poniedziałek, 29 czerwca 2026

2396. Nie lubię jawnie oceniać i już

Próbuję zrozumieć zachowanie niektórych moich znajomych, jednak nie zawsze jest to możliwe. Jednym z takich zachowań jest np. publiczne ocenianie kogoś po tym, co się widzi. Mam taką jedną znajomą, która jest w tym dosłownie mistrzem i nie ma Mszy świętej, po której na głos nie komentowałaby zachowania niektórych wiernych, którzy na niej byli. Dosłownie po jakiś typowych głupotach potrafi stwierdzić, jaki ktoś jest. A ponieważ zazwyczaj służy do Mszy, to ma doskonały widok na cały kościół. Jak możecie się domyśleć, przez całe życie zmagam się z niesprawiedliwym ocenianiem przez innych, dlatego zawsze denerwuje mnie takie zachowanie. Tym bardziej, że wiem, gdzie mieszka i też mogłabym wyrobić sobie na jej temat zdanie tylko na tej podstawie. Ale nie potrafię, bo wiem, że mogłabym być tutaj niesprawiedliwa. Kilka razy próbowałam z nią o tym rozmawiać, zawsze słyszałam coś w rodzaju: "A co ty o nich wiesz?". A co ona właściwie o nich wie? Podejrzewam, że też niewiele.
Ostatnio nawet mi się oberwało, w związku z tym, że inne aktywności nie pozwoliły mi na uczestnictwo w niedzielnej Mszy świętej w tym kościele, opuściłam w nim prawie wszystkie niedziele. Ksiądz proboszcz wiedział o przyczynach, nic nie mówił, zwłaszcza że nadrabiałam na Mszach w tygodniu. Zazwyczaj nawet sama posługiwałam na nich księdzu. W ostatnią niedzielę swoją przysięgę ministrancką złożyły dzieciaki po Pierwszej Komunii Świętej. Ja znowu nie mogłam być, jednak w tygodniu ksiądz mnie nie poinformował o tym. Jeszcze tego samego dnia dostałam pełen pretensji i wyrzutów telefon od owej znajomej, że jestem nieodpowiedzialna, że właśnie dzieciaki zostały ministrantami, a mnie się to odwlekło nie wiadomo do kiedy, że wszystko dlatego, że nie chodzę nan Msze święte, że to, że tamto, że siamto... Zrobiło mi się smutno i przykro, bo nie mam sobie nic do zarzucenia, a i ksiądz jest ze mnie zadowolony. Że ocenia mnie ktoś, kto niewiele wie o moim życiu, bo nie o wszystkim piszę na facebooku. Że tak twierdzi ktoś, kto sam niezbyt uczęszcza na niedzielne Msze w ostatnim czasie (wiem od proboszcza). Odpowiedziałam jej, że na wszystko przyjdzie odpowiednia chwila, a ja widać muszę poćwiczyć moją cierpliwość. Obraziła się, a mnie było przykro i smutno. Ale jednocześnie naszła mnie jedna myśl. Nie wiem z czego jest ten fragment, ale podoba mi się bardzo: "Sprawiedliwie oszacować jakąś rzecz możemy tylko wg tego, jak ją Bóg ocenia! To, co Bóg myśli i sądzi, winno być dla nas niezmienny prawidłem. To samo trzeba odnieść do Maryi. Zastanów się nad wszystkim, co Bóg dla Niej uczynił, jakie okazał Jej dowody miłości, a zrozumiesz, jak bardzo masz Ją cenić i miłować. Pismo Święte mówi, że niezliczone są dusze - oblubienice: królewskich panien nie masz liczby; ale ponad wszystkie inne jedna jest gołębica moja, nieskalana moja. Więc Oblubienica Boża, w szczególniejszy sposób umiłowana, winna - po Bogu- wszechwładnie królować w naszych sercach. Do Niej powinny się zwracać wszystkie nasze myśli i pragnienia. Pan Bóg z miłości ku Niej udzielił Jej wszelkich przywilejów i tak Ją wyróżnił spośród wszystkich stworzeń. I nasza miłość dla Niej powinna wywyższać Ją ponad wszystko, co po Bogu miłujemy. Bóg umiłował Ją tak dalece, że Jej dał pierwsze po sobie miejsce na ziemi i w niebie. Dlatego i my zachowajmy ten porządek: Najpierw Bóg, potem Maryja; niechaj na ziemi i w niebie - po Bogu- nie będzie nic godniejszego hołdów czci i naszej miłości.". No i co z tego, że tamtat znajoma co chwilę wrzuca na facebooka jakieś zdjęcie jak to pokornie służy przy ołtarzu. Co z tego, że od 26 lat jest ministrantką? Co z tego, że rok temu została Ministrantką Roku? Co z tego, skoro nieustannie ocenia wszystkich - od księży poczynając, poprzez wiernych i znajomych, a na innych ministrantach kończąc. Wie, że nie popieram tego, dlatego niezbyt mnie lubi. A że jestem mniej sprawna fizycznie, to nawet przy ołtarzu dyskretnie mną pomiata... Ech, wiecie, mam to gdzieś, bo nan szczęście inne rzeczy sprawiają mi przyjemność. A że jeszcze poczekam na przyrzecznie ministranckie - no, zdarza się. Nie pierwszy raz na coś czekam i na pewno nie ostatni...
Nie oznacza to oczywiście, że nie oceniam w ogóle, bo oceniam. W ogóle myślę, że ocenianie jest jedną z naszych podstawowych zachowań choćby po to, aby stwierdzić, czy dana osoba wzbudza nasze zaufanie, czy też nie. Samo ocenianie nie jest takie złe, o ile zachowamy pewną dozę obiektywizmu i braku uprzedzeń, stereotypów itp. No bo wiecie, wiele osób patrząc na mnie może uznać, że jestem pod wpływem alkoholu albo narkotyków, co oczywiście nie jest prawdą. Publiczne komentowanie moich wychowanków, zwłaszcza tych ze świetlicy środowiskowej, też może być dla nich krzywdzące i niesprawiedliwe. Nie wiem o nich więcej niż powinnam, dlatego nie rozmawiam na ich temat bez potrzeby, a nade wszystko - bez zastanowienia. Wydaje mi się, że takim gadaniem mogę ich skrzywdzić, np. stawiając ich w niewłaściwym świetle. Może dlatego nie podoba mi się zachowanie mojej znajomej. A może po prostu nie nadążam za tym zwariowanym światem? Sama nie wiem...

sobota, 27 czerwca 2026

2395. Dębowiec - polskie La Salette

W ostatnią sobotę maja wiele wspólnot Prowincji Południowej "Wiary i Światło" wyruszyło w podróż do Dębowca, aby uczestniczyć w dorocznej pielgrzymce. Każdego roku wybierane jest inne miejsce. Rok temu był to położony w Beskidach Rychwałd. W tym roku Rada Prowincji zdecydowała, że będzie to położony na jej drugim końcu Dębowiec, tak aby tym razem wspólnoty z podkarpacia miały bliżej.
Dębowiec to niewielka miejscowość usytuowana na podkarpaciu. Dawniej było to miasto, ale w 1896 roku zostało ono zdegradowane do wsi. Na początku XX wieku Saletyni zakupili tamtejszy park wraz ze znajdującym się na nim dworem. Z czasem wybudowali na jego terenie swój klasztor oraz Sanktuarium Matki Bożej Saletyńskiej.
Budowa sanktuarium rozpoczęła się w 1936 roku. Blisko 90 lat wcześniej, 19 września 1846 roku, w niewielkiej wiosce położonej we francuskich Alpach, dwoje pastuszków: 15-letnia Melania Calvat oraz 11-letni Maksimin Giraud mieli doznać objawienia Matki Bożej. Według ich relacji była to niezwykłej piękności, siedząca jakby wewnątrz jasnej kuli. Z początku miała zakrytą dłońmi twarz, a jej łokcie oparte były o kolana. Na piersiach niewiasty widniał krzyż z Jezusem Chrystusem i zawieszonymi na nim narzędziami męki: młotkiem oraz obcęgami. Z krzyża promieniowała niezwykła jasność otaczająca Piękną Panią. Na miejscu objawienia wytrysnęło cudowne źródełko, które płynie do dzisiaj.
Podkarpackie ukształtowanie terenu przypomina to alpejskie. Podobnie jak przed laty Mikołaj Zebrzydowski wybudował Kalwarię na zboczach Beskidu, aby jak najwierniej odzwierciedlała naturalny krajobraz Jerozolimy, tak w XX wieku Saletyni wybrali Dębowiec, który do złudzenia przypominał im środowisko francuskich Alp. Budowa świątyni została ukończona w 1939 roku, a dwa lata później uroczyście poświęcona przez księdza Franciszka Kasaka. Działania wojenne nie oszczędziły budowli - ponieważ w klasztorze stacjonowali żołnierze Wehrmachtu, został on zniszczony przez lotnictwo sowieckie 17 września 1944 roku. Kościół został odbudowany po II wojnie. Aktualna budowla została konsekrowana przez biskupa przemyskiego Ignacego Tokarczuka w 1966 roku. Z kolei 20 maja 2012 roku decyzją wydaną przez papieża Franciszka świątynia została ustanowiona bazyliką mniejszą.
Początek spotkania przewidziano na godzinę 12:00. Może i późno, ale dzięki temu wszystkie grupy mogły spokojnie dojechać na miejsce. A nawet nieco odpocząć. Wiecie, przynależność do dwóch wspólnot nie jest łatwa i trzeba jakoś dzielić pomiędzy nie swojej życie. Salomonowym wyrokiem przyjechałam z Wadowicami, a wróciłam z Jaworznem.
To, co rzuca się w oczy po przybyciu na miejsce to majestatyczny portal świątynny. Stojąc przed nim człowiek zaczyna zdawać sobie sprawę z tego, jak bardzo jest mały. Przynajmniej ja miałam takie wrażenie, kiedy wraz z "Rafałkami" zbliżyliśmy się do wejścia. A ponieważ byliśmy przed czasem, usiedliśmy na ławkach stojących przed kościołem.
Inne wspólnoty też zaczęły już się schodzić, co zwiastowało, że już za chwilę rozpocznie się Eucharystia. Można było spokojnie wejść do wnętrza kościoła i zająć dogodne miejjsce. W środku było już sporo osób. Moją uwagę przykuła figura Matki Bożej Płaczącej, znajdującej się w bocznej kaplicy sanktuarium. Jest to rzeźba będącą kopią figury z La Salette o wysokości 130 cm. Przedstawia ona Matkę Bożą Saletyńską siedzącą na kamiennym głazie. Twarz ma ukrytą w dłoniach i jest pochylona ku przodowi. Wykonano ją z drewna lipowego i pokryto polichromią. W roku koronacji (1996) przeszła ona gruntowną konsekrację. 15 września 1996 odbyła się jej koronacja, dokonana przez nuncjusza apostolskiego, ks. abp. Józefa Kowalczyka.
Z tego co wyczytałam, to w sanktuarium znajduje się też posrebrzany relikwiarz z relikwiami ponad 50 świętych. Ma kształt ściętego pnia, z którego wyrastają gałęzie i młode pędy symbolizujące odradzający się Kościół. W podstawę relikwiarza wmontowano relikwie Apostołów, fundamentu Kościoła. Relikwie św. Piotra i św. Pawła znajdują się w górnej części zamykającej relikwiarz.
O godzinie 12:00 zadzwoniła kościelna sygnaturka, a do prezbiterium weszli kapłani wraz z asystującą im służbą liturgiczną. Na początek jednak zostaliśmy powitani przez jednego z saletynów posługujących na miejscu. W Mszę zaangażowani byli wszystkie wspólnoty: utworzył się zespół muzyczny, czytali czytania, śpiewali psalmy i aklamację przed Ewangelią, czytali Modlitwę Wiernych, komentarze do darów, jak i nieśli same dary do ołtarza. Byłam też świadkiem chyba najkrótszej homilii w życiu, liczącej niewiele ponad 3 minuty. Sprowadzała się ona do tego, że mamy żyć tak, aby nikt przez nas nie płakał.
"Rafałki" niosą w darze swój sztandar
"Ojcze nasz" powinno jednoczyć wszystkich wiernych
I już sam ołtarz.
Po Mszy zostaliśmy jeszcze na chwilę w kościele, aby zobaczyć scenkę przedstawiającą objawienie Matki Bożej w La Salette, o którym pisałam na początku. Nie wiem czy wiecie, ale osoby upośledzone umysłowe lepiej przyswajają to co widzą, niż słyszą. Dlatego tak dużo na spotkaniach scenek i pantomimy. 
Przy okazji zostało nam przedstawione orędzie Matki Bożej z La Salette. Objawienie Maryi miało obudzić wiernych, zburzyć obojętność, pewność siebie i doprowadzić do oparcia życia na Jezusie Chrystusie. Słowa Orędzia obnażają nieposłuszeństwo wobec Boga, lekceważenie Kościoła i sakramentów, zapraszają do odnowy modlitwy i świadectwa wobec innych ludzi.
Po obejrzeniu przedstawienia wszystkie grupy udały się do pięknego ogrodu, aby tam w ciszy i skupieniu przeżyć Drogę Krzyżową. Przy każdej jej Stacji zatrzymywaliśmy się i z przejęciem wypowiadaliśmy wcześniej poznaną formułkę: "Kłaniamy Ci się Jezu Kochany i całujemy Twe święte rany". Łatwa, prostat, rymowana, wpadająca w ucho. Myślę, że każdy bez większych problemów ją opanował. Po drodze moją uwagę przykuła figura przedstawiająca Matkę Bożą Płaczącą, tą, którą można zobaczyć w murach sanktuarium. Z tą jednak różnicą, że tamta była kolorowa i jakby bardziej "radosna" (sama nie wiem, jak to nazwać, bo nie chodzi mi tutaj o radość ducha, ale taką wizualną), z kolei ta była kamienna, co wywołało we mnie jeszcze większą trwogę. Może tak samo czuły się tamte dzieci, kiedy objawiła im się Matka Boża?
W czytanie rozważań poszczególnych Stacji również były zaangażowane różne wspólnoty, co sprawiało, że ponownie staliśmy się jednością. Silniejsi i sprawniejsi pomagali tym słabszym, aby łatwiej im było iść. Jedyne co mogło nam przeszkodzić, to deszcz, który wróżyły wiszące nad terenem sanktuarium chmury. Spadło nawet kilka kropel, tworząc na chodniku wyróżniające się różne wzory. Nawet szepnęłam stojącej obok koordynatorce "Dominków-bis", że zaraz lunie jak z cebra. Usłyszałam w odpowiedzi, że może nie będzie tak źle, jak myślę. No bo w sumie taka ulewa mogłaby zakończyć całą Drogę Krzyżową. Ale nie, jakoś wytrzymało do końca.
Kiedy doszliśmy do ostatniej stacji jeden z zakonników posługujących w sanktuarium sam stwierdził, że jest zaskoczony, że byliśmy tak cicho, że słychać było brzęczenie much. A to podobno nierzadko się zdarza w tamtym miejscu.
Ostatnim punktem spotkania była Agape, czyli coś dla ciała i coś dla ducha. Do jedzenia był bigos, nie zabrakło także ciast i innych słodkości. A potem rozpoczęła się zabawa. Tańcom i innym wygibańcom nie było końca, a śmiechu przy tym co niemiara.
Zbliżało się późne popołudnie, czas było wracać do domu. Przybyłe na spotkanie wspólnoty powoli zaczęły kierować swoje kroki w stronę parkingu, na którym już czekały na nich autokary. Wracając z obydwoma wspólnotami wstąpiliśmy jeszcze na chwilę modlitwy do pięknej kaplicy znajdującej się w podziemiach kościoła.
Te gołąbki pijące wodę z poidełka są urocze. Po dniu pełnym wrażeń wyruszyliśmy w czterogodzinny powrót do domu. Właśnie wtedy dowiedziałam się, że wyjazd był zorganizowany z grupą z Libiąża. W sumie, nie było nas dużo, więc mogliśmy się śmiało połączyć. 
Z pielgrzymki wróciłam z pozytywnymi wrażeniami. Raczej nie było większego zaskoczenia, zwłaszcza, że rok temu uczestniczyłam w podobnym spotkaniu. A gdyby jeszcze kazanie każdy z nas wziął sobie do serca, to o ileż świat byłby piękniejszy i lepszy.

piątek, 26 czerwca 2026

2394. Wojna o świadectwa z czerwonym paskiem

Jakiś czas temu zrobiło się w mediach głośno na temat pszczyńskiej lodziarni, która w dzień zakończenia roku szkolnego rozdawała za darmo lody tym uczniom, którzy otrzymali świadectwo z czerwonym paskiem w ramach nagrody. Miły gest, nie powiem, że nie. Tymczasem głos zabrało Ministerstwo, które potępiło ten proceder argumentując to tym, że mniej zdolni uczniowie mogliby uznać to za niesprawiedliwość. Serio? Szkoda, że nie widzą niesprawiedliwości w tym, ile oni sami biorą z budżetu państwa do swoich kieszeni. Z tego co wiem, lodziarnia ostatecznie nie wycofała się ze swojej tradycji, a nawet w ślad za nią poszły inne tego typu lokale. Brawa dla nich.
Przy okazji wywiązała się dyskusja co do sensowności świadectw z wyróżnieniem. Tym bardziej, że realnie nic one nie dają, chyba że mówimy o świadectwach ukończenia szkoły ppodstawowej, które dają jakieś tam punkty w rekrutacji do szkół ponandpodstawowych. Czy na pewno? Myślę, że warto tutaj sięgnąć do historii, bo o świadectwie z czerwonym paskiem, które istnieje od niespełna 50 lat. A w wycieczkę do przeszłości tym razem zabierze nas artykuł Jacka Puciato.

Świadectwo z paskiem. Na początku były inne wymagania, kusiła też Złota Tarcza
"Pionowy biało-czerwony pas" na świadectwie szkolnym pojawił się w polskim systemie edukacyjnym prawie pół wieku temu. Świadectwo z paskiem nie było jedynym pomysłem na wyróżnienie ucznia.
Rozdanie świadectw maturalnych w Liceum Ogólnokształcącym nr 1 im. Bolesława Limanowskiego w Warszawie, 8.06.1989 r., Foto: Sławomir Wojno / PAP(źródło zdjęcia)
  • Świadectwo z biało-czerwonym paskiem otrzymują uczniowie, którzy osiągną średnią ocen co najmniej 4,75 i bardzo dobrą ocenę z zachowania.
  • Historia świadectw z x paskiem sięga drugiej połowy lat 70. XX w. - na liście wyróżnień znajdowało się więcej tytułów.
  • Coraz częściej pojawiają się głosy, że dotychczasowy sposób wyróżniania uczniów nie uwzględnia ich indywidualnych talentów i wymaga zmian.
Świadectwo z paskiem 2026 - zasady
Świadectwo ukończenia roku szkolnego z wyróżnieniem przysługuje uczniom od IV klasy szkoły podstawowej wzwyż. Należy uzyskać z obowiązkowych przedmiotów szkolnych średnią ocen co najmniej 4,75 oraz co najmniej ocenę bardzo dobrą z zachowania (od roku szkolnego 2024/2025 oceny klasyfikacyjne z religii i etyki  nie są wliczane do średniej rocznych i końcowych ocen kwalifikacyjnych). Po spełnieniu tych warunków uczeń otrzymuje świadectwo, na którym na pierwszej stronie widnieje wydrukowany "biało-czerwony pasek o szerokości 12 mm, umieszczony w odległości 50 mm od lewej krawędzi świadectwa".

Skąd się wzięło świadectwo z paskiem?
Barwy narodowe na świadectwie szkolnym - w potocznym nazewnictwie skrócone do wyróżniającej się czerwieni, "czerwonego paska" - koszą uczniów i rodziców już prawie pół wieku. Świadectwo z takim wyróżnieniem pojawiło się na mocy "Zarządzenia ministra oświaty i wychowania" z dnia 15 lutego 1977 roku, kiedy urząd ten był sprawowany przez Jerzego Kubeckiego. Zaznaczono w nim, że "świadectwo ukończenia roku szkolnego z wyróżnieniem może otrzymać uczeń klasy IV - VII szkoły podstawowej, który na koniec roku szkolnego uzyskał: a) wszystkie oceny pozytywne oraz średnią łączną minimum 4,5; b) wysoką ocenę za pracę społeczną na rzecz szkoły i środowiska, szczególnie za pracę w Związku Harcerstwa Polskiego lub uczniowskiej organizacji społecznej; c) najwyższe oceny ze sprawowania".
Zakończenie roku szkolnego w szkole podstawowej, rozdanie świadectw i nagród najlepszym uczniom, Warszawa 1989 r. / Foto: Włodzimierz Echeński/PAP (źródło zdjęcia)

Świadectwa z wyróżnieniem i inne laury
Wprowadzony w 1977 roku system szkolnych trofeów był złożony. Aby otrzymać świadectwo ukończenia szkoły podstawowej czy ponadpodstawowej, z wyróżnieniem należało mieć średnią ocen minimum 4,8.
To jeszcze nic, bo tytułów było do zdobycia więcej. Absolwent szkoły podstawowej mógł wraz z wyróżnieniem otrzymać odznakę "Srebrna Tarcza", co dawało mu pierwszeństwo w przyjęciu do wybranej szkoły ponadpodstawowej. Aby to srebro zdobyć, należało - oprócz średniej min. 4,8 i najwyższej oceny ze sprawowania - pochwalić się przynajmniej jednym "świadectwem za ukończenie roku szkolnego z wyróżnieniem".
Na starszych uczniów - tych kończących rok szkolny z wyróżnieniem w szkole ponadpodstawowej - czekała wraz z biało-czerwonym świadectwem odznaka "Złota tarcza". Jej profity były natury prestiżowej: zdobywało się prawo do noszenia złotej odznaki przez następny rok nauki szkolnej, miało się również pierwszeństwo w reprezentowaniu szkolnej społeczności uczniowskiej w uroczystościach organizowanych na terenie szkoły i poza szkołą.

System szkolnych trofeów był złożony, a tytułów do zdobycia było sporo.
Zwieńczeniem szkolnego maratonu było świadectwo z wyróżnieniem i odznaka "Złota Tarcza z Laurem" - na ukończenie szkoły ponadpodstawowej. Absolwent mógł cieszyć się tą nagród tylko wtedy, gdy na koncie posiadał średnią ocen co najmniej 4,8, najlepszą ocenę ze sprawowania oraz przynajmniej jedno świadectwo ze "Złotą Tarczą". Co dawało to złoto z laurem? Uczeń mógł nosić z dumą zdobytą z trudem odznakę, ponadto po ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej miał pierwszeństwo w przyjęciu do technikum lub szkoły równorzędnej.
Z kolei dla uczniów z klas I - III szkół podstawowych czekała odznaka "Wzorowy Uczeń" (na półrocze lub na koniec roku szkolnego należało mieć ze wszystkich przedmiotów nauczania oceny bardzo dobre i najwyższą ocenę ze sprawowania). Dla zuchów natomiast, członków Związku Harcerstwa Polskiego, z klas II-III szkół podstawowych przygotowano wyróżnienie "Zuch na 5".

"Powinniśmy to zdefiniować na nowo"
Świadectwa z paskiem wzbudzały kontrowersje nie od dziś. W zachowanych w Archiwum Polskiego Radia audycjach oświatowych z przełomu lat 70. i 80. XX wieku podkreślano, że obowiązująca wtedy forma świadectw nie pozwalała na wystarczające zróżnicowanie uczniowskich osiągnięć. W nagraniach wypowiadali się także uczniowie, którzy sugerowali wprowadzenie skali ocen od 0 do 10. Tak by na świadectwie wyraźnie było widsać, kto jest "człowiekiem nieprzeciętnym" i zasłużył na najwyższą notę, a kto "jedynie" spełnił wszystkie wymagania systemu, opanował materiał, wywalczył średnią i otrzymał wyróżnienie.
Kilka dekad później w audycji "Strefa rodzica" o świadectwach z wyróżnieniem mówiła Wioletta Matusiak, edukatorka i trenerka. Jak podkreślała - w kontekście doceniania każdego ucznia, indywidualne podejście do uczniowskich talentów - świadectwa z czerwonym paskiem nie do końca spełniają w XXI wieku swoją rolę. "Powinnyśmy to zdefiniować na nowo", zaznaczała. 

źródło: https://polskieradio24.pl/historia/swiadectwo-z-paskiem-na-poczatku-byly-inne-wymagania-kusila-tez-zlota-tarcza?fbclid=IwY2xjawSU6mVleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBPTFBQbTZOWXJOR0JNZWM1c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHkZGd3UxqthxVLOH1q6Q6FcSs8dlEkdtrWz667N_tGkBhaUPfJSdgMQJF2Kf_aem_GB-3F8y9pyXfpx3VuH678g

Też byłam tym uczniem, który przynosił do domu świadectwa z czerwonym paskiem na przekór wszystkim. Ba, czasem było to jedno jedyne wyróżnienie w szkole. Co poziom było to trudniejsze, ale wiedziałam, że nawet gdyby mi się nie udało, to i tak jestem ważna w oczach najbliższych. Sam pasek miał dla mnie nietypowy wymiar - nie tylko podwyższał moją samoocenę, ale też udowadniał, przede wszystkim mnie samej, że dzięki solidnej pracy jestem w stanie osiągnąć tyle, co moi rówieśnicy mimo licznych ograniczeń i obowiązków. Wiem, że sprawni tak na to nie patrzą, ale tak jest. A teraz, po latach, powtarzam moim wychowankom, że nauka jest ważna, ale nic na siłę, tym bardziej, że oceny, zwłaszcza te niskie, nie zawsze odzwierciedlają stan naszej wiedzy. I to też wiem z autopsji.

czwartek, 25 czerwca 2026

2393. W królewskich tematach...

Mniej więcej tak mogę podsumować dwie ostatnie książki, jakie miałam przyjemność przeczytać. Przeglądając na portalu lubimyczytać.pl natchnęłam się na jakieś zapomniane pozycje sprzed ponad dekady. No dobra, nie jakieś, a noszące konkretne, a nawet nieco intrygujące tytuły - "Skandaliści w koronach. Łotry, rozpustnicy i głupcy na polskim tronie" oraz "Poczet polskich królowych i księżnych". Naprawdę, ani nie kojarzę, abym dodawała je do półki "chcę przeczytać", ani nawet samych tych tytułów. Może one były na jakiejś fali popularności serialu "Korona królów"? W każdym razie - nie znalazły się tam bez przyczyny. A skoro są, to trzeba po nie kiedyś sięgnąć. A skoro trzeba po nie sięgnąć, to wypadałoby iść do biblioteki. Alee zanim udałam się do biblioteki sprawdziłam w internetowym katalogu, czy te pozycje w ogóle są w zasobach bibliotecznych. Były, więc bez zastanowienia wypożyczyłam. Konkretniej, jedną wypożyczyłamm do domu, a drugą przeczytałam w bibliotecznej czytelni. Muszę przyznać, że historyk to ze mnie słaby, ale tet dwie zapomniane pozycje akurat przypadły mi do gustu. 
Tytuł: "Skandaliści w koronach. Łotry, rozpustnicy i głupcy na polskim tronie"
Autor: Andrzej Zieliński 
Wydawnictwo: Pruszyński i S-ka
Warszawa 2013
Liczba stron: 255

Wielu z nas żyje w przekonaniu, że doskonale zna historię naszego kraju, w tym władających nią osób. Przecież tyle miejsca poświęcono im w szkolnych podręcznikach. Co byście jednak powiedzieli gdyby okazało się, że ich życie nie było wcale takie krystaliczne i bohaterskie, jak to przedstawia się na ich kartach? Że mieli swojej wady, a nawet niemałe grzechy. Andrzej Zieliński w prosty sposób odsłania przed czytelnikami to, co zostało owiane tajemnicą przez innych autorów.
"Skandaliści w koronach" to zbiór raczej nieznanych, ale i intrygujących ciekawostek na temat niektórych władców Polski. Nie wszystkich, ale za to sięgających jeszcze przed epokę Mieszka I. Kto z nich był oszustem? Kto nie wylewał za kołnierz? Kto ma na sumieniu największą liczbę ludzkich żyć? Kto korzystał z usług prostytutek? A kto dopuścił się bigamii? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziemy sięgając do niniejszej publikacji.
Jak można się domyśleć, chociażby po tytule książki, znajdują się w niej takie fragmenty biografii polskich królów i książąt, których na próżno szukać w szkolnych podręcznikach. Z jednej strony może to dziwić i szokować, ale z drugiej pokazuje, że także władcy mieli różne swoje grzeszki. Mnie osobiście trochę dziwnie się ją czytało, zwłaszcza w momentach, kiedy autor skakał pomiędzy epokami historycznymi, ale ogólnie myślę, że książka została ciekawie napisana i zainteresuje nawet tych, którzy z historią są na bakier. 
Tytuł: "Poczet polskich królowych i księżnych"
Autor: Jadwiga Mandera, Aniela Tajner
Wydawnictwo: Śląsk Wydawnictwo Naukowe
Katowice 2005
Liczba stron: 313

Niemal każdy władca naszego kraju miał swoją małżonkę, czasami nawet w liczbie większej niż jedna. Zdarzały się nawet królowe Polski, o których wiemy zdecydowanie więcej, niż o tych pierwszych. A jednak wydaje mi się, że kobietom mającym wpływ na tok historii naszego kraju, poświęca się niewiele miejsca. Brak ten próbują wyrównać Jadwiga Mandera oraz Aniela Tajner w swojej publikacji "Poczet polskich królowych i księżnych". Znajdziemy w niej życiorysy oficjalnych żon polskich królów i książąt, zaczynając od żon Mieszka I, a kończąc na Auguście III Sasie (Stanisław August Poniatowski nie miał żony). 
"'Poczet polskich królowych i księżnych" poleciłabym wszystkim tym, którzy chcą lepiej poznać i zrozumieć kobiety mające w większości realny wpływ na rozwój naszego kraju, żon królów i samych królowych. Z lektury tekstu łatwo wywnioskować, które z nich autorki darzą większą, a które mniejszą sympatią. Wszystkie życiorysy zostały przedstawione w sposób zwięzły, a zarazem nie brakuje w nich licznych ciekawostek i nieznanych faktów. Wszystko zostało ułożone w porządku chronologicznym, co ułatwia nawigację w całości. Bardzo spodobał mi się pomysł z akwarelowymi podobiznami opisywanych postaci na początku danej biografii. Dzięki temu można sobie wyobrazić, jak dana władczyni mogła wyglądać.

wtorek, 23 czerwca 2026

2392. Bez telefonu ani rusz!

W Sejmie trwa gorąca dyskusja nad tym, czy dzieciaki i młodzież powinny posługiwać się telefonami komórkowymi w przedszkolach i szkołach, czy też nie. Oczywiście jako pedagog jestem jak najbardziej za takim rozwiązaniem. Jednak jako realista wiem, że to się raczej nie sprawdzi.
Dlaczego? Znam to autopsji. W mojej podstawówce i gimnazjum był zakaz noszenia telefonów komórkowych. Fakt, były to czasy, kiedy telefony komórkowe posiadali tylko nieliczni. Ale myślę, że dobre to były czasy, sprzyjające tworzeniu się więzi międzyludzkich. Tylu znajomych ile wtedy w szkole, to chyba nigdy już nie miałam. Telefony zabierało się głównie na kolonie, obozy sportowe i kilkudniowe wycieczki, a to i tak głównie starsi uczniowie. Młodsi posłusznie zostawiali je w domu, bo "nie wolno". Jednak pewnego razu jeden chłopak, nota bene z mojej klasy, dostał od rodziców upragnioną komórkę i wyłamał się z tego odgórnego zakazu. Niestety, żaden z nauczycieli wtedy nie zareagował. A szkoda, bo może wtedy pod koniec semestru większość posiadaczy komórek nie przesiadywałaby z nimi pod ścianami ignorując wszystko dookoła. Zważając na to, że ówczesne telefony komórkowe nie były tak "wypasione" jak obecnie (nie były aż tak rozbudowane, zwłaszcza pod względem multimedialnym, aplikacyjnym i internetowym), nie wróżyło to nic dobrego. Potem nie mogli już tego zahamować, przez co najbardziej narzekali nauczyciele. A może gdyby nie taka pobłażliwość wobec jednego ucznia, to proces ten zostałby odłożony o kilka lat. Wystarczy więc, że jedna osoba się wyłamie i wszystkie zakazy pójdą wniwecz, w myśl zasady: "On może, więc dlaczego ja nie",
Inna sprawa, że wielu nauczycieli w omawianej szkole sami  dawali niewłaściwy przykład nam, uczniom. Jeszcze mam żywo w pamięci, jak jedna z polonistek (nota bene nie taka już młoda) niemal na każdej lekcji odbierała telefon od swojego męża i gadała z nim dosłownie o d.... marynie. Wiecie, ja rozumiem, że może ktoś do nas zadzwonić w jakiejś sprawie w trakcie pracy, nawet mi się to zdarza. No, ale wtedy albo szybko załatwiamy sprawę, albo odkładamy tą rozmowę na przerwie. A nie przez połowę lekcji rozmawiamy, a klasa rozwala nam pomieszczenie, o mało nie zabijając siebie przy okazji. Wtedy niewiele mogłam zrobić, ale przed rozpoczęciem pracy powiedziałam sobie, że jak najmniej takich sytuacji. Jasne, czasami trzeba odebrać ten telefon, ale większość prywatnych spraw załatwiam poza pracą.
Jest jeszcze jedna strona medalu - to różne aplikacje w telefonach. O Internecie, AI i wykorzystywaniu ich kiedy trzeba i kiedy nie trzeba (\np. przez studentów w trakcie egzaminów) nie będę pisać, bo to temat rzeka. Ale chociażby taki aparat fotograficzny wbudowany w smartfona? Można nim sfotografować ciekawy okaz na biologii albo sfilmować doświadczenie na chemii. W kalendarzu można zapisać, kiedy jest jakaś kartkówka, a w notatniku - ciekawostki. Wreszcie smarttfony mogą rejestrować różne funkcje życiowe, np. poziom cukru u diabetyków. Nie wiem, czy stosuje się to rozwiązanie u dzieci, ale u dorosłych - i owszem. W końcu dzieci mogą zadzwonić z telefonu na pomoc, kiedy będą jej potrzebować. I to nie koniecznie po pogotowie czy straż pożarną, ale po kogoś starszego.
Ogólnie pomysł zakazu posiadania przez dzieci telefonu w szkołach i przedszkolach nie uważam za taki zły, nawet jestem jego zwolennikiem. A jeżeli zostanie on rozszerzony na inne placówki typu świetlice środowiskowe, to będę najszczęśliwszym człowiekiem pod słońcem. Jednak wiem też, że będzie to trudne do wprowadzenia z wielu powodów. O kilku napisałam powyżej, jeszcze inne pewnie się znajdą. Myślę, że za długo ten temat był ignorowany, a teraz obudziliśmy się z przysłowiową ręką w nocniku. Nie mniej, temat będę śledzić, szczególnie od września. I to nie tylko w teorii, ale i w praktyce.

poniedziałek, 22 czerwca 2026

2391. Zmiany, roszady, zakończenia...

Przyszło nam żyć niejako w dwóch cyklach rocznych. Pierwszy to dobrze nam znany kalendarz, w którym stary rok kończy się 31 grudnia, a kolejny, nowy rozpoczyna 1 stycznia, a potem biegnie swoim rytmem przez kolejnych 12 miesięcy. Znamy to, prawda?
Ale jest też drugi cykl, ciut krótszy, z którego teoretycznie wypadają dwa-trzy miesiące przeznaczone na wakacyjny odpoczynek. To cykl szkolno-formacyjny rozpoczynający się zazwyczaj we wrześniu lub październiku, a kończący w czerwcu. Co prawda różne organizacje i wspólnoty organizują różne wyjazdy wakacyjne i stacjonarne zajęcia na czas wypoczynku, nie mniej ten główny okres formacyjny przypada na miesiące nauki w szkole i na studiach. Maj i czerwiec to również czas, kiedy w wielu parafiach następują zmiany personalne księży. Niejednokrotnie wiąże się to ze zmianami w opiece duchowej różnych wspólnot. Jedni opiekunowie duchowni odchodzą, po to aby ustąpić miejsca innym. Wśród zmian nastąpiła także i ta najbardziej wyczekiwana przez wielu wiernych z mojej parafii. Pewnie domyślacie się jaka...
Miniony weekend był dla mnie nieco intensywny. W sobotę na jeden dzień wyskoczyłam do Wadowic na spotkanie moich "Rafałków", ostatnich przed wakacjami. Była Msza święta wraz z grupą dzieci komunijnych z Jasła (obiecali pozdrowić tamtejsze "Antosie"), były 50-te urodziny jednego ze członków wspólnoty, ciasto, kawa, gry i zabawy, tańce... Spotkanie to miało więc charakter bardziej zabawowy niż formacyjny, ale i takich nie może zabraknąć we wspólnocie. Trochę porozmawialiśmy na temat zbliżającego się  obozu, bo już zaczyna formować się jego program. Trochę tylko brakowało księdza kapelana, ale on akurat pojechał do Krakowa na spotkanie synodalne.
Na niedzielę zostaliśmy zaproszeni przez jednego z poprzednich kapelanów "Dominków bis" na festyn parafialny do Jerzmanowic. Jerzmanowice to taka miejscowość pomiędzy Olkuszem, a Krakowem. Dziesięć lat temu była tam baza uczestników ŚDM w Krakowie, którzy pojechali na wydarzenia centralne z grupami parafialnymi. Podczas wspomnianego pikniku wystawiliśmy dwa mini-przedstawienia - jedno podczas kazania, a drugie - samego festynu. Poza tym trochę pobawiliśmy się, potańczyli, było miło i przyjemnie. Takie nieformalne zakończenie roku formacyjnego. Jeszcze czeka nas obóz, ale to dopiero w sierpniu. A propos obozu, bardzo nieśmiało przypominam o naszej zbiórce na ten cel -> https://zrzutka.pl/c6mtdf.
Z festynu jak najszybciej próbowałam dostać się do Katowic na pożegnanie księdza Krisa, który opuszcza Duszpasterstwo Akademickie i rusza na podbój Italii. Traf chciał, że akurat wtedy, gdy dotarliśmy do Jaworzna, to z drugiego przystanku odjeżdżał Autobus, na który zależało mi, aby zdążyć. Na szczęście jedna z mam wzięła sprawy w swoje ręce i odbyłyśmy szalony rajd po ulicach J-na, goniąc ten nieszczęsny autobus, co finalnie nam się udało. Zdążyłam więc chociaż na końcówkę imprezy. W Duszpasterstwie byłam dwa lata, dużo mi dało, pewnie głupio bym się czuła, gdybym nie pojechała, nie uścisnęła mu dłoni i nie powiedziała zwykłego, szczerego "dziękuję".
W zasadzie czeka mnie jeszcze jedna zmiana - odchodzi ksiądz Jack z Oratorium w S-cu. Tak sobie myślę, że chyba bym wyśmiała mojego obecnego proboszcza w twarz, gdyby się okazało, że to właśnie ksiądz Jack zostanie jego następcą. Tak go uciskał, tak go gnębił z powodu wady wymowy. Skutkiem tego ksiądz Jack po roku u nas napisał prośbę o przeniesienie. A tu proszę - kamień wzgardzony stałby się fundamentem. Nie wiem jakie plany ma inspektor względem księdza Jacka. Ale szczerze życzę mu jak najlepiej. Oby trafił nan takich przełożonych, którzy pozwolą mu się wykazać mimo wady wymowy. Bo ma potencjał, i to niemały.

piątek, 19 czerwca 2026

2390. Na odpoczynek też trzeba znaleźć czas

Półtora tygodnia do wakacji. Normalni nauczyciele dopinają na ostatni guzik rzeczy związane z zakończeniem roku szkolnego. Co robi Lolek? Rzuca wszystko i rusza... Nie, nie w Bieszczady, ale do niewielkiej Wał-Rudy, gdzie każdego 18-dnia miesiąca odbywa się Droga Krzyżowa śladami męczeńskiej śmierci bł. Karoliny Kózkówny.
Od razu jednak pragnę Was uspokoić. Z tym rzucaniem wszystkiego to taka mała przesada - wystarczyło wypisać sobie wolne na dany dzień. W środowy wczesny ranek (bo jak inaczej nazwać godzinę 5:12 rano) zdążyłam jeszcze skoczyć na Mszę świętą wraz z poprzedzającymi ją Godzinkami, śpiewanymi przez stałą, pięcioosobową ekipę. Jeszcze trochę i nauczę się ich w całości na pamięć. A przy okazji zastanawiam się, czy ludzie w moim wieku śpiewają jeszcze tą piękną, poranną modlitwę. Po Mszy popędziłam na kolejne środki transportu, które w końcu dowiozły mnie do celu. Ostatni środek transportu był dosyć niespodziewany i nieoczekiwany, ale sprawił mi najwięcej radości. 
Na miejsce dotarłam tuż przed rozpoczęciem się Drogi Krzyżowej, czyli zdążyłam. Nawet nie wiecie jak bardzo radowało się moje serce i w ogóle wnętrze. No bo teoretycznie powinnam się spóźnić i gonić całą procesję, jak już było z dwa razy. Oczywiście, gdyby tak się stało to pobiegłabym za całym tłumem. Bóg jednak miał wobec mnie inne plany i postanowił zaoszczędzić mi tej przygody. Dzięki temu wyruszyłam śladem ostatniej drogi błogosławionej Karoliny wraz z innymi, splatając się z nimi w jeden głos śpiewem, modlitwą, a nawet zwykłym milczeniem. Czasami to ostatnie jest najbardziej wymowne. Ale i pozwala się skupić na tym, co mówią innym, na tym, co najważniejsze. 
Tym razem rozważania opierały się na życiu św. Maksymiliana Marii Kolbego i prowadzone były przez Rycerzy Kolumba. Cisza panująca w lesie od czasu do czasu przeszywana ptasim świergotem sprzyjała osobistej refleksji. Droga Krzyżowa trwała wyjątkowo długo, chyba najdłużej ze wszystkich, na których dotychczas udało mi się być. Sama jej długość mi nie przeszkadzała, problemem było to, czy zdążę na powrotnego busa jadącego przez centrum miejscowości. Gdybym na niego nie zdążyła, to miałabym jeszcze opcję jechania kolejnym, ale po godzinie 19:00. To z kolei opóźniłoby mój i tak nocny powrót do domu, bo przecież nie zdążyłabym na pociąg, który odjeżdża kilka minut po 19. A do przystanku też trzeba dojść jakieś 2 kilometry. Jednak i tutaj problem sam się rozwiązał. Muszę przyznać, że w 95% mam szczęście do otaczających mnie ludzi.

środa, 17 czerwca 2026

2389. Jak Adam Chmielowski staje na mojej drodze...

św. Brat Albert Chmielowski moimi oczami
Postać świętego brata Alberta, jednego z głównych patronów mojej diecezji, w dość dziwny sposób wkradła się do mojego życia i w nim zamieszkała. Jeszcze będąc w gimnazjum na jednej z lekcji języka polskiego zapoznawaliśmy się z fragmentem sztuki teatralnej autorstwa Karola Wojtyły zatytułowanej "Brat naszego Boga". Nie mówię, że wcześniej nie słyszałam o postaci Adama Chmielowskiego, który jako zakonnik przyjął sobie imię Albert, bo pewnie w kościele raz czy dwa obiło mi się o uszy, jednak nie przywiązywałam do tego większej wagi. Zresztą byłam jeszcze dzieckiem, mogło mi coś umknąć pomimo dosyć dobrej koncentracji i pamięci (pamiętacie o czym mówił ksiądz na Waszej Pierwszej Komunii albo bierzmowaniu? Ja pamiętam...). Ale wtedy, w tej drugiej czy też trzeciej klasie gimnazjum, w świadomy sposób poznałam tą postać. Z jednej strony był to język polski i wspomniany tekst, z drugiej miliony pytań na temat brata Alberta do Księdza z gitarą. Skończyło się tym, że otrzymałam od niego książkę franciszkanina Władysława Kluza "Adam Chmielowski. Brat Albert".
Potem temat ten na kilka lat został stłumiony, aby powrócić ze zdwojoną siłą. I to dosłownie. Pierwszy taki powrót nastąpił na wiosnę 2015 roku, kiedy byłam na pierwszym roku studiów z turystyki religijnej. W ramach ćwiczeń z nowożytnej i najnowszej historii kościoła każdy z nas miał za zadanie przygotowanie i przeprowadzenie wycieczki po Krakowie śladem jakiegoś świętego bądź błogosławionego. Ja wylosowałam św. brata Alberta. Trochę się skrzywiłam, ale w końcu powiedziałam: "Dobra, coś się wymyśli". Wypożyczyłam kilka książek i zdecydowałam, że pójdziemy do klasztoru i bazyliki Franciszkanów na Placu Wszystkich Świętych, gdzie przyjął habit i rozpoczął drogę zakonną, a następnie do budynku, w którym mieściła się pierwsza ogrzewalnia dla bezdomnych mężczyzn, w którym opowiedziałam im o życiu świętego z przełomu XIX i XX wieku. Oczywiście takich miejsc związanych z życiem i działalnością św. Brata Alberta, no ale miałam ograniczony czas.
I teraz, niewielki kościółek w centrum B-na, noszący wezwanie właśnie Brata Alberta, do którego rzucił mnie uparty los. Za każdym razem stojąc w prezbiterium wpatruję się w majestatyczną figurę przedstawiającą Brata Alberta i myślę sobie: kurczę, to dopiero był gość. Bez nogi, tłamszony przez innych, szykanowany przez innych, a jednak dużo osiągnął. I jeszcze został ogłoszony świętym! Bardzo mi się podoba jego maksyma życiowa - być dobrym jak chleb. Bo każdy z nas ma chyba swój ulubiony rodzaj chleba. Ale tak sobie myślę, że chodzi tutaj nie tylko o ten chleb spożywany przez nas podczas posiłków, ale o Chleb Życia, którym wierzący powinni się karmić, aby dostąpić życia wiecznego. W zasadzie każdy z nas może być takim dobrym chlebem - wystarczy żyć i postępować tak, aby nikt przez nas nie cierpiał, nie płakał, nie czuł się źle. Tylko tyle i aż tyle...

wtorek, 16 czerwca 2026

2388. "O Maryjo żegnam Cię..."

"Pożegnanie Matki"
Byłaś tu z nami przez niecały rok,
podążaliśmy za Tobą krok w krok.
Gdy się zjawiałaś - fanfary Ci grały,
gdy odjeżdżałaś - dzieci Twe płakały.
Wieś to czy miasto, Ty nie patrzyłaś,
jak dobra Matka z nami wciąż byłaś.
Modlitw i próśb z uwagą słuchałaś,
wraz z cierpiącymi cicho płakałaś.
A małe dzieci swym wolnym ramieniem,
chciałaś ocalić przed wszelkim cierpieniem.
W dniu pożegnania my Ci dziękujemy,
za Twoją obecność, twarz z ranami ciętymi.
Nie mówimy "Żegnaj", a "do zobaczenia",
bo się zobaczymy już pod koniec sierpnia.
A na zakończenie jeszcze, Jasnogórska Pani,
w sercu swym wołamy - módl się za nami.

Siewierskie Dni Dzielenia i Głoszenia wspólnoty "Wiara i Światło" zbiegły się w czasie z diecezjalnym pożegnaniem kopii jasnogórskiej ikony, która przez 10,5 miesiąca peregrynowała po całej diecezji, odwiedzając wszystkie jej parafie i ważniejsze instytucje. Chociaż nawiedziła ona wiele parafii już podczas poprzedniej peregrynacji na przełomie lat 70 i 80 ubiegłego wieku, tak naprawdę mieściły się one jeszcze w obrębie archidiecezji częstochowskiej. Teraz, w trzeciej dekadzie XXI wieku, kolejna peregrynacja rozpoczęła się od naszej, sosnowieckiej diecezji, liczącej sobie w tym roku 34 lata. Była to wielka radość, że kolejne ogólnopolskie pielgrzymowanie rozpoczyna się właśnie od nas. Ale i zaszczyt, że tak się stało mimo tych wszystkich afer z ostatnich lat. A jednocześnie niezwykła odpowiedzialność.
W zasadzie ten czas, jaki przeznaczono na peregrynację obrazu w naszej diecezji minął niesamowicie szybko. Mam jeszcze żywo w pamięci ostatnią sobotę sierpnia 2025 roku, kiedy witaliśmy kopię ikony w sosnowieckiej katedrze (pisałam o tym >>tutaj<<). Potem rozpoczął się piękny czas podążania za ikoną śladem "Nabożeństw Jubileuszowych" trwających do końca adwentu. Udało mi się być na paru, z czego bardzo się cieszę. Szczególnie, że do dzisiaj pracują we mnie niektóre myśli, które wówczas usłyszałam. Następnie nastał drugi etap, postjubileuszowy, w którym w dalszym ciągu Maryja odwiedzała nasze parafie. Na przełomie kwietnia i maja wzięłam udział w kilku takich spotkaniach. W sumie wszystkich było dziewięć. Dziewięć niezwykłych spotkań, z czego każde z nich zostawiło we mnie jakiś ślad, niczym dwie rysy na jasnogórskim obliczu.
Czy wobec tego mogłabym sama z siebie nie pojechać na pożegnanie kopii ikony, które zaplanowane było na godzinę 16:00? Sprawdziłam niedzielne połączenia z jednego miasta do drugiego i szybko stwierdziłam, że jest to możliwe. Musiałam tylko zaraz po ostatniej przedpołudniowej Mszy udać się na przystanek i wsiąść do linii jadącej do Sosnowca, co zresztą zrobiłam. Po jakiś 40 minutach przesiadłam się na autobus jadący do centrum, a stamtąd już na nogach podeszłam do katedry. W drodze oczywiście musiała być książka, bo jak to tak jechać autobusem i nie czytać książki? W ogóle ostatnio miałam dziwną rozmowę z pewnym panem, z którym czasami siedzimy razem. Otóż raz wsiadł przystanek wcześniej, a że go nie zauważyłam, usiadłam na pojedynczym siedzeniu i wyciągnęłam książkę, jak to ja. To teraz usłyszałam, że on wyraźnie widział, że ja cały czas wgapiam się w telefon. Po pierwsze, co go to obchodzi, po drugie, ja to nie on (bo zawsze kiedy obok niego siedzę, to bawi się możliwościami AI), a po trzecie - jam jeszcze komórkowa, a nie smartfonowa, więc nawet nie mam się w co wgapiać. Niby jakieś tam prymitywne gierki mam, no ale... Wolę książkę :). Albo wyglądanie przez okno.
Kiedy dotarłam na miejsce wierni odmawiali już Koronkę do Miłosierdzia Bożego. Podejrzewając, że niewiele zobaczę w samej świątyni, jak i to, że będzie w niej zaduch, usiadłam sobie spokojnie w jej przedsionku i dołączyłam do reszty, odmawiając na paciorkach kolejne "Dla Jego bolesnej męki - miej miłosierdzie dla nas i świata całego". 
Była godzina 16:00, kiedy księża w uroczystej procesji weszli do kościoła i z czcią ucałowali ołtarz. Towarzyszył temu śpiew pieśni będącej hymnem peregrynacji - "Z Tobą Maryjo pielgrzymujemy".
Głównym celebransem Mszy świętej na pożegnanie ikony był nuncjusz apostolski w Polsce, Antonio Filipazzi. On to też wygłosił do nas homilię, w której przypomniał, że autentyczna pobożność maryjna nie może kończyć się tylko na zewnętrznych gestach. Owszem, one są piękne i potrzebne, ale tak naprawdę powinny one prowadzić dużo dalej - do Ewangelii, Chrystusa oraz przemiany serca. Maryja, tak samo jak w Kanie Galilejskiej, wciąż nam powtarza - "Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie". A w ciągu ostatniego roku wielu diecezjan zrobiło coś prostego, a zarazem bardzo ewangelicznego - otworzyło drzwi, przyszło na modlitwę, czuwało nocą, niosło obraz spojrzeniem, śpiewem, obecnością, przygotowało kościoły, place, procesje oraz liturgie, a czasami po prostu ugotowało zupę. Bo wielkie wydarzenia w Kościele nie dzieją się tylko przy ołtarzu i mikrofonach, ale też tam, gdzie ktoś kroi chleb, podaje gorącą herbatę lub kawę, niesie talerz komuś zmęczonemu, kto przyjechał z daleka i od wielu godzin jest na nogach.
Pięknym momentem było podziękowanie za nawiedzenie oraz zawierzenie diecezji opiece Matki Bożej Częstochowskiej:
"Wielbi dusza moja Pana…
Maryjo, Nasza Jasnogórska Mamo i Królowo!
Jesteśmy dziś przed Tobą – jako Kościół sosnowiecki – poruszeni do głębi serca. Kończy się czas Twoich odwiedzin w naszych parafiach, ale nie kończy się Twoja obecność. Przez te miesiące uczyłaś nas, że Bóg nie patrzy na nas z daleka, ale wchodzi w naszą codzienność. Podnosimy dziś głos, nieco drżący, ale pełen miłości, by wraz z Tobą wyśpiewać Magnificat naszej wdzięczności i nadziei.
W obecności Arcybiskupa Nuncjusza, moich braci w biskupstwie, kapłanów, osób konsekrowanych i Was wszystkich, najmilsi – Ludu Boży Sosnowieckiej Ziemi – mówię: dziękuję.
…i raduje się duch mój w Bogu, Zbawcy moim. Bo wejrzał na uniżenie swojej Służebnicy.
Matko, Ty znasz nasz Kościół. Znasz nasze rany, nasze ciche łzy, zmęczenie, ale i tę niezwykłą, ukrytą w sercach tęsknotę za pięknem Ewangelii. Dziś dziękujemy Bogu za to, że wejrzał na nasze uniżenie. Że w Twoich oczach, Maryjo, nie widzieliśmy surowej Nauczycielki, ale czułość Matki, która nie gorszy się naszymi słabościami, ale przytula nas delikatnie, gdy najbardziej boli. Przyniosłaś nam Chrystusa, który leczy połamane relacje i podnosi to, co w nas upadło.
Oto bowiem odtąd błogosławić mnie będą wszystkie pokolenia, gdyż wielkie rzeczy uczynił mi Wszechmocny, a Jego imię jest święte.
Wielkie rzeczy uczynił nam Wszechmocny! Przez te dni peregrynacji doświadczyliśmy cudu otwartych serc. Widzieliśmy mężów i żony płaczących przy Twoim wizerunku, odnajdujących na nowo utraconą bliskość. Widzieliśmy młodych, którzy w Twoich oczach szukali sensu życia, i chorych, którzy w ciszy szeptali swoje „fiat”. To są te wielkie rzeczy – niewidoczne dla świata, a bezcenne w niebie. Święte jest Imię Boga, który na ruinach naszych ludzkich planów potrafi odbudować ludzkie serca i żywy Kościół.
Jego miłosierdzie z pokolenia na pokolenie nad tymi, którzy się Go boją. Okazał moc swojego ramienia, rozproszył pyszniących się zamysłami serc swoich.
Maryjo, pragniemy być Kościołem miłosierdzia. Chcemy porzucić wszelką pychę, zabezpieczenia i fasady. Przepraszamy za chwile, gdy jako wspólnota zapominaliśmy o tym, co najważniejsze – o miłości i prostocie. Prosimy Cię, rozprosz w nas wszystko, co buduje mury, a nie mosty. Naucz nas żyć w prawdzie, która wyzwala, i w pokorze, która pozwala usłyszeć drugiego człowieka.
Strącił władców z tronu, a wywyższył pokornych. Głodnych nasycił dobrami, a bogatych z niczym odprawił.
Ty wiesz, jak bardzo jesteśmy dziś głodni. Głodni autentycznych relacji, głodni świętości, głodni Boga. Przynosimy Ci, Mamo, nasze rodziny, parafie, nasze wspólnoty i domy zakonne, a także inne miejsca, gdzie się gromadzimy. Wywyższ w nich to, co pokorne i ciche. Niech nasze plebanie, kościoły i mieszkania staną się domami bezpiecznymi, o otwartych drzwiach, gdzie nikt nie czuje się samotny, odrzucony czy oceniany. Nasyć nas chlebem miłości, byśmy potrafili dzielić się sobą z tymi, którzy stracili nadzieję.
Ujął się za swoim sługą, Izraelem, pomny na swoje miłosierdzie. Jak obiecał naszym ojcom, Abrahamowi i jego potomstwu na wieki.
Bóg pamięta o swoim przymierzu. On nie opuścił diecezji sosnowieckiej!
Dlatego dzisiaj, na zakończenie tej świętej drogi, z absolutną ufnością i dziecięcym oddaniem, zawierzam Tobie, Matko Jasnogórska, całą naszą diecezję:
– Zawierzam Ci każde małżeństwo i rodzinę, a także każde poczęte i nienarodzone dziecko – niech nasze domy będą sanktuariami życia, przebaczenia i czułości;
– Zawierzam Ci naszych kapłanów i osoby konsekrowane – odnów w nich pierwotną miłość, daj im serca ojców i matek, bliskich każdemu człowiekowi;
– Zawierzam Ci młodych i dzieci – rozpal w nich ogień wiary, który rozgoni mroki zwątpienia i pozwoli im zaufać natchnieniom Ducha Świętego;
– Zawierzam Ci powołania do życia małżeńskiego i rodzinnego, do kapłaństwa i życia konsekrowanego – niech młodzi nie boją się wybierać miłości na zawsze;
– Zawierzam Ci cierpiących, samotnych, nie idących razem z nami, pogubionych na drogach życia – niech w naszym Kościele znajdą swój bezpieczny port;
– Zawierzam Ci przyszłe pokolenia naszej diecezji – tych, których imion jeszcze nie znamy, a których Bóg już zna i kocha. Strzeż ich wiary, rodzin i powołań;
Maryjo, Gwiazdo Ewangelizacji!
Wychodzimy na drogi synodalne, chcemy iść razem, słuchając siebie nawzajem i Ducha Świętego. Prosimy, towarzysz nam. Bądź z nami w tej drodze duchowej, moralnej i relacyjnej odnowy. Nie pozwól nam iść samym. Naucz nas patrzeć na siebie nawzajem tak, jak Ty patrzysz na nas – z niezawodną nadzieją.
Weź nas za rękę. Przeprowadź przez noc ku porankowi Zmartwychwstania. Jesteśmy Twoi, z Tobą chcemy budować Kościół żywy, święty i pełen miłości.
Królowo Polski!
Tobie się oddajemy, Tobie ufamy i z Tobą idziemy w przyszłość. Amen."
Tuż przed opuszczeniem murów sosnowieckiej katedry wybrzmiało uroczyste "Te Deum", jako znak wdzięczności za to, że mogliśmy u siebie gościć tak wyjątkowego gościa. Tego dnia było pochmurnie, jednak w chwili, gdy asysta wynosiła obraz, na niebie rozbłysło słońce, jakby sama Maryja otaczała naszą diecezję swoim blaskiem. Wkrótce ikona została załadowana do samochodu-kaplicy i odjechała do diecezji rzeszowskiej, gdzie czekali na nią kolejni wierni.
Peregrynacja pozostawiła po sobie jasny blask oraz piękne wspomnienia. Niektóre z nich zostały uwiecznione na zdjęciach, inne na kartach kronik. A jeszcze inne w głębi serca, gdzie są dostępne tylko dla świadków tych zdarzeń. Pokazała też piękno wspólnot, piękno wiary, piękno ludzkich serc. Pokazała też, że diecezja i kościoły to nie pojedyncze, grzeszne osoby, ale wspólnoty, które są piękne jak kwiaty stojące w wazonach ustawionymi przed tronami maryjnymi, a ich serca powiewają niczym proporczyki na wietrze. Bo takim znakiem charakterystycznym obecności ikony w danej parafii były proporczyki z chorągiewkami rozciągnięte wzdłuż drogi. Za każdym razem, kiedy je widziałam, czułam autentyczne wzruszenie, że teraz oto w tej parafii Matka jest wraz ze swoimi dziećmi.

poniedziałek, 15 czerwca 2026

2387. Siewierskie Dni dzielenia i głoszenia 2026

W jednym z poprzednich wpisów wspominałam Wam, że wraz ze wspólnotą "Wiary i Światło" planujemy zorganizować w kilku parafiach zbiórki na nasz sierpniowy wyjazd. Pierwsza taka zbiórka odbyła się w ostatni dzień maja w kolegiacie w Jaworznie. Na przedpołudniowych Mszach świętych grupa osób przedstawiała scenkę obrazującą powstanie loga wspólnoty, które przedstawia apostołów w łodzi na morzu. Z kolei po każdej Mszy staliśmy przy drzwiach wejściowych i rozdawaliśmy ludziom woreczki z lawendą oraz gazetki parafialne. Jeżeli ktoś wrzucił nam w zamian jakąś kwotę pieniężną, byliśmy zadowoleni, jeżeli nie - nie mieliśmy o nic pretensji. Mnie zwerbowali podczas dorocznej pielgrzymki prowincji, która tym razem była do Dębowca, polskiego La Salette, dzień wcześniej. Poprosili mnie o stanie z upominkami na ostatniej Mszy świętej. Ok. Nie ma problemu.
Podobną akcję mieliśmy dwa tygodnie później w parafii św. Macieja w Siewierzu, w której dzieliliśmy się naszą obecnością i głosiliśmy wiarę na nasz sposób. Już w Dębowcu dostałam propozycję zagrania w scence. Do tej przedstawianej w Jaworznie już nie było kiedy się przygotować, zaś tuż przed Siewierzem i tak mieliśmy ostatnie spotkanie wspólnotowe w tym roku, na którym ćwiczyliśmy przed występem, który miał mieć miejsce dzień później. A przy okazji omawialiśmy m.in. wyjazd na obóz, na który zbieraliśmy pieniądze.
W niedzielę większość osób przyjechała do Siewierza wynajętym busem. Ponieważ mi bardziej opłacało się podjechać bezpośrednim autobusem, niż przez Jaworzno, dotarłam na miejsce sama. Trochę chyba zaskoczyłam tamtejszych parafian, że nie zasiadłam z nimi w ławce jak zwykle zaśpiewać godzinki, ale jeden z koordynatorów odesłał mnie na plebanię, abym tam się przebrała w strój zapałki. Scenki odgrywaliśmy bowiem podczas każdej z pięciu Mszy świętych w ramach kazania.
Na pierwszej porannej Mszy świętej byliśmy całej, potem już tylko pojawialiśmy się w czasie kazań i na zakończenie Mszy. Podobnie jak w Jaworznie, także i tutaj jedna osoba opowiadała po ogłoszeniach parafialnych o ruchu, a kilka innych (w tym ja) szło do wejścia, aby rozdawać drobne upominki. Tym razem oprócz lawendy były to papierowe łódeczki z mottem "Wy jesteście na Ziemi światłem mym". Właściwie to czułam się trochę jak VIP, kiedy ludzie odbierali ode mnie te podarunki z komentarzem: "O, nasza Karolina". No, może niekoniecznie ich, ale było mi miło, nie powiem, że nie.
Na popołudnie zaplanowany był grill na zakończenie roku formacyjnego, ale i w ramach obiadu. Ja niestety musiałam ich opuścić po Mszy świętej o godzinie 11:30, ponieważ tego dnia po południu było też pożegnanie kopii ikony jasnogórskiej w naszej diecezji. No cóż, byłam na powitaniu, na kilku nabożeństwach jubileuszowych, w kilku parafiach, nie wypadało jej nie pożegnać. I tak się cieszę, że mogłam chociaż trochę wspomóc "Dominki-bis". Nie wiem ile zarobiliśmy, ale grosz do grosza...
A w przerwie między Mszami zajadaliśmy się m.in. moimi kokosankami
Już o tym pisałam raz - nasza koordynatorka założyła zbiórkę pieniędzy, aby chociaż trochę odciążyć kieszenie uczestników obozu i zmniejszyć koszty wyjazdu. To drugi ze sposobów na dofinansowania do całości. Ja już mam wszystko opłacone, więc mnie to raczej nie obejmie. Chodzi mi raczej o moich przyjaciół i ich opiekunów. Dla nich taki wyjazd to naprawdę chwila na złapanie oddechu, ale też wyrzeczenia względem kosztów. Jak widzicie, nie chcemy tylko brać, ale też staramy się dawać innym cząstkę siebie. Może ktoś z Was jeszcze chciałby się dorzucić i nas wspomóc? Albo chociaż udostępnił informację o zbiórce na swoim profilu? Bylibyśmy Wam wdzięczni.

Link do zbiórki - https://zrzutka.pl/c6mtdf

piątek, 12 czerwca 2026

2386. Literackim spacerkiem po Zagłębiu Dąbrowskim i okolicach

Jakiś czas temu w S-rzu było spotkanie z panem Robertem Szafrańcem, autorem książki, której akcja rozgrywa się właśnie w tym niewielkim miasteczku. Początkowo miałam na nie iść, jednak finalnie nie udało mi się tego dokonać. Trudno, nie pierwsza taka sytuacja i nie ostatnia. Jakoś to przebolałam, chociaż jakiś tam żal był. Nie ma jednak tego złego co by na dobre nie wyszło - sama zapowiedź spotkania zainspirowała mnie do sięgnięcia po pierwszą część powieści zatytułowaną po prostu "Znamię", której akcja poprzedza wydarzenia dziejące się w niewielkim S-rzu. Co prawda w bibliotekach nie była ona dostępna, udało mi się ję jednak ściągnąć w wersji pdf. Po lekturze mam nieco mieszane uczucia, ale ogólne wrażenie jest raczej na plus.
Tytuł: "Znamię"
Autor: Robert Szafraniec
Wydawnictwo: Novae Res
Gdynia 2025
Ilość stron: 388

Czy wyobrażacie sobie sytuację, gdzie jedno zdarzenie z Waszego dzieciństwa wpływa na przebieg Waszego dalszego życia, a Wy nie jesteście tego nawet świadomi? Że macie bliskiego krewnego, ale o nim właściwie nic nie wiecie? I że po latach ten krewny powraca, aby się niejako na Was zemścić? Ciarki przechodzą po plecach. A taka właśnie sytuacja spotkała Patrycję, główną bohaterki książki "Znamię",
Patrycja to młoda i ambitna nauczycielka w jednej z szkół podstawowych w Zagłębiu Dąbrowskim. W chwili rozpoczęcia się akcji książki jest wychowawczynią klasy czwartej. Pewnego dnia wraz z swoimi uczniami wybiera się na wycieczkę do zamku w Będzinie. Przyjemność zmienia się w koszmar: w lochach wycieczka natrafia na ciało, w dodatku znika jedna z podopiecznych Patrycji, mała Zosia. Kobieta czuje, że za tymi zdarzeniami kryje się coś więcej, zwłaszcza, że ktoś zastawia tajemnicze znaki, takie jak charakterystyczna muzyka i napisy "Pati". W śledztwo zostaje zaangażowany młody policjant, Mikołaj Zdenek. Z czasem porwana dziewczynka zostaje odnaleziona, za to co chwila ujawniają się nowe rytuarne morderstwa których schemat jest podobny. Krok po kroku Patrycja i Mikołaj zaczynają łączyć ze sobą pewne fakty i szukać rozwiązania zagadki w przeszłości kobiety.
Muszę przyznać, że zupełnie inny jest odbiór treści książki w przypadku, kiedy czytelnik zna miejsca, w których dzieje się jej akcja. Podobnie jak w czasie lektury książek Zbigniewa Białasa, które przeczytałam w maju i czerwcu 2019 roku, także i teraz jestem w stanie wyobrazić sobie niektóre obiekty, w których dzieje się akcja. Będzińskie osiedle Warpie, zamek w tamtym mieście, słynną "nerkę Gierka", "Superjednostka" w Katowicach czy też krąg taneczny w dąbrowskim Parku Zielona w zasadzie dosyć dobrze znam. A właśnie na ich tle dzieją się niektóre wydarzenia w książce. Z drugiej strony niektóre sceny są w niej umieszczone chyba na siłę, bo niewiele wnoszą do akcji powieści. Mimo to całość czytało mi się z zapartym tchem i z sentymentem. W dodatku zakończenie jak dla mnie było raczej nieprzewidywalne, co wzmogło mój zachwyt nad całością.

Po lekturze zaś zapragnęłam zobaczyć zamek w Będzinie. Wiem, że kiedy byłam w klasie czwartej to była na niego wycieczka, ale ja akurat byłam wtedy chora i nie mogłam w niej uczestniczyć. Może warto nadrobić tą zaległość?

czwartek, 11 czerwca 2026

2385. Studia, studia, co po studiach?

Przełom czerwca i lipca to moment obron prac licencjackich i magisterskich. W tym roku spora ilość moich znajomych czeka ten etap ich edukacji. Jedni są bardziej tym przejęci, inni przyjmują to na zupełnym luzie. Ale zapewne w głowie wielu z nich pojawia się pytanie: i co dalej? Szczerze powiedziawszy to nie byłam pod tym względem inna, zwłaszcza w momencie, gdy kończyłam licencjat z zarządzania. Wiecie, pytania czy iść dalej w edukacji, czy może dać sobie z nią spokój. Życie napisało dla mnie dosyć nieoczekiwany scenariusz, który zaskoczył głównie mnie samą. 
Nie każdy jednak może mieć takie zawirowanie życiowe, jak ja. Po obronieniu pracy dyplomowej bardzo dużo ludzi zastanawia się nad swoim dalszym życiem. Mogą odczuwać też pustkę, po zakończeniu tego etapu w swoim życiu. A jednak to może być rewolucyjny moment w ich życiu. Często też zapominamy, że ukończenie studiów (szkoły) to tylko jeden z wielu typowych momentów w życiu. To tak jak zdanie matury, egzaminu, zakończenie jednej pracy, a nawet koniec narzeczeństwa i początek małżeństwa - to taka naturalna kolej rzeczy.
Możemy skupić się, albo na tym, że coś się kończy, albo na tym, że zaczyna się coś nowego, innego. To trochę jak taka niewiadoma rewolucja, którą warto dobrze wykorzystać. Wbrew pozorom to też dobry moment, aby na chwilę się zatrzymać. Nie pędzić czym prędzej do następnych obowiązków, nie zaczynać od razu pracy, ani nie jechać już na drugi dzień na spontaniczne wakacje.
Kiedy nie wiadomo co tak właściwie robić po ukończenie studiów albo nawet samej szkoły, to warto odpowiedzieć sobie na trzy bardzo ważne pytania.
  1. Kim jestem? - kim jestem po 12, 13 latach nauki w szkole? Albo po pięciu latach studiów? Warto z dystansem na ten czas i zastanowić się nad tym, co mi dały moje studia, jakich ludzi poznałem, czego się nauczyłem? Co było przyjemne, a co trudne? Co będziemy wspominać, a o czym wolelibyśmy zapomnieć i dlaczego? Takie podsumowanie jest też potrzebne po to, żeby docenić czas, w który włożyliśmy wiele pracy, trudu i serca, po prostu samych siebie. Kiedy dowiemy się, kim jesteśmy i co nas ukształtowało, będziemy mogli zastanowić się nad tym, kim chcielibyśmy być.
  2. Kim chciałbym być? - kolejnym krokiem jest zastanowienie się nad tym, kim chciałoby się być. Tak właściwie to często słyszymy już od dzieciństwa. Wtedy podajemy jeszcze odpowiedzi pełne marzeń: strażak, aktorka, tancerka, polot. Potem okazuje się, że wiele się zmienia, a życie przynosi nam zupełnie inne pragnienia. Studia mogły pomóc odkryć nam swoją drogę, ale mogły też... utwierdzić nas w przekonaniu, że to nie do końca nasza droga. Czy jednak te pięć lat to był zmarnowany czas? Niekoniecznie, bo może dzięki temu dowiedzieliśmy się, co chcielibyśmy robić. Często bywa też tak, że zamiast iść do pracy zgodnej ze studiami, idziemy w kierunku swojej pasji i to tutaj odkrywamy najwięcej możliwości.
  3. Co chciałbym teraz zrobić? - tak naprawdę jest to najważniejsze pytanie, jakie możemy sobie zadać. Istotne jest to, żeby zrobić to w całkowitej wolności. Nie kierujmy się tym, czego oczekują od nas rodzice, przyjaciele i ogólnie społeczeństwo. Każdy z nich ma jakiś plan dla nas, jednak najważniejsze jest to, jaki my mamy na siebie plan. Może nie chcemy od razu zaczynać pracy, ale marzymy o kilkumiesięcznej wędrówce, która będzie dla nas zamknięciem pewnego etapu i przemyśleniem kolejnego? Spróbujmy dać sobie w planach taką wolność na posłuchanie przede wszystkim siebie. Jasne, że porady innych są ważne, można je brać pod uwagę, ale nie kierujmy się przede wszystkim nimi.
Życie po studiach jest trochę jak przejście mostem na drugi brzeg. Istnieje, ale wygląda zupełnie inaczej niż wcześniej. Może wydawać się jakieś takie obce, nowe, często aż nużąco dorosłe. Trochę nie wiadomo, co z nim zrobić, jak sobie z nim poradzić, gdzie i jak zacząć. Jednak każdy, prędzej czy później, w końcu znajdzie swoją życiową drogę. Niektórzy robią to jeszcze na etapie studiów, inni nawet o tym nie myślą. Najważniejsze wydaje się to, żeby nigdy nie poddawać się w swoich poszukiwaniach. A jeżeli coś poszło nie tak, to próbujmy dalej, choćby w inną stronę, aby zobaczyć co jest za rogiem.

środa, 10 czerwca 2026

2384. I stare programy multimedialne doczekały się drugiego życia

Szukając inspiracji na zajęcia dla dzieciaków, coraz częściej wracam do starych wypróbowanych przeze mnie wiele, wiele lat temu programów multimedialnych. Wiecie, kiedyś były takie czasy, kiedy komputer nie był standardowym wyposażeniem gospodarstwa domowego, do Internetu byli podłączeni tylko szczęściarze, a o smartfonach to się nawet ludziom nie śniło. Na przełomie lat 90 i 2000 zamiast Internetu królowały programy multimedialne. Swoją pierwszą edukacyjną płytkę zatytułowaną "Władcy Polski. Legenda" dostałam pod choinkę w 1998 roku, a więc jako zaledwie ośmioletni szkrab uczęszczający do drugiej klasy szkoły podstawowej. Jednakże była to dla mnie taka nowość, że potrafiłam spędzić całe godziny nad zgłębianiem tajemnic panowania czterech pierwszych władców naszego kraju (bo tyle liczyła płyta).
Z czasem w moim posiadaniu pojawiały się kolejne programy na płytach. Największa radość była dla mnie wtedy, kiedy obok "dorosłych" programów, takich jak encyklopedie, pojawiały się też te dedykowane głównie dla młodszych użytkowników PC-ta. Dość szybko stałyśmy się z młodszą siostrą posiadaczkami całej chyba serii "Klik uczy...". Od razu zaznaczam, że starej serii, bo z tego co zdążyłam się zorientować, to z czasem wyszły kolejne części, które jednak trochę się różnią wizualnie od pierwowzoru. W pierwotnym zamyśle chłopiec imieniem "Klik" odkrywał przed młodocianym użytkownikami tajniki matematyki, ortografii, czytania oraz języka angielskiego. Prosta grafika, intuicyjna obsługa, dwa poziomy trudności, zmieniające się ćwiczenia nawet w obrębie tego samego zadania. No znowu zabawa na całe godziny spędzane w domu.  Podobnie było z takimi programami, jak "Między nami literkami", "Matematyczne przygody", i "Ułamki" wydane przez firmę "Albion", czy też "Matma jest super", "Encyklopedia małego człowieka", "Dookoła Polski" i "Dookoła świata" Optimusa Pascala.
Minęło kilka lat. Ze wspomnianych gier oczywiście już wyrosłam. Ale nie pozbyłam się ich. Siedziały schowane w pudełku i czekały na swoje drugie życie. I chyba je otrzymały wraz z podjęciem przeze mnie pracy z dziećmi. Wiele z nich ma poważne problemy w szkole i zaległości w nauce. Samych programów im nie polecam, bo aby je uruchomić potrzeba komputera z odpowiednim, "starym" oprogramowaniem, a znając życie i realia, to współczesne dzieciaki raczej takich nie posiadają. Za to ja jeszcze mam takiego starego dużego PC-ta, na którym takie płytki da się jeszcze odpalić. Większość z nich ma możliwość wydrukowania danego ekranu i zadań znajdujących się na nim. A nawet jeżeli takiego nie ma, to zawsze można przepisać zadania do tradycyjnego Worda.
Może i trochę idę z tym na łatwiznę, ale tłumaczę to sobie, że jestem bardziej pedagogiem ogólnym (bo jak inaczej nazwać kogoś po specjalizacji opiekuńczo-wychowawczej) niż takim polonistą czy matematykiem. Może po bardziej specjalistycznych studiach byłabym bardziej kreatywna w wymyślaniu różnych zadań? A tak radzę sobie na inne sposoby. 

poniedziałek, 8 czerwca 2026

2383. Lwów miał jednak kobiecą twarz

Czy u Was też zaczął się sezon upałowy? Bo mogę chyba przyznać, że u mnie on już wystartował. Gorąco, parno, duszno. W domu, jeżeli w nim przebywam, to mam bez przerwy otwarte okna. W szkole i świetlicy środowiskowej już nie mogę sobie na to pozwolić i kisimy się w zamkniętym pomieszczeniu. No, chyba że wychodzimy poza mury budynku. Ale nie wychodzimy tak często, jak byśmy mogli, niestety. Z drugiej strony bardziej się boję o moją Pusię, która musi jakoś przetrwać ten ciężki czas, niż o samą siebie. Pociesza mnie to, że lato trwa tylko trzy miesiące, bo takie temperatury zdecydowanie są nie dla mnie. I dla Pusi też nie.
Właśnie skończyłam czytać książkę Beaty Kost zatytułowaną "Kobiety ze Lwowa". Myślę, że już po samym tytule można wywnioskować według jakiej tematyki będzie ona oscylować. Tak, tak, dobrze sądzicie - o kobietach, które żyły i działały we Lwowie. Ściślej mówiąc - o Polkach, bo przecież kobiety mogły być różnej narodowości. Z pozoru dość pokaźna książka okazała się miłą lekturą i na poranne podróże autobusem do S-rza, i na ciepłe majowo-czerwcowe wieczory spędzane poza dusznym mieszkaniem.
Tytuł: "Kobiety ze Lwowa"
Autor: Beata Kost
Wydawnictwo: Marginesy
Warszawa 2017
Ilość stron: 400

O Lwowie można powiedzieć wiele wspaniałych rzeczy: że posiada wiele pięknych zabytków, że był kolebką polskiej inteligencji przed wybuchem II wojny światowej, że chlubi się wieloma wybitnymi postaciami, które zapisały się na kartach historii Polski oraz świata. Wśród nich każdy chyba słyszał o pisarzu Kornelu Makuszyńskim, matematyku Stefanie Banachu, czy też malarzu Arturze Grottgerze. Ale czy były jakieś wybitne kobiety związane z tym miastem?
Okazuje się, że tak. I to nie jedna na przestrzeni wieków. Autorka w swojej książce przybliża nam życiorysy aż 34 niewiast, które w jakiś sposób wpisały się w burzliwą historię miasta. Wśród nich znalazły się kronikarki, muzy, uczestniczki powstań, kochanki, pisarki, aktorki, a także pierwsze damy. Każda z nich żyła na miarę swoich czasów, wnosząc nieco pikanterii i urozmaicenia w życie Lwowa. Autorka zadbała, aby w każdym biogramie znalazły się ciekawostki i coś, co ukaże wyjątkowość przybliżanej sylwetki na tle toczącej się historii. Dzięki temu książka stała się ciekawa i łatwa w odbiorze przez czytelnika.
Kobiety na przestrzeni lat były raczej niedoceniane i stawiane dużo niżej od mężczyzn, chociaż niejednokrotnie ich zasługi są na równym poziomie, a nawet wyższym. Dobrze, że powstają tego typu książki, ponieważ dają one szansę na oddanie im należytego hołdu.

Ogólnie czytając kolejne sylwetki tych wspaniałych kobiet miałam żywo przed oczami moją wizytę w tym pięknym mieście w maju 2017 roku w ramach moich ówczesnych studiów na turystyce religijnej. Cóż tu dużo pisać: piękne miejsce z bogatą historią, gdzie na każdym rogu czuć było powiew polskiego ducha. Trochę przykro, że został nam on odebrany. I przykro, że teraz znajduje się pod ostrzałem rosyjskich pocisków. Ale może kiedyś zostanie nam on oddany. Tylko w jakim będzie wtedy stanie...?