585. Zwiedzamy Czechy - Praga cz. 1

Drugim celem naszej wrześniowej wędrówki po Czechach była stolica kraju - Praga. Zwiedzaniu tego niezwykłego i urokliwego miasta poświęciliśmy całe trzy dni. Praga jest największym miastem kraju położonym nad rzeką Wełtawą. Współczesna Praga powstała w 1784 roku z połączenia Starego Miasta, Nowego Miasta, Josefova, Małej Strany oraz siedziby władców czeskich - legendarnych Hradczan.

Pierwsi mieszkańcy terenów, będącymi plemionami celtyckimi, osiedlili się nad Wełtawą już ok. 500 roku p.n.e. Kilkanaście wieków później przybyli tutaj pierwsi Słowianie. Walki o dominację doprowadziły w okolicach 800 roku do założenia przez dynastię Przemyślidów miasta składającego się z dwóch warownych osad - Zamku Praskiego oraz Wyszehradu. Od 973 roku Praga była siedzibą pierwszego, podległego metropolii mogunckiej, biskupstwa. Rozkwit miasta nastąpił za rządów Karola IV, który m.in. doprowadził do założenia pierwszego w Europie środkowej uniwersytetu - Carolinum. Sama Praga po założeniu w 1348 roku Nowego Miasta stała się największym miastem kontynentu na północ od Alp. Kilka lat wcześniej praskie biskupstwo zostało podniesione w hierarchii kościelnej do rangi arcybiskupstwa. Na początku XV oraz XVII wieku doszło do słynnej defenestracji katolików, czyli wojen husyckich. Ta druga stała się bezpośrednią przyczyną wojny trzydziestoletniej. W konsekwencji klęski czeskich protestantów na Białej Górze w 1620 roku, Praga utraciła znaczenie i przez długie lata pozostawała w cieniu Wiednia. Pod koniec XVIII wieku połączono ze sobą pięć organów i Praga w tej wersji przetrwała do dzisiaj. Dodatkowo reformy Józefa II spowodowały zamknięcie połowy czynnych kościołów i kaplic. W czasie Wiosny Ludów doszło do powstania. Pod koniec XIX stulecia nastąpiło powolne odzyskiwanie znaczącej pozycji miasta w monarchii Habsburgów. W tym samym czasie, w ramach asanacji praskiej doszło do przebudowy Josefova i Podskali, a przy okazji zniszczenia wielu cennych i historycznych obiektów. Po zakończeniu I wojny światowej miasto zostało stolicą nowo powstałej Czechosłowacji. Od 1993 roku, po odłączeniu się Słowacji, jest głównym miastem Czech.

Jako pierwsze zwiedziliśmy legendarne Hradczany. Powstanie dzielnicy datuje się na XIV wiek. W jej skład wchodzi kompleks zamku królewskiego, bazylika św. Jerzego, słynna Złota Uliczka, ogrody królewskie z Belwederem, całe byłe miasto Hradczany, dzielnica Nowy Świat oraz katedra św. Wita. Właściwie do wszystkich obiektów na Hradczanach wykupuje się bilet. Ważna informacja dla niepełnosprawnych - po okazaniu LEGITYMACJI POTWIERDZAJĄCEJ NASZĄ NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ WYDANĄ PRZEZ POWIATOWY ZESPÓŁ DS NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI(zielona ZUSowska się nie liczy) nie płacimy za wydanie nam biletu. Jeden bilet obowiązuje na wszystkie obiekty, więc lepiej go nie gubić, nie jeść, nie mymlać itp.

Zwiedzanie Hradczan zaczęliśmy od odwiedzenia znajdującej się przy klasztorze norbertanów na Strachowie potężnej biblioteki zawierającej dzieła z dziedziny teologii i filozofii. A że lubię książki oczy same zaświeciły mi się na widok takiej ilości książek. Jeżeli wierzyć internetowi, to z dziedziny teologii zbiór liczy około 18 000 pozycji, natomiast z dziedziny filozofii przekracza 42 000 pozycji.

Po zwiedzeniu imponującej biblioteki ruszyliśmy dalej, w dół dzielnicy. Kolejnym naszym celem był bowiem dziedziniec Nowego placu królewskiego. Po drodze mieliśmy okazję minąć m.in. barokowy Pałac Czerniński, który przez wiele lat służył jako siedziba Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Przy okazji dotarcia do Nowego placu królewskiego byliśmy świadkami zmiany warty oraz przybycia jakiejś ważnej osobistości z Niemiec(i nie była to Angela Merkel). 

Z dziedzińca Nowego pałacu królewskiego przeszliśmy do majestatycznej archikatedry Świętych Wita, Wacława i Wojciecha. Świątynia jest siedzibą arcybiskupów praskich oraz prymasa czeskiego. Stanowi dominantę historycznej oraz obecnej panoramy Czech. Budowana była w różnych etapach najpierw w latach 1344 - 1385, natomiast kilka wieków później, w latach 1870 - 1929 dokończono ją. Należy do jednego z cenniejszych zabytków architektury dojrzałego gotyku i neogotyku w tej części Europy. We wnętrzu skrywa cenne dzieła rzeźby i malarstwa sześciu stuleci. Wśród zbiorów znajdują się dzieła Petera Parlera, fragmenty oryginalnych gotyckich fresków. W kościele odbywały się zarówno koronacje, jak i pochówki królów czeskich. Ponad mozaiką ze sceną Sądu Ostatecznego z XIV wieku przechowywane są ich insygnia koronacyjne. Jedną z najważniejszych pamiątek przechowywanych w katedrze jest korona św. Wacława.

Następnie przeszliśmy do położonej tuż obok romańskiej bazylice św. Jerzego. Pierwszy kościół powstał już w 920 roku z inicjatywy księcia Wratysława I. Kiedy ponad 50 lat później ustanowiono w Pradze biskupstwo, książę Bolesław II Pobożny sprowadził do niego sióstr benedyktynek w celu założenia w nim ich klasztoru. Bardzo szybko klasztor stał się ważnym miejscem dla rodu Przemyślidów. W tym właśnie miejscu wychowywały się liczne córki z książęcego rodu, niejedna z nich była nawet przełożoną klasztoru. W związku z tym przystąpiono do budowy romańskich zabudowań klasztornych, jak też do rozbudowy samego kościoła. W ten sposób powstała trójnawowa bazylika. Następnym etapem rozbudowy było jego przedłużenie i podwyższenie pod koniec XI wieku, jak również dodanie empor nad nawami bocznymi i postawienie północnej wieży. Bazylikę zniszczono podczas zniszczenia Pragi w 1142 roku. Podczas jego odbudowy postawiono drugą wieżę, jak również podwyższono poziom prezbiterium umieszczając pod nim kryptę. Od XIII wieku w przyziemiu wieży południowej znajduje się kaplica św. Ludmiły. Na przełomie XV i XVI wieku od strony południowej wybudowano portal, w którego tympanonie ukazana jest scena walki św. Jerzego ze smokiem. Ok. 1670 roku zbarokizowano zachodnią fasadę kościoła. Dwa wieki później dodano kaplicę św. Jana Nepomucena, narodowego świętego kraju. W bazylice znajduje się drewniany grobowiec Wratysława I, płyta nagrobna księcia czeskiego Bolesława II Pobożnego oraz fragment fresków z XIII w.

Nieopodal bazyliki św. Jerzego znajduje się słynna Złota Uliczka. Powstała ok. 1500 roku, kiedy do zamkowych łuków muru obronnego dobudowano małe domki. Do dzisiaj widać ponad nimi kawałek muru. Poddasza domków utworzyły chodnik obronny, który łączy dwie wieże - Białą i Daliborską. W dawnych czasach uliczka była prawdopodobnie siedzibą miejscowych Żydów trudniących się w złotnictwie. Ponieważ pracowali oni dla skarbu państwa, w uliczce znajdowali oni bezpieczne schronienie. W XVI wieku znajdowały się na niej mieszkania zastępcze, zaś za czasów Rudolfa II zajmowane były przez członków straży zamkowej. Przez kolejne stulecia na uliczce zamieszkiwała miejska biedota. Dopiero w XX wieku zmieniła swój charakter. Jednym z najbardziej znanych jej mieszkańców był słynny czeski pisarz - Franz Kafka, który w 1917 roku wypożyczał domek o numerze 22 od swojej siostry i pisał w nim swoje dzieła. W innym domku o nr 12 zbierała się cała literacka śmietanka tamtejszych czasów. Dopiero po II wojnie światowej domki przestały sprawować swoją mieszkalną funkcję - obecnie znajdziemy w nich oryginalne sklepiki, galerie oraz wystawy.

Ostatnim obiektem, który zobaczyliśmy w ramach zwiedzania Hradczan, była praska Loreta, czyli kompleks barokowych budynków sakralnych, którego głównym elementem jest domek loretański włoskiego architekta. Kamień węgielny pod jej budowę położono w czerwcu 1626 roku. Początkowo zewnętrzne ściany domku pokrywały malowidła, od drugiej połowy XVII wieku są to panele. Domek loretański usytuowano na wewnętrznym dziedzińcu, który otaczają piętrowe arkady. Pośród nich znajdziemy skarbiec, kościół Narodzenia Pana, jak też liczne kaplice. Wśród zasobów przechowywanych w Lorecie na szczególną uwagę zasługuje XVII wieczna, wykonana w Wiedniu ozdobiona 6222 diamentami monstrancja, dzisiaj już nie używana.