1096. W 80 rocznicę wywózki Polaków na Sybir zaczytuję się "Dziewczynami z Syberii" Anny Herbich

Jednym z czarnych dni zapisanych na kartach historii naszego kraju była z całą pewnością noc z 9 na 10 lutego 1940 roku, kiedy z polecenia NKWD niezliczona rzesza Polaków zamieszkujących Kresy Wschodnie została wywieziona w głąb Rosji i Kazachstanu. Na obcej ziemi, z dala od ojczyzny, mieli dożyć kresu swoich dni, wykonując niejednokrotnie pracę ponad swoje siły za racje żywieniowe, które nie zaspakajały ich dziennego zapotrzebowania na kalorie. "Wybawienie" przyszło w sierpniu 1941 roku na mocy amnestii uwalniających obywateli Rzeczpospolitej Polskiej, przebywających głównie we wszelkich kołchozach i łagrach. Chociaż na pozór byli wolni, ich odyseja wędrownicza dopiero się zaczęła, a powrót do kraju prowadził nieraz przez pół świata.

W rocznicę tej strasznej nocy postanowiłam sięgnąć po książkę dziennikarki Anny Herbich - "Dziewczyny z Syberii. Historie prawdziwe". To nie jest moje pierwsze spotkanie z twórczością tej kobiety, toteż po trochu wiedziałam, czego mogę się spodziewać. I przyznam szczerze, że wcale się nie zawiodłam.

Tytuł: "Dziewczyny z Syberii. Historie prawdziwe"

Autor: Anna Herbich

Wydawnictwo Znak Horyzont

Kraków 2015

Ilość stron: 302

Charakterystyczną cechą książek - reportaży napisanych przez Annę Herbich są historię opowiedziane przez dziesięć kobiet, które wpisują się w tematykę danego wydania. Tym razem w książce znajdziemy wspomnienia dziesięciu kobiet, które przeszły przez piekło zesłania na Syberię i do Kazachstanu.

Niektóre z nich trafiły tam właśnie po akcji przesiedleńczej z lutego 1940 roku, inne już po zakończeniu II wojny światowej, w ramach kary za działalność prowadzoną przeciwko Rzeczpospolitej Ludowej. Wszystkie rozmówczynie Anny były wtedy jednak młodymi kobietami, czasami wręcz dziećmi, mającymi przed sobą całe życie. Nie chcąc umrzeć na nieludzkiej ziemi postanowiły walczyć nie tylko o swoje życie, ale też o godność i przyszłość. Tułające się po nieznanym terenie, przechodzące z jednego obozu do drugiego, rozdzielone z rodzinami, zmuszone sprzedać cenne rzeczy, żeby przetrwać kolejne dni - aż włos się jeży na głowie od czytania takich rzeczy. A jednak, wszystkim im udało się przetrwać te ciężkie chwile, a nawet wrócić do ojczyzny.

W książce znajdziemy historię Janiny, która wraz z mamą zgłosiła się do wywózki pociągiem, do którego wprowadzono już jej starszą siostrę i babcię, Stefanii, która została przegrana dwa razy, a ocalała tylko dzięki przyjaciółce, Danuty, która poślubiła bogatego perskiego księcia, Aliny, której rodzina przed wybuchem wojny zajmowała się dystrybucją nafty, Natalii, która bez wahania stanęła w obronie słabszej współwięźniarki i za to miała zamarznąć w karcerze, Danuty, która była w armii generała Andersa, Weroniki, która była Żołnierzem Wyklętym, Grażyny, która stała oko w oko z dwoma wilkami, Barbary, która musiała uciec ze Lwowa oraz Zdzisławy, która uciekała z ukochanym przez tajgę. 

Nie będę ukrywać, że mam słabość do książek napisanych na podstawie czyiś wspomnień, jak również interesuje mnie życie na Syberii. Dlatego książkę przeczytałam jednym tchem, na swój sposób przeżywając opisywane w niej zdarzenia i współczując każdej kobiecie, która podzieliła się w niej swoją historią. Lektura zajęła mi niecały dzień, co jednak nie znaczy, że przeczytałam ją pobieżnie. Bardzo podobało mi się zamieszczenie przy każdej z opowieści archiwalnych zdjęć rodzinnych, co nadało wszystkiemu głębszego wydźwięku.