1364. Październik dał mi wiele powodów do radości

Siedzę nad kubkiem parującej ciepłej herbaty w nowym kubku(dosłownie nowym, bo dostałam go zaledwie wczoraj w ramach podziękowania za pomoc w organizacji wczorajszego biegu na siemianowickiej Rzęsie). Za oknem mrok, który jest rozjaśniany licznymi światłami w oknach oraz na ulicy. Swoją drogą czy Wy też kombinowaliście rano, która tak właściwie jest godzina? Bo ja obudziłam się po dziewiątej i tak zastanawiałam się, czy może jest to 10, czy 8. 

Październik już przeszedł do historii. Tak samo jak pierwszy miesiąc studiów oraz pierwszy miesiąc prawdziwej pracy. Trochę się obawiałam, jak to wszystko pogodzę i czy w ogóle dam radę(zwłaszcza, że np. nie dam rady robić na bieżąco notatek z wykładów, więc je nagrywam i na nowo odsłuchuję i spisuję w domowym zaciszu). Jednak kolejne plusy, którymi jestem nagradzana za aktywność na zajęciach utwierdzają mnie w przekonaniu, że idę właściwą ścieżką. Mam nadzieję, że na dalszych etapach nauki będzie równie dobrze. Co prawda trochę przeraża mnie ilość materiału np. z biomedycznych podstaw rozwoju i wychowania, muszę jednak przyłożyć się do opracowania zagadnień. Chwile zwątpienia też mam, mijają one jednak stosunkowo szybko, kiedy sobie uświadomię, ile ciekawych rzeczy mogę się dowiedzieć. A w przyszłości mogę je wszystkie przekuć na praktykę. Praca w świetlicy również przynosi mi wiele radości. I to nie tylko ze względu na pensję, która nieco wspomaga moją skromną rentę socjalną, ale głównie poprzez zwyczajne obcowanie z ludźmi i przekładanie zdobytej wiedzy na praktykę. Nie mówię, że nie jest ciężko, bo jest, ale satysfakcja jest jeszcze większa i w zasadzie jest ona jeszcze większym wynagrodzeniem niż wypłata.

Zwieńczeniem miesiąca było też dzisiejsze ostatnie nabożeństwo różańcowe. Nie powiem, że chodziłam na nie regularnie, jak kiedyś, jednak jeżeli miałam wolny wieczór, to starałam się na nie chodzić. W przeciwnym razie odmawiałam je w domowym zaciszu, z księdzem Teodorem. Zresztą  różaniec, tak samo jak Koronkę do Bożego Miłosierdzia, staram się odmawiać każdego dnia. W autobusie, w domu, wracając z uczelni, jadąc do pracy, albo wracając z niej w drodze z lub na trening - okazja zawsze się znajdzie. Zakończenie nabożeństw tajemnicami chwalebnymi ma dla mnie szczególne znaczenie - daje nadzieję na piękne zakończenie ziemskiej wędrówki i jeszcze piękniejszą wędrówkę, tym razem wieczną, w nowym, lepszym życiu. Życiu, gdzie w końcu moje niedoskonałe ciało nie będzie zbędnym balastem i powodem do nieprzychylnych uwag ze strony innych osób, a będzie liczyło się w nim co innego. To jednak nie jest tak, że nie akceptuję siebie takiej, jaka jestem, bo akceptuję. Nie akceptuję tylko dziwnych uwag osób, które nie mają pojęcia, że osoby niepełnosprawne nie muszą jeździć na wózkach i o kulach. Że mogą też chodzić. A że czasem chodzą jak chodzą, to już inna bajka. Na szczęście nie wszyscy tacy są. A i tych "czepiających się" jest jakby mniej. 

Jak jednak sprawić, aby nasze życie zakończyło się ową chwałą? Warto pokierować się słowami Jezusa z dzisiejszej Ewangelii. Pewien uczony w piśmie zapytał go, jakie jest najważniejsze przykazanie. Jezus zacytował mu fragment Księgi Powtórzonego Prawa: "Będziesz miłował Pana Boga twego z całego serca swego, z całej duszy swojej i ze wszystkich sił swoich" po czym dodał: "a bliźniego swego, jak siebie samego". A więc w tym jednym przykazaniu zawarto tak właściwie trzy:

1) aby miłować Boga,

2) aby miłować bliźniego,

3) aby miłować samego siebie.

Ale jak to ma się do rzeczywistości? Myślę, że bardzo mądrze i przystępnie wyjaśnił to papież Benedykt XVI, który w pierwszej swojej Encyklice zatytułowanej "Deus Caritas Est"(Bóg jest miłością) porusza temat podwójnego praktycznego pytania odnośnie naszego postępowania: czy można naprawdę kochać Boga, chociaż jest On niewidoczny i czy w ogóle można komuś nakazać miłość. Zauważa on(papież) tym samym, że podwójne przykazanie miłości daje podwójne zastrzeżenie, które wybrzmiewa we wskazanych pytaniach. Nikt przecież Boga nie widział, więc jak moglibyśmy Go kochać. Zresztą miłości samej w sobie nie można nakazać - jest uczuciem, które może być lub nie, ale nie można go stworzyć siłą woli. 

Pismo Święte jakby potwierdza pierwszą obiekcję, mówiąc: "Jeśliby ktoś mówił >>Miłuję Boga<<, a brata swego nienawidził, jest kłamcą, albowiem kto nie miłuje brata swego, którego widzi, nie może miłować Boga, którego nie widzi"(1 J 4, 20). Zauważmy jednak, że tekst ten nie wyklucza miłości Boga jako czegoś niemożliwego. Wręcz przeciwnie, w całym kontekście Pierwszego Listu św. Jana jest ona w wyraźny sposób wymagana. Podkreśla nierozerwalny związek między miłością Boga, a miłością  bliźniego i jedna wymaga drugiej w tak ścisły sposób, że stwierdzenie o miłości Boga staje się kłamstwem, jeżeli człowiek zamyka się na innych, czy wręcz ich nienawidzi. Przytoczony fragment Listu św. Jana powinno się raczej interpretować tak, że miłość względem bliźniego jest drogą do spotkania Boga, a zamykanie oczu na innych czyni nas ślepymi również na Boga.

To prawda, Boga widzieli tylko Adam i Ewa przebywający w Raju. Jednak Bóg nie jest dla nas całkowicie niewidzialny. To On pierwszy nas umiłował i ta miłość objawiła się nam dzięki temu, że "zesłał Syna swego Jednorodzonego na świat, abyśmy życie mieli dzięki Niemu"(1 J 4,9). Stał się więc widzialny w Jezusie. Ale w rzeczywistości istnieje wiele możliwości widzenia Boga. W historii miłości opowiedzianej przez Pismo Święte, Bóg wychodzi nam na przeciw np. podczas Ostatniej Wieczerzy, śmierci swojego Syna, Jego objawienia po Zmartwychwstaniu i wielkich dzieł za pomocą których przewodził rodzącemu się Kościołowi. Także w późniejszej historii Kościoła nie był On nieobecny. Wychodził nam na przeciw np. poprzez ludzi, w których objawiał swoją obecność, Słowo, w Sakramentach, aż w końcu w sposób szczególny w Eucharystii. Ale też w liturgii Kościoła, w jego modlitwie, w żywej wspólnocie ludzi wierzących możemy doświadczyć miłości Boga, odczuć Jego obecność, a tym samym nauczyć się poznawać Go w naszej codzienności. Co więcej, Bóg nie nakazuje nam uczucia, którego nie możemy w sobie wzbudzić. Kochając nas pozwala nam zobaczyć i odczuć Jego miłość i z tego, jakbyśmy powiedzieli, "pierwszeństwa" miłowania ze strony Boga, może narodzić się miłość w nas samych.

Proces spotkania ukazuje także, że miłość to nie tylko uczucie. One przychodzą i odchodzą. To prawda, uczucie może być iskrą rozniecającą, ale bywa, że nie jest pełnią miłości. Na początku Encykliki papież Benedykt XVI pisał o procesie oczyszczania i dojrzewania, poprzez który eros w sposób pełny staje się sobą, tj. miłością w pełnym tego słowa znaczeniu. O jego dojrzałości świadczy to, że angażuje wszystkie potencjalne możliwości człowieka, jakby włączając go w cały swój całokształt. 

Spotkanie z namacalnymi przejawami Bożej miłości może wzbudzić w nas uczucie radości podobne do tego, jakie rodzi się z doznania, że jest się kochanym. Jednocześnie spotkanie to wymaga również zaangażowania zarówno naszej woli(która jest wolna), jak i intelektu. A jednak rozpoznanie Boga, który jest żywy to droga wiodąca do miłości, a "fiat" naszej woli w odpowiedzi na Jego wolę łączy trzy składniki: rozum, wolę i uczucie w ogarniający wszystko akt miłości. Proces ten pozostaje w ciągłym rozwoju - miłość nigdy nie jest skończona i spełniona, zmienia się wraz z biegiem życia, mówi się, że dojrzewa, a więc pozostanie wierna samej sobie.

Historia miłości między Bogiem a człowiekiem polega właśnie na tym, że wspólnota woli wzrasta w jedności myśli i uczuć, przez co nasza wola i wola Boga stają się coraz bardziej zbieżne, a co za tym idzie - wzrasta nasze oddanie się Bogu, przez co Bóg staje się naszą radością. To zaś sprawia, że możliwa staje się miłość bliźniego w tym sensie, jaki podaje Pismo Święte. Według wspomnianej encykliki miłość do bliźniego polega na tym, że kocha się w Bogu i z Bogiem innych ludzi, także tych, których w danym momencie nie znamy, lub wręcz do których nie czujemy sympatii. Może być ona urzeczywistniona wtedy, kiedy wychodzi od intymnego spotkania z Bogiem, będącym zjednoczeniem woli i pobudzającym także uczucia. Pozwala to na patrzenie na inną osobę nie tylko z naszej perspektywy, ale i z perspektywy samego Zbawiciela. Jego przyjaciele to nasi przyjaciele. Przenikając to co zewnętrzne w drugim człowieku, można dostrzec jego oczekiwanie na gest miłości, poświęcenie uwagi, to, czego nie może otrzymać za pośrednictwem przeznaczonych do tego organizacji. 

Inaczej mówiąc - patrząc oczyma Chrystusa możemy dać drugiemu spojrzenie miłości, którego być może potrzebuje. To właśnie tak przejawia się współdziałanie między miłością Boga, a miłością bliźniego, o którym pisze Pierwszy List św. Jana.

Jeśli więc w naszym życiu zupełnie brakuje kontaktu z Bogiem, będziemy widzieć w drugim człowieku jedynie osobę bez pierwiastka Boga. Jednak kiedy w naszym życiu nie będziemy zwracać uwagi na drugiego człowieka, starając się być jedynie "pobożnym" i "wypełniać nasze "religijne obowiązki", paradoksalnie oziębia się też nasza relacja z Bogiem. Owszem, jest ona "poprawna", lecz pozbawiona miłości. Tylko nasza gotowość do wyjścia naprzeciw bliźniemu i okazaniu mu miłości, będzie czynić mnie wrażliwszym także na Boga. 

Jednocześnie nie da się miłować Boga i bliźnich, nie miłując samego siebie. Nie chodzi o narcyzm i samouwielbienie, ale o zwykły szacunek do siebie i akceptacja własnej osoby taką, jaka jest. I znowu nie chodzi o niewalczenie z własnymi wadami, ale raczej o przyjęcie do wiadomości, że one są. Zresztą, nie ukrywajmy, każdy z nas ma jakieś wady, niektórych nawet się wstydzimy. Jednak zamiast je wypierać, może lepiej zastanówmy się, jak je zminimalizować. Taka akceptacja samych siebie pozwala nam na spojrzenie na innych przez pryzmat tego, że każdy z nas jest niedoskonały. I dlatego każdemu z nas należy się szacunek.

No popatrzcie, miała być krótka notatka na temat październikowych radości, a wyszedł mały elaborat. Ale może spojrzenie na człowieka, nawet tego zupełnie nieznanego, z innej perspektywy sprawi, że jego życie też nabierze radości.

1363. Przez sport do procesu resocjalizacji - film "Boisko bezdomnych"

W minioną niedzielę do wieczności odszedł jeden z bardziej rozpoznawalnych polskich aktorów, Krzysztof Kiersznowski. Dał się poznać w wielu charakterystycznych rolach filmowych i serialowych. Mnie najbardziej utkwił w pamięci jako Stasiek, ojciec Tereski z filmu "Cześć Tereska". Dla wielu pozostanie przesympatycznym Stefanem Górką z serialu "Barwy szczęścia". Paradoksalnie wczoraj został wyemitowany jubileuszowy odcinek serialu, w którym grany przez niego bohater obchodził urodziny... Był to odcinek wyjątkowy pod innym względem - sympatycy produkcji mogli po raz ostatni zobaczyć w nim równie sympatyczną postać, jaką był Zenon Grzelak, grany przez zmarłego w lipcu Jana Pęczaka. No i pojawił się też w nim zmarły niedawno Paweł Nowisz, który wcielał się w rolę Fryderyka Struzika.

źródło zdjęcia

źródło zdjęcia

Z powodu śmierci aktora, w niedzielny wieczór Telewizja Polska puściła film "Boisko bezdomnych", w którym pan Krzysztof wcielił się w rolę bezdomnego o imieniu Staszek. Była to moja pierwsza styczność z tym filmem, chociaż po opiniach innych wiedziałam, czego mogę się spodziewać(opinia jednej z wychowawczyń obozu sportowego sprzed paru lat: "Puściłabym wam >>Boisko bezdomnych<<, jednak tam padają takie słowa, że połowa z was musiałaby stąd wyjść"). Jednak cięty język, liczne wulgaryzmy oraz niecenzuralne słowa sprawiają, że produkcja nabiera swoistego wydźwięku. Co nie oznacza, że poleciłabym ją dzieciom, co to to nie! Ale dorosłemu, myślącemu i potrafiącemu oglądać ze zrozumieniem - i owszem.

Film przedstawia historię tego, jak ze szczytu można się stoczyć na samo dno, a potem przy pomocy innych na ten szczyt powrócić. Jego głównego bohatera, Jacka Mroza z Zabrza, utalentowanego piłkarza, poznajemy w momencie, kiedy w wieku niespełna siedemnastu lat staje przed szansą zrobienia międzynarodowej kariery w sporcie, który jest jego pasją. Świat zdaje się stać przed nim otworem. Mija jednak kilka lat. Jacek, który został kontuzjowany i musiał zrezygnować z zawodowego kopania piłki, przeniósł się z boiska na Dworzec Centralny. Zaniedbany i zmarnowany chodzi na ciągłym rauszu. Po drodze chciał zostać trenerem, praca w szkole jako nauczyciel w-fu nie dawała mu radości. Popadł w alkohol, a buzująca w nim agresja i skutkujące nią bijatyki coraz bardziej go wyniszczały. Ocalenia nie przyniosły mu nawet oddana żona Ewa i kochająca córka Anielka. Sportowiec coraz bardziej stacza się na dno. W pewnym momencie Ewa wyrzuca go z domu. Wkrótce mężczyzna trafia ze Śląska do stolicy. Tam poznaje grupkę bezdomnych, którzy dla zabicia czasu kopią piłkę. Dzięki Jackowi, który dostrzega w nich sportowy talent, uświadamiają sobie, że dzięki piłce mogą wyjść z życiowego zakrętu. Postanawia ich wytrenować w ten dyscyplinie. Sami bezdomni zaczynają wierzyć w siebie i z zapałem przygotowywać się do mistrzostw w piłce nożnej dla bezdomnych.

źródło zdjęcia

Film wstrząsa, a zarazem daje wiele do myślenia. Jest też potwierdzeniem tego, o czym wielu z nas nie zdaje sobie sprawy, a co tak bardzo podkreślano na wykładach na pracy socjalnej - bezdomność może dotknąć każdego z nas. Zresztą wczoraj byłam z pedagogiki na kolejnych praktykach studyjnych/terenowych, tym razem w gliwickim schronisku dla bezdomnych, gdzie kierownik potwierdził tą regułę. Może trudno w to uwierzyć, ale czasami ich podopiecznymi stawali się lokalni politycy, lekarze, prawnicy, a nawet... księża. Każdy z nich miał jakąś swoją historię, niektórzy zmagali się z różnymi uzależnieniami. Słabości są rzeczą ludzką, pytanie czy im ulegamy, czy też z nimi walczymy. Proces resocjalizacji takich ludzi niekiedy przebiega bardzo długo. Po obejrzeniu filmu myślę sobie, że sport może być ciekawą ku tego drogą. Bo każdy z bohaterów filmu miał już jakiś konkretny cel w życiu, do którego uparcie dążył ciężką pracą. Używki, w głównej mierze alkohol będący w wielu przypadkach pośrednią przyczyną zaistniałej sytuacji, odeszły zaś na dalszy, bardzo odległy plan. Zresztą tematyka bezdomności to bardzo ciekawy temat również od strony socjologicznej. Właśnie ze względu na swoją dynamikę i nieprzewidywalność.

Krzysztof Kiersznowski jako Stasiek w "Boisku bezdomnych" źródło zdjęcia

I na koniec nasunęła mi się pewna myśl, a może wspomnienie. Kiedy dwa lata temu zastanawiałam się nad wyborem tematyki mojej pracy magisterskiej z resocjalizacji(tematyka to jeszcze nie to samo, co sam temat), z tyłu głowy miałam myśl, aby to było coś związanego z rolą sportu w tym zakresie. Niestety, narzucona nam z góry promotorka miała inną wizję co do tego, o czym każdy jej podopieczny ma pisać. Otwarcie powiedziała, że ona "nie widzi" takiego tematu(aż chciałoby się to zripostować - to sobie zmień okulary, kobieto; to oczywiście żart, bo nigdy bym czegoś takiego nie powiedziała wykładowcy z x tytułów przed nazwiskiem). Musiałam go więc zmienić temat na awaryjny, czyli dotyczący programów profilaktycznych realizowanych w szkołach. Trochę szkoda, bo ten pierwszy wydawał mi się bardziej ciekawy.

Ale nie wracajmy już do tego i po prostu cieszmy się "Małymi szczęściami"(tutaj w wykonaniu aktorów z "Barw szczęścia", w tym przez nieżyjących już Jana Pęczka i Krzysztofa Kiersznowskiego).

1362. Narodowe Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu

Nie będę ukrywać, że głównym punktem mojej sobotniej wizyty w Kaliszu było tamtejsze sanktuarium św. Józefa. Chociaż nawiedziłam już je we wcześniejszych latach, to tak jak pisałam w ostatnim poście, teraz sytuacja była szczególna. Nie wyobrażałam sobie bowiem nie udania się w to niezwykłe dla polskich katolików miejsce poświęcone równie niezwykłemu świętemu - Józefowi z Nazaretu.

W Kaliszu znajdziemy wiele świątyń. Jednak tą taką najważniejszą jest Sanktuarium św. Józefa, noszące dumny przydomek "Narodowe". I coś w nim jest, ponieważ zmierzają do niego pątnicy nie tylko z całego kraju, ale i z zagranicy. Znajdziemy go w dzielnicy Kalisza zwanej Śródmieście, tuż przy placu św. Józefa. Co ciekawe, prawidłowa nazwa świątyni to Bazylika kolegiacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kaliszu, jednak bardziej powszechna jest ta związana właśnie ze św. Józefem. Pod bazylikę można podjechać samochodem, komunikacją miejską(wszystkie autobusy stające na przystanku "Plac Jana Pawła II"), albo dojść z stacji kolejowej na nogach(ok 3,5 km).

Można powiedzieć, że historia kaliskiej parafii jest starsza od słynnej bazyliki. Sięga bowiem 1155 roku, kiedy to książę Mieszko III Stary ufundował kolegiatę pod wezwaniem św. Pawła. Erekcja została potwierdzona breve Honoriusza III z 1218 roku. Półtora wieku później, w 1353 roku, arcybiskup Skotnicki ufundował Kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Do dzisiaj zachowało się jego prezbiterium, dwudzielna zakrystia i kapitularz.

Przed wejściem do bazyliki ustawiono bramę przypominającą "wyjątkowość" obecnego czasu. W tle widać napis "Sanktuarium św. Józefa" oraz, nieco niżej, "Bazylika Mniejsza". Pomiędzy jednym, a drugim napisem widać mozaikę przedstawiającą Świętą Rodzinę

Około 1670 roku mieszkaniec wsi Szulec o nazwisku Stobienia ufundował obraz Świętej Rodziny. Było to wotum dziękczynne dla Świętego Józefa za uzdrowienie. Obraz został umieszczony w kaliskiej kolegiacie. Już trzy lata później pojawił się pierwszy zapis niezwykłej łaski, którą dziedzic Błaszek otrzymał za pośrednictwem Świętego Józefa. W połowie XVIII w. wojewoda Troci ofiarował srebrne sukienki i złote korony dla obrazu, który został umieszczony w specjalnej kaplicy. W 1767 roku konsystorz prymasowski uznał obraz jako "słynący łaskami" (łac. imago gratiosa), zaś trzy lata później arcybiskup Gabriel Podolski uznał obraz za "cudowny"(łac. imago miraculosa). W maju 1783 roku papież Pius VI koronował w Rzymie kopię Obrazu Świętego Józefa oraz wydał dekret zezwalający na jego koronację w Kaliszu. Niestety, kilka miesięcy później nastąpiło zawalenie się kolegiaty. Jej odbudowa trwała 9 lat. Nową kolegiatę wzniesiono w stylu późnobarokowym. 15 maja 1796 roku nastąpiła koronacja Cudownego Obrazu w Kaliszu przez sufragana gnieźnieńskiego, biskupa Michała Kościeszę Kosmowskiego. W drugiej dekadzie XIX wieku powstała diecezja kujawsko-kaliska, której patronem w 1880 roku został właśnie Święty Józef. Dziesięć lat wcześniej został on Świętym Kościoła Powszechnego. Kolejna ważna data w historii sanktuarium to 1962 rok, kiedy to papież Jan XXIII ofiaruje Sanktuarium w Kaliszu pierścień oraz wprowadza do kanonu Mszy św. imię św. Józefa. Na początku lat 70. ufundowana została przez księży, którzy byli więźniami obozu koncentracyjnego w Dachau Kaplicy Męczeństwa i Wdzięczności. Z tej okazji papież Paweł VI ofiarowuje kościołowi kielich. Osiem lat później, w 1978 roku, ten sam Ojciec Święty podniósł kolegiatę do godności Bazyliki Mniejszej. Rok 1983 miał się zapisać na czarnej karcie historii Sanktuarium - skradziono wówczas sukienki i korony, które dekorowały cudowny obraz. 29 września 1985 roku udało się dokonać jego rekoronacji. 25 marca 1992 roku papież Jan Paweł II powołał do istnienia diecezję kaliską, a rok później ustanowił Świętego Józefa Oblubieńca NMP, Opiekuna Zbawiciela, jej patronem. Od kwietnia 1994 roku do czerwca 1996 roku kopia Cudownego Obrazu peregrynowała po całej diecezji. Poprzedzała ona Diecezjalny Rok Jubileuszowy z okazji dwusetnej rocznicy koronacji obrazu. Zwieńczona została niejako wizytą Ojca Świętego Jana Pawła II w kaliskim Sanktuarium. Na placu przy bazylice została odprawiona przez niego Msza święta z homilią. Papież poświęcił także Wyższe Seminarium Duchowne. Na pamiątkę tego wydarzenia Stolica Apostolska zezwoliła, aby św. Józef patronował miastu Kalisz. Kolejne lata przyniosły m.in. rekonstrukcję sygnaturki znajdującej się na dachu kościoła, która została strącona przez Niemców w czasie wojny, gruntowną renowację Poliptyku i wiele mniejszych i większych remontów oraz udoskonaleń bazyliki.

Płaskorzeźba wzorowana na obrazie na budynku za Bazyliką

Do Sanktuarium wejdziemy przez drzwi. Nie da się ich przeoczyć, ponieważ aktualnie poprzedza je brama przypominająca o trwającym Roku św. Józefa. Nad drzwiami zobaczymy informację o tym, że jest to Sanktuarium św. Józefa oraz Bazylika Mniejsza. Na drewnianych drzwiach zobaczymy też rok 1790.

Już  w przedsionku kościoła "wita" nas figura św. Józefa trzymająca na ręku Dzieciątko. Zdradzę też, że warto spojrzeć też w górę - dojrzymy wtedy mały obrazek przedstawiający Świętą  Rodzinę, wzorowany niejako na oryginalnym obrazie.

Z przedsionka wchodzimy do właściwej części świątyni. Jest ona trójnawową budowlą, z prezbiterium, po którego bokach znajdują się zakrystia ze skarbcem na piętrze oraz ośmioboczną Kaplicą Świętej Rodziny, albo Kaplicą świętego Józefa. Do fasady przylega wieża zwieńczona hełmem. W prezbiterium zachowało się gotyckie sklepienie gwieździste, nawę główną przykrywa sklepienie kolebkowe, a nawy boczne - żaglaste. Zwiedzanie proponuję zacząć właśnie od Kaplicy św. Józefa, która umiejscowiona jest po prawej stronie ołtarza głównego. Po drodze warto zwrócić uwagę na wystrój świątyni. Zauważymy m.in. 

Figurkę (prawdopodobnie) świętego Huberta

Krucyfiks(przepraszam za jakość zdjęcia)

Liczne wota dziękczynne

Figurkę św. Antoniego

W złoconym ołtarzu w kaplicy Świętego Józefa zobaczymy skromny wizerunek Świętej Rodziny odziany w srebrne suknie. Nie jest to oryginalny obraz, a jedynie swobodna interpretacja pierwowzoru, również znajdującego się w Sanktuarium. Na początku można zastanawiać się skąd taki kontrast bogactwa z biedą. Tymczasem w ten sposób autor chciał wyrazić myśl, że przedstawieni na obrazie ziemscy Wędrowcy należą do niebiańskiego świata. Takie jest znaczenie srebrnych sukni(czyli aplikacji) oraz koron. 

Interesująca jest także wymowa samego ołtarza. Jeżeli przyjrzymy się jego drewnianej strukturze zauważymy, że ołtarz ma postać bramy, z której podążają w stronę wiernych i odwiedzających świątynię, trzy niebiańskie postacie. Historia ich życia opisują cztery ewangelie, dlatego w ołtarzu zobaczymy złocone rzeźby ewangelistów, którzy jako pierwsi "biografowie" Świętej Rodziny prezentują ją wiernym. Jak rozpoznać konkretnego ewangelistę? Święty Jan, jako ten najmłodszy, nie ma brody oraz towarzyszy mu orzeł. U stóp świętego Marka widać pysk lwa, świętemu Łukaszowi towarzyszy wół, a święty Mateusz stoi na konsoli ozdobionej uskrzydloną głową anioła. Ewangeliści zdają się podpierać kolumny ołtarza, co można odbierać jako aluzję do znaczenia Pisma Świętego. Opisując życie, śmierć oraz zmartwychwstanie Jezusa, wspólnie dali podwaliny pod religię chrześcijańską, która jest też często nazywana religią objawionej księgi. Całość zwieńcza obraz pędzla J. Godzkiego pt. "Mistyczne zaślubiny św. Katarzyny". Przedstawia ona moment, kiedy święta otrzymuje z rąk Dzieciątka niewidzialną obrączkę. Kiedy Cudowny Obraz Świętej Rodziny jest zamknięty, na zasuwie można zobaczyć "Pokłon Trzech Króli" z XIX w. Natomiast za tabernakulum znajduje się malowidło przedstawiające umęczoną twarz Jezusa dźwigającego krzyż.

Ołtarz w Kaplicy Świętej Rodziny w całej okazałości (źródło zdjęcia)

Centralnym punktem w każdym kościele jest ołtarz główny. W kaliskiej świątyni prezentuje styl klasycystyczny. Prowadzą do niego kanonickie stelle, zamówione w jednym z miejskich zakładów stolarskich. Siedziska zdobią barwne sceny z życia Maryi Panny. Nazwisko projektanta budowy jest złożone w szklanej tubie z dokumentami dotyczącymi okoliczności budowy, a ta zaś została zamurowana pod konstrukcją. W pierwszej połowie XIX wieku w całej świątyni położono dwubarwną szachownicę posadzki z marmuru. Wraz z upływem czasu wnętrze kościoła wzbogacało się o kolejne drobiazgi, np. wizerunek św. Rodziny w jednym z okien, który został wykonany czarną kredą. Szczególną uwagę zwraca gotycki obraz Matki Boskiej z 1424 roku umieszczony w ołtarzu głównym.

Ołtarz główny, screen z >>TEJ<< strony

Mało ostry obraz w moim wykonaniu

Bardzo ciekawym obiektem w bazylice jest maumoryzowana ambona. Jej centralną postacią jest postać apostoła narodów, świętego Pawła, która została ustawiona na szczycie baldachimu kazalnicy. Poprzez jego działalność Słowo Boże rozprzestrzeniło się wśród pogan na wszystkie kontynenty. Zobrazowano to jako dzieci siedzące wokoło głównej postaci. Azja, Afryka i obie Ameryki mają na głowie korony, Europa została jej pozbawiona. Być może w przeszłości na pustych kartkach poniżej dziecięcych postaci znajdowały się odpowiednie cytaty biblijne. Na podniebiu baldachimu można dostrzec symbol Ducha Świętego - gołębicę, którą otaczają promienie. Wszak każdy kapłan głoszący do wiernych Słowo Boże zgodne ze słowami Pisma Świętego, zgodnie ze słowami Pisma, natchniony jest Duchem Świętym. Dlatego symbol gołębicy należy do stałej ikonografii kazalnic. Na zaplecku umieszczono dwie płaskorzeźbione plakiety. Dolna przedstawia przypowieść o siewcy, górna ryczącego rwa - chrześcijańskiego symbolu siły i ostatecznego zwycięstwa Słowa Bożego. Warto też zwrócić uwagę na główną część ambony - mównicę. Jest ona podpierana przez czterech doktorów Kościoła - św. Grzegorz I Wielki(w papieskich szatach), św. Augustyn(z gorejącym sercem), św. Hieronim(w kardynalskim kapeluszu) i św. Ambroży(z ulem przy prawej stopie). Pomiędzy nimi widnieją plakiety z wyobrażeniami miedzianego węża, krzyża oraz Dobrego Pasterza.

Ambona - screen z >>TEJ<< strony

Przechodząc do lewej (północnej) nawy bocznej można zauważyć gotycki poliptyk Mistrza z Gościszowic, który dotychczas przechowywany był w kościółku na Zawodziu. Specjaliści uważają, że jest to jeden z najlepszych przykładów malarstwa tablicowego późnego gotyku Europy Środkowej. Ołtarz ten nie jest konstrukcją jednorodną. Najcenniejsze są malowane skrzydła, których powstanie datowane jest na przełom XV i XVI wieku. Nieruchome przedstawiają cztery sceny Męki Pańskiej, ruchome zaś osiem obrazów z życia Maryi. Taką samą wartość artystyczną przypisuje się dziewięciu figurkom apostołów i świętych, które wieńczą całość. Rzeźbę z malowidłami połączyła dziewiętnastowieczna aranżacja inspirowana gotyckimi bogato dekorowanymi ołtarzami. W jej środek wkomponowano tryptyk świętego Wojciecha. Wyrzeźbiona postać męczennika w czerwonej szacie została ustawiona centralnie. Poniżej, pomiędzy nastawą ołtarzową a mensą widnieje renesansowa predella z wyobrażeniem św. Anny Samotrzeciej. Konstrukcja zakończona koronką fiali kształtem może przypominać monstrancję.

Idąc dalej mijamy kolejne zdobione filary podtrzymujące sklepienie kościelne:

Całun z twarzą Chrystusa

Pieta pod całunem

Kierując się ku wyjściu miniemy piaskowcową chrzcielnicę z 1876 roku. Jeżeli dobrze się jej przyjrzymy, to zobaczymy, że jest ozdobiona licznymi motywami morskiej fauny i flory. Jak można przeczytać na zamieszczonej obok tablicy, to przy niej chrzest święty przyjęła Zofia Truszkowska(późniejsza Matka Angela) - założycielka Zgromadzenia Sióstr Felicjanek.

W tym miejscu warto zadrzeć do góry głowę. Zobaczymy wtedy prawdopodobnie oryginalny obraz Świętej Rodziny. Został on namalowany na płótnie o wymiarach 1,5 x 2,5 m. Z uwagi na swoją treść już od pierwszych chwil powstania mógł budzić głębokie refleksje oraz przeżycia w sferze religijnej. Ukazuje Świętą Rodzinę harmonijnie ustawioną na tle panoramy typowego polskiego miasta z licznymi wieżami kościelnymi, murem obronnym, rzeką oraz bogatą roślinnością. Nad postaciami unosi się Duch Święty w postaci gołębicy oraz Bóg Ojciec z szeroko rozpostartymi ramionami. Widnieje też napis: "Idźcie do Józefa". Jak można się domyślać, jest to scena powrotu dwunastoletniego Jezusa z Matką Boską i Świętym Józefem z Jerozolimy do Nazaretu, tuż po jego odnalezieniu w świątyni.

W tym miejscu kończę swoją opowieść, chociaż nie wyczerpałam w całości tematu. O bazylice, jej historii i walorach można by jeszcze dużo pisać i mówić. Można tutaj chociażby wspomnieć o muzeum poświęconemu obozowi koncentracyjnemu w Dachau(byłam w nim dwa razy, teraz jednak nie było szans się do niego dostać ze względu na kilka pielgrzymek oczekujących na wejście), czy też skarbcu skrywającym różne przedmioty kultu religijnego(powód jak wyżej). Mam jedna nadzieję, że jeszcze kiedyś odwiedzę to miejsce i wtedy się tym z Wami podzielę. A teraz żegnam Was zdjęciem na tle wejścia do sanktuarium.

Czasami warto się przełamać i poprosić kogoś obcego o zrobienie zdjęcia

1361. Z wizytą w Kaliszu, dawnej Calisii

W katolickim roku, poświęconym osobie świętego Józefa, wręcz nie mogłam sobie wyobrazić tego, że mogłabym nie pojechać do Kalisza, gdzie znajduje się Narodowe Sanktuarium poświęcone ziemskiemu ojcu Syna Bożego. Niestety, nic nie zapowiada tego, aby proboszcz naszej parafii planował wycieczkę w tamto wyjątkowe miejsce. W zasadzie byłam już tam z dwa razy(w 3 klasie gimnazjum oraz w maju 2010 roku), jednak teraz okazja do nawiedzenia sanktuarium była szczególna.
Postanowiłam więc sama wziąć sprawy w swoje ręce i pojechać tam indywidualnie. Jako, że nie jestem osobą zmotoryzowaną, musiałam poradzić sobie w inny sposób. Na szczęście współczesna technika pozwala zaplanować podróż komunikacją publiczną i prywatną bez wychodzenia z domu. Dzięki temu mogłam się zorientować, że na miejsce powinnam dojechać po godzinie 11. Natomiast w drogę powrotną powinnam wyruszyć pociągiem, który z Kalisza do pobliskiego Ostrowa Wielkopolskiego wyruszał o 16:05(zresztą Ostrów Wielkopolski był punktem przesiadkowym w jedną i w drugą stronę), a tam już musiałam przesiąść się na bezpośredni pociąg do Katowic. Oczywiście były też inne opcje dojazdu, ja jednak wybrałam ten z najmniejszą liczbą przesiadek.
Wczorajsza sobota zaczęła się dla mnie już o 4:30 rano. Szybko przygotowałam sobie coś ciepłego na później do jedzenia(nie ma to jak ciepłe warzywa z termosu żywnościowego zjedzone koło południa), kanapki, herbatę do termosu i do szklanki, nakarmiłam kota i udałam się w moją całodzienną wycieczkę.
Do Katowic udało mi się dotrzeć po godzinie 6:30. Jeszcze tylko musiałam przejść na dworzec kolejowy i zakupić odpowiedni bilet. Wiem, że można to zrobić przez internet, ale nie mam konta bankowego, ani nawet karty bankowej, a to chyba jest przy tym potrzebne. Na szczęście kasy biletowe działają dosyć sprawnie i niebawem trzymałam w dłoni bilet uprawniający mnie do przejazdu na trasie Katowice-Ostrów Wielkopolski. Na miejscu czekałam jeszcze godzinę, po czym nadjechał pociąg, który dowiózł mnie do miejsca docelowego.

Napis na dworcu, informujący, że dojechało się do Kalisza

Kalisz jest uważany za jedno z najstarszych miast w Polsce. Jeszcze nie tak dawno sądzono, że starożytny geograf Klaudiusz Ptolemeusz opisał je w II wieku n. e. pod nazwą Calisia. Co do tego są jednak pewne wątpliwości. Faktem jest natomiast to, że już w epoce brązu istniała w Kaliszu osada. To tu krzyżowały się drogi słynnego szlaku bursztynowego, prowadzącego z imperium rzymskiego ku wybrzeżom Bałtyku. W 1927 roku w okolicach miasta znaleziono zestaw srebrnych monet rzymskich z II i III w. Być może to wydarzenie zainspirowało Włodzimierza Wajnerta do napisania opowiadania "Pieniążek rzymskiego chłopca", które znalazło się w moim podręczniku do języka polskiego do klasy 5. 

Pieniążek rzymskiego chłopca

Objuczone, zdrożne konie wychodziły kolejno z boru. W przedwieczornej mgle ukazała się nagle na skraju puszczy duża osada wśród rozległych bagnisk nad rzeką. Domy, zbudowane z grubych, drewnianych bierwion, były pokryte trzcinowymi strzechami. Między chatami kręcili się ludzie ubrani w płócienne okrycia. Niektórzy przystawali i, przysłaniając rękami oczy od zachodzącego słońca, spoglądali w stronę nadjeżdżających koni i wozów. Nie okazywali lęki, nie uciekali w las, jak inni mieszkańcy puszczy. Widocznie nie po raz pierwszy widzieli taką karawanę.
 - Calissia – rzekł kierujący pierwszym wozem rzymski kupiec Vitalius do syna Marcusa.
 - Calissia – klasnął Markus w ręce. – A więc już niedługo dotrzemy do owego morza Północy, w którym się rodzi tajemniczy, żywy kamień – elektron!
Przed pierwszą chatą stał siwy starzec w białej szacie. Kupiec zeskoczył z wozu i pozdrowił go. Marcus z podziwem słuchał jak ojciec rozmawia ze starcem w obcym języku.
Zatrzymali się na obszernym podwórku. Marcus począł wyprzęgać konie i zdejmować z nich uprząż. Biało ubrany lechicki chłopiec – w jego wieku – wesoły i żywy jak iskra, pomógł mu napoić konie w rzece, a następnie przyniósł wielkie naręcze świeżo skoszonej trawy.
Marcus ujrzał wówczas w jego ręce wąski sierp z brązu, cienki i wygięty jak księżyc.
Widząc jego zainteresowanie, podał mu Lech z uśmiechem ów sierp. Coś szybko zagadał i pociągnął za sobą. Poszli dróżką pośród łąk ku domowi na uboczu, w którym na środku płonęło duże ognisko. Prażyły się w nim jakieś tygielki. Wokół poukładane były formy z kamienia. I tu spostrzegł Marcus płytę z wyżłobionym na niej kształtem sierpa… Pierwszy raz w życiu zobaczył, jak odlewano narzędzie z brązu.
Odlewnik lepił z wosku jakiś długi i cienki kształt. Wystawił z kąta drewniane naczynie z rozdrobnioną gliną. Oblepił nią swój model i wsunął do czeluści pieca. Po chwili wyjął z niego glinianą formę. Wosk wytopił się i wypłynął, pozostawiając wewnątrz puste miejsce. Teraz odlewnik nalał z tygielka nieco roztopionego brązu do wnętrza formy i odstawił ją na bok. Przywołał do siebie chłopców, wziął do ręki glinianą foremkę(która zdążyła już wystygnąć) i rozbił ją. Wśród odłamków wypalonej gliny leżała piękna, długa szpila z brązu o główce zwiniętej ślimakowato. Podał ją Lechowi, a ten z kolei wręczył Marcusowi.
 - To dla mnie? – ucieszył się.
W tym momencie stanął u wejścia ojciec wraz z dwoma Lechitami.
 - Spójrz, ojcze, jaką piękną szpilę zrobili dla mnie!
 - Przecież masz o wiele piękniejsze – zauważył Vitalius.
 - Tak ojcze, ale tę mam od niego – tu wskazał na Lecha – i widziałem od początku, jak ją specjalnie dla mnie sporządzano. Czy mogę mu dać ten pieniążek z głową cesarza Dioklacjana?
Rzymski kupiec skinął głową przyzwalająco i uśmiechnął się do lechickiego chłopca.

Nazajutrz skoro świt, gdy karawana wozów opuszczała osadę, zwaną przez Rzymian Calissią, a przez jej mieszkańców Kaliszem, Lech stał na pomoście nad bagniskiem i patrzył za odjeżdżającymi. Rzymski chłopiec też spoglądał ku niemu i żegnał go uniesioną wysoko ręką.
Nagle Lech krzyknął z żalem. Mały srebrny pieniążek wysunął mu się z dłoni. Stoczył się z pomostu. Przez chwilę zalśnił w blasku słońca i zniknął w bagnie…

*

Upłynęło 18 wieków. Na przedmieściu Kalisza, w ogrodzie państwa Podlaskich nad Prosną kopano rowy pod fundamenty garażu. Mały Leszek Podlaski kręcił się bezustannie między robotnikami. W pewnej chwili wskoczył do wykopu. Schylił się i po chwili pobiegł ku domowi, potrząsając zaciśniętą piąstką.

 - Mamo! – wołał – popatrz co w ziemi znalazłem! Popatrz, jaka piękna moneta!

I podał matce mały srebrny pieniążek, na którym widniała głowa Rzymianina, a wokół biegł napis: Caesar Diocletianus.

Zagubiony w prasłowiańskiej Calissii pieniążek znów zalśnił w słońcu.

Gród obronny w mieście utworzono dopiero w IX wieku, a w kolejnym został otoczony wałem obronnym. Mieściła się w nim osada targowa, którą zamieszkiwali kupcy, rzemieślnicy oraz rolnicy. W pamiętnym 2010 roku obchodził on 1850 rocznicę swojego powstania. Ciekawostką jest geneza nazwy miasta, która pochodzi od nazwy... "kał". Jednak w języku staropolskim miał on nieco inne znaczenie niż obecnie. Słowo to oznaczało po prostu błoto lub bagno. Ma to swoje uzasadnienie, ponieważ osada mieściła się na terenie iście bagienne.
W Kaliszu jest wiele ciekawych miejsc do zobaczenia, jednak z powodu ograniczonego budżetu czasu (który uległ jeszcze większemu skurczeniu poprzez moje uczestnictwo we Mszy świętej w sanktuarium św. Józefa), postanowiłam ograniczyć się do głównego rynku. Można do niego dojść na nogach(niewiele ponad 3 km od dworca), albo podjechać autobusem spod znajdującej się naprzeciwko dworca Galerii Amber(trzeba sprawdzać, które z nich jadą na Plac Jana Pawła II). Ponieważ trochę padało jak wysiadałam z pociągu, zdecydowałam się na drugą opcję. W dodatku wolę chodzić na nogach wtedy, kiedy na pewno wiem, którędy prowadzi dana droga. A więc na drugi raz zdecyduję się na ten krok.
Podróż komunikacją miejską trwała niecałe 10 minut. Na początku trochę obawiałam się tego, czy jadę we właściwym kierunku. Mój niepokój minął, kiedy autobus przejechał ulicą pomiędzy kaliskim sanktuarium, a pomnikiem Jana Pawła II - miejscami, które kojarzyłam ze wcześniejszych pobytów w tym mieście. Wysiadłam na najbliższym przystanku, który znajdował się ok. 200 m dalej. Pierwszą rzeczą, która mnie przywitała, była cudowna fontanna.

Te "gejzery" były wyrzucane spod chodnika w cyklicznych odstępach czasu

Uwielbiam fontanny, zachwyca mnie system działania każdej z nich i gdyby to było możliwe, to cały mój budżet czasowy poświęciłabym na przyglądaniu się jej. No, ale do Kalisza przyjechałam nie ze względu na fontannę, więc po zaspokojeniu pierwszych wrażeń wzrokowych ruszyłam "w miasto".

Po drugiej stronie można zobaczyć pozostałości zamku, który został wzniesiony w XIV w. z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego. Dwa wieki później zamek stanowił rezydencję wielkopolskich dygnitarzy, takich jak starosta generalny, kaliski wojewoda, burgrabia a także, okresowo, królów Polski. Pod koniec XVIII wieku, po pożarze Kalisza, popadł w ruinę. Wiek XIX również nie okazał się dla niego szczęśliwy - kolejni jego właściciele dokonywali systematycznej rozbiórki budynku wraz z piwnicami. W 1819 roku na jego miejscu została wzniesiona szkoła. Dzisiaj o jego istnieniu przypomina fragment muru oraz tablice informacyjne.

Pozostałość po zamku kaliskim

Tuż przy murach znajduje się szafka z książkami, które można sobie wziąć

Z tej perspektywy było widać jedną z wizytówek Kalisza, kościół p.w. św. Józefa.

Kościół został wzniesiony w 1353 roku, przebudowano go w 1790 roku. Prezentuje styl późnobarokowy, posiada jednak gotyckie prezbiterium. To tutaj znajduje się słynny obraz Świętej Rodziny. To przed nim w 1997 roku modlił się sam papież Jan Paweł II. Początki kultu św. Józefa w Kaliszu sięgają 1670 roku, kiedy za przyczyną świętego Józefa został uzdrowiony jeden z mieszkańców wsi Szulec. Znaczny rozwój kultu św. Józefa przypadł na drugą połowę XVII wieku oraz na XVIII wiek i trwa aż po dzień dzisiejszy. Samemu sanktuarium postaram się poświęcić następny wpis, a na pewno jeden z najbliższych. Tak jak pisałam na początku, trafiłam na Mszę świętą i nie mogłam oprzeć się pokusie, aby wziąć w niej udział. Tuż obok sanktuarium znajduje się uroczy park, który jest zapewne miejscem odpoczynku niejednego mieszkańca miasta.
Na placu naprzeciwko kościoła znajduje się jeszcze jeden obiekt upamiętniający wizytę Jana Pawła II w tym mieście - to pomnik papieża Polaka w towarzystwie małej dziewczynki, zapewne w domyśle Kaliszanki.

Na rynku warto zwrócić uwagę na urocze kamieniczki, które cieszą oko swoją architekturą.

Podobały mi się te klomby na placu

Czas nieubłagalnie biegł przed siebie, ani na chwilę nie chcąc się zatrzymać. Jeszcze tylko na chwilę wstąpiłam do sklepu z pamiątkami, który był "okupywany" przez rzesze ludzi ze zorganizowanych pielgrzymek, i postanowiłam powoli wracać. Jeszcze podczas jazdy autobusu postanowiłam, że z powrotem przynajmniej jeden przystanek przejdę na nogach. Wszystko dlatego, że zobaczyłam kilka obiektów, które wzbudziły moje zainteresowanie. 

Nieopodal sanktuarium św. Józefa można zobaczyć kościół garnizonowy św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa. W XVII i  XVIII wieku była to świątynia jezuicka, najzamożniejsza w całym mieście. Stanowiła perłę architektury barokowej, świadectw chwały zakonu oraz jego kontrreformacyjnej działalności. Projektantem i twórcą budowli był włoski architekt, a zarazem jezuita, Jan Maria Bernardoni. Budowla wykazuje wiele cech nowatorskich, rozwijanych później w baroku, które w kaliskim kościele pojawiły się pierwszy raz. Wtopienie kościoła w ciąg otaczających go murów i zamknięcie starej osi fasadą kościoła było dość często naśladowane. Budowę kościoła rozpoczęto w 1592 roku. W jego powstanie oraz kolegium zaangażowany był prymas Stanisław Karnkowski. On też bogato go wyposażył oraz został w nim pochowany w 1603 roku. Kiedy pod koniec XVIIII wieku kościół został przejęty przez gminę ewangelicką, rozproszeniu uległo prawie całe wyposażenie kościoła. Po II wojnie budynek świątyni został przejęty przez wojsko, przez co jej wnętrze pozostało dosyć surowe. Za to wspaniała akustyka należy do jej wielkich atutów.

Kościół garnizonowy p.w. św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa

Portal nad wejściem

"Oto stoję u drzwi i kołaczę"(Ap 3, 20)

Idąc dalej można zobaczyć fragment miejskiego ratusza. Dzisiaj żałuję, że nie podeszłam pod niego, jednak z drugiej strony, nie wiedziałam ile czasu mi to zajmie(postaram się podejść tam następnym razem). Budynek został wzniesiony w latach 1920-1925. Aktualnie nie spełnia już swojej pierwotnej funkcji(Urząd Miasta mieści się przy Dworcu Kolejowym), znajduje się w nim za to ekspozycja poświęcona dziedzictwu historyczno-kulturowemu Kalisza oraz regionu. Wystawa została przygotowana z zastosowaniem najnowocześniejszej techniki i ukazuje dzieje Kalisza od czasów najdawniejszych po współczesność.

Idąc chodnikiem wzdłuż ulicy Sukienniczej, można zobaczyć fragment klasztoru należącego do ojców Franciszkanów. Jest on najstarszym konwentem franciszkańskim w Wielkopolsce. Powstał już w 1257 r. za przyczyną księcia Bolesława Pobożnego i jego żony, Jolenty. Wkrótce rozpoczęto też budowę murowanej świątyni. Do dzisiaj zachowały się z tamtego okresu prezbiterium oraz sąsiadująca z nim kaplica. Być może w 2 połowie XIII wieku do prezbiterium dobudowano trójnawowy korpus. Średniowieczne pożary miasta wraz z kolejnymi renowacjami świątyni ukształtowały jej formę. Prace remontowe prowadzone były do 1339 roku, kiedy to powstało najstarsze, zachodnie skrzydło klasztoru. W połowie XVI wieku budynek ponownie ucierpiał w wyniku pożarów. Jednak z powodów finansowych jego odbudowę rozpoczęto dopiero pod koniec stulecia. Trwała ona do 1632 r., Pięć lat później ponownie rozbudowano klasztor. Po III rozbiorze Polski Prusacy przenieśli zakonników do klasztoru Kanoników Regularnych. Sam budynek został zaadaptowany na więzienie i znacznie przebudowany. Część budynku udało się odzyskać franciszkanom w okresie Księstwa Warszawskiego. Po długich staraniach zlikwidowano znajdujące się w nim więzienie. Kilkanaście lat później, w 1864 r., władze carskie umieściły w nim zakonników z likwidowanych konwentów franciszkańskich. Klasztor został zamknięty w 1902 roku. Jednak tylko na 16 lat, ponieważ Franciszkanie wrócili doń po zakończeniu I, a następnie II wojny światowej. Kaliski klasztor Franciszkanów Konwentualnych należy do prowincji Matki Bożej Niepokalanej w Warszawie.

Naprzeciwko klasztoru Franciszkańskiego można zobaczyć uroczy, a zarazem bardzo niepozorny budynek Filharmonii Kaliskiej. Aby do niej podejść, przeszłam przez most trybunalski na rzece Prośnie.

Filharmonia powstała z inicjatywy Andrzeja Bujakiewicza. Pierwszy koncert Kaliskiej Orkiestry Symfonicznej odbył się 19 października 1974 roku. W 1980 r. orkiestrze nadano status instytucji państwowej oraz nazwę Państwowej Orkiestry Symfonicznej w Kaliszu. W 1993 roku przekształcona została w Filharmonię Kaliską. Obok orkiestry symfonicznej działają też takie zespoły kameralne, jak kwartet smyczkowy, trio stroikowe, czy też kwintet dęty.

Ot, taka niepozorna ta Filharmonia Kaliska...

Jednym z piękniejszych obiektów w mieście, moim subiektywnym zdaniem, jest Pałac Trybunalski mieszczący się przy alei Wolności vis a vis Filharmonii Kaliskiej. Szczerze powiedziawszy to w pierwszej chwili myślałam, że to właśnie w nim znajduje się owa filharmonia. Ale nie, jest on siedzibą Sądu Rejonowego. Został wzniesiony w latach 1819-1821 i prezentuje styl klasycystyczny(odwołujący się do kultury starożytnych Greków i Rzymian) oraz empirowy(jedna z odmian klasycyzmu). Od 1964 r. widnieje w rejestrze zabytków. Pod godłem sprawiedliwości można zobaczyć napis "Suum Cuique", który tłumaczy się jako "Każdemu to, co mu się należy". W 1876 roku dobudowano dwa skrzydła oraz przebudowano część wnętrz. Na osi fasady wybudowany został dwupiętrowy portyk z czteroma parami kolumn, które podtrzymują trójkątny fronton. Przez cały okres swojego istnienia służył jako siedziba władzy sądowniczej. Przed 1939 rokiem mieścił się w nim Sąd Okręgowy, aktualnie służy za budynek Sądu Rejonowego. Ciekawostką jest, że na cokole prawego skrzydła pałacu można zobaczyć napis "Przywrócić godność prawu". Został on wykonany czarną farbą 21 listopada 1981 roku przez działaczy NSZZ Solidarność. Pomysłodawcą całej akcji był działacz opozycyjny Bogusław Śliwa, który został w 1978 roku zwolniony dyscyplinarnie z prokuratury za próbę oskarżenia funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej o morderstwo w okolicach Kalisza. Po 1990 roku rozgorzała dyskusja, czy napis powinien zostać usunięty, czy też pozostawiony na swoim miejscu. Zdecydowano postawić na drugą opcję, a w 2016 roku napis zabezpieczono szybą z grubego szkła.

Trochę krzywe zdjęcie, ale jak to powiedziała kiedyś Katka - "Krzywe zdjęcia to znak rozpoznawczy Lolka"

W zamyśle miałam sfotografować kolumny, ale przez przypadek uchwyciłam też napis "Suum Cuique"

To chyba nawiązanie do antyku

I marszałek Piłsudzki stojący na cokole przed sądem

Powoli zbliżałam się do przystanku. Po drodze podziwiałam fasady tamtejszych kamienic.

Trochę jak dzbany na wodę

Idąc wzdłuż Alei Wolność, a następnie wchodząc w plac Bogusławskiego można zobaczyć gmach teatru jego imienia (czyli Wojciecha Bogusławskiego). Teatr jest wojewódzką instytucją kultury. Został założony w 1801 roku przez swojego patrona - Wojciecha Bogusławskiego. Do dzisiaj uważany jest za honorową scenę narodową. Jest trzecim najstarszym teatrem dramatycznym w Polsce. Pierwszy, drewniany budynek teatru rozpadł się po 15 latach. W latach 30 XIX wieku odbudowano go w jego współczesnym miejscu. Niestety, spłonął w pożarze miasta wiosną 1858 r. Przez następne 40 lat przedstawienia były wystawiane w zaadaptowanej do tego celu ujeżdżalni, a następnie w prowizorycznym drewnianym teatrze zimowym. Pod koniec XIX wieku wzniesiony został neorenesansowy gmach teatru według projektu Józefa Chrzanowskiego. Jednak i on uległ spaleniu, tym razem przez Niemców podczas akcji burzenia Kalisza w 1914 wieku. Dwa lata po odzyskaniu przez Polskę niepodległości rozpoczęto budowę nowego, obecnego budynku, który zaprojektował Czesław Przybylski. W 1936 roku nadano mu imię Wojciecha Bogusławskiego. Rok później odbyła się w nim prapremiera komedii politycznej "Von Schwindel w polskim dworze" Janusza Teodora Dybowskiego. Od 1961 roku organizowane są w nim Kaliskie Spotkania Teatralne. W 1979 roku budynek został wpisany do rejestru zabytków.

Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego

I tutaj kończy się moja przygoda ze zwiedzaniem Kalisza. Przechodząc pomiędzy kamienicami dotarłam na przystanek, z którego podjechałam pod Galerię Amber. Tam, po wyjściu z autobusu, natchnęłam się na taką ciekawą rzeźbę.

Trochę mi ona przypomina mitycznego herosa na szczudlastych nogach. Chciałam sprawdzić w internecie czy ma ona jakąś konkretną nazwę, niestety "wujek Google" milczy w tej sprawie.

Zmierzając w kierunku dworca minęłam rząd niewielkich domków, które do złudzenia przypominały mi dawne czworaki, ewentualnie parterowe familoki. Być może kiedyś były to służbowe mieszkania pracowników kolei. Trzeba przyznać, że prezentują się całkiem przyjemnie.

Również budynek dworca kolejowego "nie odstrasza". Powstał według projektu Czesława Domaniewskiego w 1905 roku, w trzy lata po wybudowaniu szerokotorowej Kolei Warszawsko-Kaliskiej, która łączyła Warszawę z Łowiczem, Łodzią, Sieradzem oraz Kaliszem. Początkowo odjeżdżały z niej pociągi do Warszawy, a z czasem do Wrocławia, Poznania, a także wielu zagranicznych miejscowości. Jeszcze pod koniec lat XX można było dojechać pociągiem z Kalisza za granicę. Ostatnim kursującym przez miasto pociągiem międzynarodowym była "Bohemia"(można było dojechać nią do Pragi).

Na placu przed dworcem kolejowym możemy zobaczyć też słonia, bynajmniej nie w składzie porcelany.

W końcu kupiłam bilet do Ostrowca Wielkopolskiego i udałam się na peron w oczekiwaniu na pociąg. Przez chwilę mój wzrok utkwił na miejskiej wieży ciśnień. A swoją drogą, wiecie może czy to, że są one umieszczane w pobliżu torów ma jakieś głębsze znaczenie?

W końcu, z małym poślizgiem, lokomotywa wjechała na odpowiedni peron. Jeszcze tylko szybkie spojrzenie na napis nad drzwiami wejściowymi do wnętrza dworca i można było pożegnać się z miastem.

Zajęłam wolne miejsce w pociągu i czekałam, aż ruszy przed siebie. Droga do Ostrowa Wielkopolskiego trwała ok. 20 minut. Tam jeszcze ok. godziny musiałam  poczekać na pociąg do Katowic. Ale i on w końcu nadjechał. Wraz z innymi wsiadłam do niego. Lektura zabranej książki umilała mi czas sprawiając, że nie dłużył się on jeszcze bardziej. 

W końcu z ciemności wyłoniły się tak bardzo mi znane zabudowania katowickiego dworca. Moja wycieczka dobiegła końca. Może i była nieco męcząca, zwłaszcza pod względem przemieszczania się, jednak będę ją wspominać bardzo dobrze. Mam nadzieję, że jeszcze kiedyś uda mi się tam pojechać i zobaczyć to, co tym razem musiałam ominąć z powodów czasowych. Dziękuję tym, którzy "towarzyszyli" mi w niej w sposób wirtualny. Ja wiem, że może niektóre moje zdjęcia są niezbyt ładne i urokliwe, ale ja i tak się cieszę, że byłam w stanie je wykonać.