1068. Niewygłoszony referat

Jakiś czas temu dostałam propozycję wygłoszenia referatu z okazji Międzynarodowego Dnia Osób Niepełnosprawnych podczas ogólnopolskiej konferencji "Wizerunek osób niepełnosprawnych". Wow, miałam przez dziesięć minut mówić na wybrany przez siebie temat, który odpowiadałby głównemu mottu. Na początku długo się wzbraniałam, bo gdzież ja z moją wymową będę się pchała na piedestały, poza tym 3 grudnia to ja miałam wyrabiać godziny w ŚDS-ie, ale po dłuuugich namowach pani dyrektor w końcu uległam presji. Wymyśliłam sobie, że powiem coś o wizerunku osób niepełnosprawnych w telewizji i internecie. Przygotowałam sobie nawet zapis tego, co chcę mówić. Ale nic z tego nie wyszło, właściwie przez moje lenistwo. Gdybym wcześniej wysłała zgłoszenie... A tak, podczas wypełniania formularza zgłoszeniowego "uciekł" mi internet. Uciekł, i już nie wrócił tego dnia. A termin był do godziny 23:59. No nic, nie rozpaczałam, bo co mi po tym. Nawet dobrze się złożyło - miałam odrobiony kolejny dzień w placówce(4 z 15). Tylko wczoraj pani dyrektor coś tam mówiła, że bardzo się na mnie zawiodła, bo liczyła na referat z "górnej półki". Zastanawiam się, czy to oznacza, że popadłam w jej niełaskę?
Czy on był z górnej półki, nie mnie to oceniać. W każdym razie postanowiłam go tutaj zamieścić, ot tak. Nawet to nie jest jego faktyczna treść, tylko zarys, który podlegałby modyfikacją w zależności od tego, ile czasu by mi zostało do końca. Niech on będzie moim komentarzem do obchodów Międzynarodowego Dnia Osób Niepełnosprawnych. Nie chcę bowiem kolejny raz pisać co jest dobre, a co należy zmienić, zwłaszcza, kiedy ta zmiana nie jest zależna ode mnie. Nie chcę też pisać, że niepełnosprawni są wokół nas, bo to wie każdy. Chcę napisać o wizerunku niepełnosprawnych w telewizji, a przede wszystkim w sieci, bo tutaj mamy na to największy wpływ.

"Jak cię widzą, tak cię piszą, jak cię czytają, tak cię odbierają - o wizerunku osób niepełnosprawnych w telewizji i internecie"

Ostatnia dekada przyniosła niesamowity skok w rozwoju zarówno telewizji, jak i portali społecznościowych. Któż z nas nie ma konta na facebooku, któż z nach chociaż raz nie widział jakiegoś programu interwencyjnego, jeżeli nie w telewizorze, to na internecie. W sieci pojawia się coraz więcej blogów, których autorzy dzielą się ze światem swoimi przemyśleniami i codziennością. W jakim świetle stawiani są w nich osoby niepełnosprawne. I dlaczego w niektórych z nich traktowani są oni jako "biedne żuczki", a w innych "herosi"? A może to wszystko zależy od tego, jak sami przedstawiają swoje położenie?
Wyobraźcie sobie taką sytuację: widzicie w telewizji, tudzież na internecie chłopca, który pomimo tego, że nie ma rąk ani nóg szusuje na stokach górskich, pisze wraz z innymi klasówkę w szkolnej ławce, a na koniec bierze siekierę w swoje dwa kikuty i rąbie drwa, które potem wrzuca do pieca.

Większość z nas będzie widziała w nim bohatera, herosa życia. A on sam? Przytoczony przeze mnie powyższy przykład jest autentyczny - jakieś 8-9 lat "Magazyn Expresu Reporterów" wyemitował materiał o Michale Chrobaku, niepełnosprawnym członku kadry Polski w narciarstwie alpejskim, wówczas uczniu gimnazjum marzącym o kształceniu się w technikum informatycznym pomimo braku rąk. Klasówki pisał trzymając długopis w dwóch kikutach, tak samo rąbał siekierą opał. Zapewne niejeden oglądający ten materiał widział w Michale prawdziwego herosa. Inni pokrzywdzonego przez los chłopca.
Tymczasem sama miałam okazję poznać go osobiście. W rozmowie Michał nigdy nie uważał się za kogoś niezwykłego, ani za pokrzywdzonego. Porzucony przez matkę, wychowywany przez babcię nauczył się żyć w miarę normalnie, a brak kończyn zdaje się mu w tym nie przeszkadzać. Dla niego normalne jest to, że pisze jak pisze, czy też rąbie za schorowaną babcię drewno na opał. Przecież to należy do powinności każdego wnuczka. Chociaż wiadomo, że nie każdy wnuczek wywiązuje się z tego. A że po emisji reportażu ludzie zaczęli uważać go za bohatera? Niewiele miał wpływu na to, co wyemitują w telewizji.
O ile nie mamy wpływu na to, co o nas pokażą w telewizji, o tyle sami decydujemy o tym, co i w jakiej formie przekażemy światu za pomocą internetu. Bardzo wiele osób niepełnosprawnych, w tym ja, prowadzi swoje fanpage, blogi i strony internetowe, na których nie tylko dzieli się swoimi przemyśleniami, ale i życiem codziennym. Osobiście staram się w moim blogu nie kreować siebie na superbohatera codzienności, bo w nim nie jestem, ani nie twierdzić, że wszystko dookoła jest złe. Kiedy zaś komentuję inne blogi, bazuję zwykle na swoim doświadczeniu. Dlatego zrobiło mi się przykro, kiedy w niektórych komentarzach, pisanych zresztą przez inną osobę niepełnosprawną, przeczytałam, że jestem "superhero", czy też "księżniczką". Tym bardziej, że nic nie przyszło mi z łatwością, na wszystko musiałam długo pracować. Z drugiej strony wiele osób pełnosprawnych pisze mi, że mnie podziwia za moją osobowość. Tymczasem ja nie robię nic szczególnego. A nawet staram się nie opisywać wielu sytuacji. Głównie dlatego, że przez błędną interpretację mogłabym być uznana za bohatera lub przysłowiowego "biednego żuczka". Zarówno do jednego jak i do drugiego bardzo mi daleko. I podejrzewam, że większość moich niepełnosprawnych internetowych znajomych też nie chciałaby być tak postrzegana. My tylko chcemy podzielić się z innymi naszym życiem, które dla wielu z nas nie jest ani specjalnie dobre, ani złe, tylko zwyczajne.
Wydaje mi się, że błędny obraz wizerunku osób niepełnosprawnych przez osoby pełnosprawne wynika nie tylko z nieznajomości tematu, ale też z traktowania nas jako ogół bez uwzględnienia naszych indywidualnych cech. Niestety, bardzo często nie ułatwiamy im zrozumienia tego. Wpływa na to nie tylko ukazywanie nas w określony sposób w telewizji, na co nie mamy większego wpływu, ale też tego jak sami się prezentujemy w mediach społecznościowych. Z jednej strony dobrze jest nie przedstawiać wszystkiego w ciemnych barwach, a z drugiej tłumaczyć wiele rzeczy. Na koniec naszła mnie jeszcze jedna myśl odnośnie postrzegania innego, niekoniecznie niepełnosprawnego, człowieka: jak to jest, że bardzo często widzimy własne wady i niedoskonałości w innym, a w sobie nie potrafimy ich dostrzec? Spróbujcie sami odpowiedzieć sobie na to pytanie.