eksportować do Chin opium.
James Garfield
James Garfield był jednym z najkrócej urzędujących prezydentów Stanów Zjednoczonych. Zaprzysiężono go na to stanowisko 4 marca 1881 roku, natomiast 19 września tego samego roku zginął zastrzelony przez zamachowca na dworcu kolejowym w Waszyngtonie. Dokonał tego niejaki Charles Guiteau, który wcześniej bezskutecznie zabiegał u prezydenta o stanowisko konsula we Francji. Prezydentura Garfielda była krótka, nie zdążył więc podjąć wielu inicjatyw. Kiedy w maju Clara Barton założyła Amerykański Czerwony Krzyż i zaproponowała by prezydent został jego przewodniczącym, ten odmówił twierdząc, że funkcja ta należy się wyłącznie założycielce. W czasie prezydentury Garfielda wyszedł na jaw skandal korupcyjny, dotyczący Departamentu Poczty. Dziennik "New York Times" ujawnił, że zawarł on kontakty na 4 miliony dolarów z politykami Partii Republikańskiej z zachodniego wybrzeża, w celu szybkiego dostarczenia tam poczty. Zdarzało się, że poczta była tam dostarczana tylko trzy razy w roku. Prezydent zdążył zażądać szybkiego ujawnienia i ukarania winnych, co przyczyniło się do reformy administracji państwowej.
Chester Arthur
Po przedwczesnym odejściu Jamesa Garfielda na jego miejsce wybrano republikanina Chestera Arthura. Zaraz po objęciu urzędu, zmienił skład całego swojego rządu, zachowując jedynie sekretarza wojny. Skandal w Departamencie Poczty, ujawniony za poprzedniej prezydentury, spowodował postawienia przed sądem wysokich urzędników. Tylko ci najniżsi rangą zostali skazani, nawet kiedy chodziło o względnie niegroźne przestępstwa. Doprowadziło to do reformy służby publicznej. Dokonała się ona dzięki tzw. ustawie Pendletona podpisanej przez Arthura na początku 1863 roku. Powoływała ona Komisję Służby Cywilnej, mającej nadzorować 10% pracowników administracji, sprawdzać kompetencje kandydatów do stanowisk państwowych i karać za nadużycia. Podczas jego prezydentury rząd miał spore nadwyżki w budżecie państwa. Arthur chciał wydatkować je na obniżenie podatków, spotkał się jednak z odrzuceniem tego projektu przez Kongres(suma summarum nadwyżkę spożytkowano na modernizację portów). W 1883 roku rozpoczęto rozbudowę floty wojennej, która trwała cztery lata. Rok po inicjatywie prezydenta powołano Akademię Marynarki Wojennej. Na czas kadencji Arthura przypadło zainteresowanie kolonizacji Afryki. Pomimo sprzeciwu wielu europejskich państw, Stany Zjednoczone uznawały działalność powołanego przez króla Belgii, Leopolda II, Międzynarodowego Towarzystwa Afrykańskiego, zajmującego się kolonizacją Konga i zawieraniem umów handlowych z miejscowymi wodzami plemiennymi. Arthur uważał, że zabezpieczy to interesy jego kraju. Działanie to doprowadziło do akceptacji Towarzystwa również przez kraje europejskie, chociaż obawiano się, że Kongo zostanie zawłaszczone w dużej mierze przez Stany Zjednoczone.
Stephen Grover Cleveland
Dwudziestym drugim prezydentem Ameryki wybrano demokratę, Stephena Grovera Clevelanda. Była to pierwsza część jego prezydentury. Od początku uważał, że główny kurs ustawodawczy powinien wyznaczać Kongres. Co ciekawe, on sam nie miał z nim dobrych stosunków, np. nie zgadzał się z jego ustawami i stosował wobec nich prawo weta. Usiłował zreformować administrację państwową poprzez wymianę ludzi w niej zatrudnionych. Starał się utrzymać pozycję Stanów Zjednoczonych na Hawajach(m.in. poprzez odnowę układu o wzajemności, który zawierał klauzurę dotyczącą portu Pearl Harbor). Na krótko przed objęciem prezydentury przez Clevelanda. w Berlinie miała miejsce konferencja dotycząca kolonizacji Konga. Udział USA wzbudził sprzeciw grup izolacjonistycznych, dlatego Cleveland jako prezydent nie przedłożył Senatowi sprawozdania z konferencji. Za jego pierwszej kadencji Francja podarowała Stanom Statuę Wolności, którą odsłonięto w 1888 roku. Kiedy w latach 1885 - 1889 dokonano reorganizacji i usprawnienia Departamentu Sił Morskich, prezydent zlecił budowę dużej ilości okrętów. Ich zadaniem miała być ekspansja terytorialna lub ochrona własnych statków handlowych.

4 komentarze:

  1. Karolinko, przeczytałam jednym tchem. Mam nadzieję, że będzie ciąg dalszy.
    Uściski:)

    OdpowiedzUsuń
  2. Bardzo interesujący wpis! Pozdrawiam serdecznie!:)

    xxBasia

    OdpowiedzUsuń
  3. Karolinko!
    Świetny post. Przekazałaś nam sporo cennych informacji.
    Całuję i pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Reszta informacji o prezydentach już się tworzy

      Usuń