2410. W sieci się czają różne niebezpieczeństwa

Nie wiem czy kojarzycie z youtuba polski kanał z podcastami kryminalnymi zatytułowany "Niebezpieczna sieć". Jego autorka, Monika Prześlakowska, niemal każdy odcinek zaczyna od słów "Dzień dobry, dobry wieczór, w zależności od tego, kiedy się spotykamy". W swoich podcastach Monika porusza sprawy przestępstw, ale tych, które zostały popełnione w sieci, albo za jej pośrednictwem. Nie będę ukrywała, ale wielokrotnie inspirowałam się jej przykładami, kiedy przygotowywałam prelekcje na temat cyberprzemocy dla moich podopiecznych. Pozwalałam sobie jednak tylko na łagodniejsze przykłady, bo niektóre przyprawiają o ciarki na plecach i nie tylko.

O tym, że wyszła książka z niektórymi przywołanymi przez nią historiami, dowiedziałam się z jednego z podcastów. Gdzieś tam z tyłu głowy zaświtało mi, że może dobrze by było ją przeczytać. Choć z drugiej strony nie czułam specjalnie palącej potrzeby jej posiadania. A jednak, zbiegiem okoliczności, jeden jej egzemplarz trafił na moją półkę, i to na wsi, czym w cale nie pogardziłam, a nawet przeczytałam ją przy okazji ostatniego pobytu na niej.

Tytuł: "Niebezpieczna sieć. True crime. Zbrodnie, które zaczęły się w Internecie"

Autor: Monika Prześlakowska

Wydawnictwo: Znak Horyzont 

Liczba stron: 336

O tym, że w sieci internetowej czają się różne niebezpieczeństwa czyhające na jej użytkowników wiadomo nie od dzisiaj. Tak samo, jak o tym, jak mało się o nich mówi i informuje o nich i innych i samych siebie. Tymczasem kolejni oszuści internetowi przemierzają globalną przestrzeń w poszukiwaniu kolejnych swoich ofiar. 

Książka Moniki Prześlakowskiej zatytułowana "Niebezpieczna sieć. True crime. Zbrodnie, które zaczęły się w Internecie" jest zbiorem reportaży opisujących niektóre niebezpieczeństwa, które zostały już popełnione. Jest ona oparta na autentycznych historiach, co może wywoływał dodatkowy szok u czytelnika. Autorka opisała w nich morderstwa, oszustwa, wyłudzenia, szantaż, dręczenie, podszywanie się pod kogoś innego w celu osiągnięcia różnych korzyści materialnych i majątkowych. Większość opisanych przestępstw popełnili dorośli, ale sprawcami kilku z nich są dosłownie dzieci, a nawet... sztuczna inteligencja.

Pozycja ta powinna nam uświadomić, jak wielkim ograniczonym zaufaniem powinniśmy darzyć tych, z którymi kontaktujemy się za pomocą Internetu. Bo Internet to wspaniały wynalazek pozwalający na rozwijanie pasji i zainteresowań oraz zdobywaniu nowych znajomych, także z zagranicy. Jednak niewłaściwie użytkowany może nam przynieść więcej szkody niż pożytku...

2409. Wsi nie za spokojna i nie za wesoła

Nie będę ukrywała - jestem dzieckiem rodziców, którzy pochodzą ze wsi, z rodzin rolniczych. I chociaż wychowywałam się bardziej w mieście, to jestem z tymi wsiami w jakiś sposób związana. Podobno już w wieku 9-10 miesięcy mama zabierała mnie ze sobą na pole i zostawiała w koszu pełnym siana w cieniu, a sama szła stawiać snopki albo zbierać warzywa. Tata do dnia dzisiejszego kosi kosą trawę wokół naszego domu na wsi po dziadkach. W zasadzie każdego roku, jak żyli jeszcze dziadkowie, jeździliśmy w mamy strony na żniwa oraz wykopki. Czasami było mi przykro, bo musiałam zrezygnować z wyjazdu np. na zawody sportowe. Ale za to już jako dzieciak wraz z innymi zbierałam albo zboże, albo warzywa, chodziłam po drabinach i zrywałam owoce z drzew, a jeszcze w 2009 roku zaganiałam krowy na łąkę i do potoka, aby się napiły.

CDN 

Lato dzieci na wsi. "Pracowaliśmy jak woły"

- Odpoczynek latem jest zabroniony. Każdy musi pracował - mówi Adam. Nigdy nie miał wolnych wakacji. Wychował się na wsi i od najmłodszych lat pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa.

• - W wieku 7 lat potrafiłem już prowadzić traktor - wspomina Paweł, który od dziecka pomaga rodzicom w gospodarstwie. - Trzy lata później sadziłem i wykopywałem koparką ziemniaki, siałem zboże. Moi rówieśnicy robili zdecydowanie więcej.
• Angażowanie młodych osób odbywa się często w drodze przymusu, wynika z badań Niebieskiej Linii. Podczas lata dzieci z rodzin wiejskich pracują co najmniej kilka godzin dziennie.
• - Żadnych wynagrodzeń, a ja i moi bracia pracowaliśmy jak woły. Gdy marudziliśmy podczas wykopków, rzucano tekstem: to na zimę nie będziecie mieli co jeść - wspomina Tetiana. Czy będzie chciała sama prowadzić gospodarstwo?
• Maciek nie ma żalu do rodziców. - Tak jak my wszyscy, starali się jak mogli.

Wiejskie dzieciństwo

Pobudka o godzinie 5:30 odbywa się obrządzanie i dojenie krów, potem powrót do domu, prysznic, śniadanie i czas wolny. O 16:00 - kolejne obrządzanie krów, o 18:00 - dojenie krów. Koło 19:00 - chwila wolnego, prysznic, kolacja. Padam do łóżka o 21:00.

To wspomnienia jednej z dorosłych osób, która na myśl o spędzaniu lata na wsi ma gorzkie wspomnienia. Jako dziecko pomagała w gospodarstwie i pracowała ze swoimi rodzicami - nie miała innego wyboru.

Według badań opublikowanych przez Niebieską Linię, na początku XXI w. praca wśród dzieci z  rodzin rolniczych była bardzo powszechnym zjawiskiem. Podczas lata pracowały średnio 2,5 godziny śnieżnej. Większość z ankietowanych dzieci w województwie lubelskim mówiła o przemęczeniu. Co dziesiąte badane dziecko było niezadowolone z wykonywanej pracy i odczuwało przykrość z powodu narzucanych mu obowiązków.

Młodzieńcza złość

- Zawsze zabierałem ze sobą telefon z mocną muzyką. Ważne, żeby dominowała w niej emocja bliska mi wyprawom do sadu - wku***nie. Nigdy nie lubiłem porannych wyjazdów, robiłem to swoimi resztkami posłuszności wobec rodziców - opowiada Maciek. Wychoowywał się na wsi, gdzie od najmłodszych lat zajmował się gospodarstwem razem z rodzicami. W sadzie rosła leszczyna, którą musiał skrupulatnie się zajmować.

Zbiory orzechów, owoców i długie godziny w sadach czy na polach to doświadczenie większości wiejskiej młodzieży podczas wakacji. Już w wieku kilku lat wsiadają na traktory, niedługo później potrafią je obsługiwać. Wyprowadzają zwierzęta, sprzątają po nich, a nawet ucinają kurą głowy i uczestniczą w krwawych świniobiciach. Każdy dzień to lista zadań do zrealizowania. Czy mają możliwość odmówienia "pomocy"?

Kamila twierdzi, że nie. - U mnie nigdy nie było dyskusji. Wszystko opierało się na schemacie: polecenie - wykonanie polecenia. Nie było tu miejsca na dialog. Pomaganie w domu, zajmowanie się obowiązkami dotyczyło całej rodziny i dzieci nie miały w tym temacie nic do powiedzenia. Jeśli nie chciało się czegoś zrobić, dostawało się szantażujące teksty lub obrywało niewdzięcznymi komentarzami na temat niewdzięczności - opowiada. Od 6 roku życia rzez kilkanaście lat pracowała sezonowo w rodzinnym gospodarstwie.

1400 dzieci rocznie doświadcza wypadków przy pracy na wsi wynika z raportu KRUSu z początku XXI wieku / Edoardo Busti, Unsplash (foto: unsplash)

Badania opublikowane przez Niebieską Linię, które dotyczą dzieci rolników, podkreślaj, że do pracy dzieci zachęca się w różny sposób. Angażowanie młodych ludzi odbywa się w mniejszej lub większej mierze w drodze przymusu. Następuje presja moralna mająca na celu pokazanie, że należy pomagać rodzinie. Czasami dzeci są wynagradzane za pracę pieniężnie bądź rzeczowo, chociaż dalej nie mają bezpośredniej możliwości odmówienia współpracy. W ekstremalnych przypadkach za buntowanie się dostają kary. W dziecku pojawia się frustracja i smutek wynikające z ograniczeń spędzania wolnego czasu, szczególnie podczas lata.

Kiedy autorka tekstu pyta swoich rozmówców o wspomnienia, pomimo dużej frustracji w przypominaniu sobie obowiązków, najwięcej z nich czuje zrozumienie dla rodziców. - Z perspektywy czasu nie mam żalu. Tak jak my wszyscy starali się jak mogli, reprodukując czasem zupełnie nieświadomie post-chłopskie podejście i style życia swoich rodziców, którzy byli rolnikami na pełen etat. Moi rodzice zajmowali i zajmują się sadem po godzinach swojej regularnej pracy. Nie dziwota więc, że potrzebowali wsparcia nawet ze strony swojego dorastającego syna, ponieważ tego samego oczekiwali od nich rodzice w tym wieku - zaznacza Maciek. Mówi jednak, że rodzice wdrażali go do obowiązków w bardzo nieprzyjemny sposób. - Lub tylko to pozostało mi w pamięci. Najczęściej robiono to, wywołując po prostu poczucie winy mówiąc: "tacie nie ma kto pomóc" lub zaprowadzając mnie do sadu za złą naukę - wspomina.

Pomoc czy praca?

- Pomaganie rodzicom na wsi jest dla mnie absolutnie zrozumiałe: tak było od pokoleń i tutaj nic się nie zmieni. Nie mam problemu z pracą fizyczną czy zmęczeniem, chętnie pomagam moim bliskim - opowiada Adam.

Miejskie dzieciaki wycierają w niedziele kurze, robią zakupy i koszą trawnik przed szeregowcem. A wiejskie... mają zdecydowanie więcej obowiązków. 

- Zwierzęta trzeba karmić, w piecu napalić, jak nie trzeba nic robić na dworze, to pomóc mamie w kuchni. Obowiązki domowe były czymś pomiędzy pomocą, a czymś co po prostu trzeba zrobić. Chyba byłoby to niesprawiedliwe, gdyby mama z tatą na dworze pracowali w pocie czoła, gdy ja w tym czasie siedziałbym sobie w domu, grał na komputerze, oglądał seriale czy czatował  ze znajomymi przez Internet? - pyta mnie Sergiusz. Swoje zadania traktuje jako słuszną pomoc, wykonywaną dla rodziny. - Był czas na obowiązki, był czas na naukę i był czas wolny. Trzeba było to ze sobą w jakiś sposób godzić.  Nie miałem z tego powodu żadnych rozterek emocjonalnych, przez które potrzebowałbym jakiegokolwiek wsparcia. Ważne, że wspierali mnie w istotnych kwestiach i momentach mojego życia.

Adam widzi jednak cienką granicę między pomocą rodzinie a ciężką pracą. Aktualnie pracuje przez cały rok w mieście, ale podczas urlopu przyjechał do rodzinnego domu na żniwa. - Odpoczynek w lato jest zabroniony. Każdy musi pracować, nawet deklaratywnie. Więc teoretycznie nigdy nie miałem wakacji - albo praca intelektualna w trakcie roku, albo fizyczna podczas lata.

"Tacie nie ma kto pomóc"

- Jestem pewny, że w wieku 7 lat potrafiłem już prowadzić nasz traktor - mówi śmiało Paweł. Na wsi spędził większość życia, pomagając rodzicom w gospodarstwie oraz prowadzonym warzywniaku. - Nie dawano mi wyboru, tak lub tak, moja pomoc w prowadzeniu gospodarstwa i warzywniaka była kluczowa, często była ogniwem spinającym wszystko w całość. Pracowaliśmy na jeden rachunek i tak to traktowaliśmy: prowadzenie gospodarstwa rolnego jest pracą całej rodziny na wspólny dom i podwórko - dodaje.

W ciągu dnia pracował kilkanaście godzin. - Z tych wszystkich lat spędzonych w warzywniaku żałuję tylko, że to nie trwało etatowe 8 godzin dziennie, tylko sporo więcej, plus obowiązki przy gospodarstwie. Czułem się zmęczony fizycznie, psychicznie nie odczuwałem złych konsekwencji. Praca na wsi nie ma stałego terminarza, więc pracuje się także w niedziele. Żniwa czy zbiór siana nie poczekają do poniedziałku, zwłaszcza, gdy zbliża się deszcz, którego widmo dobrze uczy pracy pod presją czasu - opowiada. - W podstawówce potrafiłem już, poza jazdą z wozem, zasadzić lub wykopać koparką ziemniaki, siać zboże siewnikiem. Rówieśnicy z mojej wsi w tym samym wieku ogarniali już o wiele więcej spraw: bronowanie, glebogryzowanie, drapakowanie, oranie pługiem, przewracanie siana - przypominam, wiek 12 lat. - opowiada. 

   Sianokosy na wsi pod Krakowem, 2003 / Witold Rozbicki, East News, (Foto: east news)

Choć kompetencja młodych osób, które pracują na wsiach może imponować w kwestii samodzielności, jest bardzo niebezpieczna. Według statystyk Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z lat 2000, każdego roku kilkoro dzieci traciło życie w wypadkach przy pracy, a około 1400 doznało uszkodzeń  ciała. W ostatnich latach latach nie uzyskaliśmy podobnych statystyk, ale każdego roku KRUS alarmuje: dzieci nie mogą wykonywać niebezpiecznych obowiązków przy pracy. Należy do nich między innymi obsługa ciężkich spotkań, dźwiganie czy narażenie psychiki poprzez oglądanie rzezi wiejskich zwierząt.

Wynagrodzenie

- Zawsze czułam się gorsza od rówieśników, którzy pracowali sezonowo podczas wakacji. Ciężko było mi samej zaakceptować fakt, że ja pracuję ciężko fizycznie na wsi, a nie dostaję za to wynagrodzenia. - opowiada Alicja. Podobnie jak większość osób, które podzieliły się historiami na temat praccy w rodzinnym gospodarstwie, nie dostatwała za to dodatkowego wynagrodzenia.

Sergiusz tłumaczy, że wszystkie pieniądze rodzina przeznaczała na edukację, wycieczki szkolne, jedzenie. Nie oczekiwał niczego poza tym, pomimo wykonywanej pracy w domu. Jego słowa podziela także Marlena - Nigdy nie otrzymywałam wynagrodzenia za tę pracę. Traktujemy ją jak obowiązki domowe, nikt w domu nigdy nie płacił za wykoszenie trawnika, czy mycie naczyń - tłumaczy.

Nie jest to jednak standardem. Tatiana z goryczą wspomina rozliczanie z rodzicami: - Żadnych wynagrodzeń, a ja i moi bracia pracowaliśmy jak woły. Gdy marudziliśmy podczas wykopków, rzucano tekstem: to na zimę nie będziecie mieli co zjeść - żali się. - Od 7 lat nie pomagam przy gospodarstwie. I mam święty spokój. Myśląc o wakacjach czuję niechęć. Od rodziców potrzebowałam wtedy zrozumienia, że nie chcemy z rodzeństwem tak ciężko pracować - dodaje. Niektórzy rodzice zgadzają się z dziećmi na pewien układ: mama z tatą sami proponują odpowiednią kwotę dodatkową w postaaci pieniędzy lub rzeczy materialnej, a czasem to sami nastolatkowie wyceniają swoją pomoc w gospodarstwie. Za pomoc w sadzie lub przy żniwach: 100 zł, motorower, głośniki; drobne pieniądze - 10, 20, czasem nawet 50 złotych, inni 500 złotych za sezon. Jak podkreślają - wszystko zależało od indywidualnych ustaleń, a niektórym z nich niezręcznie było pytać o pieniądze własnych rodziców, choć uważali, że zasługują na wynagrodzenie.

Chmielno. Dzieci pomagają rodzicom przy pracy w polu / Marcin Rutkiewicz, East News (Foto: east news)

- Do pełnoletności nie dostawałem wypłat do ręki. Finansami rządziła mama, wychowywała mnie według zasady masz pieniądze na wszystko, czego potrzebujesz, ale do ręki Ci nie dam tych pieniędzy. Ojciec bez wahania kupił mi skuter w wieku 13 lat, po wspomnianym zdaniu karty motorowej. Pierwszy smartfon kupiłem w wieku 16 lat za pieniądze odłożone ze sprzedaży podręczników oraz za sprzedaż gruszek cukrówek z drzewa na naszym podwórku - ojciec lub mama pieniądze za ich sprzedaż oddawali mnie - mówi Paweł, który prowadził z rodzicami gospodarstwo oraz warzywniak.

Dorosłe dzieci także pomagają

Wychowani na wsiach, przeprowadzili się do miast. Studiują, pracują, ale sezon letni dla wielu z nich dalej nie jest ucieczką od gospodarczych obowiązków. - Teraz, mając lat dwadzieścia kilka, chętnie pomagam rodzicom. Nie ze względu na pasję do rolnictwa, ale dlatego, że chcę ulżyć spracowanym rodzicom. Pracują na trzy zmiany, zawsze trzeba nakarmić zwierzęta, dać wodę, podlać ogród, wypielić, zebrać warzywa - mówi Marlena.

dam wyprowadził się z małej miejscowości do dużego miasta. Dzisiaj pracuje intelesktualnie i jest związany ze środowiskiem kulturalnym. Przyznaje, że powrotu na wieś podczas żniw sprawiają, że czuje się wyjątkowo obco.

- Czułem się jak Harry Potter, który w wakacje nie może używać swoich magicznych mocy. Wiedza i umiejętności, których używam w mieście są zupełnie bezużyteczne w pracy w polu. Po prostu nie potrafię. Przyjeżdżając na wieś za każdym razem spadałem na sam dół drabiny społecznej - osoby, z którymi chodziłem do szkoły i które nie zdawały do następnej klasy, są na wsi ekspertami w pracy z ciągnikiem. A ja, który obracam się wśród elity kulturalnej miasta jestem najgorszy w tymm co robię i psuję nawet najprosstsze zadaniai. Teoretycznie wiedziałem, że moja wartość w mieście jest bardzo duża i w środowisku miejskim jestem bardzo wartościową, zdolną osobą. ale łatwo o tym zapomnieć po dwóch miesiącach na wsi, gdzie nikt cię nie szanuje - wyznaje.

Dzieci obserwują rodziców przy pracy / East News (Foto: esat news)

Chociaż większość osób nie wraca w rodzinne strony, czasami wymaga tego sytuacja życiowa. Gdy rodzic nie domaga zdrowotnie, wracają, by pomóc w najgorętszym dla rolników sezonie. Takie doświadczenie ma Alicja. - Rok temu we wrześniu mój tata był przez jakiś czas w szpitalu, a potem po operacji nie mógł pracować, więc chyba tydzień albo dwa miałam taki plan dnia: pobudka o 5.30 - obrządzanie i dojenie krów, potem powrót do domu, prysznic i śniadanie i czas wolny, o 16 - obrządzanie krów, o 18 - dojenie kkrów, koło 19 byłam wolna i znowu prysznic i kolacja. Chodziłam wtedy spać o 21. - wspomina. Same obowiązki były dla niej przykre. - Pierwszy raz byłam nad morzem chyba po maturze. W zeszłym roku też nie wyszły mi wakacje, bo musiałam zostać pomóc mamie, bo wyszła nagła operacja taty. Ogólnie to ja chyba najbardziej czuję frustrację, gdy słyszę, że ja nigdy nie pomagałam rodzinie, że jestem leniwa i najchętniej przeleżałabym przez całe wakacje. Serio, wolałabym nic nie robić całe wakacje - tylko że ja nie uważam, żeby było w tym coś złego - podkreśla.

 

"Wszystkie dzieci na wsi miały taką samą sytuację jak ja"

- Nie będę ukrywał, że przez lata wstydziłem się swojego wiejskiego pochodzenia z różnych względów. Głównie spowodowane było to stylem życia, który był zupełnie niespójny z wizją świata w kulturze i meediach. Tam, gdzie dla rówieśników z pobliskiego miasta był dostępny wyjazd na Złote Piaski i shisha bar na plaży, tak dla mnie i moich rówieśników był w ofercie wyjazd do Mielna i budki Dopalacze.com za rogiem - opowiada Maciek. Ucieka od tożsamości wiejskiej, jak tylko może.

Dla dzieci i młodzieży, która pomagała rodzicom w gospodarstwach, wakacje nie były czasem pełnym relaksu i odpoczynku. - Czy wolałbym zamiast tego od rana do wieczora latać ze znajomymi, grać w gry, spędzać czas na przyjemności, to oczywiście, że bym wolał... Ale identycznie i dzisiaj wolałbym nie chodzić do pracy, nie musieć wykonywać dziennych obowiązków, płacić rachunków i żyć sobie beztrosko. - mówi Sergiusz.

Nawet jeżeli ktoś nie miał pracy od rana do wieczora na roli, samo mieszkanie na wsi tworzy komplikacje w przemieszczaniu się. Coraz więcej się mówi też o wykluczeniu komunikacyjnym. - Jedyne co było dla mnie trudne to pewna samotność. Moja farma nie była położona nawet we wsi, tylko w głębi parku krajobrazowego. Spotykanie się z rówieśnikami było dla mnie utrudnione - tłumaczy Kasia. Niestety park krajobrazowy nie jest jedynym ograniczeniem młodzieży spoza miast.

Zbiory czereśni w okolicy Grójca/ Bartosz Krupa
East News (Foto: east news)

Gminy, w których nie istnieje zorganizowana przez samorząd komunikacja miejska zamieszkuje 13,8 mln osób. Do 20 procent polskich wsi nie dociera jakikolwiek transport publiczny, a do wielu pozostałych nie więcej niż 2 autobusy dziennie. Wydostanie się ze wsi, szczególnie po południu lub wieczorem, wydaje się niemożliwe bebz pomocy ze strony rodziców, którzy mają samochód.

- Nie czułam się ograniczona, ponieważ wszystkie dzieci ze wsi miały taką samą sytuację jak ja, jedynie dzieci najbogatszych osób jeździły, o ironio, na kolonie z pomocy społecznej. Nie mieliśmy wiele czasu, ale kiedy była okazja, rodzice zabierali nas nad jezioro. To była jedyna rozrywka w wakacje, nie licząc gminnych dożynek - mówi Marlena.

Kamila zwraca uwagę na to, że chociaż dziecięce wspomnienia są dla niej ciepłe, z wiekiem pragnęła spędzać wakacje poza wsią. - Kiedy dziecko staje się bardziej dojrzałe i zaczyna manifestować swoje zdanie, nabiera swoich poglądów, woli spędzać czas w towarzystwie ludzi, którzy to jakoś zrozumieją lub którzy właśnie przechodzą przez to samo. Ja całe wakacje od najmłodszych lat spędzałam u dziadków, Na początku to kochałam, ale z czasem coraz bardziej było to dla mnie ciężkie i niekomfortowe. Chciałam, żeby zrozumieli moje potrzeby. Dla mnie wieś była dostępna głównie w wakacje i nie potrafiłam wyrwać się od tej monotonii pracy.

Złoty środek

Żal i rozczarowanie przepracowanym dzieciństwem nie jest jednak kolektywną traumą. Jeśli rodzina odpowiednio gospodaruje czasem dziecka i wprowadza w wiejskie obowiązki z zainteresowaniem i możliwością wyboru, na myśl przychodzi jednak przyjemna nostalgia.

- Pomagałam przy zbiorach owoców, takich jak śliwki, czereśnie, czy wiśnie, a później także jabłka i gruszki. Rodzice zawsze dbali o to żeby przenosić moją drabinę, wiadro i bardzo zwracali uwagę na to, żebym dźwigała jak najmniejsze ciężary. Bardzo lubiłam zbiory czereśni, bo przy okazji często je podjadałam. Z racji tego, że jestem perfekcjonalistką, zrywałam zawsze wolniej od rodziców czy najętych pracowników, ale bardzo dokładnie usuwałam wszystkie gałązki, listki. Rodzice chwalili mnie za to "czyste" rwanie i że nie musieli po mnie już nic przebierać, bo wiedzieli, że nie znajdą w mojej skrzynce żadnego zgniłego owocu - opowiada Ola, W czasie wakacji nigdy nie była ograniczona i mogła korzystać z lata, gdy tylko chciała.

Kasia wspomina pracę na dużym gospodarstwie swoich rodziców. - Najtrudniejsze było wyprowadzanie zwierząt na pastwisko. Takie stado bardzo dobrze wyczuwa emoi niepewność. Jeżeli to były kozy - to ani na minutę nie można było ich spuścić z oka. Za to bardzo lubiłam pracę w sadach. Zbieranie owoców, przycinanie drzew, wszystko co związane z roślinami. W okresie pracy było dużo, ale też było dużo przyjemnych rzeczy. Przede wszystkim przepyszne własne owoce! Spędzanie wakacji w takim malowniczym miejscu też zaczyna się doceniać już po wyprowadzce. Byłam przez większość życia bardzo blisko natury. Teraz mieszkam w mieście i przyjeżdżam na farmę pomóc, ale też pooddychać i oderwać się od myśli - tłumaczy.

Koryciny - Wieś, woj. Podlaskie / Michał Woźniak / East News (Foto: east news)

- Miło jest pomóc. W moim środowisku wszyscy pomagali w ten sam sposób rodzicom, więc było to coś normalnego. Zawsze kiedy wieczorem wychodziliśmy z kolegami na piwo, wszyscy byliśmy zmęczeni, ale nigdy nie narzekaliśmy. Fajnie było też zobaczyć, że nie tylko na mnie spadają takie obowiązki - opowiada z uśmiechem Filip.

Anastazja podczas lata zbierała wiśnie. - Gdy opowiadasz

o ciężkiej pracy to wszystko brzmi tak smutno, zwłaszcza że miałam wtedy 10 lat. Ale czy to był przykry obowiązek? Ten miesiąc wakacji był totalnie wyjęty z życia, nie było wtedy opcji spotkać się z koleżankami, skorzystać z ciepłej pogody. Pamiętam dokładnie jak wielką ulgę poczułam, kiedy tata kilka lat temu powiedział, że ścinamy wszystkie drzewka! Pomyślałam wtedy, jak super będzie leniuchować przez pół wakacji. Z drugiej strony był to czas, który spędzałam z rodziną, w sadzie zawsze towarzyszyła mi siostra, czasem dalsza rodzina i znajomi. Przy zrywaniu owoców graliśmy w "Jaka to melodia, albo robiliśmy pokaz mody najbardziej "wiśniackiego" stroju - zawsze wkładaliśmy najgorsze, za duże ciuchy od taty, albo dziadka.

Kamila uczestniczyła w wykopkach, odkąd skończyła 6 lat. Kiedy była małą dziewczynką, podczas pracy bawiła się w najlepsze. Rzucała z innymi dziećmi ziemniakami i, choć jest to niebezpieczne, jeździła przyczepą wypełnioną po brzegi kartoflami — Jechałam sobie na nich jak gdyby nigdy nic, nie wiem, jak moi rodzice mogli mi na to pozwolić. To jednak bardzo magiczne wspomnienie — pisze.

Życiowa lekcja?

Czy dorośli, którzy wychowali się na wsiach i pracowali w pocie czoła większość wakacji sami pragną kontynuować tradycje rodzinne? Ponad 3/4 młodych ludzi ze wsi nie widzi sensu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, wynika z raportu IBRiS, "Dumni z polskiej żywności". O zdanie na ten temat pytam moje rozmówczynie. — W przyszłości bardzo chciałabym mieszkać na wsi. Mieć swój mały ogródek, gdzie zasadzę 3 krzaczki malin i pomidory — mówi Anastazja. — Planuję posiadać i zajmować się swoimi roślinami, ale w takiej ilości, żebym mogła robić to samodzielnie. — dodaje Kamila.

Paweł tłumaczy mi, że rolnictwo jest bardzo niestabilne i ryzykowne. — W ostatnią niedzielę mama powiedziała mi, że u naszych znajomych nie ma śliwek. Zrobiło mi się bardzo smutno — to ich źródło zarobku. Dla mnie każda wiosenna informacja o przymrozkach, każda letnia zapowiedź nawałnicy lub zdjęcia kul gradowych są źródłem niepokoju, gdyż doskonale rozumiem, jak czują się poszkodowani z ich powodu rolnicy i sadownicy.

Alicja bardzo długo wstydziła się tego, że mieszka na wsi i że rodzice są rolnikami. - Nie mówiłam nikomu o tym, że pomagam rodzicom, w sumie to nie wiem do końca czemu. Gdy skończę studia, nie chcę mieszkać na wsi. Tam ciągle trzeba coś robić.

https://www.ofeminin.pl/swiat-kobiet/to-dla-nas-wazne/tak-wyglada-lato-dzieci-na-wsi-pracowalismy-jak-woly-odpoczynek-byl-zabroniony/ygqwwxr

2408. Działo się to 775 lat temu...

Żył wtedy zakonnik, który nazywał się Szymon Stock. Z pochodzenia był urodzonym w dosyć zamożnej rodzinie w Avlesford w hrabstwie Kent ok. 1655 r. Anglikiem. Legenda głosi, że już w kołysce naznaczony był wybraniem maryjnym oraz, że jeszcze nie ukończył pierwszego roku życia, a już odmawiał "Zdrowaś Maryjo". Kiedy tylko nauczył się czytać recytował Małe Oficjum Najświętszej Maryi Panny i trwał w tym zwyczaju do końca życia. Gdy miał 6 lat zaczytywał się Biblią. Podania przekazują, że zazdrosny brat nękał go tak bardzo, że dwunastoletni Szymon opuścił dom i zamieszkał w pustym dębie. „Stock”, czyli słowo oznaczające pień drzewa, stało się jego przydomkiem. Po latach zwierzył się karmelitańskim współbraciom, że to właśnie w pustym pniu po raz pierwszy zobaczył Maryję.

Ta, co według Apokalipsy „zdeptała głowę węża” była jego pierwszą przewodniczką w życiu duchowym. Pokazała mu, czym tak naprawdę są pokusy prowadzące do grzechu, w jaki sposób je pokonywać i jak rozeznawać dobre i złe duchy. Swoje pustelnicze życie Szymon wiódł przez 12 lat, a następnie wrócił do domu. Aby ponownie powrócić na swoją pustelnię, podjął studia teologiczne oraz wstąpił do zakonu. Kiedy znowu otrzymał od Maryi polecenie z nieba - że wkrótce wstąpi do zakonu, którego nie było jeszcze w Anglii, natychmiast zareagował.

W owym czasie nękani przez Saracenów karmelici podjęli decyzję, aby przenieść się do Europy. Szymon nie mógł mieć o tym pojęcia, ponieważ mieszkał w pniu drzewa. Kiedy dwaj zakonnicy pokonawszy kanał La Manche pojawili się w okolicy Kentu, a wieść o tym dotarła do Szymona, ten bardzo szybko się do nich dołączył. Miał czterdzieści lat. Najpierw zamieszkali w okolicach Oksfordu. Potem, kiedy karmelici zaczęli oficjalnie funkcjonować na terenie Anglii, Szymon wstąpił do klasztoru w Aylesford. W wieku pięćdziesięciu lat złożył śluby. Wtedy też ukończył studia teologiczne z tytułem doktora.

Przez jakiś czas przebywał w Rzymie, a potem udał się na Górę Karmel. Tam został wybrany wikariuszem generalnym, a następnie generałem. Całą swoją nadzieję złożył w Maryi, prosząc ją o ratunek słowami napisanej przez siebie antyfony "Flos Carmeli":

Kwiecie Karmelu,

Płodna winnico,

Ozdobo niebios,

Matko-Dziewico,

O Najwybrańsza!

Matko łagodna,

Czysta i wierna,

Dzieciom Karmelu bądź miłosierna,

O Gwiazdo Morza"

W wieku osiemdziesięciu lat powrócił do Anglii. W Cambrige założył klasztor karmelitański. Miał świadomość trudności i prześladowań z którymi zmagał się zakon. Toteż cierpiał, pościł i trwał na modlitwie. Podobnie jak przed laty nie tracił nadziei i zwierzał się ze swych trosk Maryi, która też nigdy go nie zawiodła.

Odpowiedź Maryi przyszła w nocy, z 15 na 16 lipca 1251 roku. Osiemdziesięciosześcioletni wówczas karmelita przebywał w swojej celi pogrążony na modlitwie. Maryja objawiła mu się ze szkaplerzem w dłoni, podając go jako znak szczególnej opieki dla zakonu, wiekuistego przywileju i zobowiązania. Objawienie to zostało potwierdzone przez papieża Jana XXII. Matka Boża miała go o to osobiście poprosić we śnie.

Warto zauważyć, że Maryja nie skupiła się na szybkiej pomocy zakonowi, ani nie podpowiedziała jak wyjść z problemów. Dała jednak uniwersalne, ponadczasowe i pomocne w osiągnięciu zbawienia przez jego członków narzędzie. Nie tylko dla samych karmelitów, ale tych wszystkich będących gotowymi na wejście na katmalitańską ścieżkę  świętości. 

Według przesłań, Matka Boża ukazała się Szymonowi ze szkaplerzem zakonu w ręku i podała mu go mówiąc: "Przyjmij, mój umiłowany synu, ten szkaplerz dla twego zakonu. Jest on szczególnym znakiem mego upodobania, które uzyskałam dla ciebie i twoich dzieci z góry Karmel. To będzie przywilej dla ciebie i dla wszystkich karmelitów: każdy, kto będzie umierał odziany w ten strój, zostanie zbawiony. To znak zbawienia, ochrona w niebezpieczeństwach, gwarancja pokoju i pojednania”.

Maryja miała też zapewnić Szymona, że jej opieka nad noszącymi szkaplerz nie ustanie z chwilą śmierci, i że w pierwszy dzień jej poświęcony, czyli w pierwszą sobotę po zgonie, wyprowadzi duszę swego czciciela z czyśćca i przeprowadzi przez wrota nieba.

Sam Szymon Stock dożył stu lat. W tamtych czasach osiągnięcie takiego wieku było uznawane za fenomen, a przez wierzących w Boga za prawdziwy cud. Średnia wieku była bowiem dużo niższa. Niejednokrotnie pięćdziesięciolatków określano mianem starców. A jednak, mimo surowego życia, trudnych podróży i wielu obowiązków przeżył swoich rówieśników. Zmarł 16 maja 1265 roku w Bordeaux. Ubrany był w szkaplerz, maryjny płaszcz, który mu ona sama objawiła. Jego ostatnie słowa brzmiały: "Święta Maryjo, Matko Boża, módl się za nami grzesznymi teraz i w godzinę śmierci naszej".

2407. Będziemy tańczyć, będziemy śpiewać, będziemy klaskać w dłonie swe...

Z potrzeby sytuacji ostatnie przedobozowe spotkanie sztabu organizacyjnego "Rafałków" mieliśmy w formie on-line. Zresztą przedostatnie też. Tak jest wygodniej - i dla mnie, i dla wszystkich innych. Gdyby nie to, musiałabym jechać do Wadowic. A tak mogłam z własnego mieszkania podzielić się swoimi pomysłami na spędzenie tych kilku dni. Ogólnie tematem przewodnim jest modlitwa "Ojcze nasz", a konkretniej poszczególne jej wezwania. A to i tak nie na każdy jego dzień. Już jakiś czas temu napisałam do większości z nich scenki, które zostały zaakceptowane przez głównych koordynatorów. Ów, bo już myślałam, że konieczne będą nie wiadomo jakie poprawki. Oprócz tego mam przygotować wezwanie "Bądź wola Twoja, jako w Niebie tak i na ziemi". Chciano mi dać jeszcze jeden, ale na pierwszy raz jeden temat mi wystarczy. 

Teoretycznie mam pomysł jak to ugryźć. Mam też jednak pewne obawy, ponieważ mam niewiele okazji do przygotowania zajęć dla osób dorosłych niepełnosprawnych umysłowo. Dla dzieci - owszem, dla młodzieży też. Ale dla dorosłych upośledzonych umysłowo chyba tylko w ramach praktyk zawodowych w Środowiskowym Domu Samopomocy. Tylko mii nie piszcie,, że to żadna różnica przygotować zajęcia dla dzieci i dla osób niepełnosprawnych umysłowo. Nie, nie i jeszcze raz nie. Oni też mają prawo do swojej godności i uwierzcie mi, że potrzebują prostych, ale nie dziecinnych przekazów. Mam jeszcze kilka dni, coś wymyślę. A przynajmniej mam taką nadzieję.

Od siebie zaproponowałam naukę kilku tańców lednickich. Z bloga zapewne wiecie, że od kilku lat regularnie uczestniczę w spotkaniach młodzieży nad Jeziorem Lednickim. Jednak moje pierwsze zetknięcie się z tańcami miało miejsce dziesięć lar temu podczas Światowych Dni Młodzieży w Krakowie i z miejsca je pokochałam. Podczas każdego spotkania pod Bramą-Rybą poznawany jest jeden nowy układ taneczny do jego hymnu przewodniego, ale też tańczone są układy do poprzednich hymnów. Dzięki temu barrdziej się wszysttko utrwala i łatwiej przywołuje w pamięci.

A ponieważ motywem przewodnim obozu jest modlitwa "Ojcze nasz" zaproponowałam, abyśmy nauczyli się układów ruchowych do piosenek "Tak, tak Panie" oraz "Ojcze prowadź mnie" : 

Propozycja uzyskała aprobatę. Mam nadzieję, że tym razem to ja nie nawalę i uda mi się przygotować wszystko na czas. Nie chcę zawieść tych, którzy mi zaufali, chociaż wiem, że na pierwszy raz może być trudny. Ale myślę, że gdyby wszystko obyło się bez trudu, to byłoby w życiu zbyt łatwo i prosto. Że każda przeciwność losu w jakiś sposób mnie zahartowuje i uczy szukać niekonwencjonalnych rozwiązań.

Myślę też nad grami towarzyskimi, jakie mogę ze sobą wziąć. "Remik" i "Scriba" raczej odpadają, ale taki "Wirus", czy "Tabu biblijne" mogą "przejść".

2406. Tak sobie oglądam w deszczowe dni...

Jakiś czas temu na youtubie zaczęto zamieszcza archiwalne odcinki "Świata według Kiepskich" oraz "Rodziny zastępczej". Obydwa seriale komediowe zaczęły być emitowane około 1999 roku, ja jednak dobrze pamiętam, jak oglądałam ich powtórki w wakacyjjne poranki 2000 roku. Ech, jeszcze mam przed oczami, jak razem z kuzynkami siedzimy na wersalce u babci w saloniku i oglądamy odcinek z radiowęzłem, czy też z Klątwą Tutenchama, złotym jajkiem lub rewią mody. A potem odtwarzaliśmy je w naszych dziecięcych zabawach.

Ale wcześniej, na początku wakacji, musiały iść powtórki "Rodziny zastępczej". Skąd takie przypuszczenie? Tak mi się podobała jedna scena, że próbowałam ją odtworzyć za pomocą lalek, które potem wzięłam na wieś i zostały tam już na wieki wieków. Co ciekawe, nie siedziałam całymi dniami przed telewizorem, a tylko rano i wieczorem oglądałam to, co mnie interesowało. To były czasy...

Teraz w wolnych chwilach, najczęściej przypadających na deszczowe dni, podczas których trudno jest się gdzieś ruszyć, włączam sobie jakiś stary odcinek któregoś ze wspomnianych seriali. Łatwiej jest w przypadku "Rodziny zastępczej", bo tam odcinki wrzucane są po kolei. "Świat według Kiepskich" wrzucany jest losowo, chociaż udało mi się już znaleźć kilka takich, które zostały wyemitowane w latach 1999 - 2001. Mówcie sobie co chcecie, ale w mojej opinii, tamte były najlepsze. Chociaż kilka późniejszych też było dobrych. Oglądam, ale z perspektywy lat trochę inaczej je odbieram. Patrzę na nie z innej, dojrzalszej perspektywy. To, co kiedyś cieszyło, teraz zastanawia i wzbudza zastanowienie. Są jednak i takie sceny, które chyba już zawsze będą wywoływać uśmiech na moich ustach. Ponadczasowe skecze i gagi sytuacyjne. Wtedy, te 26 lat temu prawdopodobnie ich nie rozumiałam. Teraz znam podtekst, wiem o co w nich chodzi i co wyśmiewają.

A może tylko mi się wydaje, że wiem? Może tylko odbieram świat w swoim krzywym zwierciadle i tak też rozumiem to, co widzę na ekranie monitora. Może to co widzę jest czymś w rodzaju matrixa, świata widzianego tylko przeze mnie samą. Mimo wszystko, miło jest czasami się odmóżdżyć i obejrzeć coś na pozór bez sensu, a jednak mającego swój podtekst...

2405. Matka Teresa Kierocińska, Czcigodna Sługa Boża z Sosnowca

Są takie osoby, które w poruszający i niezwykły sposób wpisują się w historię jakiegoś miasta, czy też obszaru. Jedną z takich postaci, która od ponad 100 lat związana jest z historią Zagłębia Dąbrowskiego, a konkretniej Sosnowca, jest Czcigodna Sługa Boża i Zgromadzenie, którego jest Współzałożycielką. Przez blisko 25 lat kierowała Zgromadzeniem Karmelitanek Dzieciątka Jezus, założonym przez ojca Anzelma od św. Andrzeja Corsini. 

Janina, bo tak brzmiało jej świeckie imię, przyszła na świat 14 czerwca 1885 roku w rodzinie Antoniego i Antoniny. Źródłem jej utrzymania były dochody z młynów wiatrakowych oraz praca w gospodarstwie rolnym. Ze związku Antoniego i Antoniny przyszło na świat dziesięcioro dzieci, z których czwórka zmarła po urodzeniu. Janina była siódmym ich dzieckiem, a zarazem ostatnim, które przeżyło. 21 czerwca została ochrzczona w kolegiacie pw. Michała Archanioła i Nawiedzenia NMP w Wieluniu.

Dziewczynka zdobyła dobre wykształcenie. W latach 1892 - 1894 uczęszczała do prywatnej szkoły elementarnej mieszczącej się przy ul. Gaszyńskiej. Swoją edukację kontynuowała w latach 1894 - 1900 na pensji prowadzonej przez panią Pelagię Zasadzińską. Aby zdobyć zawód w latach 1901 - 1903 uczęszczała na kurs haftu i szycia, które zorganizowano w pracowni Pelagii i Marii Pawelskich.

Według opowieści matki Teresy, pierwsze myśli o powołaniu zakonnym pojawiły się u niej po przyjęciu I Komunii Świętej. Miało to miejsce 9 czerwca 1895 roku w uroczystość Trójcy Przenajświętszej. W związku z zakończeniem edukacji w 1903 roku, Kierocińska postanowiła zrealizować swoje pragnienie oddania się na wyłączną służbę Jezusowi. Jej ojciec stanowczo się temu sprzeciwiał, toteż bez wiedzy rodziców opuściła rodzinny dom i wyjechała do Warszawy, gdzie rozpoczęła kandydaturę w Zgromadzeniu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo (szarytki). Jednocześnie pracowała w Szpitalu Dzieciątka Jezus. Z czasem, na wyraźne życzenie ojca, wróciła do rodzinnego domu. Nie zaniechała jednak marzeń podjęcia życia w zakonie lub zgromadzeniu zakonnym. W 1907 roku starała się o przyjęcie do Zakonu Sióstr Bernardynek, które miały swój klasztor w Wieluniu. Spotkała się z odmową z ich strony. W latach 1907 oraz 1909 Janina Kierocińska, prawdopodobnie szukając możliwości wstąpienia do zakonu i znalezienia zatrudnienia, na krótko odwiedziła Kraków. Podczas drugiej wizyty udała się z pielgrzymką do położonej nieopodal Czernej, gdzie pierwszy raz spotkała ojca Anzelma Gądka, który zgodził się być jej kierownikiem duchowym.

W 1910 roku Kierocińska opuściła rodzinny dom w Wieluniu i na stałe przeniosła się do Krakowa. Na pewien czas wynajęła mieszkanie u Anieli Zawadzkiej będącej karmelitańską tercjarką oraz podjęła pracę w prowadzonej przez nią szkole haftu.

Kierując się radami i opiniami ojca Anzelma, Janina Kierocińska wstąpiła do III zakonu karmelitańskiego, funkcjonującego przy klasztorze karmelitów bosych w Krakowie. 14 maja 1911 r wedle ówczesnego zwyczaju zakonu świeckiego miały miejsce jej obłóczyny, w trakcie których przyjęła imię św. Teresy od Jezusa, z kolei 6 października złożyła tercjarską profesję. W 1913 roku Janina kolejny już raz chciała wstąpić do zakonu, tym razem do Zgromadzenia Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego (duchaczki). Ostatecznie zaniechała tego kroku, napotykając kolejny raz na sprzeciw ojca.

W czasie I wojny światowej pracowała w zakładzie dla starszych i niepełnosprawnych prowadzonym przez siostry albertynki, początkowo opiekując się chorymi, a potem jako furtianka. W 1917 lub w 1918 roku Janina ponownie zgłosiła się do zakonu, tym razem do zgromadzenia karmelitanek bosych w Krakowie. Jej prośba spotkała się z odmową, tym razem ze strony samych sióstr. Po zakończeniu wojny Janina Kierocińska pozostała w Krakowie. W dalszym ciągu mieszkała w wynajmowanym mieszkaniu, zajmowała się haftem i krawiectwem. W maju 1921 roku zmarł jej ojciec. Po jego śmierci matka Janiny, Antonina, udzieliła jej swojego błogosławieństwa i wyraziła zgodę na wstąpienie córki do zakonu.

W 1921 roku ojciec Anzelm Gądek rozpoczął tworzenie nowego karmelitańskiego zgromadzenia zakonnego o charakterze apostolskim. Myśl o założeniu tego typu wspólnoty wzorowanej na istniejących na Zachodzie Europy zgromadzeniach nurtowała go od pewnego czasu. Jego plany i zamierzenia napotkały na sprzyjające okoliczności zewnętrzne. Biskup Władysłsaw Krynicki poinformował ojca Gądka, że ks. Franciszek Raczyński z diecezji kieleckiej poszukuje osób do pracy w kierowanym przez siebie Sielecko - Sosnowieckim Towarzystwie Dobroczynności. Zatrudnienie sióstr w Towarzystwie dawało solidne podstawy materialne nowo powstającemu zgromadzeniu.

We wspomnianym roku ojciec Anzelm otrzymał pozwolenie ordynariusza diecezji kieleckiej, biskupa Augustyna Łosińskiego, aby powstało nowe zgromadzenie. Funkcja jego pierwszej przełożonej przypadła właśnie Janinie Kierocińskiej. 31 grudnia 1921 roku zgromadzenie karmelitańskie rozpoczęło swoją działalność. Tego samego dnia w krakowskim klasztorze sióstr karmelitanek bosych odbyły się obłóczyny Janiny Kieracińskiej, która przyjęła imię Teresy od św. Józefa oraz Wandy Karynowskiej, która przyjęła imię Józefa od św. Teresy. Do postulatu przyjęto też cztery kandydatki. Jeszcze tego samego dnia cała wspólnota sióstr wyjechała do Sosnowca. Siostry zamieszkały w barakach Towarzystwa Dobroczynności, zaś na drugi dzień rozpoczęły pracę w instytucjach stowarzyszenia. Nazwę nowopowstałemu zgromadzeniu nadano dopiero we wrześniu. Brzmiała ona: Zgromadzenie Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus. Matka Teresa Kierocińska pracowała w Towarzystwie Dobroczynności do lipca 1922 roku. Nadzorowała ona działalność kuchni Polsko - Amerykańskiego Komitetu Pomocy Dzieciom, prowadziła dokumentację i kierowała pracami magazynów Towarzystwa. Szybko okazało się, że duża ilość obowiązków podjętych przez siostry utrudniała im zachowanie zakonnej reguły i dyscypliny. Za zgodą ojca Gądka i po uzgodnieniu z biskupem kieleckim Augustynem Łosińskim, siostra Kieirocińska podjęła decyzję o rezygnacji z pracy w Towarzystwie.

Wspólnota sióstr karmelitanek znajdowała się w trudnej sytuacji. Siostry nie posiadały bowiem własnego domu, a mieszkały w wynajmowanych mieszkaniach. 6 stycznia 1924 roku w Sosnowcu w domu przy ul. Naftowej matka Teresa Kierocińska wraz z innymi siostrami złożyła na ręce Anzelma Gądka swoją pierwszą profesję (czyli śluby zakonne). W tym samym czasie siostry zdobywały środki poprzez organizację kursów haftu i szycia oraz opiekę nad chorymi. Jesienią 1924 roku matka Teresa w imieniu całego zgromadzenia zakupiła dom w Sosnowcu przy ul.. Wiejskiej, a 14 września siostry wprowadziły się do niego. W stuletniej historii sióstr karmelitanek Dzieciątka Jezus dom ten odegrał bardzo ważną rolę.

W okresie międzywojennym matka Teresa Kieracińska została dwukrotnie wybrana na urząd przełożonej generalnej Zgromadzenia. Jednym z jej obowiązków było kierowanie pracami nad regulacją statusu prawnego zgromadzenia. Dzięki jej staraniom udało się w 1933 roku uzyskać zatwierdzenie konstytucji zgromadzenia, rok później dekret Stolicy Apostolskiej zatwierdzający dotychczasowe akty prawne zgromadzenia i zezwalający na śluby wieczyste wymienionych sióstr, zaś w 1936 roku agregację zgromadzenia do zakonu karmelitów bosych. Wyjątkowo trudny dla matki Teresy był okres do zatwierdzenia konstytucji zgromadzenia w 1933 roku. Do tego wydarzenia losy Zgromadzenia były niepewne, a jego dalsze lossy stały pod znakiem zapytania. Wypełniając obowiązki przełożonej generalnej karmelitanek, Matka Teresa koordynowała prace nad powstaniem i fundacją nowych placówek zakonnych oraz tworzeniem i działalnością kolejnych instytucji opiekuńczo-wychowawczych w Sosnowcu, m.in. pracownię haftu i szycia, ochronkę dla dzieci, freblówkę, koedukacyjną 4-klasową szkołę powszechną, która została poszerzona do sześciu klas oraz przedszkole im. świętej Teresy od Dzieciątka Jezus.

3 października 1934 roku matka Teresa złożyła śluby wieczyste. Uroczystość miała miejsce w kaplicy domu zakonnego w Sosnowcu. Śluby te przyjął ojciec Gądek. W trakcie tej samej uroczystości na ręce matki Teresy swoje śluby złożyły cztery inne siostry zakonne.

Matka Teresa Kierocińska miała zakończyć swoją drugą kadencję jako przełożona zgromadzenia w 1944 roku. Wobec wojny i okupacji niemieckiej biskup częstochowski podjął decyzję o przedłużeniu mandatu dla władz zakonnych do chwili ustania nadzwyczajnej sytuacji wojny i okupacji. Pomimo obaw o dalsze losy Zgromadzenia matka Teresa pozostała wraz z innymi siostrami w Sosnowcu. Niewielka wspólnota zakonna zamieszkująca klasztor stała się w okresie okupacji niemieckiej punktem pomocy dla doświadczonych wojną i okupacyjną rzeczywistością ludzi. W pomieszczeniach klasztoru znajdowały schronienie osoby wysiedlone przez Niemców. Ze względu na znaczną ilość osób zgłaszających się o pomoc materialną, siostry latem 1940 roku zorganizowały i uruchomiły jadłodajnię dla biednych. Duże ilości żywności pojawiające się w klasztorze stały się przyczyną plotek. Krążyły nawet podejrzenia, że matka Teresa podpisała volkslistę. W 1942 roku niemieccy urzędnicy przybyli do klasztoru i namawiali wszystkie siostry do podpisania niemieckiej listy narodowościowej. Matka Teresa wraz z innymi siostrami zdecydowanie odmówiły, powołując się na swoją polskość. Proboszcz parafii Świętej Trójcy w Będzinie, jako spowiednik sióstr, w tym trudnym okresie odwiedzał sosnowiecki klasztor. Podsumowując rolę przełożonej i jej starania o klasztor przyznał: "Matka Generalna w tych czasach wykazała nadzwyczajny hart ducha. Zgromadzenie zakonne, pomimo trudnych warunków, żyło i pracowało zupełnie normalnie. Reguła zachowywana była z największą dokładnością, modlitwa trwała bez przerwy, adoracja błagalna o pokój dla świata i o ratunek dla nieszczęśliwego Narodu Polskiego. Zupełnie normalnie przyjmowane były nowe kandydatki, odbywał się nowicjat, obłóczyny, profesja, zupełnie jak w dobrych czasach. Same biedne nie odmawiały pomocy ubogim i głodnym. Matka Generalna powiedziała:: >>nikt głodny od naszej furty odejść nie może<<".

Kieracińska współpracowała z polskim ruchem oporu. Dzięki jej pomocy w klasztorze sosnowieckim byli ukrywani członkowie organizacji konspiracyjnych oraz oddziałów partyzanckich. Byli to chorzy i ranni, którym siostry udzielały pomocy pielęgniarskiej oraz ci, którzy musieli ukrywać się i czekać na przerzucenie ich na inny teren. Siostry przygotowywały dla żołnierzy paczki z żywnością, odzieżą i lekami, 

Sytuacja okupacyjna wymusiła założenie sierocińca. Do klasztoru coraz częściej trafiały dzieci, którzy stracili rodziców w czasie wojny. Pierwszym z takich dzieci była przyniesiona we wrześniu 1943 roku żydowska dziewczynka. Pod koniec wojny siostry miały pod swoją opieką 12 niemowląt i większą grupkę starszych dzieci. Ten dom dziecka funkcjonował w Sosnowcu do lat 60 XX wieku. Dzięki odwadze i otwartości matki Teresy, klasztor stał się schronieniem dla prześladowanych przez Niemców Żydów. Nie jest znana historia wszystkich ocalonych Jedynie matka Teresa wiedziała ile osób narodowości żydowskiej ukrywało się w placówkach prowadzonych przez siostry. Schronienie w klasztorach znajdowały zarówno dzieci, jak i dorośli. Świadectwa uratowanych osób przyczyniły się do przyznanie siostrze na początku lat 90. XX wieku tytułu "Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata".

W czasie niemieckiej okupacji matka Teresa przywiązywała wielką wagę do umacniania nadziei na szczęśliwe zakończenie wojny. Zachęcała inne siostry do modlitwy oraz umartwiania. Modlitwy, posty i czuwania przed Najświętszym sakramentem ofiarowywano szczególnie w intencji osób znajdujących się w niebezpieczeństwie. W okresie okupacji upowszechniło się nabożeństwo do Najświętszego Oblicza Pana Jezusa. To Matka Kierocińska rozpowszechniła wizerunek tego Oblicza i modlitwy ku jego czci. Kaplica w sosnowieckim klasztorze była dla Polaków szczególnym miejscem modlitwy o wolność Ojczyzny oraz o szybkie zakończenie wojny. 

Okupacja niemiecka niezwykle ciężko doświadczyła całą rodzinę Kierocińskich. Matka Teresa z wielkim bólem przeżywała kolejne ciosy spadające na jej krewnych. W 1939 roku jej brat Stanisław został rozstrzelany przez Niemców, zaś jej rodzinę wygnano z rodzinnego domu. Rok później zmarła jej matka. Matka Teresa nie mogła przybyć na jej pogrzeb, ponieważ niemiecka władza nie wydały dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy. W kolejnych latach kilkoro członków jej rodziny znalazło się w obozach koncentracyjnych.

Po zakończeniu II wojny światowej matka Teresa pozostała w Sosnowcu. Organizowała działalność placówek Zgromadzenia w nowych warunkach społeczno-politycznych. Kolejna kapituła generalna karmelitanek Dzieciątka Jezus miała się odbyć 20 lipca 1946 roku. Życzeniem biskupa T. Kubiny było, aby matka Teresa ustąpiła z funkcji przełożonej generalnej i nie kandydowała na następną kadencję. Siostra jednak zmarła kilka dni wcześniej. Na początku lipca karmelitanka ciężko zachorowała na ropne zapalenie otrzewnej. Ze względu na jej ciężki stan medycy odstąpili od operacji. Zmarła w sosnowieckim klasztorze w opinii świętości 12 lipca 1946 roku.

Uroczystości pogrzebowe odbyły się 15 lipca. Przewodniczył im biskup pomocniczy diecezji częstochowskiej, Stanisław Czajka. Na prośbę ordynariusza diecezji biskupa Kubiny uroczystą Mszę św. żałobną odprawiono w kościele Wniebowzięcia NMP w Sosnowcu, po czym duży kondukt żałobny z ciałem zmarłej przeszedł przez całe miasto na cmentarz przy Alei Józefa Mireckiego.

Ciało matki Teresy spoczywało na cmentarzu parafialnym w Sosnowcu do 1982 roku, kiedy to dokonało ekshumacji doczesnych szczątków zmarłej, aby złożyć je w sarkofagu znajdującym się w kaplicy macierzystego zgromadzenia. Po wybudowaniu kościoła pw. Najświętszego Oblicza Pana Jezusa w Sosnowcu w 2005 roku doczesne szczątki Służebnicy Bożej zostały złożone w nowym sarkofagu znajdującym się w tymże kościele. 3 maja 2013 roku w Watykaknie promulgowano dekret o heroiczności jej cnót. Od tej pory przysługuje jej tytuł Czcigodnej Służebnicy Bożej.

2403. "Poczta serc" - prekursor "Marzycielskiej poczty"

Przez wiele, wiele lat w naszym kraju działał niezwykły projekt noszący nazwę "Marzycielska Poczta". Jego ideą było wysyłanie zgłoszonym dzieciom, zmagającym się z ciężkimi chorobami, kartek ze słowami otuchy. W zamyśle były kartki, ale zdarzało się, że ludzie wysyłali też drobne upominki, mające na celu umilenie dzieciom czasu spędzonego w szpitalach i na różnych terapiach. W akcji brały udział nie tylko indywidualne osoby, ale też cale firmy, zakłady pracy, a nawet szkoły. Wszystko po to, aby pokazać ciężko chorym dzieciom, że nie są same w tej walce. Projekt niestety upadł w okolicach pandemii. Szkoda, bo na pewno sprawił uśmiech na ustach niejednego podopiecznego.

W ostatni weekend po raz kolejny obejrzałam film, który być może był inspiracją do stworzenia wspomnianego projektu - "Poczta serc". Przedstawia on historię ośmioletniego chłopca imieniem Craig. Kiedy ten wesoły i pełen życia malec, na co dzień zapalony piłkarz, zaczyna słabnąć i gorzej się czuć, rodzice zabierają go do szpitala. Po wielu badaniach  lekarze wykrywają w mózgu chłopca guza - potworniaka. Zaczyna się walka o zdrowie, ale też życie Craiga. Pewnego dnia chłopiec otrzymuje kartkę z życzeniami od kolegów z klubu sportowego. Mama, widząc ile radości przysporzyła ona choremu dziecku, prosi krewnych, znajomych, a z czasem i obcych ludzi, o przesyłanie Craigowi podobnych kartek. Z czasem ich liczba przewyższa wszelkie wyobrażenia, a na horyzoncie pojawia się nawet wizja pobicia rekordu Guinnesa. Jak wpłynie to na zdrowie chłopca i na relacje między członkami rodzin?

Film w przystępny sposób pokazuje nie tylko rodzinną walkę ze śmiertelną chorobą młodszego dziecka, ale też to, jak ona wpływa na więzy między jej członkami i na kondycję całej rodziny. Mamy tutaj przebywające cały czas w szpitalu cierpiące dziecko, zmęczonych rodziców szukających różnych dróg ratunku, ale też sfrustrowanego starszego brata, który odszedł na dalszy plan. A jednak film pokazuje, że wzajemnej miłości połączonej z wyrozumiałością nic nie jest w stanie zniszczyć, nawet choroba. 

Historia Craiga oparta jest na autentycznej historii. Istnieją jednak różne wersje co do dalszych losów chłopca, który był pierwowzorem. Według jednej, podanej na końcu filmu, Craige przeżył. Według innej - zmarł. Jednak, jakkolwiek nie zakończyłaby się ta historia, jej pozytywną stroną jest powstanie podobnych inicjatyw w różnych częściach świata.

2402. Osiem lat temu Stany Zjednoczone świętowały z nami odzyskanie przez Polskę niepodległości, czas świętować z nimi ich rocznicę tego wydarzenia

Obraz Johna Trumbulla, "Deklaracja niepodległości", przedstawiający pięcioosobowy komitet, który przygotował "Deklarację niepodległości" i prezentuje ją Kongresowi

4 lipca 1776 r. przedstawiciele 13 brytyjskich kolonii w Ameryce podpisali Deklarację niepodległości.

Ogłoszenie Deklaracji niepodległości miało podłoże przede wszystkim gospodarcze i polityczne. Nakładane przez Londyn nowe podatki, wzrost uprawnień urzędników mianowanych przez monarchę oraz brak przedstawicielstwa kolonii w brytyjskim parlamencie sprawiały, że antybrytyjskie nastroje zaczęły przybierać na sile. Mimo to wielu mieszkańców kolonii nadal czuło się mocno związanych z brytyjską monarchią – przez język i kulturę.

Współcześni szacowali, że społeczeństwo dzieliło się w 1/3 na zwolenników proklamowania niepodległości, w 1/3 na jej przeciwników oraz w 1/3 na niezdecydowanych. Dlatego podjęta przez tych pierwszych decyzja o wypowiedzeniu posłuszeństwa Londynowi wiązała się z koniecznością przeciągnięcia na swoją stronę przynajmniej części dwóch pozostałych grup i znalezienia wsparcia dla swoich starań za granicą. To ostatnie zadanie nie było specjalnie trudne, bo rywalizująca z Wielką Brytanią Francja chętnie stanęła po stronie zbuntowanych kolonistów.

„Zjednoczone Kolonie są, i zgodnie z prawem powinny być, wolnymi i niepodległymi stanami.”

Konflikt narastał już na długo przed przyjęciem Deklaracji. W maju 1773 r. parlament brytyjski, chcąc ratować finanse Kompanii Wschodnioindyjskiej, przyznał jej monopol w sprowadzaniu herbaty do Ameryki, co wymuszało na odbiorcach uiszczanie wysokiego cła. W odpowiedzi grupa przebranych za Indian kolonistów 16 grudnia 1773 r. wdarła się na statki stojące w bostońskim porcie i wyrzuciła ładunek do wody. W reakcji na to „bostońskie picie herbaty (Boston Tea Party) parlament brytyjski uchwalił w 1774 r. ustawy wymierzone przede wszystkim w Massachusetts i Boston, nazywane przez kolonistów „przymusowymi” i „nieznośnymi”. Ograniczały władzę lokalnych samorządów, a port w Bostonie został zamknięty dla handlu. Dochodziło do protestów, lecz rosnąca liczba brytyjskich żołnierzy brutalnie je tłumiła. W odpowiedzi na kryzys dwukrotnie zebrał się Kongres Kontynentalny, w którym ostatecznie uczestniczyli reprezentanci wszystkich kolonii. Ruch polityczny wymierzony w politykę Londynu nabierał na sile.

Rewolucja wybuchła 19 kwietnia 1775 r., gdy brytyjskie oddziały ruszyły z Bostonu, by przejąć zapasy broni i amunicji milicji kolonialnej w Concord. Doszło wówczas do starć, a na czele Armii Kontynentalnej stanął George Washington, plantator z Mount Vernon, który wiele lat wcześniej dosłużył się stopnia pułkownika w milicji. Początkowo wydawało się, że pospolite ruszenie amerykańskich kolonistów nie ma większych szans w starciu z regularną armią. Do zduszenia oporu rebeliantów Londyn wykorzystywał m.in. flotę, która próbowała zablokować główne porty. Takie działania nie przyniosły jednak rozstrzygnięcia. Washington unikał walnej bitwy i dążył do prowadzenia wojny na wycieńczenie do czasu, aż do konfliktu przyłączy się rywal Wielkiej Brytanii – Francja. Tak też się stało, co przechyliło szalę zwycięstwa na stronę Stanów Zjednoczonych. Ostatecznie 3 września 1783 r. podpisano traktat paryski, w którym Wielka Brytania uznała istnienie suwerennych i niepodległych Stanów Zjednoczonych.

W początkowej fazie konfliktu ogromne znaczenie miało uchwalenie przez Kongres Deklaracji niepodległości. Miała ona uzasadnić rebelię przeciw prawowitej władzy. Był to gest skierowany zarówno wobec Brytyjczyków, jak i tej części amerykańskiego społeczeństwa, która pozostała lojalna wobec monarchii lub wciąż nie mogła zdecydować, po której stronie konfliktu stanąć. Nie bez znaczenia był również odbiór dokumentu za granicą. „Był to akt państwowy, obliczony na posiadanie mocy w ramach prawa międzynarodowego. Deklaracja wyjaśniała, o co walczą koloniści. Była próbą ustalenia, że przyczynę rewolucji stanowiło podporządkowanie przez króla swych poddanych arbitralnej władzy, sprowadzającej ich do stanu niewolnictwa” – pisała Jill Lepore w książce „My, naród. Nowa historia Stanów Zjednoczonych” (przeł. Jan Szkudliński).

Już 7 czerwca 1776 r. delegat Wirginii Richard Henry Lee przedłożył projekt uchwały głoszącej, że „Zjednoczone Kolonie są, i zgodnie z prawem powinny być, wolnymi i niepodległymi stanami”. Głosowanie nad rezolucją odłożono, a Kongres powołał Komitet Pięciu, którego zadaniem było sporządzenie projektu deklaracji. Jego członkami zostali: Benjamin Franklin z Pensylwanii, John Adams z Massachusetts, Roger Sherman z Connecticut, Robert R. Livingston z Nowego Jorku i Thomas Jefferson z Wirginii. To temu ostatniemu przypadło zadanie ułożenia tekstu.

„Nie można było lepiej trafić. Z wyglądu Jefferson sprawiał wrażenie zaniedbanego farmera. Był wysoki, rudy, niedbały w stroju i zamiłowany w przebywaniu na świeżym powietrzu (uważano go za najlepszego jeźdźca w Wirginii po George’u Washingtonie). Pod tą pospolitą aparycją krył się najbardziej dociekliwy umysł, jaki kiedykolwiek objawił się w Ameryce, umysł o olśniewająco zróżnicowanych talentach (wśród których był dar pisania przejrzyście jasną i atrakcyjną prozą), rozpalony republikańskim entuzjazmem. Był zarówno dzieckiem europejskiego Oświecenia, jak i arystokratycznej Wirginii. W dobrej kancelarii prawniczej nauczył się, jak poprowadzić sprawę, a co najlepsze, od przynajmniej dwóch lat rozważał i badał wszystkie te argumenty. Pod koniec czerwca miał już dla swoich kolegów gotowy szkic deklaracji” – pisał Hugh Brogan w „Historii Stanów Zjednoczonych Ameryki” (przeł. Elżbieta Macauley).

Kongres 2 lipca zaaprobował czerwcową rezolucję, ułożoną i zaprezentowaną przez przedstawiciela Wirginii. Dla wielu historyków i polityków, w tym dla Adamsa, to właśnie ta rezolucja była właściwym aktem zerwania z Wielką Brytanią. Świętem narodowym Ameryki stał się jednak 4 lipca, gdy Kongres przyjął tekst Deklaracji przygotowany na podstawie projektu Jeffersona.

„Nie ma w niej ani jednej myśli ponad to, co było maglowane w Kongresie przez dwa poprzednie lata” – pisał później rozgoryczony Adams, nie mogąc przeboleć sławy zyskanej przez Jeffersona. Ten ostatni stwierdził, że w ułożonym przez niego tekście nie miało być nic nowatorskiego. O samej Deklaracji powiedział: „Nie miała zawierać oryginalnych zasad czy przekonań ani też być kopią jakiegoś wcześniejszego czy konkretnego dzieła. Miała natomiast być wyrazem amerykańskich przekonań”. Po latach Jill Lepore nazwała ten dokument błyskotliwym osiągnięciem retorycznym i aktem niezwykłej odwagi politycznej.

Deklaracja - oprócz wyliczenia niegodziwości króla Jerzego III - zawierała także m.in. sformułowania dotyczące prawa człowieka do wolności i dążenia do szczęścia: „Uważamy następujące prawdy za oczywiste: że wszyscy ludzie stworzeni są równymi, że Stwórca obdarzył ich pewnymi nienaruszalnymi prawami, że w skład tych praw wchodzi życie, wolność i swoboda ubiegania się o szczęście, że celem zabezpieczenia tych praw wyłonione zostały wśród ludzi rządy, których sprawiedliwa władza wywodzi się ze zgody rządzonych, że jeżeli kiedykolwiek jakakolwiek forma rządu uniemożliwiałaby osiągnięcie tych celów, to naród ma prawo taki rząd zmienić lub obalić i powołać nowy, którego podwalinami będą takie zasady i taka organizacja władzy, jakie wydadzą się narodowi najbardziej sprzyjające szczęściu i bezpieczeństwu” - podkreślali przedstawiciele kolonii.

„Niemniej jednak fakt wywalczenia w 1783 r. upragnionej wolności stał się dla znakomitej większości Amerykanów źródłem nowej nadziei i ogromnej dumy z osiągniętych sukcesów.”

Kongres dokonał kilku zmian w tekście przesłanym przez Jeffersona. Najważniejszą było usunięcie krytyki handlu niewolnikami. Jefferson w autobiografii napisał, że stało się to ze względu na Karolinę Południową i Georgię, które chciały kontynuować ten proceder.

Amerykański historyk Carl N. Degler oceniał, że rewolucja amerykańska – w przeciwieństwie do innych rewolucji – nie dopuściła do władzy nowych grup społecznych, gdyż osoby stojące na czele antybrytyjskiej rewolty należały już do kolonialnej elity: John Hancock, przewodniczący Kongresu Kontynentalnego, był dobrze prosperującym bostońskim kupcem, Benjamin Franklin - zamożnym drukarzem, a George Washington - jednym z najzamożniejszych właścicieli ziemskich. „Z drugiej strony - pisał inny amerykański historyk, Howard Zinn - miejscy robotnicy wykwalifikowani, marynarze, jak również drobni farmerzy, zostali włączeni do »ludu« na mocy rewolucyjnej retoryki, dzięki braterstwu broni w czasie służby wojskowej, a także za sprawą rozdawnictwa części gruntów. W ten sposób powstała solidna baza dla narodowego konsensusu - coś, co pomimo wykluczenia, pominięcia i ucisku pewnych grup można było nazwać »Ameryką«” („Ludowa historia Stanów Zjednoczonych”, przeł. Andrzej Wojtasik).

Rozdawnictwo ziemi i majątków było możliwe m.in. dzięki wywłaszczeniu lojalistów. Historycy szacują, że co piąty spośród około pół miliona zwolenników monarchii opuścił dawne kolonie i wyemigrował do Kanady, Nowej Szkocji, Wielkiej Brytanii lub Indii Zachodnich. Pozostali musieli mierzyć się z szykanami i groźbą utraty majątków. W miarę wzrostu liczby zwolenników niepodległości wielu lojalistów ukrywało swoje poglądy, aby zachować własność.

O skutki rewolucji spierają się historycy. „Wydaje się, że bunt przeciwko panowaniu brytyjskiemu pozwolił pewnej grupie kolonialnej elity zająć dotychczasowe miejsce lojalnych wobec Anglii. Przyniósł też pewne korzyści drobnym posiadaczom ziemskim, natomiast sytuacja białej pracującej biedoty i farmerów-dzierżawców pozostała w dużej mierze bez zmian. Co zaś oznaczała rewolucja dla rdzennych mieszkańców Ameryki? Górnolotne sformułowania Deklaracji po prostu ich ignorowały. (…) Teraz, po usunięciu Brytyjczyków, Amerykanie mogli rozpocząć proces bezwzględnego spychania Indian z ich ziem, zabijając tych, którzy stawiali opór” - pisał Zinn.

Inaczej akcenty rozkładał Robert Middlekauff, który w „Historii Stanów Zjednoczonych Ameryki” (przeł. Małgorzata Bąk) dostrzegał znaczenie ogłoszenia Deklaracji i ogłoszenia niepodległości: „Niemniej jednak fakt wywalczenia w 1783 r. upragnionej wolności stał się dla znakomitej większości Amerykanów źródłem nowej nadziei i ogromnej dumy z osiągniętych sukcesów. A były one niebagatelne: Amerykanie zdołali powstrzymać kolonizatorskie zapędy wielkiego mocarstwa i zmusić Wielką Brytanię, co prawda przy pomocy Francuzów, do zakończenia krwawej i bezwzględnej wojny. Młody naród mógł być jednak dumny nie tylko ze swych zwycięstw militarnych, pokazał bowiem światu, jak skutecznie wdrażać i kultywować republikańską formę rządów. Sukcesom wojskowym towarzyszył więc triumf polityczny, a w miarę krystalizowania się nowych zasad i koncepcji politycznych, także i ideologiczny. W 1783 r. wszystkie te osiągnięcia zdawały się być oczywiste tak dla samych Amerykanów, jak i dla reszty świata. Jednak już wówczas wiedziano, że rewolucja bynajmniej się nie zakończyła i że pozostało jeszcze wiele do zrobienia”

źródło: https://dzieje.pl/wiadomosci/stany-zjednoczone-maja-juz-250-lat-4-lipca-1776-r-przyjeta-zostala-deklaracja

2401. Zdobywanie Łysej Góry w dniu wspomnienia św. Pier Giorgia Frassatiego

W tym roku po raz pierwszy w całym  Kościele Katolickim obchodzone było wspomnienie świętego Pier Georgio Frassatiego. Ten włoski święty, kanonizowany we wrześniu 2025 roku dał się poznać całemu światu jako wielki pasjonat górskich wypraw. Czyż może być piękniejsze uczczenie tego dnia niż wyprawa w góry w dniu jego liturgicznego wspomnienia, zwłaszcza dla kogoś, kto szczerze podziwia tego żyjącego sto lat temu młodzieńca oraz należy do stworzonego przez Jurka (bo tak można tłumaczyć na polski jego drugie imię) Towarzystwa Ciemnych Typów, niż wyjśccie w góry?

Piotr Jerzy, jako że mieszkał we Włoszech, zdobywał wysokie alpejszkie szczyty. Niestety, z powodu pracy nie mogę sobie chwilowo pozwolić na zagraniczne wojaże. I tak mam szczęście, że w tym roku 5 lipca wypadł w sobotę - dzięki temu miałam do zagospodarowania cały dzień. Dość szybko zdecydowałam, że na rozgrzewkę spróbuję zdobyć położoną nieopodal Wadowic Łysą Górę (554 m. n. p. m.).

Tradycyjnie do Papieskiego miasta dotarłam transportem zbiorowym. Jeszcze dzień wcześniej zapoznałam się z trasą na internecie.

Niestety, nie miałam możliwości jej wydrukowania, aplikacja w mojej Nokii też odpada, toteż po drodze wstąpiłam do Informacji Turystycznej, z zapytaniem, czy mają jakąś mapę z szlakami okolicy. Mapy nie mieli, za to uraczyli mnie folderem z trasami na trzy okoliczne szczyty. Hmm, dobre i to. Uzbrojona w prowizoryczną mapę, z plecakiem na plecach i kapeluszem na głowie ruszyłam przed siebie.
Naszą cichą wędrówkę w góry rozpoczynamy z placu Kościuszki znajdującego się praktycznie w centrum miasta. Jest to dobry punkt wyjścia choćby z tego względu, że znajduje się na nim rozległy parking, na którym można zostawić samochód. Na szczyt prowadzi nas szlak niebieski. Po drodze mijamy plac, na którym jeszcze dekadę temu znajdował się stary szpital miejski. Ciekawostką jeest, że w 1930 roku swoją praktykę odbywał w nim starszy brat Karola Wojtyły, Edmund.

Kilkaset metrów dalej miniemy klasztor ojców karmelitów wybudowanych dzięki staraniom św. Rafała Kalinowskiego. Jeżeli mamy choć chwilę, to warto do niego wstąpić na chwilę modlitwy i zadumy.

Mijamy klasztor i idziemy cały czas prosto ulicą Karmelicką, która prowadzi nas przez kilka kilometrów wśród zabudowań urozmaiconych pięknymi widokami i przydrożnymi kapliczkami.

W pewnym momencie z Wadowic wchodzimy do jednej z przylegających wsi, Choczni, słynącej z największej w Polsce orkiestry dętej. Kolejne kilometry prowadzą nas prosto ulicą Góralską.

Mijając jeden z terenów leśnych warto zwrócić uwagę na krzyż i mogiłę znajdujące się z jego kraja. 

Konsekwentnie idziemy cały czas niebieskim szlakiem wzdłuż asfaltowej drogi.

W pewnym momencie dochodzimy do ostrego zakrętu w lewo, przy którym znajduje się krzyż i przystanek. Nie idziemy dalej za główną drogą, ale kierujemy się prosto, wzdłuż drogi dojazdowej. Na szczęście stosunkowo szybko możemy zobaczyć dalszą część szlaku niebieskiego. Tym razem idziemy wzdłuż ulicy Pod Łysą Górą.

Po przejściu kolejnych kilkuset metrów na naszej drodze pojawi się rozwidlenie dróg. Idziemy w lewo. Wkrótce trafiamy do lasu. Przed nami ok. 30. minut marszu, aż dotrzemy do przełęczy Pod Łysą Górą, zwaną też przełęczą Czesława Panczakiewicza.

Droga ta była w miarę przyjemna i można powiedzieć, że przebrnęłam ją mniej więcej w przewidywanym czasie. W pewnym momencie drzewa zaczęły się przerzedzać, a my trafiamy na wspomnianą przełęcz. Czesław Panczakiewicz to znany w Wadowicach działacz turystyczny, animator i pedagog. W Gimnazjum im. Wadowity nauczał w-fu, a jednym z jego uczniów był Karol Wojtyła Junior. Propagował wśród młodzieży turystykę pieszą i narciarską. 

Pora była obiadowa, a ponieważ na przełęczy znajdowały się ławka i stolik, można było i uzupełnić kalorie i wreszcie się nawodnić.

Po prowizorycznym obiedzie kierujemy się w lewo i zmieniamy szlak na żółty. 

I teraz uwaga, najlepsze - sama nie wiem, kiedy minęłam szczyt Łysej Góry. To znaczy podejrzewam, kiedy to mogło się stać, ale w moje oczy nie rzuciła się żadna charakterystyczna tabliczka. Bo na pewno weszłam na wzniesienie, a potem ścieżka zaczęła kierować się w dół. W sumie widoków ze szczytu praktycznie żadnych nie było, bo dookoła las. Ale Łysą Górę zdobyłam, z czego bardzo się cieszę. Schodząc w dół podążamy cały czas wzdłuż żółtego szlaku.

Cisza i spokój, tylko od czasu do czasu zaśpiewa ptaszek, zaszumi drzewo. Wymarzone warunki do odpoczynku.

Taki kopiec wybudowały sobie mrówki...

Jakby się ktoś pytał - to są ule.

Czy i Wy widzicie w tym kangura?

Schodząc w dół mijamy jeszcze jeden szczyt - Iłowiec. Tym razem udało mi się go wypatrzeć.

Po szybkim uzupełnieniu płynów ruszamy w dalszą drogę. Już nam naprawdę niewiele zostało do wyjścia z lasu. Jednak przy końcówce według mnie trzeba bardziej uważać, ponieważ trasa roby się bardziej kamienista, stroma i łatwiej stracić równowagę, a tym samym upaść i się potłuc. A to przecież nic przyjemnego. Sama mam taki patent na takie odcinki (niepełnosprawność robi swoje), że kiedy wiem, że nie dam rady zejść, to siadam na tyłku, spuszczam nogi w dół i tak schodzę, jak małe dzieci po schodach. W 90% się sprawdza. Tylko się głośno nie śmiejcie, proszę.

Hmm... Tak się zastanawiam, czy ta budowla została specjalnie usypana...

W końcu dochodzimy do ostatniej polanki. Tutaj musimy być ostrożni i uważni, ponieważ droga ulega rozwidleniu w prawo i w lewo. Jeżeli jednak dobrze się przyjżymy, to nawet z oddali dostrzeżemy po lewej stronie drogowskaz informujący, którędy biegnie dalsza część szlaku.

Przed nami ostatnie kilkaset metrów szlaku prowadzącego przez las. U jego wyjścia znajdziemy ławeczkę, na której można na chwilę przysiąść i odpocząć. Naprzeciwko ławeczki znajduje się dosyć ładna kapliczka. Chociaż ukryta wśród krzewów, to jednak zadbana.

Po wyjściu z lasu szlak zmienia barwę z żółtego na czarny i znowu następuje jego rozgałęzienie. Niestety w folderze nie napisano, czy skręca się w lewo czy w prawo (a według mnie powinno). Skręciłam w prawo, ponieważ z tamtej strony wyjechał mi rowerzysta. To był błąd, ale o tym miałam dowiedzieć się dopiero na dole. 

Ten odcinek trasy był nawet znośny...

A po drodze można było spotkać takie oto byrdonie...

U samego końca zejścia można się było wsłuchać w szum wody w przepływającym strumieniu.

Po przejściu na drugi brzeg strumienia szybko odkryłam, że wyszłam nie tam, gdzie zakładał otrzymany folder, ale trochę dalej. Cóż było robić, trzeba było iść przed siebie, najpierw bocznymi drogami, a następnie drogą główną. Kiedy doszłam do Gorzenia Górnego, trochę przestraszyłam się, że do Wadowic dojdę na niewiadomo którą godzinę, a przecież jeszcze musiałam wrócić do domu. Jednak w kolejnej wsi, Jaroszowicach nie dość, że znalazłam przystanek, to jeszcze okazało się, że za kilka minut będzie tamtędy przejeżdżał bus do Wadowic. Postanowiłam skorzystać z okazji i te kilka kilometrów podjechać. Tak było szybciej i bezpieczniej.

Idąc już drogą nie miałam jak zrobić fotografii widokom górskich szczytów cieszących moje oczy. Raz, nie miałam za bardzo na to czasu, dwa, było to zbyt niebezpieczne. Co prawda szłam poboczem, ale przecież nigdy nie wiadomo, jaki wariat siedzi za kierownicą. Jedynie zmierzając na przystanek, już chodnikiem, sfotografowałam piękny hotel o nazwie "Młyn Jacka". Kiedyś faktycznie znajdował się tam młyn, a mój tata pamięta jeszcze czasy, kiedy woziło się do niego mąkę.

Kilka chwil później przyjechał lokalny busik, którym podjechałam do Wadowic, a z nich, przez Kraków i Katowice, wróciłam do domu.

Trasa wydaje mi się w miarę prosta, chociaż według folderu przeznaczona jest dla doświadczonych piechurów (cokolwiek autor miał na myśli). W sumie liczy ok. 15 km. Myślę, że przez tą pomyłkę na ostatniej prostej mogłam tyle przejść, toteż mam mniejsze wyrzuty sumienia z powodu wspomnianej podwózki. Na pewno jeszcze na nią wrócę, choćby po to, aby sprawdzić, dokąd dojdę idąc czarnym szlakiem w drugą stronę i czy na pewno wyjdę nieopodal dworku Emila Zegadłowicza. Ale to może na jesień.