1095. A ja wierzę, że mu się uda

W tym roku odbędzie się chyba najważniejsza sportowa impreza, czyli Igrzyska Olimpijskie oraz Igrzyska Paraolimpijskie, w których startują ludzie niepełnosprawni, a ściślej pisząc, niepełnosprawni fizycznie i z ubytkiem wzroku. Jeżeli ktoś myśli, że dostanie się na Paraolimpiadę jest takie proste, to muszę go zmartwić - także u nas obowiązują tzw. minima paraolimpijskie, które trzeba spełnić, aby reprezentować kraj w tej ważnej imprezie. A z Igrzysk na Igrzyska są one coraz wyższe. Siłą rzeczy trzeba więc dawać z siebie wszystko na treningach oraz zawodach sportowych, aby zostać dostrzeżonym i zakwalifikować się do kadry narodowej. 

Z sekcji pływackiej, w której trenuję, już dzisiaj nominację na Paraolimpiadę w Tokio zdobył jeden chłopak. Jednak to nie o nim chcę dzisiaj napisać. Jakiś czas temu moją uwagę(lubię sobie czasami poczytać o niepełnosprawnych sportowcach) pewien niewidomy pływak z Częstochowy. Tak mnie zainspirował swoją osobowością, że postanowiłam zajrzeć na jego fanpage. Tam znalazłam ciekawy artykuł sprzed dwóch lat(teraz to prawie osiemnastoletni młodzieniec). Chociaż tytuł jest już nieaktualny, chyba że zamienimy "15-latek" na "18-latek", to jego przesłanie nie straciło na czasie. Zresztą sami zobaczcie jak wielką siłę ma do walki i jakie serce do sportu pomimo niepełnosprawności, z jaką przyszło mu się zmagać.

15-latek z Częstochowy z szansą na paraolimpiadę w Tokio. "W wodzie czuję się wolny".

Tekst autorstwa Zuzanny Suligi z dnia 25 lutego 2018 r.

Przemek Drąg udowadnia, że bycie niewidomym nie oznacza, że nie można czerpać z życia garściami. Jest znakomitym pływakiem, jeździ na nartach, gra na gitarze. I co ważne - mobilizuje innych do działania.
O rodzinie Drągów można w Częstochowie usłyszeć sporo dobrego. Mama Małgorzata, tata Artur - i ta dwójka chłopaków: 15-letni Przemek i 23-letni Sebastian. Obaj niewidomi od urodzenia. Wada genetyczna. Lekarz określił ich jako "podwójną wygraną w totolotka". I są zwycięzcami.
Potwierdza to choćby Ilona Juszczyk, szefowa Ośrodka Wychowawczo-Rewalidacyjnego dla Dzieci i Młodzieży Niewidomej i Słabowidzącej Polskiego Związku Niewidomych w Częstochowie(który od kilku lat wspiera "Wyborcza"). - Sebastian jest dziś studentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, Przemek to sportowiec roku. Obaj są naszymi podopiecznymi. Sebastian jeździ z nami na turnusy. Przemka osobiście uczyłam brajla. Z obu jestem bardzo dumna - podkreśla Juszczyk.
Zaznacza też, że na to, iż bracia są w takim, a nie innym miejscu życia, wpłynął nie tylko ogromny hart ducha, ale przede wszystkim siła rodziców, którzy walczą o zwyczajność swoich dzieci.

Mówi to także Sylwia Oksiuta-Warmus, aktorka Teatru im. Mickiewicza, która rodzinę Drągów poznała w 2012 r. przy okazji artystycznego projektu "Akcja-TeatRakcja", do którego zaprosiła podopiecznych Domu Małego Dziecka oraz wspomnianego już ośrodka dla niewidomych: - W rodzinie Drągów siła! Niesamowite jest to, że choć rodzice mają dwóch synów z poważną dysfunkcją wzroku, to nie wyręczali ich, nie użalali się nad nimi, tylko dali im narzędzia... A chłopaki działają, i to jak!
Słuchając takich opowieści, także chce się poznać tych ludzi i doświadczyć tej ich pozytywnej energii.

Bracia różni, wada ta sama

Choć w Częstochowie za sprawą licznych sukcesów sportowych lepiej znamy Przemka, to opowiadając o nim nie można zapomnieć o Sebastianie. Obecnie szykuje się on do obrony pracy licencjackiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Podobno byłby świetnym nauczycielem historii. Umiejętności te szlifuje... przepytując Przemka.
Starszy brat jest typowym humanistą, młodszy to umysł ścisły, który lubi konkrety i fakty. Jeden o zamkach czyta, drugi chętniej je konstruuje - czy to z klocków, piasku, czy śniegu.
Zainteresowania i pasje mają przeróżne, łączy ich ta sama dysfunkcja wzroku.
- Gdy Przemek się urodził i było widać, że te oczka nieco fiksują, diagnozowany był na podstawie opinii brata. Sebastian miał bowiem zrobione szczegółowe badania - zwyrodnienie siatkówki. U Przemka droga diagnostyki była krótsza. Okazało się, że ma on poczucie światła, które trzeba było maksymalnie wykorzystać, dlatego Przemek walczy. Choć mówiono, że taki stan utrzyma się tylko do ósmego roku życia, to dziś Przemek ma 15 lat i się nie pogorszyło - mówi Małgorzata Drąg, mama chłopaków.
 - Wiadomo, że ten wzrok jest zawodny i nie mogę na nim polegać, ale ogromne litery dojrzę - zaznacza 15-latek.
Gdy był mały, bawił się jak inne dzieci, mozolnie siedział nad kolorowankami, chwytał za pastele czy plastelinę.

Pójść do teatru, pograć na gitarze

- Tak wychowaliśmy chłopaków, żeby nie robić żadnych problemów z tego, że są niewidomi, i żeby oni nie czuli się inni. Od początku chodzili do teatru, do kina. Czasami mieliśmy z tego niezły ubaw. Choćby w sklepie. Pani z lusterkiem biegała, żeby się przejrzeli w przymierzalni. To ja do nich: "Przeglądajcie się, chłopaki". Przeglądali się - wspomina pani Małgorzata.
Jeśli chodzi o kino, to tu większym pasjonatem jest Sebastian, ale Przemek również nie pogardzi rodzinnym seansem. Widzącej osobie trudno to sobie wyobrazić. Wychodzi na to, że nasza wyobraźnia jest mocno ograniczona - jak to niewidomy "ogląda" film?
- Mama czy tata muszą mi opowiedzieć, co się dzieje na ekranie, a jest potrzebne, żeby połapać się w akcji. Robią za suflerów. A resztę wychwycę z tego, co mówią aktorzy. Jeśli film jest z napisami, to oczywiście nie idę. Nie jestem kinowy, wolę książki. Podobnie jak brat jestem fanem Harry'ego Pottera. Uwielbiam słuchać audiobooków. Sebastian woli papierowe książki, mnie od razu bolą palce od czytania. Lubię fantasy, książki, w których dużo się dzieje. Jednak nie interesuje mnie tylko współczesna literatura, "Trylogii" też chętnie posłucham.
W życiu braci ważna jest także muzyka: starszy gra na perkusji, młodszy - na gitarze akustycznej.
- Tata potrafi grać, wiedziałem, że to fajne, ale do nauki musiałem dojrzeć. Trafiła się okazja: w szkole są dodatkowe zajęcia. Lubię grać, choć na razie są to głównie szlagiery typu "Przeżyj to sam" czy "Gdybym miał gitarę" - wyjaśnia młody gitarzysta.
- Mówiłam Przemkowi, że na gitarę można poderwać fajne dziewczyny. Skusił się - śmieje się pani Małgorzata.

Wyciąg narciarski na żywo i z klocków

Kolejną pasją Przemka są klocki Lego. Rodzice podkreślają, że nie mają pojęcia, jak on je układa i skąd czerpie wszystkie niesamowite pomysły.
- Światło jest zgaszone i on rękami szuka klocków. Czasem prosi nas o pomoc, żebyśmy znaleźli taki czy inny element. Ale my w tym stosie często nie dajemy rady. On zawsze znajdzie. Nie umiemy wytłumaczyć, jak to robi - mówi mama.
Jedna z najciekawszych konstrukcji? Wyciąg narciarski. Zgadza się każdy detal. Pomysł przyszedł... z życia. Poznając Przemka, człowiek nawet się nie dziwi, że do licznych zainteresowań dorzuca on jazdę na nartach. - Czekaliśmy z tatą w kolejce, żeby wjechać na stok. Musiał mi wszystko opisać, jak co działa. Stąd wiem jak wygląda stok. Po prostu zbudowałem go z klocków - opowiada 15-latek. - Na wyciągu talerzykowym nie dam sobie rady, ale na krzesełkowym już spokojnie. Najgorszą przeszkodą-i to nie tylko na stoku- są dla mnie ludzie. Ich lokalizacja jest nieprzewidywalna. Tego nie da się zapamiętać - przyznaje.
Z góry Przemek lubi nie tylko zjeżdżać, równie chętnie się wspina i mobilizuje do tego innych. - Byliśmy w Dolinie Pięciu Stawów, chłopcy weszli i wciągnęli matkę - śmieje się pani Małgorzata.

Góry to kolejna forma zmęczenia. Nie lubię po asfaltowej drodze iść na Morskie oko, ale na Osicę już chętnie. Staramy się też zwiedzać Polskę: muzea, zabytki, zamki. Te ostatnie interesują mnie od strony architektonicznej - mówi Przemek.

Po co mam siedzieć na ławce?

Przemek nie lubi się nudzić. Na grzecznościowe pytanie: "Jak było w szkole?" odpowiada bezpośrednio, że nudno. Uczeń gimnazjum nr 18 z Oddziałami Integracyjnymi przy ul. Orkana(wcześniej chodził do SP nr 53) mówi, że nauczyciele wiedzą, jaki jest jego stosunek do lekcji. - Lubię ścisłe przedmioty, choć geografia i historia też mnie interesują. Z ortografią mam problem, wolę gramatykę, bo to jest konkret - zaznacza.
- Przemek wszystko wie z lekcji. Musi się skupić, wzrok mu nie pomoże, więc musi uważnie słuchać. Dzięki temu, jak już wróci z treningu, ma trochę luzu - wtrąca mama.
15-latek nie usiedzi bez ruchu. Także na wf. Nigdy go nie unika, nigdy nie prosi o zwolnienie.
- Jak jest siatkówka, to gram z asystentem. On mi łapie piłkę, ja rzucam. Po co mam siedzieć na ławce? A jak są jakieś zajęcia, które nie bardzo mi pasują, to proszę, żebym mógł pobiegać. Jak jest pogoda, idę na bieżnię. Jak nie ma, to poćwiczę na materacu. Zawsze trafi się coś w zastępstwie. Jak byłem mały, bywało, że się nudziłem, teraz już nie - wyjaśnia.
Mało działań? To dodajmy, że przez sześć lat młody Drąg związany był z Chórem Jasnogórskim. Tekstów uczył się na pamięć podczas prób - a pamięć ma świetną. Potem próby zaczęły nakładać się z treningami na basenie. Trzeba było wybierać pomiędzy pasjami.
Przyszła pora na pierwszą poważną decyzję. Bo jak coś robić, to tylko na 100 proc.
- Z chóru zrezygnowałem wraz z końcem podstawówki. Postanowiłem sobie to już w maju, myślałem o tym jeszcze przez całe wakacje, a we wrześniu - wraz z pójściem do gimnazjum - nastąpił koniec. Bardzo trudno było mi się zdobyć na ten krok, ale koncerty i zawody się nakładały, tak samo wyjazdy. Żal mi, bo chór był ciężką pracą, ale nagrodzoną czymś pięknym i doniosłym. Mówię sobie, że kiedyś do tego wrócę - zaznacza Przemek.
Sentyment pozostał i dziś często jeździ z rodzicami na Jasną Górę, by posłuchać chóru podczas Mszy.

W wodzie jest swoboda

I tak w opowieści stajemy nad brzegiem basenu. Pływanie polubił w drugiej klasie podstawówki, gdy zajęcia były jeszcze obowiązkowe.
- Wcześniej, jak zachęcali mnie rodzice, to wręcz bałem się basenu. Zwłaszcza tego makaronu do pływania, myślałem, że chce mnie zjeść - zdradza Przemek.
Intensywnie pływa od piątej klasy. Wtedy treningi były dwa-trzy razy w tygodniu. Od dwóch i pół roku trenuje na poważnie. Wyjątkiem są tylko niedziele(choć i to się zmieni). Pływanie dwa razy w tygodniu zaczyna się o godz. 6, cztery razy już po południu. W niedalekiej przyszłości treningi będą już dwa razy dziennie.
Drąg jest zawodnikiem Ludowego Klubu Sportowego "Gol-Start" osób niepełnosprawnych. W mniej więcej 10-osobowej grupie jako jedyny ma dysfunkcje wzroku, pozostali koledzy głównie dysfunkcje ruchu.

- Takich dzieciaków, które mogłyby dołączyć do tej grupy, jest na pewno więcej. Tylko jakoś nie mogą do nas dotrzeć, choć cały czas się ogłaszamy, promujemy, zapraszamy. Rodzice początkowo traktują pływanie jak rehabilitację, zresztą najlepszą, ale potem myślenie się zmienia, bo to jest znacznie więcej - zaznacza pani Małgorzata.
- Pływanie jest najlepsze. Zapach basenu jest piękny. A oprócz dwóch ścian nie ma tam żadnych ograniczeń. Nie można na nic wpaść. W wodzie jest swoboda, czuję się wolny. Nawet jak biegam, jestem w niebezpieczeństwie - albo ja na coś wpadnę, albo ktoś na mnie. A tu tor jest wydzielony - opowiada Przemek.
Przy tym wszystkim bardzo ważny jest trener - Robert Nowakowski. - Nie mogliśmy trafić lepiej - przyznaje pani Małgorzata.
Co jeszcze jest ważne? Towarzystwo. Żeby czas spędzony między zawodami był przyjemny. I różnorodność zajęć, żeby nie było... nudy.

Medale wiszą na kinkiecie

Ulubiony styl? Kraul i żabka. Przemek pływa na krótsze dystanse, takie, które lepiej znosi jego organizm: 50, 100 m, maksymalnie 200. Dotychczasowe życiówki? Oto wyniki: 100 m grzbiet - 1.29,40, 100 m klasyk - 1.35,91, 100 m styl dowolny - 1.15,43, 50 m klasyk - 41,38, 50 m grzbiet - 40,82.
Medale wiszą, póki co, na kinkiecie. Dyplomy są schowane w specjalnej teczce.  Ale przy okazji remontu w mieszkaniu Drągów zawiśnie specjalna półka na trofea. A sukcesów jest sporo. Częstochowianin jest m.in. dwukrotnym brązowym medalistą Letnich Otwartych Mistrzostw Polski Osób Niepełnosprawnych, brązowym medalistą Zimowych Otwartych Mistrzostw Polski Osób Niepełnosprawnych i trzykrotnym złotym medalistą Mistrzostw Polski Osób Niepełnosprawnych.
- Trochę się tego uzbierało, ale jak są zawody integracyjne, to każdy otrzymuje medal. To motywuje do działania. Jest dobrą bazą i przygotowaniem do poważniejszych zawodów. Tak samo ważne jest kibicowanie. Ja głośno dopinguję innych, bo wiem, że mnie to pomaga. Świadomość, że ktoś jest, czy to rodzice, czy trener. Od razu wynik jest lepszy. A moment na podium jest taki doniosły, podobne uczucie jak wtedy, gdy śpiewałem w chórze - podkreśla Przemek.

Systematyczna praca przyniosła efekty: w ubiegłym roku częstochowianin został powołany do Kadry Narodowej Osób Niepełnosprawnych w Pływaniu. Jak tam trafił? - Musiał nastąpić progres. Musiało być widać, że robię duże postępy - mówi skromnie.
W lipcu 2017 r. Przemek reprezentował Polskę w Pucharze Świata w Berlinie. Konkurencja była ogromna, ponieważ w rywalizacji uczestniczyło ponad 800 niepełnosprawnych pływaków z całego świata. Ze stolicy Niemiec przywiózł brąz, zajął bowiem trzecie miejsce na dystansie 100 m stylem grzbietowym w swojej grupie (S11) z czasem 1.35,73.

Sprawy ważniejsze od medali

W Berlinie nastąpił przełom, który dla najbliższych Przemka wart jest więcej niż brązowy medal. Okazuje się bowiem, że chłopak był dotąd niejadkiem, którego główne pożywienie stanowił chleb z masłem. Ewentualnie jeszcze frytki na obiad. Trochę mało, jak na sportowca.
- Nie dawałem rady trenować dwa razy dziennie. Nie miałem siły. Nawet jak chciałem coś zjeść, nie mogłem się do tego zmusić. Trener kadry mówił mi, że mam nie dwa, a pięć treningów. Pierwszy normalny. Potem śniadanie, czyli drugi trening, obiad, normalny trening i ostatni-kolacja - wspomina Przemek.
- My z mężem mogliśmy sobie wcześniej tylko pogadać. A trener kadry dał radę. Podsuwał mu jedzenie i się udało. To ważniejsze od medali. Widać do wszystkiego trzeba dorosnąć. A teraz je wszystko: mielone, buraczki, fileciki z indyka. Na talerzu jest spory kopczyk - śmieje się mama.
Rodzina nie ukrywa, że Berlin stanowił wyzwanie. Potrzebna była pomoc finansowa życzliwych ludzi, bo przed wyjazdem trzeba było zrobić szereg badań, przetłumaczyć je na język angielski. A to pochłonęło spore kwoty.


Zawody w Berlinie wywarły ogromne wrażenie nie tylko na rodzinie Drągów. - W ostatni dzień pojechaliśmy po Przemka. Basen był ogromny. A widok dzieci bez nóg, które zdejmują protezy, wskakują do wody i płyną z taką siłą... jest niesamowity. Choć my się już z tym oswoiliśmy, ale dla kogoś, kto widzi to po raz pierwszy, jest to niezwykłe wrażenie. Mieliśmy szczęście, że na zawodach była pani Kosmalska, wychowawczyni Przemka. W tym samym czasie odwiedziła córkę w Berlinie i zajrzała też na zawody. Była głęboko poruszona hartem ducha tych osób, tą ich siłą i radością życia. Rzadko można coś takiego zobaczyć, bo to zamknięte grupki, takich zawodów nie transmituje się w telewizji - wspomina pani Małgorzata.

Nie możemy ich ograniczać

Plany na przyszłość? Trenować jeszcze więcej. Także w niedzielę. Wtedy szansa na start w paraolimpiadzie w Tokio w 2020 r. jest jeszcze bardziej realna. I kolejne dorosłe decyzje. - Muszę wybrać liceum i jakiś ścisły profil. Kusi mnie "Sienkiewicz", bo ma basen i prosto z niego mógłbym chodzić na lekcje - mówi Przemek.
- Syn zawsze twierdzi, że chce zostać architektem. Ja niewidomego nie znam. Może będzie pierwszy? Przed Przemkiem jeszcze sporo decyzji do podjęcia, ale ma już w tym wprawę - dodaje mama sportowca.
Przemkowi energii nie brakuje, ale czy mamie nie grozi spadek formy?
- Nie, zaczęłam nawet ćwiczyć, żeby przedłużyć sobie życie w dobrej kondycji. Jestem zmobilizowana. Jak Przemek ma wolne, ja jestem odłączona od "respiratora" i się gubię. Wszyscy musimy być na petardzie, nakręceni. Na treningi często jeździmy rowerem. Mamy randem. Syn bardzo nas z mężem mobilizuje. Mamy świadomość, że trzeba się ruszać, i najlepszego trenera osobistego na świecie. Jak już wracamy z basenu... pędzimy na jogę - zaznacza pani Małgorzata.
Rodzice Przemka i Sebastiana robią wszystko, żeby ich synowie żyli normalnie.
- Założyliśmy sobie, że nie wolno płakać. Wypłakaliśmy się na początku, a teraz robimy wszystko, żeby dzieci nam niczego kiedyś nie zarzuciły. Traktujemy synów tak, jakby widzieli. O Przemku nikt pewnie by nie powiedział, że jest niewidomy. Nie chcemy ich ograniczać. Teraz Sebastian wylatuje z kolegami do Izraela. Może nie powinniśmy go puszczać, ale nie mamy wyjścia. Ja osiwieję alby wyłysieję z nerwów, ale dlaczego on ma nie lecieć. Może nie zobaczy naocznie tych kanionów, ale poczuje to mocniej niż ktoś, kto widzi - mówi pani Małgorzata.
- Niepotrzebnie się martwicie, to tylko przeszkadza. Damy radę - zapewnia Przemek.

A tak odbiegając od głównego tematu - to trzymam kciuki za naszego kandydata do prestiżowego Oskara, czyli film "Boże Ciało". Cieszy, że polska kinematografia jest zauważona w świecie, że ktoś ją dostrzega i ceni. Czasami jest to o wiele bardziej cenne niż sama statuetka.