niedziela, 15 listopada 2026

2462. Gry planszowe i karciane poszły na przysłowiowy ruszt

Graliśmy z dzieciakami na świetlicy środowiskowej w gry planszowe i towarzyskie. Nie żadne tam komputerowe z ogłupiającą, deliryczną muzyczką, ale takie, którym towarzyszyły autentyczne krzyki to radości, to zawodu. Wiecie, stare poczciwe "kalambury", bierki, "Piotruś", "statki", "Super Farmer", "Pełny kurnik", "Wirus", czy też "Daję słowo". Na początku myślałam, że to nie przejdzie, że dzieciaki wychowane już w XXI wieku będą się nudzić. Bo nie ma muzyki, bo nie ma automatycznej interakcji. Czyli czegoś, co jednak przyciąga młodego człowieka i naładowywuje jego endorfiny. Jest za to współpraca i czekanie, albo na porażkę, albo na zwycięstwo.
W takim "Piotrusiu" nie decyduje strategia, ale szczęście do wylosowanej karty. Albo będziemy mieć parę, albo nie. Jednak "Super Farmer", "Pełny kurnik" i "Wirus" w dużej części opierają się i na jednym, i na drugim. Czasami już, już czujemy się zwycięzcami, wystarczy jednak jeden niesprzyjający rzut lub jedna nieprzychylna karta i już musimy zaczynać od nowa. Z kolei w kalambury, "Statki", "kółko i krzyżyk", czy też bierki możemy grać nie posiadając żadnych specjalnych atrybutów. Moje pierwsze bierki to były zapałki, z czego niektóre były złamane w połowie, bądź miały ułamane główki. A zabawy i śmiechu dawały nie mniej, niż gry na konsole. 
Bardzo ciepłe wspomnienie z dzieciństwa mam w stosunku do gry "Super Farmer". W czwartej klasie szkoły podstawowej uczyła mnie bardzo mądra matematyczka. Jej mądrość nie wynikała jednak ze posiadanej wiedzy, ale ze sposobu zaangażowania ucznia w myślenie matematyczne. Pamiętam, że to był ostatni dzień przed zimową przerwą świąteczną, tzw. wigilia szkolna wraz z jasełkami. Chociaż matematyka była na pierwszych dwóch lekcjach, to pani Basia nie kazała nam otwierać książek i zeszytów, ani nie pisała na tablicy żadnych rachunków. Wyjęła z torebki dwie gry: "Memory" oraz "Super Farmer" i podzieliła nas na dwie grupy: pierwsza to byli czwartoklasiści, a druga piątoklasiści. Przez jedną godzinę graliśmy w "Memory", ćwicząc swoją pamięć, a przez drugą w "Super Farmera", ćwicząc strategię i logiczne myślenie. A pani matematyczka chodziła pomiędzy jednym stolikiem a drugim i pomagała nam w naszych zmaganiach. Niby taka mała zmiana, a zapadła mi w pamięć. Bardzo bym chciała, aby moje dzieciaki też miały takie piękne wspomnienia.

środa, 11 listopada 2026

2461. Przeklęty obraz...

Jedną z moich wakacyjnych lektur był "Mały przyjaciel" autorstwa Donny Tartt. Jak pisałam w poście, który jej poświęciłam, była dla mnie męczarnią. Do dzisiaj nie wiem o co w niej chodziło i kto ostatecznie pozbawił życia małego Robina. Według innych recenzji to właśnie w tej treści o tym chodzi. O zachowanie otoczki tajemniczości wokół całej tragedii i pozostawienie domyślenia się końca czytelnikowi. Nie wiem, jak inni czytelnicy, ale ja tego się nie domyśliłam. Może jestem za głupia na tego typu rodzaj literatury?
Tymczasem na mojej półce z książkami na wsi od roku stoi książka tej samej autorki zatytułowana "Szczygieł". 850 stron, 100 pierwszych przeczytałama już podczas kilkudniowego pobytu w te wakacje. Treść od początku była dla mnie raczej zrozumiała, jednak po drodze trafił mi się owy "Mały przyjaciel" i trochę się zjeżyłam do niej. Ale tylko troszeczkę, bo podczas wyjazdu na Wszystkich Świętych ponownie do niej sięgnęłam. I wiecie, że jej akcja tak mnie wciągnęła, że przebrnęłam przez całą resztę stron. Sama się sobie dziwię. W dodatku coś z niej wyniosłam.
Tytuł: "Szczygieł"
Autor: Donny Tartt
Wydawnictwo: Znak Litera Nova
Kraków 2024
Ilość stron: 844

Czy kradzież z galerii sztuki małego niepozornego obrazu może sprowadzić na złodzieja fatum? Czytając "Szczygła" odnosi się wrażenie, że tak. Gruba książka napisana przez Donny Tartt zabiera czytelnika w świat pełen wypadków i zdarzeń, których nikt nie chciałby przeżyć, a także w wewnętrzny świat przeżyć nastoletniego, a potem już dorosłego, Theo.
Głównym bohaterem powieści jest Theo, którego poznajemy, gdy ten ma trzynaście lat. Chłopiec mieszka z matką, ojciec, który jest alkoholikiem, wyprowadził się z domu i znalazł sobie nową rodzinę. Pewnego dnia matka chłopaka zostaje wezwana do szkoły w związku z bójką, w jaką wdał się jej syn. Chcąc potem z nim porozmawiać, zabiera go do galerii sztuki, gdzie zwraca uwagę na mały obraz zatytułowany "Szczygieł", który wisi w jednej z sal. Niemal w tej samej chwili wybucha bomba, a Theo jest jedną z niewielu osób, które uchodzą z życiem. Na liście ofiar jest też jego mama. Nastolatek trafia do domu swojego szkolnego kolegi Andy'ego u którego czuje się jak w rodzinie. Chłopak skrywa jednak pewną tajemnicę - przed opuszczeniem ruin galerii ściągnął ze ściany ulubiony obraz mamy i zabrał ze sobą. Wkrótce ojciec chłopca zgłasza się po niego i Theo zmuszony jest opuścić gościnny dom. W nowym miejscu zamieszkania poznaje Borisa, który wprowadza go w świat alkoholu i narkotyków. Kilka lat później ginie także ojciec Thea. Osierocony chłopak wraca do Londynu, gdzie sam sobie radzi z dorastaniem, demonami przeszłości oraz niegościnnym światem.
"Szczygieł" Donny Tartt jest doskonałą opowieścią psychologiczną. Tak naprawdę główny motyw, tytułowy obraz, jest w niej na drugim planie. Na ten pierwszy wysuwa się Theo i jego dorastanie w świecie, który nie jest mu przyjazny. Najpierw śmierć mamy, potem ojca, ciągłe przeprowadzki z jednego miejsca w drugie, szemrane towarzystwo, w końcu zetchnięcie ze światem alkoholu, narkotyków i szemranych interesów. Tak naprawdę może to spotkać każdego z nas. Może niekoniecznie w takiej kumulacji, ale jednak. W pewnym momencie ma się wrażenie, że ukryty w walizce Thea obraz jest po prostu zapomniany. Tak jakby chciano zapomnieć o przeszłości, żyjąc tu i teraz. Ale to nie do końca jest możliwe, czego też możemy dowiedzieć się z książki.

Nagroda Pulitzera jak najbardziej zasłużona :)
No to teraz mogę sobie obejrzeć ekranizację tej powieści.

poniedziałek, 9 listopada 2026

2460. Wokół duszpasterstwa emigrantów

W tzw. międzyczasie udało mi się załapać na kolejną konferencję, tym razem poświęconą duszpasterstwu emigracyjnemu na podstawie życia i działalności ks. bp. Szczepana Wesołego zorganizowaną z okazji 100 lecia jego urodzin. Temat może nie do końca związany z moimi zainteresowaniami, nigdy jednak nie wiadomo co się może kiedyś przydać.
Co prawda postać bpa Szczepana Wesołego dotychczas nie była mi bliżej znana, a zatem nadażyła się okazja, aby nadrobić te straty.

Szczepań Wesoły przyszedł na świat w tzw. Domu Imigrantów w Katowicach 16 października 1926 roku. Tu też uczęszczał do szkoły, a także służył do Mszy św. jako ministrant w kościele św. Piotra i Pawła na ul. Mikołowskiej. Wybuch II wojny światowej uniemożliwił mu rozpoczęcie nauki w Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Katowicach. Wraz z rodziną wyjechał do Jarosławia, a stamtąd do Sosnowca. Tam spędził dwa lata pracując jako uczeń kupiecki w sklepie. W 1941 roku powrócił do Katowic, gdzie zatrudniono go w przedsiębiorstwie Montanbetrieb oraz w hucie Marta. Dwa lata później skierowano go do budowy bunkrów w Cuxhaven, a na początku 1944 roku, kiedy już odbył przeszkolenie wojskowe w Bielsku, wysłano go na front zachodni do Cannes (Francja). W sierpniu tego samego roku udało mu się zbiec na aliancką stronę, gdzie został przydzielony do polskich jednostek. Pełnił w nich funkcję radiotelegrafisty w oddziałach łączności. Brał udział w walkach z Niemcami w Algerii i we Włoszech.
Po zakończeniu wojny Szczepan uczestniczył w kursach wojskowych w Alessano we Włoszech. Potem pracował w fabryce drutu w Wakefield, a następnie w fabryce bawełny w Halifaxie. W latach 1950 - 1951 pobierał naukę w zakresie szkoły średniej w kolegium jezuickim Campion House. Następnie pracował w fabryce cukierków. 
W latach 1951 - 1957 studiował na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie. Tam w 1957 roku uzyskał licencjat z teologii. Święcenia prezbiteratu przyjął z rąk kardynała Valeria Valerii (prefekt Kongregacji ds. Zakonów) w dniu 28 października 1956 roku w Rzymie. Inkardynowano go do diecezji katowickiej. Swoje studia kontynuował w Papieskim Instytucje Pastoralnym przy Uniwersytecie Laterańskim, w Akademii Alfonsjańskiej oraz Uniwersytecie Pro Deo w Rzymie. W 1967 roku w Instytucie Teologii Pastoralnej Wydziału Teologii Pastoralnej Wydziału Teologicznego Papieskiego Uniwersytetu Laterańskiego uzyskał stopień doktora nauk teologicznych.
Po otrzymaniu święceń prezbiteratu pracował w Rzymie przy polskich wydawnictwach związanych z jubileuszem milenium chrztu Polski. W latach 1958 - 1962 był duszpasterzem polskich emigrantów w Rzymie. Następnie, w latach 1962 - 1965 pracował jako kierownik Sekcji Słowiańskiej Biura Prasowego Sekretariatu Soboru Watykańskiego II. Do jego zadań należało redagowanie biuletynu informacyjnego dla dziennikarzy z Europy Środkowej. W 1967 roku objął funkcję kierownika Cenntralnego Ośrodka Duszpasterstwa Emigracyjnego w Rzymie.
11 grudnia 1968 roku papież Paweł VI mianował go biskupem pomocniczym archidiecezji gnieźnieńskiej i biskupem tytularnym Draganory. Jednak jego głównym przeznaczeniem była praca wśród Polonii zagranicznej. Święcenia biskupie przyjął 7 lutego 1969 roku w Warszawie, w prywatnej kaplicy prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego. Udzielił mu ich właśnie Wyszyński, a współkonsekratorami byli biskup diecezji katowickiej Herbert Bednorz oraz biskup pomocniczy gnieźnieński Władysław Rubin. Za swoją dewizę biskupią przyjął słowa "Laetus serviam", które oznaczają "Będę służył z radością". Jako biskup rezydował w Rzymie. W latach 1968 - 1980 wspomagał Władysława Rubina, który był delegatem Prymasa Polski ds. duszpasterstwa emigracji, a następnie w latach 1980 - 2003 sam pełnił tą funkcję. Odpowiadał m.in. za koordynację duszpasterstwa emigracyjnego. 7 lutego 1994 roku wyniesiono go do godności biskupa ad personam. Jest to tytuł odnosi się do osoby biskupa innego niż biskupa diecezjalnego archidiecezji nadawany w uznaniu jego osiągnięć. Nie przyznaje się wtedy stolicy arcybiskupiejm a więc nie oznacza to podniesienia diecezji, której dany duchowny jest biskupem, do rangi archidiecezji.
W latach od 1980 do 2007 abp Wesoły pełnił też funkcję rektora Kościoła św. Stanisława Biskupa Męczennika w Rzymie. Dodatkowo objął funkcję przewodniczącego Rady Administracyjnej Fundacji Jana Pawła II w Rzymie oraz redaktora kwarrtalnika "Duszpasterz Polski Zagranicą". 8 kwietnia 2003 roku Jan Paweł II przyjął jego rezygnację z urzędu biskupa pomocniczego archidiecezji gnieźnieńskiej i delegata ds. duszpasterstwa emigracji polskiej.
W ramach prac Episkopatu Polski został sekretarzem Komisji ds. Duszpasterstwa Emigracyjnego oraz członkiem Komisji Maryjnej i Komisji ds. Środków Społecznego Przekazu. Wszedł też w skład Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżnych. W 1981 roku był współkonsekratorem podczas sakry biskupa diecezji kieleckiej - Stanisława Szymeckiego.
W 2018 roku, niedługo przed śmiercią, prezydent RP Andrzej Duda, nadał mu Order Orła Białego. Dekoracja odbyła się w ambasadzie RP przy Stolicy Apostolskiej. Wcześniej, w 2007 roku, ówczesny prezydent Lech Kaczyński odznaczył go Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. W 1990 roku prezydent Ryszard Kaczorowski odznaczył go Wielką Wstęgą tego samego orderu. Z innych ważnych wyróżnień warto wspomnieć o otrzymaniu Odznaki Honorowej "Bene Merito" w 2012 roku. W 1996 roku otrzymał honorowe obywatelstwo Katowic oraz nadano mu tytuł honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, a w 2015 roku to samo wyróżnienie przyznał mu Uniwersytet Śląski w Katowicach. W 2007 roku został laureatem prestiżowej nagrody Lux ex Silesia, a także otrzymał medal "Fides et Ratio" oraz Wawrzyn Polonijny Stowarzyszenia "Wspólnota Polska". 
Zmarł 28 sierpnia 2018 roku w Rzymie. 10 wrześnie tego samego roku w Archikatedrze Chrystusa Króla w Katowica odprawiono mszę pogrzebową, po której został pochowany w krypcie biskupów w Kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Katowicach.

wtorek, 3 listopada 2026

2458. Zaginionych nie ma wśród nas...

Jesień zawitała do nas już na dobre z dnia na dzień coraz bardziej ogałacając drzewa z pokrywających je liści. Taka aura połączona z siąpiącym deszczem okazała się sprzymierzeńcem w pochłonięciu się w lekturze na całe godzinie. Po wnikliwej analizie wszystkich książek, jakie znajdują się w zajmowanym przeze mnie pokoju na wsi, mój wybór padł na upchaną wśród nich pozycję zatytułowaną "Zaginieni: historie ludzi, którzy przepadli bez śladu". Wydaje mi się, że jest dobrym uzupełnieniem przeczytanej w lipcu książki "Niebezpieczna sieć. True Crime. Zbrodnie, które zaczęły się w Internecie", ale i w jakiś sposób wpisywała się w zbliżające się wielkimi krokami wspomnienie Wszystkich Świętych oraz przypadający dzień później Dzień Zaduszny.

Tytuł: "Zaginieni: historie ludzi, którzy przepadli bez śladu"
Autor: Anna Gronczewska
Wydawnictwo: Wydawnictwo RM
Warszawa 2024
Liczba stron: 256

Każdego roku w Polsce znika kilkaset osób. Większość z nich udaje się odnaleźć, a nawet znajdują się same. Część jednak znika bez wieści. Pojawia się wtedy podstawowe pytanie: "I co teraz?". Odpowiedź na nie próbuje znaleźć Anna Gronczewska w jednej ze swoich książek zatytułowanej: "Zaginieni: historie ludzi, którzy przepadli bez śladu".
W przedstawianej pozycji zaprezentowano kilkanaście zaginięć na terenie Polski, które miały miejsce na przestrzeni ostatnich 50 lat. Znajdziemy w niej znane historie, np. przywoływaną już przeze mnie tajemnicę zaginięcia pani Kazimiery podczas pielgrzymki do Wiednia w 2013 roku, zaginięcia Mateusza Żukowskiego w 2007 roku czy też zaginięcia Tomka Cichowicza w 1990 roku. Autorka przedstawiła także chociażby zaginięcie kilkumiesięcznej Kasi ze szpitala w Kartuzach, wracającej z ferii w górach dziennikarki o pseudonimie "Pistolet", czy też młodego mężczyzny, który być może wybrał życie mnicha. Chociaż opowieści te omawiają ten sam temat, to jednak każda z nich przedstawia indywidualną historię. Poznajemy też metody poszukiwania każdej z przedstawionych sylwetek osób, a także spekulacje co do dalszych ich losów. Książka to też wywiady z osobami pracującymi chociażby w słynnym "Archiwum X", Michałem Fabusiewiczem, czy też jasnowidzami, którzy przybliżają kulisy poszukiwań zaginionych od technicznej strony.
Przesłanie i treści zawarte w książce "Zaginieni: historie ludzi, którzy przepadli bez śladu" nie pozwalają przejść obok nich obojętnie. Wręcz przeciwnie, czytelnik zmuszony jest na chwilę przystanąć przy każdym opisie zaginięcia i zastanowić się, jak on zachowałby się w konkretnej sytuacji. Wydaje mi się też, że pozycja doskonale pokazuje, jak niewiele potrzeba aby stać się zagininonym, oraz że giną ludzie w różnym wieku, zarówno kilkumiesięczne niemowlęta, jak i staruszki. Dlatego rozglądajmy się dookoła. Być może zauważymy kogoś, kto wygląda na zabłąkanego i nie wiedzącego, gdzie jest. Pomóżmy mu w miarę naszych możliwości. Być może zapobiegniemy kolejnej niepotrzebnej tragedii. Jeżeli chodzi o mnie, to podczas lektury czułam się trochę jak podczas czytania w lipcu książki "Niebezpieczna sieć. True Crime. Zbrodnie, które zaczęły się w Internecie". Wielokrotnie zastanawiałam się na jakim etapie zawiódł system i co tak naprawdę poszło nie tak, że dana osoba w dalszym ciągu uznawana jest za zaginioną.