Moje motto

„Często spotykam się ze stwierdzeniem, że wszyscy jesteśmy niepełnosprawni. Ludzie bywają okaleczeni w najróżniejszy sposób: zatruci przez toksyczne relacje, zranieni przez miłość, przytłoczeni utratą pracy, rozdarci wewnętrznie z powodu rozpadu rodziny, sparaliżowani strachem czy niepokojem... Okaleczenie może dotyczyć każdego, w każdej sferze życia i w każdym środowisku społecznym” - J.-B. Hibon "Pijany ze szczęścia. Opowieść o życiu spełnionym"

Jaki był ten dzień

"Jaki był ten dzień,
co darował, co wziął?
Czy mnie wyniósł pod niebo,
czy zrzucił na dno?
Jaki był ten dzień,
czy coś zmienił, czy nie?
Czy był tylko nadzieją
na dobre i złe?"
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą czytelnictwo. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą czytelnictwo. Pokaż wszystkie posty

środa, 14 października 2026

2449. Odpowiedzialność przez duże "O"

W ostatnich tygodniach polskie media obiegła informacja o serii ataków uczniów na osoby związane ze szkołą. W wielu placówkach oświatowych doszło do incydentów związanych z użyciem ostrego narzędzia czy też zgłoszenie o podłożeni bomby. Jednak prawdziwa tragedia wydarzyła się w powiecie wyszkowskim, gdzie absolwent tamtejszej podstawówki zabił nożem pracującą w niej woźną. Przeraża to, chociaż tak właściwie podobne sytuacje miały miejsce w szkole nie od dzisiaj. 
Wikipedia jako pierwszy tego typu akt przemocy na terenie naszego kraju podaje zdarzenie z 1925 roku, kiedy to 6 maja w Wilnie, które mieściło się w tamtejszym czasie w obrębie granic Rzeczypospolitej Polskiej dwójka maturzystów, Stanisław Ławrynowicz i Janusz Obrąpalski przyszli uzbrojeni do szkoły im Joachima Lelewela. Za pomocą granatów i rewolwerów zaatakowali poodczas matur komisję egzaminacyjną. Zabili przy tym 3 osoby oraz ranili 9 innych, a następnie popełnili samobójstwo. Jednak najwcześniej odnotowana strzelanina szkolna miała miejsce już 27 lipca 1764 roku w Pensylwanii, kiedy w czasie powstania Pontiaka 3 tubylców z indiańskiego plemienia Delawarów dokonało ataku na szkołę Enocha Browna. Zastrzelili oni nauczyciela oraz zatlukli na śmierć 9 albo 10 uczniów. Prawdopodobnie wcześniej miały miejsce podobne zdarzenia, te jednak zostały potwierdzone w gazetach bądź kronikach.
Przemoc obecna była w szkole zawsze, tylko różne były jej przyczyny. Teraz mówi się o różnych wyzwaniach lub challenge w internecie. Pamiętam jednak jedną taką sytuację z czasów, kiedy chodziłam jeszcze do podstawówki. Mógł być 2002 lub 2003 rok. W szkole, w której realizowałam obowiązek szkolny niemieckiego nauczała germanistka, która według mnie nie powinna uczyć w szkole specjalnej. Ogólnie wyśmiewanie i ubliżanie tym uczniom, którzy z powodu swojej niepełnosprawności intelektualnej nie byli w stanie nauczyć się liczyć do trzech, było u niej na porządku dziennym. Prawdziwym hitem było dla mnie jednak przynoszenie do szkoły swojego psa i ośmieszanie uczniów, że potrafi on więcej z języka niemieckiego, niż oni. Kiedyś jeden chłopiec na lekcji dostał jakiegoś ataku. Germanistka zamiast mu jakoś pomóc, kucnęła przy owym psie i zakryła mu oczy, aby tego nie widział. Czy to jest pedagog specjalny? Według mnie nie. Ja co prawda zawsze w miarę dobrze się uczyłam, mimo że germanistka w zasadzie nie przekazywała nam żadnej wiedzy i jeżeli samemu się nie nauczyło czegoś, to raczej nic się nie umiało. Ale zawsze było mi żal tych, którzy nie byli w stanie tego dokonać, a przez to byli szykanowani przez nauczycielkę. Do dzisiaj wspominamy to podczas prywatnych spotkań. Pewnego dnia jeden z gimnazjalistów nie wytrzymał tego ciągłego upokorzenia i przyniósł na zajęcia... atrapę pistoletu. Zrobił się harmider, wezwano policję, ale finalnie wszystko rozeszło się po kościach i chłopak finalnie ukończył szkołę. Ja jednak już wtedy wiedziałam, jak wiele znaczy szacunek nie tylko wobec nauczyciela, ale i ucznia. Jak wiele zła może wyżądzić mu wyszydzanie i upokorzenie go na oczach innych uczniów. Może dlatego staram się upominać moich podopiecznych na osobności? Nie wytykać ich błędów, ale zauważać to, co potrafią? Sama nie wiem.
Wiem za to jak wiele daje rozmowa i zainteresowanie się sprawami ucznia. Jak dużo może wnieść pozytywna socjalizacja, zwłaszcza w przypadku, kiedy w domu jej nie mają. Automatycznie przychodzi mi na myśl książka Williama Goldinga "Władca much", czy też jej ekranizacja. Jej akcja rozgrywa się na bezludnej wyspie, na której wylądowali ewakuowani ze szkoły kadetów chłopcy. Pozbawieni opieki dorosłych postanowili wprowadzić rządy na ich wzór. Niestety, uzyskują odwrotny efekt, co ma tragiczne skutki. 
I przeczytałam książkę, i obejrzałam film. I za każdym razem zastanawiałam się jak niewiele trzeba, aby mili, grzeczni i sympatyczni chłopcy zmienili się w zdolnych do najgorszego dzikusów. Przerażające, zwłaszcza gdy się o tym czytało w cieniu rzucanym przez drzewa. A na wyspie było pełno drzew. Wyobraźnia robiła swoje. Zaś film z efektami dźwiękowymi dopełnił wszystkiego. Jednak z tyłu głowy pojawiło się pytanie: co robić, aby wymyślona fabuła nie stała się rzeczywistością. A czytając kolejne doniesienia odnośnie tego, co się dzieje w szkołach, mam wrażenie, że powoli tak się dzieje.
Dlatego tak wielka spoczywa na nas, nauczycielach, odpowiedzialność. I to taka przez duże "O". Wiem, że to jest trudne, wiem, że wielu z nas mierzy się z syndromem wypalenia zawodowego. Ale jak to mówił patron liceum, jakie ukończyłam - "Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie". Wyrabiajmy w nich dobre nawyki, uczmy mądrego korzystania z internetu i przewidywania konsekwencji ich wyborów. To nie jest łatwe, to raczej żmudna praca, prawie od podstaw. Ale jeżeli wpłyniemy na chociaż jednego ucznia, to będziemy mogli odnotować mały sukces.

wtorek, 29 września 2026

2444. Pożegnanie z "Różanami"

Można śmiało powiedzieć, że lektura sagi o Różanach napisanej przez panią Bognę Ziembicką zajęła mi blisko 12 lat. Jedną z jej części, książkę zatytułowaną "Tylko dzięki miłości", zupełnie przez przypadek otrzymałam w konkursie zorganizowanym przez portal "lubimy czytać". Pamiętam, że rozpoczynałam wtedy studia na Uniwersytecie Papieskim w Krakowie i chodziłam w trakcie dłuższych przerw między zajęciami nad Wisłę, gdzie pochłaniałam kolejne jej strony. 
Fabuła książki spodobała mi się na tyle, że postanowiłam przeczytać pozostałe części całości, o których dowiedziałam się ze wspomnianej strony. Szczerze powiedziawszy to miałam nadzieję, że to moje czytelnictwo pójdzie mi ciut szybciej. A już na pewno nie spodziewałam się, że zajmie mi to aż tyle lat. Zwłaszcza, że saga "Droga do Różan" składa się z pięciu części. Aktualnie czytam sobie jednocześnie cykl "Jeżycjady", który ma 22 części (teraz jestem w trakcie lektury "Kalamburki") i gdybym zakładała takie samo tempo pochłaniania kolejnych tomów, to nie wiem, czy bym dociągnęła do emerytury...
Tak, wiem, do tej emerytury to jeszcze mi daleko, dlatego nawet o niej nie myślę, ciesząc się kolejnymi dniami w pracy. A czasami i marząc o życiu w takiej krainie, jaką wymyśliła Bogna Ziembicka na potrzeby swojego cyklu. Na szczęście marzenia nigdy do niczego nie obligują.
Tytuł: "Bądź przy mnie"
Autor: Bogna Ziembicka
Wydawnictwo: Otwarte
Kraków 2015
Liczba stron: 360

Literatura wojenna zawsze mnie fascynowała, ale i wzruszała. Zwłaszcza wtedy, gdy prezentowała rodzące się uczucie pomiędzy dwojgiem młodych ludzi. Już czytając książkę "Tylko dzięki miłości" wielokrotnie zachwycałam się uczuciem jej głównej bohaterki Zuzanny do osób bliskich jej sercu. Być może dlatego podświadomie czułam, że z pozycją "Bądź przy mnie" nie będzie inaczej.
Fabuła książki przedstawia sześć lat z życia znanego z poprzedniej części ("Tylko dzięki miłości) Niemca, Joachima. Wyruszamy z nim w podróż przez obóz w Afryce, gdzie dniami i nocami nie mógł myśleć o nikim innym, niż o Zuzannie. W końcu stęskniony mężczyzna postanawia wrócić do opanowanej przez wojnę Polski. Co czuł bezskutecznie szukając Zuzi? Dowiemy się z lektury tej książki.
W zasadzie książka "Bądź przy mnie" jest historią miłości Zuzanny i Joachima, tyle że opowiedzianą z perspektywy Joachima. Jak można się domyśleć, zwraca on uwagę na trochę inne rzeczy, niż Zuzia. Ponadto z książki można się dowiedzieć co się działo z Joachimem, kiedy ten wyjechał na misję w ramach II wojny światowej. Tego nie znajdziemy w książce "Tylko dzięki miłości". Myślę, że warto przeczytać tą książkę chociażby po to, aby uzupełnić tą lukę w związku głównych bohaterów, Zuzanny i Joachima. Co prawda nie jest to jakiś wymóg, bo i bez tego czytelnik odnajdzie się w fabule, ale ciekawe uzupełnienie całości.

Tytuł: "Na zawsze Różany"
Autor: Bogna Ziembicka
Wydawnictwo: Virtualo
Warszawa 2024
Liczba stron: 222

Z pewną nostalgią sięgnęłam po ostatnią część sagi "Droga do Różan" zatytułowaną "Na zawsze Różany". Nostalgia brała się zapewne stąd, że zaledwie kilka dni wcześniej wróciłam do całej historii za pośrednictwem książki "Bądź przy mnie", która przypomniała mi historię przesympatycznej dziewczyny imieniem Zuzanna i miłości jej życia, Niemca Joachima. Historię, którą poznałam dwanaście lat wcześniej i której oto teraz miałam poznać finał.
Akcja powieści "Na zawsze Różany" rozgrywa się w 2005 roku, a więc w czasach współczesnych. Kilka miesięcy wcześniej umiera Zuzia, jedna z głównych bohaterek poprzednich części. Nie oznacza to jednak całkowitego z nią rozstania, ponieważ wraca do czytelnika w retrospekcjach i wspomnieniach innych osób. Dochodzi do nich za sprawą jej dawnej podopiecznej, Zosi, która niebawem ma wyjść za mąż. Przeglądając pamiątki po swojej niani odkrywa notes, w których znajduje nazwiska i adresy tych wszystkich osób, z którymi Zuzanna korenspondowała. Postanawia ich wszystkich zaprosić na swój ślub, a przy okazji dowiaduje się wielu ciekawych rzeczy na temat Zuzanny.
Książka "Na zawsze Różany" jest pięknym zwieńczeniem i dopełnieniem historii dziejącej się na przestrzeni poprzednich czterech tomów. Autorka z nutką humoru puentuje wydarzenia z opisywanych ostatnich stu lat. Niektóre rozwiązania bawią, ale są też i takie, które zmuszają czytelnika do głębszego zastanowienia się nad różnymi sprawami, także dotyczącymi jego własnego życia. Docierając do ostatniej strony zrobiło mi się przykro, że to już koniec historii, a jednocześnie cieszyłam się, że był to typowy happy end.

wtorek, 22 września 2026

2441. Wrzesień to taki wojenny miesiąc...

Dlatego przynajmniej jedna przeczytana w nim książka w miarę możliwości powinna być o tematyce wojennej. Tak sobie pomyślałam na początku miesiąca i to akurat udało mi się zrealizować. Jedną z tegorocznych wrześniowych lektur była bowiem książka autorstwa Agaty Puścikowskiej zatytułowana "Wojenne siostry. Niezwykłe historie bohaterskich kobiet".
Kiedy w piątek wpadłam trzymając ją w ręku na plebanię, Ksiądz-Senior oraz pan Gienek zapewniali mnie, że na pewno mi się spodoba, bo znają tą autorkę i wedle ich słów, bardzo ciekawie pisze. No, to właściwie była moja pierwsza z nią styczność, więc nie miałam się jak do tych słów odnieść. Postanowiłam im jednak zaufać, bo co innego miałam zrobić. I wiecie co? Wcale się nie zawiodłam. A "Wojenne siostry" naprawdę poruszają trudną ale ważną tematykę roli zakonnic w ratowaniu ludzkiego życia i kościelnego mienia.
Tytuł: "Wojenne siostry. Niezwykłe historie bohaterskich kobiet"
Autor: Agata Puścikowska
Wydawnictwo: Znak
Kraków 2019
Liczba stron: 336

II wojna światowa nie oszczędzała nikogo. Nie uchroniły się przed nią nawet żyjące pod osłonką klasztorów zakonnice, w większości słabe i niepozorne kobiety. A jednak niejedna z ich wykazała się nie mniejszą odwagą, niż walczący z bronią mężczyźni. Dzięki nim ocalało wiele istnień i dóbr kościelnych. Historię niektórych z nich przybliżyła Agata Puścikowska w książce "Wojenne siostry".
Autorka przedstawiła na kartach książki historie 19 sióstr z różnych zakonów, które w jakiś sposób starały się o ocalenie ludzi w czasie II wojny światowej, a nawet czegoś równie ważnego i cennego - Najświętszego Sakramentu i własną godność. Nie zważając na wszelkie przeciwności losu, chronią w klasztorach uciekinierów, zanoszą do potrzebujących konsekrowane komunikanty, wychowują powierzone im dzieci w ochronkach, walczą w bitwach, posługują w szpitalach. W końcu wiele z nich ginie, od Pomorza, po Wołyń. Inne przeżywają, opowiadając potem we wstrząsający sposób o tym, co przeżyły i co je spotkało. O zmarłych świadectwa głoszą świadkowie ich heroicznych czynów.
Książka "Wojenne siostry" jest wstrząsającą relacją tego, na jaki heroizm zdolny jest człowiek, w szczególności kobieta, w chwilach, kiedy życie drugiego człowieka jest zagrożone. Zdaję sobie sprawę z tego, że takich skromnych i cichych, a zarazem bohaterskich sióstr było więcej, że to tylko niewielki wycinek z całości. Nie o wszystkich upomniała się historia i na pewno nie upomni. Ich imiona zostały zapisane w pamięci ocalonych, a na pewno w Bożej Księdze. Mimo to myślę, że dobrze, że mówi się o takich osobach, chociażby na kartach tego typu książek.

poniedziałek, 14 września 2026

2437. Niewybuchowe eksperymenty

Eksperymentalnie przyszłam dzisiaj wcześniej na trening lekkoatletyczny, po to, aby wcześniej z niego wyjść i podjechać na wieczorny Krąg Biblijny. Co prawda wystartował in już tydzień temu, ale wtedy miałam też pierwszy trening, na którym chciałam być, aby dowiedzieć się, jakie są plany na ten rok. Przy okazji umówiłam się z Trenerem, że będę przychodziła wcześniej i wcześniej wychodziła. Jakoś trzeba sobie radzić.
Wyszło też to, że autobus relacji Katowice-Siewierz przyjeżdża na przystanek w Będzinie sporo później niż podaje rozkład jazdy (pewnie skutek korków w Kato i Sosnowcu) a więc mogłabym zostawać na treningach jakieś 5 minut dłużej. Te 5 minut daje mi jakieś 3 przebieżki 100 metrowe, albo jedną 200 metrową i więcej. Albo 5 minut czasu na przebranie się w inne ubrania. To tak, jakby ktoś nie widział sensu i myślał, że co to za  różnica - 5 minut więcej, albo mniej. 
Na przystanku autobusowym wsiadłam do odpowiedniego autobusu, zajęłam odpowiednie miejsce, po czym wyciągnęłam z plecaka książkę ("Córka Robrojka" Musierowicz z cyklu "Jeżycjada"). Lwią jej część przeczytałam już wcześniej w drodze do i z pracy. Teraz musiałam ją doczytać. Wróć, nie musiałam - chciałam. Część "Jeżycjady" przeczytałam w 2003 albo 2004 roku przygotowując się do konkursu szkolnego z jej znajomości. Teraz postanowiłam zapoznać się z całą serią, przy okazji przypominając sobie treść tych części, które już przeczytałam te dwadzieścia parę lat temu. 
Oprócz "Córki Robrojka" w plecaku miałam też kieszonkowe wydanie wszystkich czterech Ewangelii z cyklu "Niedzieli". Rok temu spotkania Kręgu oscylowały wokół Ewangelii św. Jana, której jednak nie dokończyliśmy. Na logikę powinniśmy ją kontynuować, ale nigdy nie wiadomo, co też Ksiądz sobie ubzdura.
Na spotkanie ciut się spóźniłam, co było jednak do przewidzenia. Po drodze jeszcze napisałam SMSa do koordynatorki "Rafałków" z zapytaniem co do spotkania prowincji, o którym Wam pisałam. No jakoś mi to nie dawało spokoju. Na schodach prowadzących do salki wspólnotowej nacisnęłam "wyślij" i weszłam do środka.
Ksiądz z Gitarą wygłaszał akurat swoje "Gorzkie Żale" na temat ucięcia w szkole godzin z religii oraz uczestnictwa dzieci w niedzielnej Mszy świętej. Nie wiem, jeżeli myślał, że jako proboszcz zbawi świat od tak, to trochę się przeliczył. Nie od razu Kraków zbudowano. Moje przybycie wywołało ogólne poruszenie, wszak wszyscy wiedzą, że muszę trochę przebyć drogi, aby do nich dotrzeć. Od razu ktoś zrobił mii herbaty, ktoś inny pomógł mi ściągnąć polar, pani H. powiedziała, że mam obok niej usiąść, ksiądz aż na chwilę przerwał swoje wywody... I pomyśleć, że weszłam całkiem spokojnie do środka. Chwilę później zadzwoniła do mnie koordynatorka "Rafałków" z informacjami odnośnie spotkania. Z wrażenia musiałam na chwilę odpocząć.
A tymczasem ksiądz zaczął faktyczne spotkanie, które opierało się na fragmencie Ewangelii św. Jana opowiadającym o komentarzu Jezusa do wygłoszonej wcześniej mowy. Zapowiadał w nim swoje zmartwychwstanie i to, że wielu ludzi, w tym apostołowie, będą dziwić się temu zjawisku. Ostrzegł też apostołów, że wśród nich jest jeden, który go zdradzi, nie wskazując jednak konkretnie na Judasza. A potem sobie omawialiśmy go kolejno, zdanie po zdaniu. To znaczy głównie ksiądz komentował, a myśmy grzecznie słuchali. Chociaż nie powiem, tu i ówdzie wtrąciłam swoje trzy grosze przemyśleń. I tak przez godzinę. Trochę mnie wymęczył intelektualnie, ale to jest takie pozytywne zmęczenie. A na koniec ksiądz w ogóle miał jakiś odruch miłosierdzia, bo jak gdyby nigdy nic wyraził zainteresowanie tym, w jaki sposób wrócę do domu. Jakaś odmiana po ostatnim ciągłym "warczeniu" na mnie. Ale spokojnie, miałam ostatni autobus jadący w moim kierunku i jeszcze trochę czasu do jego odjazdu.
Czyli wychodzi na to, że kolejny rok będziemy zmagać się z Ewangelią wg św. Jana. Też dobrze, według jednego z wykładowców na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego (no dobrze, według mojego ulubionego Księdza który będzie błogosławionym) jest to najbardziej dojrzała, najbardziej teologiczna, ale też najtrudniejsza ze wszystkich Ewangelii. Może interpretacja inna niż podczas kazań i homilii sprawi, że będę ją lepiej rozumieć? Inna sprawa, że tak głupio kończyć omawianie Ewangelii w 1/5 tekstu. Przynajmniej według mnie. Eee, myślę że jakoś to połączę. Najwyżej opuszczę kilka spotkań Kręgu, ale czy coś wielkiego się przez to stanie? Co najwyżej będę ciut z tyłu za wszystkimi. 

piątek, 11 września 2026

2434. Ćwierć wieku od dnia, gdy świat wstrzymał oddech

źródło zdjęcia
Czas szybko leci. Czasami mam wrażenia, że zbyt szybko. Kiedy rano spojrzałam w kalendarz i zdałam sobie sprawę z tego, że minęło 25 lat od zamachów w Stanach Zjednoczonych. Jak wiemy z różnych źródeł, celem trzech z czterech porwanych przez terrorystów z Al-Kaidy samolotów były dwa wieżowce World Trade Center w Nowym Jorku oraz budynek Pentagonu w hrabstwie Arlington w stanie Wirginia. Jaki był cel lotu czwartego z porwanych samolotów do dzisiaj nie udało się w 100% ustalić. Pozostawmy to może tajemnicy, jaką zabrali za sobą znajdujący się na jego pokładzie terroryści.
Kilka miesięcy wcześniej miałam dziwny sen. Mimo, że minęło ćwierć wieku pamiętam go bardzo wyraźnie. Z okien mojego pokoju widać było wieżowiec znajdujący się naprzeciwko mojego bloku. W moim śnie pewnego dosyć pogodnego dnia uderzył w niego samolot. To było absurdalne i mało logiczne, ponieważ nie wiem na jakiej wysokości musiałby on lecieć. Ale może ten szczegół sprawił, że sen ten utkwił mi tak bardzo w pamięci. A potem ten wieżowiec się przewrócił. Też wbrew logice, bo wyglądało to tak, jakby ktoś go "kopnął" i runął nie w głąb siebie, jak wieże, ale dosłownie się wywrócił. Pamiętam ludzi stojących na dachu i wzywających pomocy oraz skaczących z tego dachu. Wyglądało to jak film, ale wtedy, 11 września, owy film zamienił miejsce z realnością.
Dziś, 25 lat później wiem, że to wszystko stało się za wcześnie w moim życiu, że był to kolejny, po śmierci księdza Józefa Tischnera oraz tragedii "Kurska" etap dojrzewania do brutalnej rzeczywistości. Wiem, że zabrało mi to kilka miesięcy dzieciństwa. Potem przez kolejnen miesiące wracały do mnie widziane w telewizji obrazy walących się wież i płonącego budynku Pentagonu. Wracały w rysunkach, nawiązaniach w opowiadaniach. Nawet w zabawach. Aż w końcu mi ta szewska pasja minęła, chociaż pamiętam jak wielkie wrażenie zrobił na mnie film "World Trade Center" z 2006 roku, na który poszliśmy ze znajomymi do kina.
Teraz w zasadzie temat ten tak bardzo do mnie nie wraca. No, może czasami, kiedy w internecie znajdę informacje odnośnie tego dnia. Albo kiedy przypada kolejna rocznica zamachu. Mam świadomość, że od tamtego dnia wiele się zmieniło w podejściu ludzkości do otaczającego świata. Staliśmy się nieufni, ale też bardziej czujni, szczwególnie na początku tego całebgo wariactwa. Wiadomo było, że już nic nie będzie takie, jak wcześnieij. I że sprawdziło się powiedzenie, że człowiek człowiekowi wilkiem.
I wiecie, chyba nie byłabym sobą, gdybym nie wykorzystała tej smutnej i w zasadzie niepotrzebnej rocznicy nie wykorzystała do przeczytania jakiejś książki na ten temat. Tą po lewej wypożyczyłam z Biblioteki Śląskiej, tej po prawej akurat nie było na stanie, ponieważ ktoś ją już wypożyczył, ale będę miała ją na uwadze. Tym bardziej, że czytałam jej fragmenty w internecie, i może nie to, że mi się spodobały, bo myślę, że to nie jest odpowiednie słowo, ale przemówiła do mnie. Jestem ciekawa całości, chociaż objętość może trochę przerażać. Ta po lewej stronie w zasadzie mi się podoba - pokazuje co się działo w wieżach zaraz po udarzenia w nie samolotów. Zawiera bezpośrednie relacje świadków zdarzenia, a dynamika ich opowieści nie zmniejszyła się pomimo upływu czasu. Dobrze się ją czyta, a to jest w sumie ważne dla mnie.
25 lat? A dla mnie to tak, jakby się to działo przed chwilą.

czwartek, 10 września 2026

2433. Niewymierne dziedzictwo

Już chyba zawsze będę chylić czoła przed dziedzictwem kulturowym, jakie pozostawił po sobie Lwów. Myślę, że chyba każdy z nas słyszał słowa piosenki: "Bo gdzie jeszcze ludziom tak dobrze jak tu - tylko we Lwowie". Im bardziej się wgłębiam w historię tego miasta, tym bardziej dostrzegam sens tych prostych słów. To z kolei też nie jest takie trudne - wystarczy przypomnieć, że moja praca licencjacka z pedagogiki dotyczyła treści kazań św. Józefa Bińczewskiego, biskupa Lwowa. W samym mieście też miałam okazję być w 2017 roku. Zrobiło na mnie wrażenie, które jednak przyćmił niesmak związany z samą jego organizacją. Pomimo tego, że miasto od 80 lat nie leży w granicach naszego państwa, to polski duch wieje tam na każdej ulicy i w każdym budynku. 
Z twórczością Beaty Kost miałam już okazję zetknąć się kilka miesięcy temu za sprawą książki "Kobiety ze Lwowa". Jakoś mi wtedy umknęło, że w wirtualnej biblioteczce książek do przeczytania mam inną pozycję tej autorki - "Album lwowski". Postanowiłam i po nią sięgnąć, z powódek przedstawionych powyżej. Szczerze powiedziawszy spodziewałam się czytelniczego spacerku po Lwowie, a tymczasem dostałam kolejną dawkę życiorysów osób związanych z tym miastem. I po raz kolejny się przekonałam, jak wiele cudownych i mądrych ludzi żyło kiedyś we Lwowie. 

Tytuł: "Album lwowski"
Autor: Beata Kost
Wydawnictwo: Most
Warszawa 2016
Liczba stron: 224

Myślę, że nie jest dla nikogo zaskoczeniem stwierdzenie, że w okresie zaborów Lwów był jednym z tych miast, w których Polacy mieli szansę na rozwinięcie swoich horyzontów w różnych aspektach życia. Bo chociaż zamieszkiwali go i Ukraińcy i Żydzi, to jednak wydaje się, że to Polacy najbardziej przyczynili się do rozwoju w nim i kultury i nauki. O wielu takich napędzaczach napisała Beata Kost w swojej książce zatytułowanej "Album lwowski".
Na 224 kartach książki znajdziemy przedstawienie 31 sylwetek ludzi żyjących w XIX oraz na początku XX wieku we Lwowie, którzy w jakimś stopniu wpisali się w historię narodu polskiego. Wśród nich znajdziemy działaczy politycznych, nauczycieli, wynalazców, muzyków, literatów, czy też nauczycieli wszystkich szczebli. Biografie są krótkie, ale treściwe, zawierają wiele ciekawostek na temat przedstawionych postaci. I pokazują, jak piękną historię ma owo galicyjskie miasto.
Czytając "Album lwowski" można bez wychodzenia z domu przenieść się w miejscu i w czasie. Wybór postaci, myślę, że nieprzypadkowy, pokazuje nam przekrój społeczeństwa we Lwowie w XIX wieku. Poszczególne sylwetki zostały ubogacone ilustracjami miejsc z nimi związanymi oraz rycinami z gazet na ich temat. Pomaga to czytelnikowi w wyobrażeniu sobie realiów warunków, w jakich oni żyli i jeszcze większego docenienia wkładu, jakie te osoby wniosły w rozwój polskiej kultury i nauki.

piątek, 28 sierpnia 2026

2423. Bezsilność jest jedną z najgorszych rzeczy, jakie mogą nas spotkać

Wbrew mocno sugerującemu tytułowi ten wpis nie będzie o mojej bezsilności, chociaż i mi zdarza się ją odczuć, nie mówię, że nie. Będzie o bezsilności kilku kobiet mieszkających w małej miejscowości o nazwie Wschowa, gdzieś na zachodzie Polski. Bezsilności do tego stopnia, że decydują się na nieodwracalne kroki. Taką tematykę przedstawia książka Piotra Kościelnego zatytułowana "Bezsilna", której recenzję usłyszałam mniej więcej rok temu w jednej z radiowych stacji. Ponieważ pracuję z dziećmi, z których większość jest z tzw. "trudnych rodzin", temat przemocy rodzinnej nie jest mi jakoś szczególnie obcy czy też obojętny. Zresztą nawet miałam na studiach cały przedmiot poświęcony przemocy w rodzinie tak, aby uwrażliwić nas na ten problem. 

Tytuł: "Bezsilna"
Autor: Piotr Kościelny
Wydawnictwo: Czarna Owca
Warszawa 2025
Liczba stron: 472

Na przemoc ze strony najbliższych narażony jest każdy z nas. Kiedy słyszymy słowo "przemoc" najczęściej myślimy o przemocy fizycznej. Przemoc może być jednak i psychiczna, i ekonomiczna, i nawet seksualna. Bardzo dobrze pokazuje to książka Piotra Kościelnego zatytułowana "Bezsilna".
Akcja powieści rozgrywa się w niewielkiej miejscowości o nazwie Wschowa, gdzie wszyscy wszystkich znają. To właśnie na taką prowincję, wiedziony miłością, przenosi się młody i ambitny policjant, komisarz Tomasz Sokołowski. Wkrótce jego uczucie wygasa, za to w mieście dzieje się tragedia - młoda dziewczyna, Paulina, popełnia rozszerzone samobójstwo, uśmiercając tym samym swoją kilkumiesięczną córeczkę, Dorotkę. Jednocześnie policjanci odkrywają, że w jednym z gospodarstw, w ktkórych miieszka miejscowy przestępca, znajduje się zmaltretowana jego matka, dostają także zgłoszenie o dziwnej śmierci w gospodarstwie rolnym oraz dwóch kradzieżach - w domu oraz w kościele, gdzie znikają pieniądze ze skarbony. Policjanci nie wiedzą, że tym, co połączyło wszystkie te przestępstwa jest bezsilność ofiar. Co takiego podziało się w ich życiu? Dowiemy się z lektury książki.
Książkę przeczytałam jednym tchem, bo jest naprawdę dobrze napisana. Jedyny jej minus polega na niedokończonej sprawie Oktawiana, przez co czytelnik do końca nie wie, czy udało się rozwiązać sprawę kradzieży, czy też nie. Właściwie to tytuł ppowinien brzmieć "Bezsilni", bo z tekstu książki wynika, że temu stanowi ulegali także mężczyźni. Historie ukazane na kartach tak naprawdę mogły przydarzyć się każdemu i wszędzie. Toksyczny bądź niedojrzały partner, psycyhopatyczny syn, dzieciaki, które okłamują rodziców. Warto jednak zawczasu reagować na wszelkie akty przemocy wobec siebie i innych. Niech każda z ukazanych historii będzie dla czytelnika przestrogą przed tym, co może się stać, jeżeli tego nie uczynimy.

wtorek, 18 sierpnia 2026

2417. "Mały przyjaciel", książka przez którą ciążko mi było przebrnąć

Zazwyczaj na wyjazdy zabieram ze sobą jakąś książkę. Nie inaczej było tym razem. Tylko wybór okazał się mało trafiony. Coś mnie podkusiło i spakowałam do plecaka "Małego przyjaciela" Danny Tartt. To jeszcze nie był przypadek. Jako spóźniony prezent urodzinowy (albo imieninowy - jak kto woli) otrzymałam książkę "Szczygieł" tej samej autorki. Ponad 600 stron, które poczytuję w wolnych chwilach będąc na wsi (bo tam ją dostałam). I "Szczygieł" mi się podoba, a na pewno pierwsze 200 przeczytane strony. Zachęcona i fabułą i wakacjami postanowiłam wypożyczyć sobie z biblioteki inny tytuł tej autorki. Wybór padł na "Małego przyjaciela". Pierwszy rozdział był jeszcze do przejścia, ale im daalej w las tym gorzej. Skończyło się na tym, że musiałam się zmuszać, aby przeczytać całość. Dałam jednak radę choć pewne jest, że raczej nie sięgnę po tą powieść drugi raz.
Tytuł: "Mały przyjaciel"
Autor: Danna Tartt
Wydawnictwo: Znak Literanova
Kraków 2016
Ilość stron: 608

Śmierć dziecka zawsze odbija się piętnem na życiu rodziny. Zwłaszcza w momencie, kiedy nie do końca zostały wyjaśnione jej okoliczności. Cierpi na tym cała rodzina. Powyższy opis jest kanwą akcji jednej z książek Danny Tafft - "Mały przyjaciel".
Akcja powieści rozpoczyna się w pewien wieczór. W Ameryce obchodzony był właśnie Dzień Matki. Dziewięcioletni Robin długo nie wracał z podwórka. Późnym wieczorem zostaje znaleziony powieszony na drzewie. Wszyscy podejrzewają samobójstwo, jednak nie zgadza się wiele szczegółów. Po kilkunastu latach tajemnicę jego śmierci próbuje rozwiązać młodsza siostra Robina. Pomaga jej w tym jej rówieśnik z którym razem przemierzają mroczne zakamarki rodzinnego miasteczka.
Mimo zachęcającego tytułu książka okazała się nieco toporna w odbiorze. Słaba spójność wątków akcji sprawiła, że czasami wręcz gubiłam się w całej akcji. Doszło do tego, iż na końcu nie wiedziałam kto tak naprawdę zginą, a kto przeżył, ani tym bardziej nie została rozwiązana zagadka śmierci małego Robina. Ogólnie powieść kończy się dla mnie nijak. Dużo łatwiej byłoby mi samej wymyślić sensowne zakończenie. A może o to chodziło autorce? W każdym razie, nie jest to pozycja, po którą ponownie sięgnę. I to nie ze względu na jej objętość, ale treść.

poniedziałek, 20 lipca 2026

2410. W sieci się czają różne niebezpieczeństwa

Nie wiem czy kojarzycie z youtuba polski kanał z podcastami kryminalnymi zatytułowany "Niebezpieczna sieć". Jego autorka, Monika Prześlakowska, niemal każdy odcinek zaczyna od słów "Dzień dobry, dobry wieczór, w zależności od tego, kiedy się spotykamy". W swoich podcastach Monika porusza sprawy przestępstw, ale tych, które zostały popełnione w sieci, albo za jej pośrednictwem. Nie będę ukrywała, ale wielokrotnie inspirowałam się jej przykładami, kiedy przygotowywałam prelekcje na temat cyberprzemocy dla moich podopiecznych. Pozwalałam sobie jednak tylko na łagodniejsze przykłady, bo niektóre przyprawiają o ciarki na plecach i nie tylko.
O tym, że wyszła książka z niektórymi przywołanymi przez nią historiami, dowiedziałam się z jednego z podcastów. Gdzieś tam z tyłu głowy zaświtało mi, że może dobrze by było ją przeczytać. Choć z drugiej strony nie czułam specjalnie palącej potrzeby jej posiadania. A jednak, zbiegiem okoliczności, jeden jej egzemplarz trafił na moją półkę, i to na wsi, czym w cale nie pogardziłam, a nawet przeczytałam ją przy okazji ostatniego pobytu na niej.
Tytuł: "Niebezpieczna sieć. True crime. Zbrodnie, które zaczęły się w Internecie"
Autor: Monika Prześlakowska
Wydawnictwo: Znak Horyzont 
Liczba stron: 336

O tym, że w sieci internetowej czają się różne niebezpieczeństwa czyhające na jej użytkowników wiadomo nie od dzisiaj. Tak samo, jak o tym, jak mało się o nich mówi i informuje o nich i innych i samych siebie. Tymczasem kolejni oszuści internetowi przemierzają globalną przestrzeń w poszukiwaniu kolejnych swoich ofiar. 
Książka Moniki Prześlakowskiej zatytułowana "Niebezpieczna sieć. True crime. Zbrodnie, które zaczęły się w Internecie" jest zbiorem reportaży opisujących niektóre niebezpieczeństwa, które zostały już popełnione. Jest ona oparta na autentycznych historiach, co może wywoływał dodatkowy szok u czytelnika. Autorka opisała w nich morderstwa, oszustwa, wyłudzenia, szantaż, dręczenie, podszywanie się pod kogoś innego w celu osiągnięcia różnych korzyści materialnych i majątkowych. Większość opisanych przestępstw popełnili dorośli, ale sprawcami kilku z nich są dosłownie dzieci, a nawet... sztuczna inteligencja.
Pozycja ta powinna nam uświadomić, jak wielkim ograniczonym zaufaniem powinniśmy darzyć tych, z którymi kontaktujemy się za pomocą Internetu. Bo Internet to wspaniały wynalazek pozwalający na rozwijanie pasji i zainteresowań oraz zdobywaniu nowych znajomych, także z zagranicy. Jednak niewłaściwie użytkowany może nam przynieść więcej szkody niż pożytku...

czwartek, 25 czerwca 2026

2393. W królewskich tematach...

Mniej więcej tak mogę podsumować dwie ostatnie książki, jakie miałam przyjemność przeczytać. Przeglądając na portalu lubimyczytać.pl natchnęłam się na jakieś zapomniane pozycje sprzed ponad dekady. No dobra, nie jakieś, a noszące konkretne, a nawet nieco intrygujące tytuły - "Skandaliści w koronach. Łotry, rozpustnicy i głupcy na polskim tronie" oraz "Poczet polskich królowych i księżnych". Naprawdę, ani nie kojarzę, abym dodawała je do półki "chcę przeczytać", ani nawet samych tych tytułów. Może one były na jakiejś fali popularności serialu "Korona królów"? W każdym razie - nie znalazły się tam bez przyczyny. A skoro są, to trzeba po nie kiedyś sięgnąć. A skoro trzeba po nie sięgnąć, to wypadałoby iść do biblioteki. Alee zanim udałam się do biblioteki sprawdziłam w internetowym katalogu, czy te pozycje w ogóle są w zasobach bibliotecznych. Były, więc bez zastanowienia wypożyczyłam. Konkretniej, jedną wypożyczyłamm do domu, a drugą przeczytałam w bibliotecznej czytelni. Muszę przyznać, że historyk to ze mnie słaby, ale tet dwie zapomniane pozycje akurat przypadły mi do gustu. 
Tytuł: "Skandaliści w koronach. Łotry, rozpustnicy i głupcy na polskim tronie"
Autor: Andrzej Zieliński 
Wydawnictwo: Pruszyński i S-ka
Warszawa 2013
Liczba stron: 255

Wielu z nas żyje w przekonaniu, że doskonale zna historię naszego kraju, w tym władających nią osób. Przecież tyle miejsca poświęcono im w szkolnych podręcznikach. Co byście jednak powiedzieli gdyby okazało się, że ich życie nie było wcale takie krystaliczne i bohaterskie, jak to przedstawia się na ich kartach? Że mieli swojej wady, a nawet niemałe grzechy. Andrzej Zieliński w prosty sposób odsłania przed czytelnikami to, co zostało owiane tajemnicą przez innych autorów.
"Skandaliści w koronach" to zbiór raczej nieznanych, ale i intrygujących ciekawostek na temat niektórych władców Polski. Nie wszystkich, ale za to sięgających jeszcze przed epokę Mieszka I. Kto z nich był oszustem? Kto nie wylewał za kołnierz? Kto ma na sumieniu największą liczbę ludzkich żyć? Kto korzystał z usług prostytutek? A kto dopuścił się bigamii? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziemy sięgając do niniejszej publikacji.
Jak można się domyśleć, chociażby po tytule książki, znajdują się w niej takie fragmenty biografii polskich królów i książąt, których na próżno szukać w szkolnych podręcznikach. Z jednej strony może to dziwić i szokować, ale z drugiej pokazuje, że także władcy mieli różne swoje grzeszki. Mnie osobiście trochę dziwnie się ją czytało, zwłaszcza w momentach, kiedy autor skakał pomiędzy epokami historycznymi, ale ogólnie myślę, że książka została ciekawie napisana i zainteresuje nawet tych, którzy z historią są na bakier. 
Tytuł: "Poczet polskich królowych i księżnych"
Autor: Jadwiga Mandera, Aniela Tajner
Wydawnictwo: Śląsk Wydawnictwo Naukowe
Katowice 2005
Liczba stron: 313

Niemal każdy władca naszego kraju miał swoją małżonkę, czasami nawet w liczbie większej niż jedna. Zdarzały się nawet królowe Polski, o których wiemy zdecydowanie więcej, niż o tych pierwszych. A jednak wydaje mi się, że kobietom mającym wpływ na tok historii naszego kraju, poświęca się niewiele miejsca. Brak ten próbują wyrównać Jadwiga Mandera oraz Aniela Tajner w swojej publikacji "Poczet polskich królowych i księżnych". Znajdziemy w niej życiorysy oficjalnych żon polskich królów i książąt, zaczynając od żon Mieszka I, a kończąc na Auguście III Sasie (Stanisław August Poniatowski nie miał żony). 
"'Poczet polskich królowych i księżnych" poleciłabym wszystkim tym, którzy chcą lepiej poznać i zrozumieć kobiety mające w większości realny wpływ na rozwój naszego kraju, żon królów i samych królowych. Z lektury tekstu łatwo wywnioskować, które z nich autorki darzą większą, a które mniejszą sympatią. Wszystkie życiorysy zostały przedstawione w sposób zwięzły, a zarazem nie brakuje w nich licznych ciekawostek i nieznanych faktów. Wszystko zostało ułożone w porządku chronologicznym, co ułatwia nawigację w całości. Bardzo spodobał mi się pomysł z akwarelowymi podobiznami opisywanych postaci na początku danej biografii. Dzięki temu można sobie wyobrazić, jak dana władczyni mogła wyglądać.

piątek, 12 czerwca 2026

2386. Literackim spacerkiem po Zagłębiu Dąbrowskim i okolicach

Jakiś czas temu w S-rzu było spotkanie z panem Robertem Szafrańcem, autorem książki, której akcja rozgrywa się właśnie w tym niewielkim miasteczku. Początkowo miałam na nie iść, jednak finalnie nie udało mi się tego dokonać. Trudno, nie pierwsza taka sytuacja i nie ostatnia. Jakoś to przebolałam, chociaż jakiś tam żal był. Nie ma jednak tego złego co by na dobre nie wyszło - sama zapowiedź spotkania zainspirowała mnie do sięgnięcia po pierwszą część powieści zatytułowaną po prostu "Znamię", której akcja poprzedza wydarzenia dziejące się w niewielkim S-rzu. Co prawda w bibliotekach nie była ona dostępna, udało mi się ję jednak ściągnąć w wersji pdf. Po lekturze mam nieco mieszane uczucia, ale ogólne wrażenie jest raczej na plus.
Tytuł: "Znamię"
Autor: Robert Szafraniec
Wydawnictwo: Novae Res
Gdynia 2025
Ilość stron: 388

Czy wyobrażacie sobie sytuację, gdzie jedno zdarzenie z Waszego dzieciństwa wpływa na przebieg Waszego dalszego życia, a Wy nie jesteście tego nawet świadomi? Że macie bliskiego krewnego, ale o nim właściwie nic nie wiecie? I że po latach ten krewny powraca, aby się niejako na Was zemścić? Ciarki przechodzą po plecach. A taka właśnie sytuacja spotkała Patrycję, główną bohaterki książki "Znamię",
Patrycja to młoda i ambitna nauczycielka w jednej z szkół podstawowych w Zagłębiu Dąbrowskim. W chwili rozpoczęcia się akcji książki jest wychowawczynią klasy czwartej. Pewnego dnia wraz z swoimi uczniami wybiera się na wycieczkę do zamku w Będzinie. Przyjemność zmienia się w koszmar: w lochach wycieczka natrafia na ciało, w dodatku znika jedna z podopiecznych Patrycji, mała Zosia. Kobieta czuje, że za tymi zdarzeniami kryje się coś więcej, zwłaszcza, że ktoś zastawia tajemnicze znaki, takie jak charakterystyczna muzyka i napisy "Pati". W śledztwo zostaje zaangażowany młody policjant, Mikołaj Zdenek. Z czasem porwana dziewczynka zostaje odnaleziona, za to co chwila ujawniają się nowe rytuarne morderstwa których schemat jest podobny. Krok po kroku Patrycja i Mikołaj zaczynają łączyć ze sobą pewne fakty i szukać rozwiązania zagadki w przeszłości kobiety.
Muszę przyznać, że zupełnie inny jest odbiór treści książki w przypadku, kiedy czytelnik zna miejsca, w których dzieje się jej akcja. Podobnie jak w czasie lektury książek Zbigniewa Białasa, które przeczytałam w maju i czerwcu 2019 roku, także i teraz jestem w stanie wyobrazić sobie niektóre obiekty, w których dzieje się akcja. Będzińskie osiedle Warpie, zamek w tamtym mieście, słynną "nerkę Gierka", "Superjednostka" w Katowicach czy też krąg taneczny w dąbrowskim Parku Zielona w zasadzie dosyć dobrze znam. A właśnie na ich tle dzieją się niektóre wydarzenia w książce. Z drugiej strony niektóre sceny są w niej umieszczone chyba na siłę, bo niewiele wnoszą do akcji powieści. Mimo to całość czytało mi się z zapartym tchem i z sentymentem. W dodatku zakończenie jak dla mnie było raczej nieprzewidywalne, co wzmogło mój zachwyt nad całością.

Po lekturze zaś zapragnęłam zobaczyć zamek w Będzinie. Wiem, że kiedy byłam w klasie czwartej to była na niego wycieczka, ale ja akurat byłam wtedy chora i nie mogłam w niej uczestniczyć. Może warto nadrobić tą zaległość?

poniedziałek, 8 czerwca 2026

2383. Lwów miał jednak kobiecą twarz

Czy u Was też zaczął się sezon upałowy? Bo mogę chyba przyznać, że u mnie on już wystartował. Gorąco, parno, duszno. W domu, jeżeli w nim przebywam, to mam bez przerwy otwarte okna. W szkole i świetlicy środowiskowej już nie mogę sobie na to pozwolić i kisimy się w zamkniętym pomieszczeniu. No, chyba że wychodzimy poza mury budynku. Ale nie wychodzimy tak często, jak byśmy mogli, niestety. Z drugiej strony bardziej się boję o moją Pusię, która musi jakoś przetrwać ten ciężki czas, niż o samą siebie. Pociesza mnie to, że lato trwa tylko trzy miesiące, bo takie temperatury zdecydowanie są nie dla mnie. I dla Pusi też nie.
Właśnie skończyłam czytać książkę Beaty Kost zatytułowaną "Kobiety ze Lwowa". Myślę, że już po samym tytule można wywnioskować według jakiej tematyki będzie ona oscylować. Tak, tak, dobrze sądzicie - o kobietach, które żyły i działały we Lwowie. Ściślej mówiąc - o Polkach, bo przecież kobiety mogły być różnej narodowości. Z pozoru dość pokaźna książka okazała się miłą lekturą i na poranne podróże autobusem do S-rza, i na ciepłe majowo-czerwcowe wieczory spędzane poza dusznym mieszkaniem.
Tytuł: "Kobiety ze Lwowa"
Autor: Beata Kost
Wydawnictwo: Marginesy
Warszawa 2017
Ilość stron: 400

O Lwowie można powiedzieć wiele wspaniałych rzeczy: że posiada wiele pięknych zabytków, że był kolebką polskiej inteligencji przed wybuchem II wojny światowej, że chlubi się wieloma wybitnymi postaciami, które zapisały się na kartach historii Polski oraz świata. Wśród nich każdy chyba słyszał o pisarzu Kornelu Makuszyńskim, matematyku Stefanie Banachu, czy też malarzu Arturze Grottgerze. Ale czy były jakieś wybitne kobiety związane z tym miastem?
Okazuje się, że tak. I to nie jedna na przestrzeni wieków. Autorka w swojej książce przybliża nam życiorysy aż 34 niewiast, które w jakiś sposób wpisały się w burzliwą historię miasta. Wśród nich znalazły się kronikarki, muzy, uczestniczki powstań, kochanki, pisarki, aktorki, a także pierwsze damy. Każda z nich żyła na miarę swoich czasów, wnosząc nieco pikanterii i urozmaicenia w życie Lwowa. Autorka zadbała, aby w każdym biogramie znalazły się ciekawostki i coś, co ukaże wyjątkowość przybliżanej sylwetki na tle toczącej się historii. Dzięki temu książka stała się ciekawa i łatwa w odbiorze przez czytelnika.
Kobiety na przestrzeni lat były raczej niedoceniane i stawiane dużo niżej od mężczyzn, chociaż niejednokrotnie ich zasługi są na równym poziomie, a nawet wyższym. Dobrze, że powstają tego typu książki, ponieważ dają one szansę na oddanie im należytego hołdu.

Ogólnie czytając kolejne sylwetki tych wspaniałych kobiet miałam żywo przed oczami moją wizytę w tym pięknym mieście w maju 2017 roku w ramach moich ówczesnych studiów na turystyce religijnej. Cóż tu dużo pisać: piękne miejsce z bogatą historią, gdzie na każdym rogu czuć było powiew polskiego ducha. Trochę przykro, że został nam on odebrany. I przykro, że teraz znajduje się pod ostrzałem rosyjskich pocisków. Ale może kiedyś zostanie nam on oddany. Tylko w jakim będzie wtedy stanie...?

sobota, 14 marca 2026

2335. Matematyka do polubienia

Matematycznie się zrobiło wśród moich młodych znajomych, a to za sprawą matury, do której podejdą już za półtora miesiąca. Kubulec (mój najstarszy chrześniak), Maksym, Benek i Kropka. Cała czwórka to uczniowie technikum. Tak się jakoś złożyło. U jednych jest stresik, inni podchodzą do tego na luzie, w myśl zasady, że i tak mają już zawód technika, więc to jest plus nad uczęszczaniem do liceum, które oprócz wiedzy nie daje żadnego zawodowego doświadczenia. Proporcje są równe 50:50. 
Nie zmienia to faktu, że zarówno jedna, jak i druga strona może liczyć na moją pomoc w przygotowaniu do matury z tego przedmiotu. Teoretycznie niezdana przez pięć lat matura z matematyki Młodszej trochę podcięła mi skrzydła, ale w końcu uznałam, że nic bym nie wskórała z jej nastawieniem do życia i nauki. Z pustego i Salomon nie naleje, a swoją awersją i niechęcią przebiła chyba samego Maksyma. Nie to, żeby chłopak pokochał matmę, czy został jej mistrzem, leci na trójkach, ale wywalczonych, znalazł jednak sens jej istnienia. Zajęło mu to dziesięć lat, ale można uznać to za malutki sukcesik. Z Kropką i Beniem nie ma problemów, Kubulec powiedział, że podchodzi, a jak mu się nie uda, to świat się nie zawali. Nie każdy musi mieć maturę. Jest dobry w informatyce i sporcie, poradzi sobie w razie "porażki".
Podczas spotkań staram się im tłumaczyć, że matematyka to nie tylko duża ilość przykładów, które trzeba przerobić, aby ją zrozumieć. To znaczy, to też jest ważne, ale wydaje mi się, że w przypadku sporej ilości uczniów dużo przydatniejsze jest pokazanie im zastosowania ich w codziennym życiu. Kiedy Maksym i Benio byli młodsi, korzystałam z pomocy książki wydanej przez mBank pod tytułem "Matematyka jest wszędzie" (o której pisałam >>tutaj<<). Aktualnie głównie przerabiam ją po raz enty ze Słowiczkiem. I chyba tutaj nie wzniesiemy się o level wyżej, chociaż za kilka lat skończy on swoją edukację. Przykłady z książki wykorzystuję też będąc na zastępstwie w młodszych klasach podstawówki. Bo kto powiedział, że muszę się ściśle trzymać podręczników? 
Za to szukając inspiracji do pracy ze wspomnianą czwórką, a zwłaszcza z Maksymem, sięgnęłam po książkę, która oczarowała mnie swoją niebanalnością, a zarazem nie infantylnym podejściem do tematu od pierwszego zdania - "Pi razy drzwi, czyli dziwne przypadki matematyki". Wypożyczyłam ją z biblioteki, ale zastanawiam się, czy nie kupić sobie jej na własność.
Tytuł: "PI razy drzwi, czyli dziwne przypadki matematyki"
Autor: Mickael Luanay
Wydawnictwo: Feeria Science
Łódź 2017
Ilość stron: 304

Nie wszyscy lubią matematykę. A jednak umiejętność liczenia okazuje się bardzo przydatna w codziennym życiu. I jedno, i drugie nie ulega wątpliwości. Czy można przekonać się do matematyki będąc humanistą albo nie mając do niej głowy? Myślę, że tak. A pomocna w tym może okazać się lektura książki "PI razy drzwi, czyli dziwne przypadki matematyki" autorstwa Mickaela Luanay'a.
Wiem, że wiele osób może się skrzywić na sam jej tytuł. Bo niejednemu z nas matematyka kojarzy się z czymś nudnym i niemożliwym do ogarnięcia. I jeszcze te tytuły zawartych w niej rozdziałów, takie jak np.: "Nieuświadomiona matematyka", "Wstęp tylko dla geometrów", "Potęga trójkątów", czy też "Zmierzyć przyszłość". Sami przyznajcie, nie zachęca do wgłębiania się w ich treść. A jednak każdy z rozdziałów jest niesamowitą wycieczką w przeszłość, gdzie zapoznaje się z rozwojem matematyki nie za pomocą liczb, ale ciekawostek i "spotkań" z wybitnymi matematykami z różnych epok, a także w przyszłość, podczas której prognozowany jest dalszy rozwój tej dziedziny nauki. W rozdziałach znajdziemy też liczne graficzne przykłady przedstawianych treści, co jeszcze bardziej ułatwia jej odbiór.
Długo zastanawiałam się, czy jest coś, co mogłabym zarzucić tej pozycji. I przyznam, że chyba nie ma nic. Wszystko zostało opisane łatwym, przejrzystym językiem i opatrzone prostymi, ale trafnymi ilustracjami. Logiczny układ rozdziałów, zastosowany według chronologii ustanowienia różnych matematycznych reguł, ułatwia w niej nawigację. W książce znalazłam też wiele powiązań z innymi dziedzinami nauki i wiedzy, w tym tak nieoczywiste, jak z teologią. Pytacie jak to możliwe? O Szymonie z Cyreny myślę, że każdy słyszał. A o Eratostenesie z Cyreny (tej samej, sprawdzałam w różnych źródłach), który jako pierwszy dokładne zmierzył obwód Ziemi? Nie sądzę. Zresztą w książce znajduje się wiele takich ciekawostek, które z dużym prawdopodobieństwem zaciekawią "typowego humanistę" pokazując, że matematyka, podobnie jak lingwistyka (albo filologia) są wszędzie. Może nie od razu sprawią, że pokocha się matematykę, ale pokażą w jak wielu codziennych sytuacjach mamy z nią styczność, to zaś może sprawić, że chociaż trochę ją polubimy i zaakceptujemy. Zresztą nawet podczas jej lektury tak sobie pomyślałam, że nie zaszkodziłoby, gdyby w podręcznikach obok masy ćwiczeń pojawiły się i tego typu przykłady. Może "oczarowałyby" one złe zdanie o Królowej Nauk?

W "PI razy drzwi" znalazłam też ciekawy wiersz autorstwa Andrzeja Cwojdzińskiego pomagający zapamiętać kilkanaście kolejnych cyfr z liczby PI:

Kuć (3) i (1) orać (4) w (1) dzień (5) zawzięcie (9),
Bo (2) plonów (6) niema* (5) bez (3) trudu (5)!
Złocisty (8) szczęścia (9) okręcie (7),
Kołyszesz (9)...
Kuć(3)!
My (2) nie (3) czekajmy(8) cudu (4),
Robota (6) to (2) potęga (6) ludu (4) !

I jeszcze jedna ciekawostka - jak wiemy, liczba PI jest nieskończona. Istnieje ogromne prawdopodobieństwo, że wśród sekwencji kolejnych liczb znajdziemy... naszą datę urodzenia. W książce przeczytałam, że robiono już takie testy za pomocą komputerów i za każdym razem maszyna znajdowała szukaną sekwencję liczb (w moim przypadku byłoby to 26091990). Wpadlibyście na to? Tego raczej nie uczą w szkołach.

A w ogóle liczbę PI nazywa się też "ludolfiną". Nazwa ta pochodzi od niemiecko-holenderskiego matematyka - Ludolpha van Ceulena, który na przełomie XVI i XVII wieku obliczył jej wartość z dokładnością do 35 miejsc po przecinku.

* według zasad gramatycznych z 1930 roku, kiedy powstał ten wiersz, "nie ma" pisało się razem

sobota, 28 lutego 2026

2329. Czas wracać do pracy i wielkopostny dzień skupienia LSO

Tegoroczne ferie, w moim przypadku trochę przedłużone, powoli dobiegają do końca. Od poniedziałku dzieciaki wracają do szkoły, a ja - do pracy. Dość już tego dobrego, skończyła się laba, zaczynają obowiązki. Ludzie wielokrotnie pytają mnie, czy lubię moją pracę, czy nie mam jej dosyć. Hm..., jeżeli miałabym dosyć po kilku miesiącach od zaczęcia pracy w szkole, dla mnie byłoby to oznaką, że nie jest to moja droga, że źle wybrałam, że po kilku latach spędzonych w Oratorium źle rozeznałam moje "powołanie". Nie będę ukrywała że jest zawsze łatwo i przyjemnie, bo nie jest. Jednak jeszcze żadne dziecko nie zaszło mi tak bardzo za skórę, czy to w szkole, czy na świetlicy, żebym miała ochotę rzucić pracę i iść inną drogą. Czyżby wcześniejsze doświadczenie mnie zahartowało? Mam taką nadzieję.
Chociaż nie było mnie blisko miesiąc ani w szkole, ani na świetlicy środowiskowej, starałam się być na bieżąco z tym, co się działo w jednej i w drugiej placówce. Katecheci w szkole już proszą mnie o pomoc w przeprowadzeniu szkolnego etapu Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy Religijnej oraz akademii z okazji świąt wielkanocnych. Napisałam też kilka programów, z czego jestem zadowolona. Nie, nie dumna, ale zadowolona. Jeden dotyczy strachu i opiera się na autobiograficznej książce Joanny Porazińskiej, "Asiunia", a drugi straty i oparty został na książce Barbary Kosmowskiej zatytułowanej "Dziewczynka z parku". Będę chciała pilotażowo wypróbować je podczas sobotnich zajęć w Oratorium w S-cu, ale to chyba najwcześniej za dwa tygodnie. Ogólnie polecam obydwie książki, bo chociaż są napisane z myślą o dzieciach, to przekazują wiele mądrych myśli, z których mogą skorzystać również dorośli.
Za tydzień jadę do Wadowic na spotkanie "Rafałków". Rozważania Drogi Krzyżowej z Aniołem Stróżem w tle już się pisze. To nie jest pierwsza Droga Krzyżowa mojego autorstwa, ale tym razem czuję szczególną odpowiedzialność za to, co wyjdzie spod mojej klawiatury. A i sama tematyka, chociaż wydaje się pozornie prosta, tak naprawdę taka nie jest. Zdecydowałam się jednak nią podjąć, w trudnych chwilach licząc na wsparcie mojego osobistego Anioła Stróża. Nie tracę więc nadziei, bo nawet jeżeli nie podołam temu to zawsze będzie to kolejne doświadczenie w moim życiu.
Jeżeli mówimy o doświadczeniach, to dzisiaj w diecezji mieliśmy wielkopostny dzień skupienia dla członków Liturgicznej Służby Ołtarza. Dla mnie był to debiut na zasadzie "Chcesz Lolku, czujesz się wystarczająco na siłach, to jedź. W końcu dzwonisz dzwoneczkami i przygotowujesz ołtarz przed Mszą świętą. Ja Cię nie będę zatrzymywać". No to pojechałam. Trema była, jednak serdeczne powitanie przez diecezjalnego duszpasterza Liturgicznej Służby Liturgicznej, z którym nota bene byłam na Światowych Dniach Młodzieży w Panamie, nieco mnie ośmieliła. Po chwili, już w komeżce, siedziałam w ławce w bazylice katedralnej Najświętszej Maryi Panny w Sosnowcu.
Na spotkaniu było niewielu członków Liturgicznej Służby Ołtarza. Podejrzewam, że bez problemu można by ich policzyć na palcach, i nie byłoby to przesadą. Podejrzewam, że na taki stan rzeczy złożyło się to, że bądź co bądź mamy jeszcze ferie w naszym województwie, a dodatkowo w tym samym czasie wiele księży było na swoim dniu skupienia. Jednak, jak to stwierdził ksiądz Łukasz, przybyła prawdziwa śmietanka naszej diecezji. Śmietanka, nie śmietanka, ja tam się cieszyłam, że mogłam być częścią tej śmietanki...
W tym roku prelegentem był ojciec Tobiasz, znany też jako Jakub Strzelecki. Zanim poszedł do seminarium był aktorem po szkole aktorskiej. Można go było zobaczyć w takich produkcjach, jak: "M jak miłość", "Samo życie", czy też "Miasto z morza". Niestety, z żadnego z nich go nie kojarzę. Pochodzi z Żywca, z religijnej rodziny. Około 2011 roku poczuł, że aktorstwo nie jest jego życiowym powołaniem, a życie poświęcone Bogu. Postanowił "przekwalifikować się" na zakonnika. Wstąpił do zakonu bernardynów (franciszkanów), dziś posługuje w Leżajsku, na wschodzie Polski.
Podczas swojej konferencji brat Tobiasz nie tylko podzielił się z nami historią swojego powołania i drogi do Boga, jaką przyszło mu przejść, ale też uświadomił, że nie trzeba być kimś nieskazitelnym, aby być ważnym w oczach Boga, a przede wszystkim, aby była mu powierzona jakaś misja. Powołał się tutaj na takie postacie ze Starego Testamentu, jak Adam (który wykazał nieposłuszeństwo wobec prośby Boga), Kain (który zabił z zazdrości Abla), Noe (który się upił winem), Abraham (który chociażby dwa razy sprzedał swoją żonę), Jakub (który o mało nie pozabijał się z Ezawem), czy też Mojżesz (który nie dość, że zabił Egipcjanina, to jeszcze miał wadę wymowy). Nikt z nich nie był idealny, mieli swoje wady, takie jak my, ale przez to nie stali się wyklęci w oczach Boga. Bo każdy z nich jednak kochał Boga i ufał mu.
Centralnym punktem Dnia Skupienia była Msza święta koncelebrowana przez przybyłych księży. Pomimo niewielkiej ilości uczestników miała ona uroczysty charakter. W krótkim kazaniu kaznodzieja przypomniał nam, że Bóg nie jest egzekutorem nakazów i zakazów, za jakie często bierzemy chociażby dekalog, ale chce być bardziej drogowskazem w naszym życiu.
Myślę, że taki dzień skupienia na początku Wielkiego Postu, a nawet w trakcie jego trwania, jest doskonałą okazją do tego, aby jeszcze raz na chwilę zatrzymać się i przemyśleć wiele spraw w swoim życiu. A takie konferencje są jak najbardziej ku temu pomocne i przydatne.
Jutro zaczynają się trzydniowe rekolekcje w DA w Katowicach. Planuję na nie wbić, bo może być ciekawie.

czwartek, 19 lutego 2026

2325. Strach się bać!

Zastanawiam się, czy nadrobię zaległości czytelnicze, jakie mi się nagromadziły przez ostatnie dni w blogosferze. Pewnie będzie trudno, bo niesamowite osłabienie w dalszym ciągu daje mi się we znaki, ale będę próbować. Z jednej strony czuję się trochę nie fair wobec Was, a z drugiej uważam, że nie ma nic bardziej niesprawiedliwego dla bloggerów, niż jednych bez przerwy faworyzować komentarzami, a wobec innych mieć wymówkę, że nie ma się czasu. Wolę "nie mieć czasu" dla wszystkich, a nie tylko dla wybranych.
Wybaczcie, to nie tak miało wyglądać. Wraz z nadejściem ferii miałam mieć więcej czasu na blogi (ale oczywiście w ramach rozsądku), a wyszło jak wyszło. Chociaż nie, wcześniej miałam jechać na obóz zimowy z klubem sportowym. Wiem, że w moim aktualnym stanie nie na wiele by się to zdało i raczej by mnie ten wyjazd nie ucieszył, a jednak z tyłu głowy jest ten żal, ta tęsknota za poszusowaniem na nartach. 
Mimo wszelkiego osłabienia udało mi się ostatnio przeczytać "Wojnę światów" Herberta George'a Wellsa. Pamiętam jak prawie dwadzieścia lat temu na lekcji Wiedzy o Społeczeństwie profesor opowiadał nam o fenomenie słuchowiska radiowego z 1938 roku opartego na powieści. Wiele słuchaczy zgromadzonych przy radioodbiorniku było przekonanych, że spiker na żywo relacjonuje atak Marsjan na planetę Ziemię. Wtedy być może mnie to dziwiło, być może śmieszyło. Tego już nie pamiętam. Jednak ta jego opowieść wbiła się w moją głowę i siedziała aż do teraz. Jednak po przeczytaniu całości zaczynam rozumieć te wszystkie obawy słuchaczy, a nawet wyczuwać strach, jaki im towarzyszył.

Tytuł: "Wojna światów"
Autor: Herbert George Wells
Wydawnictwo: Vesper
Czerwonak 2018
Ilość stron: 214

Życie pozaziemskie to jeden z tych tematów, na które człowiek ma dużo wyobrażeń, ale tak naprawdę niewiele o nim wie. Niby zostały wysłane sondy kosmiczne, ale czy znajdą one realne ślady życia pozaziemskiego, tego nikt nie wie. Zostaje nam tylko nasza ludzka wyobraźnia. Jedną z najbardziej znanych wizji jest ta zaprezentowana przez Herberta George Wellsa w "Wojnie światów". To na motywach tej powieści w latach 30 XX wieku powstało słynne słuchowisko, które wywołało panikę wśród wielu Amerykanów.
Pewnego dnia nieopodal Londyny ląduje dziwny cylinder. Dwóch dziennikarzy postanawia sprawdzić, co to jest. Na miejscu zostają oni unicestwieni przez tajemnicze istoty. Dzieje się to na oczach nieznanego z imienia i nazwiska narratora, zamieszkujący położone nieopodal Woking. Niemal od razu daje się wyczuć, że przybysze są wrogo nastawieni do Ziemian i robią wszystko, żeby zniszczyć życie na Ziemi. Narrator wraz z żoną i innymi mieszkańcami miasteczka postanawia uciec, co wcale nie jest takie łatwe. Tymczasem rozpoczyna się zagłada znanego dotychczas świata.
Książka została dosyć ciekawie przetłumaczona na język polski. Czyta się ją jednym tchem. Dotąd specjalnie nie interesowały mnie książki z dziedziny SF, tą jednak przeczytałam z prawdziwą ciekawością i zainteresowaniem. Dodatkowym atutem są grafiki ilustrujące treść pozycji. Ich autor zastosował interesujący zabieg naszkicowania ich niczym ołówkiem. Z jednej strony nadaje to grozy całości, a z drugiej wprowadza czytelnika w mroczną opowieść napaści Marsjan na Ziemian. Zachwyciła mnie jego wizja wyglądu marsjańskich pojazdów i maszyn, sama lepiej bym tego nie wymyśliła. Ogólnie jestem zadowolona z przeczytania tej pozycji. A dodatkowo po trochu zaczynam rozumieć tą panikę, która wybuchła, kiedy w radio pojawiło się słuchowisko oparte na tej książce.

Za książkę dziękuję Lidzi z misiowego zakątka

niedziela, 1 lutego 2026

2318. Gdy Pan Bóg ma inne plany od naszych...

Okolice 2 lutego, tradycyjnie wspomnienie Matki Bożej Gromnicznej albo Ofiarowania Pańskiego, to też we wspólnocie Wiara i Światło Święto Światła. Wydarzenie to ma charakter międzynarodowy, co oznacza, że świętują je wszystkie (teoretycznie) wspólnoty na całym świecie, choć każda na swój sposób. Myślę, że ta data nie jest przypadkowa - jednym z symboli ruchu jest zapalona świeca, co nawiązuje do drugiego członu nazwy ruchu: "Światło". A cóż bardziej może kojarzyć się ze światłem niż gruba, zapalona świeca typu gromnica? To ją zapala się na początku każdego spotkania i płonie przez cały czas jego trwania, przypominając wszystkim zgromadzonym, że nie tylko Bóg jest takim światłem w naszej drodze ku wieczności, ale też każdy z nas może być takim światłem dla drugiego człowieka. W Polsce w Prowincji Południowej jest to tradycyjnie jedno z dwóch spotkań w ciągu roku wszystkich zrzeszonych w niej wspólnot z tego terenu. 
Oczywiście udział w spotkaniach nie jest obowiązkowy, ale jest to bardzo dobra okazja nie tylko do rozrywki, ale też do integracji i wzajemnego wymienienia się doświadczeniami. Bo to nie jest tak, że każda wspólnota siedzi osobno we własnym towarzystwie. Są takie chwile podczas spotkań, np. podczas posiłków, kiedy spokojnie można porozmawiać z innymi. 
Świece - jeden z symboli ruchu, 
przywiezione przez wspólnoty
uczestniczące w spotkaniu
W zeszłym roku bezczelnie pojechałam, nie będąc zrzeszona w żadnej z grup, na doroczną pielgrzymkę prowincji, tym razem do Rychwałdu. Znacie taką piosenkę "Rzeki przepłynąłem, góry pokonałem, wielkim lasem szedłem, noce nie przespałem"? To trochę odzwierciedlenie mojej podróży do celu. Co prawda rzek nie przepłynęłam, ale z 2 mostki przeszłam. A reszta mniej więcej się zgadza. Trochę się obawiałam reakcji Księdza Niosącego Światło, który też tam był, no że się zdenerwuje. Nawet jeżeli tak się stało, to nie dał tego po sobie poznać. Wręcz zrobił ze mnie "bohatera" zapraszając do wspólnoty, z którą był związany od lat.
Z Świętem Światła miało być dużo prościej. Jestem już oficjalnym członkiem wspólnoty. Co ja mówię - dwóch wspólnot. Czy tak jakiś inny członek może o sobie to samo powiedzieć? O szczegółach tegorocznego spotkania najpierw dowiedziałam się od wspólnoty z W-c, potem od J-na. Obydwie stwierdziły, że mam z nimi wystąpić, chociaż nie wiedzą, że jestem tu i tu. Dotychczas spotkania te odbywały się w Łańcucie, w tym roku przeniesiono je do Libiąża. Koordynatorzy grupy z J-na, mieszkający w tym samym mieście co ja, obiecali, że zawiozą mnie na miejsce, a potem odwiozą do domu, żebym nie musiała tułać się autobusami, chociaż wiedzą, że to dla mnie nie jest problemem. Żyć nie umierać. Dla "Rafałków" miał to być debiut na styczniowym spotkaniu, tak samo jak dla mnie. Wszystko miało się odbywać w anielskiej tematyce. Mowa tutaj przede wszystkim o części artystycznej. Z "Dominkami-bis" mieliśmy zaśpiewać kilka kolęd, z "Rafałkami" - przedstawić krótką scenkę o poszukiwaniu zagubionych przez anioły. Nawet miałam przygotowane "anielskie" przebranie.
Cieszyłam się na ten wyjazd. Myślę, że dzięki niemu skierowałam chociaż na chwilę myśli na inne, bardziej przyjazne tory. Tym bardziej, że bardzo lubię wszelkie występy. Wszak kiedyś grałam w szkolnym teatrze amatorskim, przez lata śpiewałam w parafialnej scholi. Co prawda nigdy nie miałam solówek, ale to nic, zespołowy występ też dawał mi dużo radości i satysfakcji.
A jednak nie pojechałam. Myślę sobie, że na ten dzień Pan Bóg miał dla mnie zupełnie inny plan. A może po raz kolejny chciał mi dać lekcję pokory, że nie zawsze musi być tak, jak ja chcę. O tym, że będę miała zabieg (właściwie to urastający do rangi operacji, bo to co standardowo robi się w znieczuleniu miejscowym, mnie musiano zrobić w ogólnym) tydzień przed Świętem Światła wiedziałam już w grudniu. Teoretycznie prosty zabieg, jednak z możliwymi powikłaniami. Przez pierwszych kilka dni było w porządku, co mnie bardzo cieszyło. Przyszedł czwartek i zaczęłam niesamowicie źle się czuć. Nie pamiętam, kiedy ostatnio miałam aż taką "karuzelę". Niby w piątek było lepiej, ale nie chciałam ryzykować. Bo co by było, gdyby wszystko to powtórzyło się w sobotę na wyjeździe? Leki by pomogły, albo i nie. I co wtedy? Z bólem serca powiadomiłam obydwie wspólnoty, że jednak nie jadę. Kazałam im się jednak dobrze bawić. I tak myślę, że było, patrząc na zdjęcia z części artystycznej.
Dominki - Bis
Rafałki
Oczywiście koordynatorzy obydwóch wspólnot życzyło mi szybkiego powrotu do zdrowia. W końcu jak wspólnota, to wspólnota. Co prawda wczoraj nawet dobrze się czułam, ale tego nie mogłam przewidzieć. A i rozsądek czasami bierze górę nad pragnieniami.
Ale, ale... Skoro to miał być dzień przeżyty w anielskich klimatach niewiele stało na przeszkodzie, aby tak się stało. Musiałam tylko nieco zmodyfikować formę spędzenia go w ten sposób i przystosować ją do moich możliwości. Udało mi się to zrobić na trzy sposoby:
Raz - skoro miał być anielski dzień, to pomyślałam, że warto by było, gdybym obejrzała jakiś tematyczny film. W czasach, kiedy studiowałam pracę socjalną na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II, na jednym z wykładów ówczesna dyrektor kierunku opowiadała nam o filmie "Jestem Gabriel". Zachęciła mnie wtedy do obejrzenia go, ale jakoś dotąd nie nadarzyła się ku temu okazja. Tak sobie jednak wczoraj pomyślałam, że skoro miał być anielski i mogę go zrobić na własnych zasadach, to może warto wreszcie obejrzeć ten film. Na spotkaniu podczas Mszy inauguracyjnej było kazanie. Może to trochę dziwne, ale seans filmowy potraktowałam właśnie jako takie kazanie.
Akcja filmu toczy się w miasteczku Promise w Teksasie. Ellen rodzi dziecko, niestety umiera ono tuż po przyjściu na świat, zaś kobieta dowiaduje się, że nigdy już nie będzie miała dzieci. Mija dziesięć lat, miasteczko uchodzi za przeklęte, nic nikomu się w nim nie udawało. Pewnego dnia Ellen wraz z mężem Joe wracali z jednodniowego wyjazdu za Promise. Po drodze o mało nie potrącają małego, uroczego chłopca w białym ubraniu, niosącego jedynie matę na ramieniu. Nie wiedzą, że jest to wysłannik z Nieba w celu odmienienia życia mieszkańców miejscowości. Sam chłopiec niewiele o sobie mówi, jednak wraz z pojawieniem się Geita w Promise zaczynają dziać się niewytłumaczalne rzeczy - po miesiącach suszy zaczyna padać deszcz, zmarli ożywają, chorzy zdrowieją. Wszyscy stają się dla siebie milsi i po prostu lepsi. Chłopiec pokazuje też wszystkim, jak wielką moc ma szczera modlitwa. Ludzie są zachwyceni Geitem, jedynie szeryf za wszelką cenę chce poznać, kim tak naprawdę jest Geite. Piękny, ale nie infantylny film pokazujący, jak niewiele potrzeba człowiekowi, aby był dobry dla innych, a przez to lepszy i bardziej szczęśliwy.
Dwa - skończyłam czytać jedną z książek Doroty Terakowskiej - "Tam, gdzie spadają Anioły". To tak, jakbym uczestniczyła w prezentacji poszczególnych grup przybyłych na spotkanie. Jest to moje drugie spotkanie z twórczością tej pisarki. Kilka lat temu przeczytałam jej "Poczwarkę" opowiadającą o życiu rodziny, w której pojawia się dziecko z zespołem Downa. Temat mi bliski, chociaż chyba w mojej rodzinie nie było takiego przypadku. Ale wielu moich znajomych zmaga się z tym problemem. Książka nawet mi się podobała, była bardzo realistycznie napisana (więcej o mojej opinii o książce możecie przeczytać >>tutaj<<). Mimo to dotąd nie miałam okazji sięgnąć po inną pozycję tej autorki. Z drugiej strony, skoro w WiŚ mamy rok anielski, to uznałam to za dobry pretekst do wypożyczenia i przeczytania wspomnianej książki.
Tytuł: "Tam, gdzie spadają Anioły"
Autor: Dorota Terakowska
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Kraków 1999
Ilość stron: 256

Wierzymy w to, że każdy z nas ma swojego Anioła Stróża, który nas nie opuści do końca życia, a może i dłużej. Co by się jednak stało, gdyby się okazało, że nasz Anioł został od nas "oderwany" i błąka się gdzieś po ziemi. Czy mielibyśmy odwagę wyruszyć w podróż na wzór małej Ewy, głównej bohaterki książki Doroty Terakowskiej "Tam, gdzie spadają Anioły" w poszukiwaniu utraconego skarbu.
Pewnego dnia w niebiosach odbyła się nierówna walka pomiędzy Aniołem Dobra, a Aniołem Zła. Niestety, tym razem Anioł Zła wygrał strącając swojego przeciwnika nie do piekieł, ale na ziemię. Nikt, oprócz samego Anioła Dobra, nie wiedział, że tak naprawdę Anioł ten ma być Aniołem Stróżem nienarodzonej jeszcze Ewy. Dziewczynka od dnia urodzin ma wyjątkowego pecha. Kiedy pewnego dnia słyszy żartobliwą uwagę, że pewnie zgubiła swojego Anioła Stróża, postanawia go odnaleźć. Wyrusza w świat, ale tak naprawdę jest to wędrówka w głąb sumienia spotkanych ludzi. Bo tylko ci o szczerym i prostym sercu mogą być "upadłymi Aniołami".
Czy książka podobała mi się? Myślę, że tak. Dorota Terakowska w ciekawy sposób przedstawiła kwestię posiadania przez wszystkich swojego Anioła Stróża. Co prawda to raczej niemożliwe, aby go gdzieś po drodze zgubić, aczkolwiek motyw małej dziewczynki poszukującej swojego Anioła Stróża wśród ludzi na Ziemi wydaje mi się bardzo ciekawy. Każdy z nas może utożsamić się z Ewą, bo każdy z nas szuka czegoś w swoim życiu. A kiedy już uda nam się to znaleźć, jesteśmy szczęśliwi, tak jak szczęśliwa była Ewa, po odnalezieniu swojego Anioła Stróża.
Trzy - próbowałam poćwiczyć trochę grę na flecie, a raczej ułożenie palców do poszczególnych dźwięków gamy do-re-mi. To w zamian za obejrzenie licznych występów, które zaprezentowały przybyłe na spotkanie wspólnoty. Nie będę ukrywać - jest ciężko, zwłaszcza że moim palcom brakuje tego "luzu", jaki mają ludzie pełnosprawni. Ufam jednak, że w końcu uda mi się zagrać całą gamę. Równolegle próbuję grać na pianinie on-line. W ogóle muszę się czymś pochwalić. Wiem, że to nic, ale dla nowicjusza to chyba dużo. W mojej szkole nie uczono nut. Wiedziałam, że jest pięciolinia, wiedziałam nawet, jak poszczególne nuty się nazywają. Tylko tyle i aż tyle. Teraz sama doszłam do tego, jaki dźwięk oznacza położenie poszczególnych nut na pięciolinii i teoretycznie jak długo powinien on trwać. Muszę jeszcze ogarnąć metrum, ale chyba to co najważniejsze już wiem. Nieźle, jak na jeden tydzień. I to w dodatku opierając się głównie na youtubie. Co potrafię zagrać po tych kilku dniach na pianinie on-line? "Boże coś Polskę", "Gdy adwentowy wieczór nadchodzi", "Jeden jest tylko Pan" oraz "Gam, gam, gam". Oczywiście bardzo niedoskonale, ale i tak myślę, że jest to dużo. Ech, żeby jeszcze te palce były mi bardziej posłuszne...
Cztery - z Pusią uczyłyśmy się liczyć w zakresie dziesięciu i poznawałyśmy ciągi liczbowe. Podobno kury potrafią liczyć w zakresie czterech. Może w przypadku kotów zdolności matematyczne są większe?
Pięć - Nie wiem jak u Was, ale u mnie jeszcze trwa sezon świąteczny...

wtorek, 27 stycznia 2026

2315. W lekturze siła

Zagłada narodu żydowskiego jest motywem podejmowanym nie tylko przez wielu scenarzystów i reżyserów, o czym pisałam ostatnio, ale też pisarzy i poetów. Wiele osób, które przeżyło holokaust w różnej formie, zdecydowało się po latach przelać swoje wspomnienia na papier, nawet jeżeli nie są zawodowymi pisarzami. Za moich czasów jedną z obowiązkowych lektur w szkole średniej była niewielkich rozmiarów książka Hanny Krall, "Zdążyć przed Panem Bogiem". Poruszono w niej chociażby problem codziennego życia w getcie żydowskim. Pamiętam, że zrobiła na mnie niesamowite wrażenie, chociaż nie była pierwszą o tej tematyce, jaką przeczytałam w życiu.
Od jakiegoś czasu w okolicach przełomu stycznia i lutego staram się przeczytać jakąś książkę związaną z tą tematyką. A jest ich multum, począwszy od literatury faktu, a skończywszy na beletrystyce, z wymyśloną przez autora fabułą, która jest nieprawdopodobna, a jednak zadziwiająca (mam tu na myśli chociażby mojego ulubionego "Chłopca w pasiastej piżamie"). Nie zawsze mi się to udaje, ale staram się. W tym roku wypożyczyłam dwie książki związane z problemem holokaustu z którymi uporałam się bardzo szybko. Aż chciałoby się rzec - za szybko. Ale co innego można robić na przymusowym L4 żeby się nie nudzić? Jedna opowiadała o żydowskich dziewczynkach ukrywanych w czasie II wojny światowej i trochę przypominała mi "Dziewczyny sprawiedliwe. Polki które ratowały Żydów" autorstwa Anny Herbich-Zychowicz. Druga natomiast to oparta na faktach historia chłopca, który wiele lat spędził za murami obozu koncentracyjnego w Auschwitz.
Tytuł: "Nigdy nie byłaś Żydówką. Sześć opowieści o dziewczynkach w ukryciu"
Autor: Anna Bikont
Wydawnictwo: Czarne
Wołowiec 2023
Ilość stron: 244

Jak wiemy z historii, zgodnie z rozporządzeniem wydanym przez Adolfa Hitlera, naród żydowski miał zostać zgładzony. W związku z tym budowały najpierw getta żydowskie, a następnie obozy koncentracyjne i zagłady, które miały przyspieszyć ich zagładę. Każdy Polak miał obowiązek zgłosić miejsca, w których mogą przebywać Żydzi, a za pomoc w ich ukrywaniu groziły surowe kary. Jednak znajdowali się tacy ludzie, którzy decydowali się na pomoc prześladowanym, a nawet na ich ukrywanie w swoich posiadłościach. Popularne było na przykład ukrywanie dzieci, które na ten czas stawały się najczęściej dalekimi krewnymi rodziny. W ten sposób uratowano wiele żyć, w tym szóstki kobiet, które po latach niektóre z nich zdecydowały się na podzielenie się swoimi wspomnieniami z Anną Binkot.
Znamienne jest to, że wszystkie przedstawione przez autorkę ocalone kobiety już nie żyją. Z Elżunią, bohaterką pierwszego reportażu nie miała ona nawet okazji porozmawiać, ponieważ popełniła ona samobójstwo w latach 60 XX w Stanach Zjednoczonych. Jako materiał musiały jej wystarczyć wspomnienia tych, którzy ją znali. Z pozostałymi: Blimą, Janką, Dorką, Małką oraz Ireną udało jej się jednak porozmawiać. Każda z nich miała swoją historię i swój obraz holokaustu, jaki wyniosły z czasów swojego dzieciństwa. Nie brakuje w nich strachu, głodu i chłodu, ale też nadziei na to, że wszystko kiedyś się skończy i wreszcie ktoś zdejmie ciążące na nich jarzmo pochodzenia.
Książka Anny Bikont "Nigdy nie byłaś Żydówką. Sześć opowieści o dziewczynkach w ukryciu" jest potwierdzeniem, że w czasie wojny łatwiej było ukryć żydowskie dziewczynki niż chłopców, którzy z powodu obrzeżania byli łatwi do zidentyfikowania co do ich pochodzenia. Oczywiście wiązało to się z ryzykiem, także ze zmianą tożsamości tych dzieci. Ale w większości udawało się ocalić chociaż tą część żydowskiego społeczeństwa, które po wojnie najczęściej wracały do swoich korzeni, kontynuując tym samym trwanie całego narodu.

Tytuł: "Chłopiec, który przeżył Auschwitz. Historia prawdziwa"
Autor: Tomasz Wandzel
Wydawnictwo: Wydawnictwo MG
Kraków 2021
Ilość stron: 218

Książek takich jak ta jest wiele. Kilka lat temu przeczytałam "Chłopca, który poszedł za tatą do Auschwitz" Jeremy'ego Dronfielda, przy której kilka razy polały mi się łzy. Potem przyszła pora na "Chłopca, który narysował Auschwitz" z niesamowitymi obrazkami narysowanymi dłonią nastolatka i obrazującymi codzienne życie w obozie. Teraz przyszła pora na "Chłopca, który przeżył Auchwitz. Historia prawdziwa" autorstwa Tomasza Wandzla.
"Chłopiec, który przeżył Auschwitz. Historia prawdziwa" jest, jak mówi drugi człon tytułu, historią opartą na faktach. Przedstawia kilka lat z życia Griszy, który jako zaledwie pięcioletnie dziecko wraz z rodziną trafił do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. W ciągu zaledwie kilku miesięcy z kilkuosobowej rodziny został sam. Ale i życie malca kilkakrotnie wisi na włosku: zmaga się z zapaleniem płuc, a także trafia pod "opiekę" słynnego doktora Mengele. Jednak dzięki opiece i pomocy innych współwięźniu udaje mu się dotrwać chwili, kiedy armia radziecka wyzwoliła obóz.
Historia małego Griszy wzrusza, ale też powoduje oburzenie i niezgodę na to, co działo się za druciastym płotem obozu koncentracyjnego. Najbardziej uderzające, jak dla mnie, były te fragmenty, w których wspominał on eksperymenty, jakim został poddawany będąc pacjentem legendarnego doktora Josefa Mengele. Oczywiście wiem, że był to pseudolekarz, który nie leczył, a wykonywał na ludziach dziwne eksperymenty. Ale i tak żal mi było w tym wszystkim tego kilkuletniego Griszy, którym wtedy był autor wspomnień. A jednak książka niesie nadzieję, że nawet z najgorszego miejsca na Ziemi można zostać uwolnionym, jeżeli tylko znajdzie się ktoś, kto nam w tym pomoże i wesprze.