Moje motto

„Często spotykam się ze stwierdzeniem, że wszyscy jesteśmy niepełnosprawni. Ludzie bywają okaleczeni w najróżniejszy sposób: zatruci przez toksyczne relacje, zranieni przez miłość, przytłoczeni utratą pracy, rozdarci wewnętrznie z powodu rozpadu rodziny, sparaliżowani strachem czy niepokojem... Okaleczenie może dotyczyć każdego, w każdej sferze życia i w każdym środowisku społecznym” - J.-B. Hibon "Pijany ze szczęścia. Opowieść o życiu spełnionym"

Jaki był ten dzień

"Jaki był ten dzień,
co darował, co wziął?
Czy mnie wyniósł pod niebo,
czy zrzucił na dno?
Jaki był ten dzień,
czy coś zmienił, czy nie?
Czy był tylko nadzieją
na dobre i złe?"
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą przemyślenia. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą przemyślenia. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 19 października 2026

2452. "Błyskawiczny związek"

Kilka dni temu na fb napisał do mnie na prywatnej wiadomości pewien mężczyzna. Trochę dziwnie mi się z nim rozmawiało. Na początku jeszcze było jako tako, chociaż czułam, że gościu się za bardzo gubi w tym, co pisze. Raz pisał, że poszukuje siostry, drugim razem, że ją znalazł i na zajutrz idzie się z nią spotkać (w tej samej rozmowie). Niby wierzy i modli się do Boga, ale do kościoła nie chodzi. Jednak jak mu napisałam, że ja chodzę, nawet w tygodniu, to mi odpisał, że będzie chodził dla mnie i ze mną (dla mnie, nie dla Boga). Z rodzicami też dla mnie kręcił. Jednak najbardziej mnie rozwaliło to, że po kilkudziesięciu minutach pisania wyznał mi, że pisze pod zmienionym imieniem i nazwiskiem, bo wiele znajmych osób mu dokuczało. 
Trochę się do niego zraziłam. Na niekorzyść kolesia działało też to, że ciągle pisał, nie dając mi szansy na żadną odpowiedź zwrotną. Pisałam mu, żeby zwolnił, bo ja nie dam rady tak szybko pisać. Odpisał, że ok., ale dalej tak robił. Nalegał na wymianę numerów telefonu. Szczerze powiedziawszy, to trochę mnie tym zraził do siebie. Odpisałam mu, że raczej nie wymieniam się numerami z dopiero co poznanymi ludźmi. Raz tak zrobiłam i potem czytałam pretensję o to, że nie odbieram telefonów od "zakochanego". A ja po prostu albo miałam zajęcia na uczelni, albo w Oratorium, albo po prostu już spałam. A tu ktoś, kto całe dnie spędzał w domu rządał, aby być na każdy jego telefon... Zagwarantuje mi ktoś, że teraz nie będzie tak samo? 
Inna sprawa - obiecanki. Może nie cacanki, ale... Czego to mi ten mój nowy znajomy nie naobiecywał. Problem polega na jednym - pieniądze i bogactwo nie są dla mnie priorytetem. No, chyba że mówimy o bogactwie wewnętrznym. Ale tego nie kupi się za żadne pieniądze, tylko wypracuje wewnętrzną pracą. A tu pan mi obiecuje wieczystą adorację i spełnianie wszystkich zachcianek. Czy o to chodzi w związku? Może niektóre kobiety tego oczekują, ale nie ja. Bo adoracja to nie to samo, co wzajemne zrozumienie i szacunek. A na tym chciałabym zbudować związek. Ciągłe zasypywanie prezentami, drogie rzeczy są fajne i miłe, ale czy o to chodzi w byciu razem? To, czy ktoś jest wierzący, czy nie też nie jest dla mnie priorytetem, wolę, aby żyć w zgodzie z własnym sumieniem, niż na pokaz. A tutaj wszystko wskazuje na to, że tak by było. W dodatku nie wiem w ilu sprawach jeszcze by oszukał. Jasne, że ja też w pierwszym zdaniu nie piszę o mojej niepełnosprawności, ale w pierwszej rozmowie staram się o tym przynajmniej wspomnieć. Bo myślę, że to jest ważne. I uczciwe. Do seksu na pierwszych spotkaniach też mnie nie ciągnie. To odpowiedzialna decyzja, a nie sposób na zaspokojenie swojego popędu seksualnego.
Nasza znajomość skończyła się tak gwałtownie, jak się zaczęła. Napisałam mu prawdę, że nie takiego typa człowieka szukam. W odpowiedzi przeczytałam, że w takim razie pewnie nigdy nikogo nie znajdę. No to nie znajdę, i trudno. Nie każdy musi mieć męża i żonę. A że mam trochę inne priorytety niż dzisiejszy świat... Może naprawdę do niego nie pasuję?

środa, 14 października 2026

2449. Odpowiedzialność przez duże "O"

W ostatnich tygodniach polskie media obiegła informacja o serii ataków uczniów na osoby związane ze szkołą. W wielu placówkach oświatowych doszło do incydentów związanych z użyciem ostrego narzędzia czy też zgłoszenie o podłożeni bomby. Jednak prawdziwa tragedia wydarzyła się w powiecie wyszkowskim, gdzie absolwent tamtejszej podstawówki zabił nożem pracującą w niej woźną. Przeraża to, chociaż tak właściwie podobne sytuacje miały miejsce w szkole nie od dzisiaj. 
Wikipedia jako pierwszy tego typu akt przemocy na terenie naszego kraju podaje zdarzenie z 1925 roku, kiedy to 6 maja w Wilnie, które mieściło się w tamtejszym czasie w obrębie granic Rzeczypospolitej Polskiej dwójka maturzystów, Stanisław Ławrynowicz i Janusz Obrąpalski przyszli uzbrojeni do szkoły im Joachima Lelewela. Za pomocą granatów i rewolwerów zaatakowali poodczas matur komisję egzaminacyjną. Zabili przy tym 3 osoby oraz ranili 9 innych, a następnie popełnili samobójstwo. Jednak najwcześniej odnotowana strzelanina szkolna miała miejsce już 27 lipca 1764 roku w Pensylwanii, kiedy w czasie powstania Pontiaka 3 tubylców z indiańskiego plemienia Delawarów dokonało ataku na szkołę Enocha Browna. Zastrzelili oni nauczyciela oraz zatlukli na śmierć 9 albo 10 uczniów. Prawdopodobnie wcześniej miały miejsce podobne zdarzenia, te jednak zostały potwierdzone w gazetach bądź kronikach.
Przemoc obecna była w szkole zawsze, tylko różne były jej przyczyny. Teraz mówi się o różnych wyzwaniach lub challenge w internecie. Pamiętam jednak jedną taką sytuację z czasów, kiedy chodziłam jeszcze do podstawówki. Mógł być 2002 lub 2003 rok. W szkole, w której realizowałam obowiązek szkolny niemieckiego nauczała germanistka, która według mnie nie powinna uczyć w szkole specjalnej. Ogólnie wyśmiewanie i ubliżanie tym uczniom, którzy z powodu swojej niepełnosprawności intelektualnej nie byli w stanie nauczyć się liczyć do trzech, było u niej na porządku dziennym. Prawdziwym hitem było dla mnie jednak przynoszenie do szkoły swojego psa i ośmieszanie uczniów, że potrafi on więcej z języka niemieckiego, niż oni. Kiedyś jeden chłopiec na lekcji dostał jakiegoś ataku. Germanistka zamiast mu jakoś pomóc, kucnęła przy owym psie i zakryła mu oczy, aby tego nie widział. Czy to jest pedagog specjalny? Według mnie nie. Ja co prawda zawsze w miarę dobrze się uczyłam, mimo że germanistka w zasadzie nie przekazywała nam żadnej wiedzy i jeżeli samemu się nie nauczyło czegoś, to raczej nic się nie umiało. Ale zawsze było mi żal tych, którzy nie byli w stanie tego dokonać, a przez to byli szykanowani przez nauczycielkę. Do dzisiaj wspominamy to podczas prywatnych spotkań. Pewnego dnia jeden z gimnazjalistów nie wytrzymał tego ciągłego upokorzenia i przyniósł na zajęcia... atrapę pistoletu. Zrobił się harmider, wezwano policję, ale finalnie wszystko rozeszło się po kościach i chłopak finalnie ukończył szkołę. Ja jednak już wtedy wiedziałam, jak wiele znaczy szacunek nie tylko wobec nauczyciela, ale i ucznia. Jak wiele zła może wyżądzić mu wyszydzanie i upokorzenie go na oczach innych uczniów. Może dlatego staram się upominać moich podopiecznych na osobności? Nie wytykać ich błędów, ale zauważać to, co potrafią? Sama nie wiem.
Wiem za to jak wiele daje rozmowa i zainteresowanie się sprawami ucznia. Jak dużo może wnieść pozytywna socjalizacja, zwłaszcza w przypadku, kiedy w domu jej nie mają. Automatycznie przychodzi mi na myśl książka Williama Goldinga "Władca much", czy też jej ekranizacja. Jej akcja rozgrywa się na bezludnej wyspie, na której wylądowali ewakuowani ze szkoły kadetów chłopcy. Pozbawieni opieki dorosłych postanowili wprowadzić rządy na ich wzór. Niestety, uzyskują odwrotny efekt, co ma tragiczne skutki. 
I przeczytałam książkę, i obejrzałam film. I za każdym razem zastanawiałam się jak niewiele trzeba, aby mili, grzeczni i sympatyczni chłopcy zmienili się w zdolnych do najgorszego dzikusów. Przerażające, zwłaszcza gdy się o tym czytało w cieniu rzucanym przez drzewa. A na wyspie było pełno drzew. Wyobraźnia robiła swoje. Zaś film z efektami dźwiękowymi dopełnił wszystkiego. Jednak z tyłu głowy pojawiło się pytanie: co robić, aby wymyślona fabuła nie stała się rzeczywistością. A czytając kolejne doniesienia odnośnie tego, co się dzieje w szkołach, mam wrażenie, że powoli tak się dzieje.
Dlatego tak wielka spoczywa na nas, nauczycielach, odpowiedzialność. I to taka przez duże "O". Wiem, że to jest trudne, wiem, że wielu z nas mierzy się z syndromem wypalenia zawodowego. Ale jak to mówił patron liceum, jakie ukończyłam - "Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie". Wyrabiajmy w nich dobre nawyki, uczmy mądrego korzystania z internetu i przewidywania konsekwencji ich wyborów. To nie jest łatwe, to raczej żmudna praca, prawie od podstaw. Ale jeżeli wpłyniemy na chociaż jednego ucznia, to będziemy mogli odnotować mały sukces.

środa, 7 października 2026

2447. Mamy nowy obraz Maryi w naszej parafii

Jednym z pierwszych rozporządzeń wprowadzonych przez nowego proboszcza mojej parafii (pytanie zasadnicze Księdza z Gitarą - która parafia jest moja?) jest sprowadzenie do parafii obrazu Matki Bożej Różańcowej wzorowanej na obrazie z salezjańskiej parafii w Kamyku (to taka miejscowość nieopodal Kłobucka). Uroczystego poświęcenia obrazu dokonał we wspomnienie Matki Bożej Różńcowej tuż przed rozpocząciem nabożeństwa różańcowego. Aż się przemogłam i poszłam, aby uczestniczyć w tym wydarzeniu.
I wróciłam z mieszanymi uczuciami. Bo z jednej strony miło, że wprowadzane są jakieś konkretne zmiany. Obraz zastąpił dotychczasowy wizerunek Matki Bożej Wspomożenia Wiernych wiszący w bocznym ołtarzu od co najmniej 15 lat. Jest raczej miły dla oka i przypomina o modlitwie różańcowej nie tylko w miesiącu październiku, ale przez cały rok. Zresztą sami zobaczcie.
Modlitwa do Matki Bożej Różańcowej
Bukiet różany przyniosę Ci Matko,
wraz z mą modlitwą, szczerą i prostą.
A kwiatki te, jak tajemnice,
niech w Twoje serce matczyne wrosną.
Białe jak tajemnice radosne,
niewinność swą nam odsłaniają.
Żółte niczym tajemnice światła,
działalność Jezusa przedstawiają.
Czerwone - tajemnice bolesne,
krwią ran Jezusa znaczone.
No i różowe, jak te chwalewne,
poranną zorzą poprzedzone.
W pierwszych dziękuję 
za dar życia dany.
W drugich chcę prosić 
o wiary pełne dzbany.
W trzecich o wytrwałość,
gdy życie zawodzi.
W czwartych o zbawienie,
dla wszystkich ludzi.

Ale z drugiej strony czuję pewien dyskonfort po tym, co kątem ucha usłyszałam. Otóż poprzedni proboszcz miał zwyczaj, że różaniec czy też roraty, dla dzieci i młodzieży, były tylko w wybrane dni tygodnia. "Zwalniało" to ich niejako z chodzenia przez cały miesiąc. Nie wiem czemu to miało służyć. Raczej wygodnictwu, tylko nie wiadomo czyjemu. Tymczasem nowy proboszcz zachęca do tego, aby chodzić każdego dnia, w miarę możliwości. I w tym jest problem oraz psioczenie. Rodziców i... katechetek. 
A mnie się podoba taka postawa. Bo pokazuje, komu zależy na życiu duchowym, a kto przychodzi, bo musi coś odbębnić. Proboszcz zapowiedział też, że kontrolki będą, jak co roku, ale bez jakiś większych profitów czy nagród z jego strony. To też się nie spodobało większości. Szczerze powiedziawszy to mam mieszane uczucia co do nagradzania dzieci za ich aktywności. To znaczy miło, jak ktoś doceni ich uczestnictwo w czymś (chociaż dla mnie to takie częściowe uczestnictwo), ale to też takie małe przekupstwo - przychodź, a może dostaniesz tablet lub smartfon, lub kartę do Empiku. Nikt im raczej nie mówił o nagrodzie, jaką otrzymają po śmierci oraz ile taka modlitwa może wnieść dla tych, którzy już odeszli. A to chyba jest ważniejsze od wszelkich materialnych spraw. A jak już jakoś nagrodzić najgorliwszych uczestników nabożeństw, to może jakiś wyjazd, wyjście w jakieś ciekawe miejsce, czy coś w tym stylu. 
W sumie zastanawiam się, czy nie podejść do proboszcza i nie podrzucić mu pomysłu otwarcia na nowo naszego Oratorium. Chętnie mu w tym pomogę, chociaż zupełnie nie wiem, w jaką dziurę w moim życiu to wcisnę. Tym bardziej, że po wielu poszukiwaniach znalazłam w końcu sekcję sportową, w której mogłabym trenować frame (albo race) running, o którym wiele razy Wam tutaj pisałam. Chichot losu polega na tym, że co prawda ta miejscowość w której się one odbywają nie jest tak bardzo ode mnie daleko, jednak funkcjonowanie komunikacji miejskiej w weekendy sprawia, że jest to wyprawa na pół dnia w dosłownym tego słowa znaczeniu. Ale może, jeżeli nie sobotnie spotkania z dzieciakami, to chociaż jakieś półkolonie zimowe i letnie? Mam papiery kierownika odpoczynku, przez kilka lat pomagałam w organizacji podobnych przedsięwzięć dawnym opiekunom Oratorium. Może nie będzie idealnie, zwłaszcza na początku, ale człowiek uczy się na błędach. A jeżeli nie światlica i nie półkolonie, to może chociaż jakaś dyskoteka... Co prawda jego poprzednik zrobił taką dyskotekę, że na stypach jest radośniej, teraz może nie będzie jednak aż tak źle...
Pewnie wszystko skończy się na marzeniach i planach, ale od czegoś trzeba zacząć.

niedziela, 4 października 2026

2446. W biurze zawodów też się trzeba nabiegać

Podobnie jak w poprzednich latach, także i w tym roku dostałam się na wolontariat kolejnej już edycji Silesii Maratonu. Chyba weszłam już pod tym względem w rutynę, ale taką w pozytywnym sensie. Bo już po otrzymaniu potwierdzenia zaliczenia mnie w poczet wolontariuszy wiem, że to będą bardzo intensywne, ale i ciekawe dni. Intensywne, bo w biurze zawodów, do którego zostałam przydzielona, zawsze dużo się dzieje, to ono jest pierwszym miejscem do którego swoje kroki kierują zawodnicy w celu odbioru pakietu uprawniającego ich do startu na wybranym dystansie. A ciekawie, bo to kolejna okazja do spotkania się z drugim człowiekiem, zarówno po jednej stronie lady, jak i po drugiej.
Po kilku wcześniejszych edycjach już wiem, że największy "młyn" jest pierwszego dnia zaraz po otwarciu drzwi prowadzących do biura, bo wtedy ok. 65% całego ogółu zawodników chce odebrać swój pakiet. Co prawda hala jest podzielona na sektory, w których wydawane są numerki i gadżety na poszczególne dystanse, ale i tak trzeba mieć oczy dookoła głowy, aby się nie pogubić i dobrze wszystko powydawać. A nie ukrywajmy, ludzie są różni, jedni wykazują większą, a inni mniejszą cierpliwość. Jednak i do tego można się przyzwyczaić, zwłaszcza po tych kilku latach pomagania. W końcu co nas nie zabije to nas wzmocni. I fizycznie, i psychicznie.
Tak jak pisałam - wolontariat to okazja do spotkania z drugim człowiekiem, zarówno z innymi wolontariuszami, jak i zawodnikami. To szansa do rozmów, podzielenia się z innymi swoimi problemami, ale i radościami, czy też pomysłami na rozwiązanie różnych spraw. Tych kilka chwil spędzonych z zawodnikiem jest doskonałym momentem na zadanie prostego pytania co u niego słychać, ale też po prostu życzenia mu powodzena w biegu.
Co do biegania, to myślę sobie, że takie przydzielenie do strefy biura zawodów jest doskonałem substytutem udziału w maratonie. Bo na dobrą sprawę to w tej części całej infrastruktury też się trzeba nieźle nabiegać, zwłaszcza pomiędzy ladami, a stolikami, na których znajdują się pudła z kopertami z numerkami startowymi. Trzeba to robić dosyć szybko, bo w kolejce czekają kolejni i kolejni biegacze. Muszę się pochwalić pewną rzeczą - wiem, że w zasadzie to nic takiego dla większości z Was, ale dla mnie to krok milowy. Otóż od kilku edycji zawodnicy odbierają swoje pakiety za pomocą kodu QR. Dotychczas nie podjęłam się próby odczytania ich za pomocą smartfona (organizator zapewnia sprzęt z odpowiednim oprogramowaniem), przekonana, że moje niekontrolowane trzęsienie rąk, spowodowane niepełnosprawnością oraz wynikającą z niej atetozą, niejako mi to utrudni. A tymczasem przez dobrą godzinę byłam sama na stanowisku, spróbowałam zeskanować jeden kod, potem drugi, i jakoś mi to poszło. Może nie tak szybko, jak innym, może przycisk "skanuj następny kod" sprawiał mi nieco problemów chwilami, ale jakoś to szło. Myślę, że mogę być zadowolona z tego postępu. Tak po ludzku.
Trzeba jednak podkreślić, że były też chwile wytchnienia w tym całym kołowrotku, tak bardzo potrzebne każdemu z nas. To te momenty, kiedy koordynatorka wolontariatu zarządzała zmianę na stanowiskach, i ci, którzy stali na hali i wydawali pakiety zawodników szli na pakowanie pakietów, które trzeba było co jakiś czas uzupełniać. I na odwrót, ci, którzy pakowali pakiety szli je wydawać. Szykowanie pakietów to spokojna, ale monotonna praca, gdzie do reklamówej wrzuca się gadżety od sponsorów biegu. W tym roku były to kawa, makaron i stos ulotek. Bo koszulki zawodnicy otrzymywali indywidualnie. 
Mój tegoroczny wolontariat trwał trzy dni (czwartek, piątek i sobota). Czwartek i piątek dyżur miałam po skończonej pracy na świetlicy w Kato. Tak więc można powiedzieć, że byłam niemal na miejscu, bo z Kato do Stadionu Śląskiego jest niemal rzut beretem. W sobotę musiałam dojechać od siebie, ale to też nie jest specjalnie problemem w przypadku, kiedy ma się wolne w pracy. Czy mnie zmęczyło to wszystko? Myślę, że nie, zwłaszcza że ekipa była i do tańca i do różańca. Taka którą się lubi i po prostu chce się z nią być...

czwartek, 24 września 2026

2442. Gdzie te dzieci? Gdzie ta młodzież?

Niekiedy słyszę od księży ubolewania, że tak mało dzieci, a już w ogóle młodzieży, uczęszcza do Kościoła Że im się marzy Kościół pełen ludzi w różnym wieku, a nie tylko w przedkomunijnym, przedbierzmowaniowym oraz podeszłym. Ale z drugiej strony, jaką ofertę parafie mają dla dzieci i młodzieży, aby rozwijać w nich wiarę i miłość do Boga oraz drugiego człowieka? Niby działają Oratoria i Oazy "formujące" młodych ludzi, ale czy na pewno?
Między innymi takie przemyślenia przyszły mi do głowy podczas zapoznawania się z treścią podręcznika do "Oazy Nowego Życia II stopnia", który czytam w ramach przygotowania do m. światła oraz księgi. Do tego jest jeszcze zeszyt ćwiczeń. Teoretycznie powinnam pojechać na rekolekcje, ale to już nie ten okres życia. Z treścią jednak warto się zapoznać, chociażby aby poukładać sobie niektóre rzeczy w głowie. Książka jest dosyć przyjemna w odbiorze i wyjaśnia wiele kwestii związanych z liturgią.
No właśnie, z liturgią oraz Eucharystią, czyli czymś, co powinno być centralnym punktem spotkań formacyjnych w różnych grupach. Tymczasem zaprasza się młodych ludzi nie na spotkanie z Bogiem, ale z samym sobą. Jak dla mnie w takim wydaniu niewiele się one różnią od świeckich spotkań młodzieżowych, czy też zajęć dzieci w klubach i na świetlicach. W przypadku Oazy Dzieci Bożych, przeznaczonej dla młodszych dzieci oraz Oratoriów jest szansa, że spotkanie rozpocznie się i zakończy modlitwą, ale co w przypadku starszej młodzieży, żyjącej już innymi wartościami i będących pod wpływem swoich rówieśników.
Mam jeszcze w pamięci moje spotkania formacyjne w ramach Oazy dla osób niepełnosprawnych, a potem formacji w parafialnym Oratorium. I w jednym i w drugim przypadku w 85% centralnym punktem spotkania była Msza święta, a w 100% - modlitwa na jego rozpoczęcie oraz zakończenie. Nie zawsze wszystkim to się podobało, ale tak sobie myślę, że mimo wszystko budowało w nas jakieś wewnętrzne życie duchowe. Zawsze była okazja do przystąpienia do sakramentu pokuty i pojednania, zawsze było kilka słów kazania.
Ktoś powie, że nie da się zachęcić współczesnej młodzieży do uczestniczenia we Mszy świętej. Może taka, na której wszystkie czynności są wykonywane przez kapłana, będzie dla nich "męcząca". Ale jakby tak zaangażować ich w różne rzeczy - ktoś mógłby czytać Czytania, śpiewać psalm oraz sekwencję "Alleluja", czytać Modlitwę Wiernych i komentarz do niesionych w procesji darów, chętni mogliby śpiewać w scholi, ministranci - wiadomo. Może to być trudne do zaakceptowania dla innych parafian, ale takie zaangażowanie może pokazać dzieciom i młodzieży, że wiara też może być piękna.

niedziela, 13 września 2026

2436. Film wymykający się spod praw biologii i fizyki

 

Nie jestem w stanie powiedzieć przez jaki okres czasu "polowałam" na dogodny moment, aby obejrzeć film "Wiek Adeline" w telewizji. Co prawda leciał już kilkakrotnie, ale jakoś termin emisji nie mógł się zgrać z moimi życiowymi planami. Jednak kiedy zobaczyłam, że w miniony weekend zostanie on wyemitowany na TVNie, to zdecydowałam, że choćbym nie wiem jak była zmęczona dniem, to zmobilizuję się i w końcu go obejrzę. Bo historia jaką opowiada jest naprawdę niezwykła.
Film opowiada historię Adeline, młodej kobiety, wdowy wychowującej sześcioletnią córeczkę Flemming. Pewnego wieczoru, kiedy wracała samochodem przez zaśnieżone ulice, straciła panowanie nad kierownicą i wpadła do zimnej rzeki. Na chwilę zanikły jej funkcje życiowe, jednak w samochód uderzył piorun, który podziałał niczym dzisiejszy defibrylator. Adelina wskótek tych zdarzeń przeżyła, ale co ważniejsze, jej organizm przestał się starzeć. Nikt nie potrafiłł jej odpowiedzieć dlaczego tak się stało, a ona sama stała się obiektemm zainteresowania władz i naukowców. Musiała zmienić tożsamość, a także miejsce zamieszkania. Nie zerwała jednak kontaktów z córką (która w przeciwieństwie do niej uległa upływowi czasu). Pewnego razu Adeleine spotkała mężczyznę, w którym zakochała się ze wzajemnością. Czy jej wyjątkowość okaże się przeszkodą w tej relacji?
Bardzo mi się podoba koncepcja filmu, gdzie na pierwszy plan wysunął się temat nieśmiertelności i tego, w jaki sposób do niej dojść. W przypadku Adeline na skutek wypadku zostało zahamowane skracanie się naturalnych nici DNA. Nić nie ulegała zmniejszeniu, a więc i w naturalny sposób proces starzenia się organizmu został zahamowany i Adeline cały czas, przez kilkadziesiąt lat, miała te dwadzieścia kilka lat. Nie wiem, na ile jest to rzeczywiście możliwe, nie jestem ani biologiem, ani tym bardziej medykiem. Jednak sam pomysł wydaje się nowatorski, chociaż nie do końca etyczne. Bo podejrzewam, że wiązałoby się to z ingerencją w ludzki genotyp. A przy okazji "naprawienia" tego ewenementu można by zniszczyć kilka innych. Czy to ma sens? Odpowiedzcie sobie sami na to pytanie.

piątek, 11 września 2026

2434. Ćwierć wieku od dnia, gdy świat wstrzymał oddech

źródło zdjęcia
Czas szybko leci. Czasami mam wrażenia, że zbyt szybko. Kiedy rano spojrzałam w kalendarz i zdałam sobie sprawę z tego, że minęło 25 lat od zamachów w Stanach Zjednoczonych. Jak wiemy z różnych źródeł, celem trzech z czterech porwanych przez terrorystów z Al-Kaidy samolotów były dwa wieżowce World Trade Center w Nowym Jorku oraz budynek Pentagonu w hrabstwie Arlington w stanie Wirginia. Jaki był cel lotu czwartego z porwanych samolotów do dzisiaj nie udało się w 100% ustalić. Pozostawmy to może tajemnicy, jaką zabrali za sobą znajdujący się na jego pokładzie terroryści.
Kilka miesięcy wcześniej miałam dziwny sen. Mimo, że minęło ćwierć wieku pamiętam go bardzo wyraźnie. Z okien mojego pokoju widać było wieżowiec znajdujący się naprzeciwko mojego bloku. W moim śnie pewnego dosyć pogodnego dnia uderzył w niego samolot. To było absurdalne i mało logiczne, ponieważ nie wiem na jakiej wysokości musiałby on lecieć. Ale może ten szczegół sprawił, że sen ten utkwił mi tak bardzo w pamięci. A potem ten wieżowiec się przewrócił. Też wbrew logice, bo wyglądało to tak, jakby ktoś go "kopnął" i runął nie w głąb siebie, jak wieże, ale dosłownie się wywrócił. Pamiętam ludzi stojących na dachu i wzywających pomocy oraz skaczących z tego dachu. Wyglądało to jak film, ale wtedy, 11 września, owy film zamienił miejsce z realnością.
Dziś, 25 lat później wiem, że to wszystko stało się za wcześnie w moim życiu, że był to kolejny, po śmierci księdza Józefa Tischnera oraz tragedii "Kurska" etap dojrzewania do brutalnej rzeczywistości. Wiem, że zabrało mi to kilka miesięcy dzieciństwa. Potem przez kolejnen miesiące wracały do mnie widziane w telewizji obrazy walących się wież i płonącego budynku Pentagonu. Wracały w rysunkach, nawiązaniach w opowiadaniach. Nawet w zabawach. Aż w końcu mi ta szewska pasja minęła, chociaż pamiętam jak wielkie wrażenie zrobił na mnie film "World Trade Center" z 2006 roku, na który poszliśmy ze znajomymi do kina.
Teraz w zasadzie temat ten tak bardzo do mnie nie wraca. No, może czasami, kiedy w internecie znajdę informacje odnośnie tego dnia. Albo kiedy przypada kolejna rocznica zamachu. Mam świadomość, że od tamtego dnia wiele się zmieniło w podejściu ludzkości do otaczającego świata. Staliśmy się nieufni, ale też bardziej czujni, szczwególnie na początku tego całebgo wariactwa. Wiadomo było, że już nic nie będzie takie, jak wcześnieij. I że sprawdziło się powiedzenie, że człowiek człowiekowi wilkiem.
I wiecie, chyba nie byłabym sobą, gdybym nie wykorzystała tej smutnej i w zasadzie niepotrzebnej rocznicy nie wykorzystała do przeczytania jakiejś książki na ten temat. Tą po lewej wypożyczyłam z Biblioteki Śląskiej, tej po prawej akurat nie było na stanie, ponieważ ktoś ją już wypożyczył, ale będę miała ją na uwadze. Tym bardziej, że czytałam jej fragmenty w internecie, i może nie to, że mi się spodobały, bo myślę, że to nie jest odpowiednie słowo, ale przemówiła do mnie. Jestem ciekawa całości, chociaż objętość może trochę przerażać. Ta po lewej stronie w zasadzie mi się podoba - pokazuje co się działo w wieżach zaraz po udarzenia w nie samolotów. Zawiera bezpośrednie relacje świadków zdarzenia, a dynamika ich opowieści nie zmniejszyła się pomimo upływu czasu. Dobrze się ją czyta, a to jest w sumie ważne dla mnie.
25 lat? A dla mnie to tak, jakby się to działo przed chwilą.

środa, 9 września 2026

2432. Części składowe dobrego duszpasterza

Ostatnio coraz częściej zastanawiam się, co w życiu mojego byłego proboszcza poszło nie tak, że zamiast zatrzymywać owce w kościele, to wypuszczał jedna za drugą ze wspólnoty. Co poszło nire tak, że współbracia potrafili się od niego odwrócić i pisać do inspektowa listy z prośbą o przeniesienie gdzie indziej. Co poszło nie tak, że w dekanacie księża mieli go dosyć. Co poszło nie tak, że większość osób odetknęła z ulgą, kiedy przyszła pora jego przenosin. Człowiek jak każdy inny, mające swoje plany i aspiracje. A jednak brakowało mu tej "iskry". 
Czym jest ta iskra? Myślę, że to nawet nie była jedna, a kilka iskier. Takich, które powodują, że jest się dobrym człowiekiem i gospodarzem. Nie doskonałym, ale dobrym. I tyle wystarczy. W ostatnich tygodniach usłyszałam, czy też przeczytałam, o takich trzech komponentach, które mogą być drogowskazami ku dążenia do tejże dobroci.
  1. Posiadanie w parafii chociaż jednego przyjaciela - wiadomo, że księża, zwłaszcza wikariusze, przychodzą do parafii tylko na pewien okres czasu. Teoretycznie nie powinni zawiązywać żadnych głębszych znajomości. Praktyka rządzi się jednak swoimi prawami. Znam księży, którzy od razu zjednują sobie ludzi tam, gdzie się pojawią. Co ciekawe, nie zawsze są to tzw. nowocześni księża, czasami są to typowi konserwatyści. W jaki sposób kapłan może zjednoczyć sobie wiernych? Myślę, że powinien odpowiedzieć sobie na podstawowe pytanie: skoro jestem następcą Jezusa, to czy wierni widzą we mnie tego Jezusa? Czy moje czyny, słowa, zachowanie przybliża mnie do niego, czy też oddala. To też nie chodzi o to, aby cały czas być radosnym i szczęśliwym, bo Pan Jezus też potrafił się zdenerwować. I to jest normalna, ludzka emocja. Raczej o to, aby być autentycznym w tym, co się czyni na co dzień. Jeżeli głoszę Ewangelię, to staram się nią żyć. Według mnie przyjaźń nie musi być tutaj pojmowana jako głębsza relacja, ale jako dostrzeżenie w kapłanu godnego następcy Jezusa Chrystusa, takiego przy którym czuje się bezpieczeństwo, spokój, którego darzy się szacunkiem i zaufaniem. Takiego, dla którego możemy być wsparciem chociażby w rozmowie, na dobre i na złe.
  2. Umiejętność prowadzenia dialogu - człowiek ma to do siebie, że z reguły myśli, iż jego zdanie jest najważniejsze i najlepssze. Nie słucha innnych, nie bierze ich zdania pod uwagę. Dąży do tego, aby być najważniejszym nie swoimi zasługami, ale ilością wypowiedzianych zdań i wydanych poleceń. Traci tym samym naturalną umiejętność proadzenia rozmowy jak równy z równym. Uważa, że jest najlepszy, a więc zdania innych nie są brane pod uwagę. Buduje tym samym nie łączący wszystkich most, ale mur z grubych cegieł, ktłórego nikt nie jest w stanie przebić. Nikt nie lubi być lekceważony, lub ignorowany. Sztuka prowadzenia dialogu to trudna umiejętność. Nie chodzi tutaj, aby kapłan zgadzał się z każdym pomysłem parafian, ale o to, żeby potrafił ich wysłuchać i brać pod uwagę ich zdanie. Nawet, jeżeli jest ono zupełniwe inne, niż jego. Może czasami warto przedyskutować z innymi zmiany, które chce się wprowadzić, posłuchać, jak oni to widzą, przedyskutować dany problem ze współbraćmi. Każdy z nas ma inny punkt widzenia na daną sprawę i wspólnie można znaleźć naprawdę ciekawe rozzwiązanie. Dialog to także umiejętność upomnienia kogoś tak, aby miał szansę powiedzieć, jakie jest jego zdanie, a także umiejętność przyznania się do winy i powiedzenia zwykłego prostego "przepraszam".
  3. Modlitwa parafian (obecnych i byłych) - nie da się zaprzeczyć, że modlitwa niesie za sobą niewymierne skutki. Już sama świadomość, że ktoś nas ją otacza daje nam nadzieję na to, że może i jesteśmy sami, ale nie samotni. Wydaje mi się, że to samo dotyczy kapłanów, którzy na co dzień muszą borykać się z pustką czterech ścian będących ich pokojem. Pięknym jak dla mnie zwyczajem jest zakładanie grupy modlitewnej za nowo przybyłych księży oraz za tych, którzy są przenoszeni w nowe miejsce. Tym pierwszym mogą one dawać poczucie, że zostali przyjęci do społeczności parafian, tym drugim, że parafianie o nich nie zapomną, że zapisali się nie tylko na kartach kronik i stronach internetowych, ale też w sercach tych, którym służyli. Modlitwa potrafi otulić kapłana niczym koc dający ciepło i bezpieczeństwo. Daje mu siły w ciężkich chwilach, o których zazwyczaj wie tylko on sam. W końcu jest czymś w rodzaju niewidzialnej nici pomiędzy kapłanem modlącym się za powierzony mu lud boży, a wiernymi, modllącymi się za swojego pasterza. Te modlitwy wzajemnie się przeplatają i uzupełniają, dając duchowe wsparcie tym, którzy ich potrzebują. A potrzebuje jej zarówno jedna, jak i druga strona.
Myślę, że coś w tym jest. Chociaż każda z tych myśli pojawiła się w innym momencie, to razem złożyły mi się w jedną piękną całość. Nie wiem, czy proboszcz nawiązał z kimś taką relację, że mógłby powiedzieć o nim, że to jest jego przyjaciel (np. w przeciwieństwie do takiego księdza Wojtka, Jana, a nawet sędziwego już księdza Mariana). To, że nie potrafił prowadzić z wiernymi rozmów wiadomo było od zawsze. Czy ktoś się za niego modlił? Nie wiem. Tak samo jak nie wiem, co się działo za zamkniętymi drzwiami plebani, a z komentarzy jego byłego współbrata wnoszę, że musiało być "ciekawie". A może gdyby nie niszczył wspólnot, nie zamykał Oratorium dla dzieci i młodzieży, ba, nie zamykał placu kościelnego, nie kłamał i nie kombinował, więcej ludzi byłoby mu życzliwych? Czasami naprawdę niewiele trzeba aby zyskać sympatię i uznanie w oczach innych. Bo można robić wspaniałe akcje, niezapomniane wycieczki i drogie prezenty dla dzieci, ale nic bardziej nie przyciągnie do siebie lludzi, jak dobroć, pokora, szczerość, sprawiedliwość i autentyczność.

wtorek, 1 września 2026

2426. Rozpoczęcie roku szkolnego z Bogiem

W wielu polskich kościołach na rozpoczęcie roku szkolnego odprawiana jest Msza święta w intencji uczniów, nauczycieli, katechetów i wychowawców. Od niemal 30 lat uczestniczę w takichż, najpierw jako uczennica uczęszczająca do szkoły podstawowej, gimnazjum i liceum, potem jako studentka, animatorka i wychowawczyni w parafialny Oratorium, wreszcie jako pedagog oraz osoba współodpowiedzialna za przygotowanie dziatwy do sakramentu bierzmowania. Nie będę pisać, że byłam zawsze, bo byłoby to przesadą, ale jak mogę, to z miłą chęcią jestem w stanie poświięcić te 50 minut z jednego dnia.
Widzę też w czasach obecnych pewną zachętę do przyjścia na taką Mszę. Kiedyś ograniczała się ona do sztywnego trzymania się formularza Mszy świętej, monologu kapłana na kazaniu, a po wszystkim po prostu szło się na rozpoczęcie roku szkolnego do szkoły. Kiedy w mojej parafii założono scholę, przynajmniej śpiewy były bardziej młodzieżowe i radośmiejsze.
Teraz taka Msza jest najczęściej popołudniu, aby dzieciaki rano mogły spokojnie iść do szkoły. Kazanie ma formę ciekawej opowieści, najczęściej jest dialogowane, z licznymi gadżetami, po Mszy jest kiełbaska, ognisko, gry i zabawy. Oczywiście ta druga forma jest dużo bardziej atrakcyjna dla współczesnej przebodźcowanej dzieciarni, która po prostu się nudzi  na tradycyjnych. Czy jednak liczba dzieciaków, które były obecne na rozpoczęciu będzie miała przełożenie na ich uczestnictwo we Mszach świętych w niedzielę i święta? Mam cichą nadzieję, że tak. Że nie będzie to dla nich jednorazowy ewent, na którym można się pobawić i coś zjeść, a piękna, całoroczna przygoda pogłębiania swojej przyjaźni z Bogiem. 
Duża tu odpowiedzialność rodziców. Bo na nic się nie zda ani płomienne kazanie, ani różne zachęcacze do uczestnictwa w życiu Kościoła, jeżeli rodzice tuż po przyjęciu przez dziecko Pierwszej Komunii Świętej zaprzestaną uczęszczać na Msze święte. Dla mnie najbardziej przerażające jest to, kiedy słyszę od kandydata do bierzmowania, że on u spowiedzi był tylko przed Pierwszą Komunią świętą. Aż chce się krzyczeć: "A później"?! Ja rozumię, że aktualnie ma się cały szereg zajęć dodatkowych. Ale też mam wątpliwości, czy taka osoba powinna przystępować do bierzmowania. Bo gdzie tutaj jest owa dojrzałość chrześcijańska, do której się dąży?
Mimo wszystko, miło było patrzeć, jak dzieciaki w miarę spokojnie siedzą w kościelnych ławkach, a potem jak śpiewają jednym głosem. Miło było patrzeć, jak po Mszy grają w piłkę w ogrodzie przy plebani oraz jak pieką kiełbaski nad ogniskiem. Miło było słyszeć fragmenty ich rozmów o wakacjach. I nawet ja miałam swój drobny, ale słodki wkład w organizację całej imprezy.
Wbrew moim obawom rolada biszkoptowa z kremem śmietankowym i galaretką rozeszła się błyskawicznie
Wiem, że zaraz przyjdzie powszechność i codzienność, że wiele z tych dzieci zapewne zapomni o niedzielnej Mszy świętej. A może nie zapomni, że jest Ktoś, kto czeka na każdego z nich w tabernakulum w każdą niedzielę i święto, tak samo jak czeka na nie pyszny obiad wraz z deserem u babci. Obiad to Słowo Boże i Komunia święta, a deser? Deser to Życie Wieczne wraz z kochającym nas Bogiem-Ojcem, które na nas czeka. Prosta logika - niewymierne skutki. 

piątek, 28 sierpnia 2026

2423. Bezsilność jest jedną z najgorszych rzeczy, jakie mogą nas spotkać

Wbrew mocno sugerującemu tytułowi ten wpis nie będzie o mojej bezsilności, chociaż i mi zdarza się ją odczuć, nie mówię, że nie. Będzie o bezsilności kilku kobiet mieszkających w małej miejscowości o nazwie Wschowa, gdzieś na zachodzie Polski. Bezsilności do tego stopnia, że decydują się na nieodwracalne kroki. Taką tematykę przedstawia książka Piotra Kościelnego zatytułowana "Bezsilna", której recenzję usłyszałam mniej więcej rok temu w jednej z radiowych stacji. Ponieważ pracuję z dziećmi, z których większość jest z tzw. "trudnych rodzin", temat przemocy rodzinnej nie jest mi jakoś szczególnie obcy czy też obojętny. Zresztą nawet miałam na studiach cały przedmiot poświęcony przemocy w rodzinie tak, aby uwrażliwić nas na ten problem. 

Tytuł: "Bezsilna"
Autor: Piotr Kościelny
Wydawnictwo: Czarna Owca
Warszawa 2025
Liczba stron: 472

Na przemoc ze strony najbliższych narażony jest każdy z nas. Kiedy słyszymy słowo "przemoc" najczęściej myślimy o przemocy fizycznej. Przemoc może być jednak i psychiczna, i ekonomiczna, i nawet seksualna. Bardzo dobrze pokazuje to książka Piotra Kościelnego zatytułowana "Bezsilna".
Akcja powieści rozgrywa się w niewielkiej miejscowości o nazwie Wschowa, gdzie wszyscy wszystkich znają. To właśnie na taką prowincję, wiedziony miłością, przenosi się młody i ambitny policjant, komisarz Tomasz Sokołowski. Wkrótce jego uczucie wygasa, za to w mieście dzieje się tragedia - młoda dziewczyna, Paulina, popełnia rozszerzone samobójstwo, uśmiercając tym samym swoją kilkumiesięczną córeczkę, Dorotkę. Jednocześnie policjanci odkrywają, że w jednym z gospodarstw, w ktkórych miieszka miejscowy przestępca, znajduje się zmaltretowana jego matka, dostają także zgłoszenie o dziwnej śmierci w gospodarstwie rolnym oraz dwóch kradzieżach - w domu oraz w kościele, gdzie znikają pieniądze ze skarbony. Policjanci nie wiedzą, że tym, co połączyło wszystkie te przestępstwa jest bezsilność ofiar. Co takiego podziało się w ich życiu? Dowiemy się z lektury książki.
Książkę przeczytałam jednym tchem, bo jest naprawdę dobrze napisana. Jedyny jej minus polega na niedokończonej sprawie Oktawiana, przez co czytelnik do końca nie wie, czy udało się rozwiązać sprawę kradzieży, czy też nie. Właściwie to tytuł ppowinien brzmieć "Bezsilni", bo z tekstu książki wynika, że temu stanowi ulegali także mężczyźni. Historie ukazane na kartach tak naprawdę mogły przydarzyć się każdemu i wszędzie. Toksyczny bądź niedojrzały partner, psycyhopatyczny syn, dzieciaki, które okłamują rodziców. Warto jednak zawczasu reagować na wszelkie akty przemocy wobec siebie i innych. Niech każda z ukazanych historii będzie dla czytelnika przestrogą przed tym, co może się stać, jeżeli tego nie uczynimy.

sobota, 22 sierpnia 2026

2420. Dni, gdy nabrałam pewności siebie

Przez dużą część mojego dotychczasowego życia byłam raczej szarą myszką. Na 100% wynikało to z mojej niepełnosprawności i wewnętrznego oraz zewnętrznego przekonania, że nigdy nie będę w różnych rzeczach tak dobra, jak zdrowi ludzie. Jakimś nagłym przypływem odwagi w wieku nastu lat wstąpiłam do parafialnej scholi. Byłam w niej dosyć długo, ale prawdę powiedziawszy to czułam się w niej trochę jak intruz. Przynajmniej na poczzątku. Kiedy inni bez problemu dostawali czytania w czasie akademii parafialnych i nabożeństw, ja na wszystko musiałam czekać albo walczyć. Z czasem trochę to zelżało, ale powróciło ze zdwojoną siłą wraz z poprzednim proboszczem. Pomocy przy organizacji nasszego parafialnego Festiwalu Maryjnego to ja się nigdy nie doczekałam...
Taką osobą, której nie przeszkadzało kompletnie to, że jestem niepełnosprawna i mam pewne ograniczenia był opiekun naszego Oratorium w latach 2010-2012, ksiądz Wojtek. Angażował mnie praktycznie w każdą aktywność społeczności na tyle, na ile pozwalała mi moje sprawność. Oratorium oprawia niedzielną Mszę świętą - dajcie Lolkowi mikrofon, niech śpiewa z resztą, choćby na przyciszeniu. Tak samo podczas akademii. A na akademiach i nabożeństwach niech coś mówi. Albo siedzi przy komputerze i przerzuca slajdy. Oratorium organizowało półkolonie albo sobotnie zajęcia dla dzieciaków? Niech Lolek przychodzi i pomaga, zawsze coś się dla niego znajdzie. Podobało mi się takie podejście, bo bazowało na moich zasobach i umiejętnościach, a nie ograniczeniach. Z perspektywy lat podejrzewam, że w dużej mierze było to spowodowane tym, że przez jakiś czas posługiwał w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym z takimi osobami jak ja.
Te dwa lata dużo mi dały. Potem różnie bywało ze stosunkiem innych do mnie, ale raczej byłam tolerowana. W zimie 2014 roku pierwszy raz byłam wychowawcą na półkoloniach, oczywiście miałam ukończone odpowiednie kursy. Potem przyszedł nowy opiekun oratorium, który znowu nie wierzył w moje umiejętności, ale pozwolił mi być animatorem podczas wypoczynku. Dobre i to.
W międzyczasie były Światowe Dni Młodzieży w Rio de Janeiro i ogłoszenie, że kolejne spotkanie odbędzie się w 2016 roku w Polsce, w Krakowie. Ucieszyłam się, bo była realna szansa, że uda mi się wziąć w nim udział na żywo. Wkrótce rozpoczęłam studia na Uniwersytecie Papieskim w Krakowie na kierunku Turystyka Religijna. Im bliżej było wydarzenia, tym głośniej i więcej się o nim mówiło. Wiedziałam, że kilka osób z roku aplikuje na wolontariuszy podczas Wydarzeń Centralnym. Jeszcze w 2015 roku zgłosiłam w parafii chęć bycia wolontariuszem parafialnym, ale przecież jedno nie wykluczało drugiego. Nieśmiało poszłam do ówczesnego proboszcza, aby podbił mi tzw. "list polecający", a potem wysłałam zgłoszenie, właściwie nie spodziewając się niczego wielkiego. Tym bardziej, że tak długo czekałam na odpowiedź, że straciłam resztki tlącej się gdzieś wewnątrz mnie nadziei. Jakież więc było zdziwienie, ale i radość, że pod koniec maja dostałam telefon, że mnie zakwalifikowali i zapraszają na rozmowę, na której ustalimy szczegóły.
Chyba aż do drugiej połowy lipca nie wierzyłam, że to wszystko dzieje się naprawdę. Potem przyszedł pierwszy tydzień, kiedy gościliśmy przybyłych gości w naszych domach i parafiach. Codziennie coś się działo, a ja jeszcze łączyłam to z zabiegami rehabilitacyjnymi, które mi wtedy wypadły. W niedzielne przedpołudnie, po Mszy świętej z udziałem gości z Włoch byłam zmęczona, ale szczęśliwa. Wszystko udało się nawet lepiej, niż się spodziewałam.
A przecież dla mnie cała posługa się nie kończyła, ale zaczynała. Przede mną był przecież jeszcze tydzień w Krakowie i jeszcze większa posługa i odpowiedzialność, niż dotychczas. Przez wszystkie dni dyżurów dawałam z siebie 100%. Ktoś przecież mi zaufał, nie mogłam go zawieść. Wiem, że nie we wszystkim byłam idealna, że wiele rzeczy mogło mi wyjść lepiej. Ale też chyba nie było tak najgorzej. Do dzisiaj pamiętam, jak w niedzielne przedpołudnie stałam na Campusie Misericordia i cieszyłam się, że raczej wszystko się udało. 
A nawet pociągło o następny rok. Ksiądz Jack, będący parafialnym koordynatorem, zobabczył jak wiele mogę. Byłam wychowawcą i na zimowych, i na letnich półkoloniach, kiedy nie mógł być na sobotnich zajęciach, to go zastępowałam, pierwszy (i ostatni) raz w życiu uczestniczyłam w Oratoriadach i MGSie, pisałam scenariusze, brałam udział w wyjazdach i nabożeństwach oratoryjnych. Nie bałam się tak bardzo, jak wcześniej. A z proboszczem dogadywaliśmy się bez słów. Owszem, ich następcy podcięli mi skrzydła, ale nie ucieli ich do końca. Wiedziałam, że ich nie zmienię, więc nawet z nimi nie "walczyłam". Wolałam iść swoją drogą, tam, gdzie mnie chcieli i nikt nie miał ze mną "kłopotów". To raczej ja miałam z dotarciem, ale chyba wyszło mi to na plus. A szkoda mi było burzyć z trudem zbudowaną pewność siebie.
Nie wiem co mi przyniesie przyszłość i jakie wyzwania będą przede mną czekać. Ale wiem jedno - kiedy przez myśl mi przejdzie, że nie dam rady, przypomnę sobie jak zwykle tych kilka cudownych dni sprzed dekady. I jak zwykle pomyślę sobie, że nie przekonam się o tym, jeżeli nie spróbuję.

czwartek, 20 sierpnia 2026

2419. "Wierzę, że wszystko dzieje się z jakiegoś powodu. Ludzie zmieniają się po to, abyś mógł nauczyć się ich sobie odpuszczać. Sprawy przyjmują zły obrót, po to, byś mógł docenić je, kiedy wszystko jest dobrze. Wierzysz w kłamstwa po to, by w końcu nauczyć się ufać tylko sobie" B. Rhodes "Przytulanka"

Moje aktualne stosunki z Księdzem z Gitarą są dosyć napięte. Zaczęło się z dwa miesiące temu od głupiej uwagi, a ciągnie po dzień dzisiejszy. Zaczęło się w momencie, kiedy potrzebowałam jakiegoś wsparcia od kogoś, komu ufałam. Właściwie drugi raz w tym roku. Kiedy zimą miałam mieć operację usunięcia pewnych rzeczy, też do niego pojechałam. Nie dał mi powiedzieć o co chodzi, tylko wyjechał, że on nie wie po co ja tutaj przyjechałam i żebym wracała do domu. Zrobiło mi się przykro, bo jednak wolałabym usłyszeć jakieś słowa wsparcia, pocieszenia, choćby jedno. No, ale nic, był sezon kolędowy, mógł faktycznie nie mieć czasu. Ale w czerwcu raczej dogadał mi bez powodu. Bo to, że przyjechałam kilka razy, ku uciesze jego parafian, na poranną Mszę nie jest dla mnie żadnym powodem. Potem jeszcze powiedział kilka rzeczy naszym wspólnym znajomym. Szczerze powiedziawszy straciłam przez to do niego zaufanie... 
Z czasem próbuje mnie zagadać w tej czy innej sprawie, ale ja nie potrafię mu na nowo zaufać. Władza go zmieniła, niestety na gorsze. Jeszcze rok temu można było z nim normalnie porozmawiać, tak jak za czasów, kiedy był wikariuszem. Coś przez ten rok się zmieniło. Z drugiej strony ktoś kiedyś powiedział, że jeżeli chce się sprawdzić człowieka to wystarczy dać mu władze, prestiż, popularność albo pieniądze. A najlepiej wszystko razem. To, jak się będą wtedy zachowywać, najlepiej będzie o nich świadczyć. Podobnie jak w przypadku chwil, kiedy potrzebujemy wsparcia drugiej osoby. Jedni bezinteresownie wyciągną rękę, a inni "nie będą mieć czasu" (chociaż Ty, człowieku im go nie żałujesz jak potrzebują).
Wiem, że powinnam go sobie odpuścić. Nie, nie przestać go szanować, bo na szacunek zasługuje każdy. Wybaczyłam mu, już dawno, ale nie zapomniałam. Powinnam go sobie odpuścić, jak kilkoro osób z blogowego świata. Szanuję ich, życzę im dobrze, ale czy ma sens tracić na nich czas i uszczęsliwiać na siłę, kiedy oni mają Cię gdzieś? Jego też będę szanować, będę mu mówić "Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus", to się nie zmieni. Ale czy wróci ta sama więź, która była między nami te dwa miesiące temu? Nie wiem. Moja matematyczka z czwartej klasy powiedziała na którychś zajęciach, że "zaufanie łatwo jest stracić, ale trudniej odzyskać". Coś w tym jest. Pamiętajcie o tym.
I jak na złość jego parafianie namówili mnie na pójście z nimi na pielgrzymkę na Jasną Górę. W grupie idzie też kilka osób z "WiŚ". Wysłałam mu SMSa z zapytaniem, czy mogę iść, odpisał mi, że "tak". No, ale nie mógł mi tego zabronić, chyba. Nie oznacza to rozejmu między nami, ale mam nadzieję, że jakoś to przeżyjemy.  I on, i ja.

środa, 19 sierpnia 2026

2418. Czy cuda muszą być spektakularne?

W naszym życiu dzieją się różne rzeczy. Jedne są bardziej miłe, drugie mniej. Wiele z nich można uznać za małe cuda będące promykami słońca wysyłane nam przez Boga nawet w najbardziej deszczowe dni. Wiele też osób uważa, że cudem musi być coś takiego spektakularnego. Tymczasem największe i najpiękniejsze cuda dzieją się w nas samych. Czasami jest to ręka wyciągnięta w naszym kierunku przez nieznajomego w momencie, kiedy najbardziej tego potrzebujemy, a innym razem choćby serceczny uśmiech skierowany w naszym kierunku. Czy jednak zawsze potrafimy je dostrzec i być za nie wdzięczni? Może nawet podziękować, albo chociaż odwzajemnić uśmiech? Jak długo trwa też nasza wdzięczność? Czy tylko przez chwilę, czy może dłużej?
Ostatnio korzystatjąc z wolnych wakacyjnych dni, postanowiłam pojechać sobie na nabożeństwo Drogi Krzyżowej do Wał-Rudy. W wakacje jednak podmiejskie busy jeżdżą ciut iinaczej niż w czasie nauki szkolnej. Oczywiście byłam tego świadoma, ale nie spodziewałam się, że aż tak, a nie zdążyłam zajrzeć na stronkę, aby zobaczyć jak kursują. Chociaż na niewiele by się to stało, bo rano i tak jeszcze byłam na Mszy świętej, a zanim dojechałam do Katowic, to też zeszło. Suma sumarum w Wał-Rudzie byłam ok. 14:30, a nabożeństwo zaczynało się o 15:00. Jednak jeszcze musiałam tam dojść. Ech, już jakiś czas temu zdałam sobie sprawę z tego, że jestem prawdopodobnie jedyną przyjezdną, która idzie do zagrody, w której mieszkała błogosławiona Karolina Kózkówna na nogach, przynajmniej od przystanku. Chociaż z drugiej strony to około 2 kilometrowy odcinek drogi, więc nie jest najgorzej. Szłam więc sobie raźnym tempem, poo drodze mijły mnie różne samochody. Kąrtem oka zobaczyłam jak jeden w kolorze białym zjeżdża na pobocze. Przez myśl mi przemknęło, że pewnie mieszka w domu, przed którym się zatrzymał i chce otworzyć bramę. Jednak kiedy przechodziłam obok niego, drzwi otworzyły się, wyjrzała z niego sympatyczna blondynka i z uśmiechem na ustach zapytała mnie, czy nie idę czasem na Drogę Krzyżową. Trochę niepewnie pokiwałam głową. Odpowiedziała mi, że tak myślała i kazała wsiadać do samochodu. Dopiero w środku mi wyjjaśniła, że już mnie kilka razy widziuła, ale w życiu by nie przypuszczała, że idę na nogach z centrum wsi. Ona sama akurat była na Pieszej Tarnowskiej Pielgrzymce na Jasną Górę i akurat urwała się na trochę, aby przybyć do Wał-Rudy. Dzięki jej upszejmości i kojarzeniu faktów zdążyłam na nabożeństwo na czas i nie musiałam gonić całego peletonu. I to był pierwszy w tym dniu cud.
Po skończonej Drodze Krzyżowej spojrzałam na zegarek. Zbliżała się 16:50. Serce mi szybciej zabiło, bowiem kilka minut po 17:00 miałam busa do Tarnowa. Wcześniej jednak musiałam pokonać wspomniany wcześniej odcinek drogi. Mogłabym pobiec, problem by się jednak pojawił, gdybym po drodze się wywróciła. Postanowiłam zaryzykować i "łapać stopa". Przecież na takie wydarzenie przyjeżdżają raczej tacy ludzie, którzy nie mają złych zamiarów. Zatrzymałam pierwszy lepszy samochód, zapytałam się kierowcy, czy jedzie na dół (no dobra, wskazałam ręką), a kiedy wytłumaczyłam mu całą sytuację, łącznie z tym, że muszę po 19.00 wsiąść do pociągu jadącego w stronę Kastowic, bo inaczej nie wiem kiedy dotrę do domu, bez wahania kazał mu wsiadać do środka. Po kilku minutach byliśmy na miejscu. Dzięki niemu nie dość, że zdążyłam na busa, to jeszcze pojechałam ostatnim sensownym pociągiem do domu. I to był mój drugi tego dnia cud.
Z wdzięcznością polecam Bogu te dwie anonimowe dla mnie osoby, które w zupełnie bezinteresowny sposób mi pomogły klękając rano przed ołtarzem i śpiewając ze starszymi osobami tradycyjne godzinki. Wdzięczna jestem, że ich Anioł Stróź podpowiedział imm, aby zatrzymali swoje samochody i mnie do nich pozabierali, abym  zdążyła i na Drogę Krzyżową i na busa do Tarnowa. Wierzę, że to będzie kolejny piękny uczynek, który zaniosą Panu Bogu w nałęczu po swojej śmierci.
Bo wiecie, czasami można przejść obok kogoś, nie chcąc nawet go zauważyć. A czasami można wyciągnąć przyjazną rękę w stronę nieznajomego.

poniedziałek, 17 sierpnia 2026

2416. Powiew zmiany

Zmiana na stanowisku proboszcza w mojej rodzinnej parafii stał się faktem. Chociaż nowy proboszcz przybył do nas w ostatnich dniach lipca, to dopiero w ostatnią niedzielę odbyła się jego uroczysta instalacja na nowy urząd. Co ciekawe, wymienili się niejako z naszym poprzednim proboszczem, który został przeniesiony na parafię, na której dotychczas przebywał aktualny. To akurat wyczytałam w Internecie.
Taka instalacja jest niezwykle ważną i podniosłą chwilą dla całej wspólnoty parafialnej, która otrzymuje odtąd nowego pasterza. Zawsze pojawia się pytanie jaki on będzie i co wniesie w powierzoną mu wspólnotę. Ile dobrego, a ile złego. I na którą szalę przeważy się jego urzędowanie. Nowego proboszcza widziałam już w tygodniu. Ech, chyba jeszcze siedzi we mnie żal wobec jego poprzednika, bo jakoś nie zrobił na mnie żadnego wrażenia. I w dodatku z twarzy podobny jest do swojego poprzednika. No ale postanowiłam nie zrażać się przy pierwszym wrażeniu i iść na jego powitanie, które miało miejsce na sumie na godzinie 12:00.
Proboszcz został wprowadzony do kościoła w uroczystej procesji. U jego wejścia otrzymał symboliczne klucze oraz krzyż do ucałowania na znak szacunku wobec powierzonej mu władzy. Potem nastąpiło okadzenie ołtarza, tak, aby nasze modlitwy niczym kadzidło wznosiły się ku Niebu. Następnie wicedziekan naszego dekanatu odczytał dekret, kierujący proboszcza na nową placźówkę. Chyba pierwszy raz od dawna w Liturgię Słowa zaangażowana była tylko Liturgiczna Służba Ołtarza. Podczas poprzednich instalacji Czytania i Modlitwę Wiernych czytali też przedstawiciele innych wspólnot religijnych. Miało to swoje plusy, bowiem nowy proboszcz mógł się zorientować, jakie grupy działają w parafii. Osobiście byłam ciekawa kazania, ponieważ zazwyczaj nowi proboszczowie wygłaszają wtedy swoje expose. Tym razem jednak nowy proboszcz odnosił się tylko i wyłącznie do Ewangelii. Molże to i dobrze - z mniejszej ilości rzeczy będzie potem rozliczany. Następnie miało miejsce osobiste wyznanie wiary przez nowego proboszcza oraz Modlitwa Wiernych czytana przez lektora. Na koniec Mszy, po Ogłoszeniach Duszpasterskich zaplanowano powitanie proboszcza przez przedstawicieli parafii. Tutaj jednak nowy proboszcz się wyłamał i powiedział, że szkoda jest burzyyć porządek Mszy świętej, i żeby słowa powitania były po końcowym błogosławieństwie. Tak też się stało, czym szczerze mnie ujął. I tak sobie pomyślałam, że chyba będzie dobrze, skoro nie stawia siebie w centrum uwagi. 
Z drugiej strony - patrzyłam na całą uroczystość i serce mi pękało. Kiedyś to była tętniąca życiem parafia, gdzie poszczególne grupy były liczne i aktywnie włączały się w różne uroczystości. Patrzę na zdjęcie scholi sprzed 10 lat, patrzę na zdjęcie ministrantów z tego samego okresu, animatorów Oratorium... Przecież nas było multum. Ale i byli proboszczowie, którym zależało, a przynajmniej nie ograniczali nas zbytnio w działalności. Wystarczyło dziewięć lat - na instalacji była garstka ministrantów, trójka scholistów, Oratorium się rozleciało, bo zostało zamknięte. Owszem, można powiedzieć, że są wakacje i w ogóle, ale myślę, że problem leży dużo głębiej. Jasne, wielu ludzi odeszło z różnych względów, zawsze tak było i to jest zrrozumiałe. Ale dotychczas (tzn. do 2017 roku) na ich miejsce przychodzili nowi ludzie, tworzyła się płynność. Czy przez te 9 lat ktoś nowy zabawił w scholi na dłużej? Ile przez ten czas przyszło ministrantów? A ile odeszło z płaczem? Dlaczego aż trzech kapłanów, w dużej mierze takich, którym zależało na młodzieży i Oratorium (jak przystało na salezjanów), pisało do inspektora prośbę o zmianę parafii? Czy kiedyś wróci to, co zostało wypracowane przez lata? Myślę, że na barkach nowego proboszcza spoczywa ogromna odpowiedzialność za to wszystko, co przez lata zostało zaniedbane, czy wręcz zniszczone.
Kiedyś, jak jeszcze nie wiedzieliśmy kto będzie nowym proboszczem, rozmawiałam z księdzem Wojtkiem na temat nadchodzącej zmiany. Powiedział wtedy coś, na co zwróciłam uwagę: "Gorzej na pewno nie będzie". Podniosło mnie to niejako na duchu. Ale i dało do myślenia - kurcze, co takiego musiał zrobić proboszcz, że ma taką opinię wśród współbraci? I to mieszkających na drugim końcu (prawie) inspektorii. Zresztą wielu parafian jest tego samego zdania. Ech, mam nadzieję, że na nowej placówce, gdzie też został ustanowiony proboszczem, zmieni swój sposób bycia i funkkcjonowania. I że nie zniszczy wielu rzeczy, które wypracowali jego poprrzednicy. Wiem, że nowy proboszcz naszej parafii będzie się musiał mierzyć z nieufnością i uprzedzeniami wielu parafian, w tym pewnie i moimi. Czy jego zachowanie spowoduje, że odzyskam zaufanie, które straciłam kilka lat temu do księży w mojej parafii? Czas pokaże.

niedziela, 19 lipca 2026

2409. Wsi nie za spokojna i nie za wesoła

Nie będę ukrywała - jestem dzieckiem rodziców, którzy pochodzą ze wsi, z rodzin rolniczych. I chociaż wychowywałam się bardziej w mieście, to jestem z tymi wsiami w jakiś sposób związana. Podobno już w wieku 9-10 miesięcy mama zabierała mnie ze sobą na pole i zostawiała w koszu pełnym siana w cieniu, a sama szła stawiać snopki albo zbierać warzywa. Tata do dnia dzisiejszego kosi kosą trawę wokół naszego domu na wsi po dziadkach. W zasadzie każdego roku, jak żyli jeszcze dziadkowie, jeździliśmy w mamy strony na żniwa oraz wykopki. Czasami było mi przykro, bo musiałam zrezygnować z wyjazdu np. na zawody sportowe. Ale za to już jako dzieciak wraz z innymi zbierałam albo zboże, albo warzywa, chodziłam po drabinach i zrywałam owoce z drzew, a jeszcze w 2009 roku zaganiałam krowy na łąkę i do potoka, aby się napiły.

CDN 

Lato dzieci na wsi. "Pracowaliśmy jak woły"
- Odpoczynek latem jest zabroniony. Każdy musi pracował - mówi Adam. Nigdy nie miał wolnych wakacji. Wychował się na wsi i od najmłodszych lat pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa.
  • - W wieku 7 lat potrafiłem już prowadzić traktor - wspomina Paweł, który od dziecka pomaga rodzicom w gospodarstwie. - Trzy lata później sadziłem i wykopywałem koparką ziemniaki, siałem zboże. Moi rówieśnicy robili zdecydowanie więcej.
  • Angażowanie młodych osób odbywa się często w drodze przymusu, wynika z badań Niebieskiej Linii. Podczas lata dzieci z rodzin wiejskich pracują co najmniej kilka godzin dziennie.
  • - Żadnych wynagrodzeń, a ja i moi bracia pracowaliśmy jak woły. Gdy marudziliśmy podczas wykopków, rzucano tekstem: to na zimę nie będziecie mieli co jeść - wspomina Tetiana. Czy będzie chciała sama prowadzić gospodarstwo?
  • Maciek nie ma żalu do rodziców. - Tak jak my wszyscy, starali się jak mogli.
Wiejskie dzieciństwo
Pobudka o godzinie 5:30 odbywa się obrządzanie i dojenie krów, potem powrót do domu, prysznic, śniadanie i czas wolny. O 16:00 - kolejne obrządzanie krów, o 18:00 - dojenie krów. Koło 19:00 - chwila wolnego, prysznic, kolacja. Padam do łóżka o 21:00.
To wspomnienia jednej z dorosłych osób, która na myśl o spędzaniu lata na wsi ma gorzkie wspomnienia. Jako dziecko pomagała w gospodarstwie i pracowała ze swoimi rodzicami - nie miała innego wyboru.
Według badań opublikowanych przez Niebieską Linię, na początku XXI w. praca wśród dzieci z  rodzin rolniczych była bardzo powszechnym zjawiskiem. Podczas lata pracowały średnio 2,5 godziny śnieżnej. Większość z ankietowanych dzieci w województwie lubelskim mówiła o przemęczeniu. Co dziesiąte badane dziecko było niezadowolone z wykonywanej pracy i odczuwało przykrość z powodu narzucanych mu obowiązków.

Młodzieńcza złość
- Zawsze zabierałem ze sobą telefon z mocną muzyką. Ważne, żeby dominowała w niej emocja bliska mi wyprawom do sadu - wku***nie. Nigdy nie lubiłem porannych wyjazdów, robiłem to swoimi resztkami posłuszności wobec rodziców - opowiada Maciek. Wychoowywał się na wsi, gdzie od najmłodszych lat zajmował się gospodarstwem razem z rodzicami. W sadzie rosła leszczyna, którą musiał skrupulatnie się zajmować.
Zbiory orzechów, owoców i długie godziny w sadach czy na polach to doświadczenie większości wiejskiej młodzieży podczas wakacji. Już w wieku kilku lat wsiadają na traktory, niedługo później potrafią je obsługiwać. Wyprowadzają zwierzęta, sprzątają po nich, a nawet ucinają kurą głowy i uczestniczą w krwawych świniobiciach. Każdy dzień to lista zadań do zrealizowania. Czy mają możliwość odmówienia "pomocy"?
Kamila twierdzi, że nie. - U mnie nigdy nie było dyskusji. Wszystko opierało się na schemacie: polecenie - wykonanie polecenia. Nie było tu miejsca na dialog. Pomaganie w domu, zajmowanie się obowiązkami dotyczyło całej rodziny i dzieci nie miały w tym temacie nic do powiedzenia. Jeśli nie chciało się czegoś zrobić, dostawało się szantażujące teksty lub obrywało niewdzięcznymi komentarzami na temat niewdzięczności - opowiada. Od 6 roku życia rzez kilkanaście lat pracowała sezonowo w rodzinnym gospodarstwie.
1400 dzieci rocznie doświadcza wypadków przy pracy na wsi wynika z raportu KRUSu z początku XXI wieku / Edoardo Busti, Unsplash (foto: unsplash)
Badania opublikowane przez Niebieską Linię, które dotyczą dzieci rolników, podkreślaj, że do pracy dzieci zachęca się w różny sposób. Angażowanie młodych ludzi odbywa się w mniejszej lub większej mierze w drodze przymusu. Następuje presja moralna mająca na celu pokazanie, że należy pomagać rodzinie. Czasami dzeci są wynagradzane za pracę pieniężnie bądź rzeczowo, chociaż dalej nie mają bezpośredniej możliwości odmówienia współpracy. W ekstremalnych przypadkach za buntowanie się dostają kary. W dziecku pojawia się frustracja i smutek wynikające z ograniczeń spędzania wolnego czasu, szczególnie podczas lata.
Kiedy autorka tekstu pyta swoich rozmówców o wspomnienia, pomimo dużej frustracji w przypominaniu sobie obowiązków, najwięcej z nich czuje zrozumienie dla rodziców. - Z perspektywy czasu nie mam żalu. Tak jak my wszyscy starali się jak mogli, reprodukując czasem zupełnie nieświadomie post-chłopskie podejście i style życia swoich rodziców, którzy byli rolnikami na pełen etat. Moi rodzice zajmowali i zajmują się sadem po godzinach swojej regularnej pracy. Nie dziwota więc, że potrzebowali wsparcia nawet ze strony swojego dorastającego syna, ponieważ tego samego oczekiwali od nich rodzice w tym wieku - zaznacza Maciek. Mówi jednak, że rodzice wdrażali go do obowiązków w bardzo nieprzyjemny sposób. - Lub tylko to pozostało mi w pamięci. Najczęściej robiono to, wywołując po prostu poczucie winy mówiąc: "tacie nie ma kto pomóc" lub zaprowadzając mnie do sadu za złą naukę - wspomina.

Pomoc czy praca?
- Pomaganie rodzicom na wsi jest dla mnie absolutnie zrozumiałe: tak było od pokoleń i tutaj nic się nie zmieni. Nie mam problemu z pracą fizyczną czy zmęczeniem, chętnie pomagam moim bliskim - opowiada Adam.
Miejskie dzieciaki wycierają w niedziele kurze, robią zakupy i koszą trawnik przed szeregowcem. A wiejskie... mają zdecydowanie więcej obowiązków. 
- Zwierzęta trzeba karmić, w piecu napalić, jak nie trzeba nic robić na dworze, to pomóc mamie w kuchni. Obowiązki domowe były czymś pomiędzy pomocą, a czymś co po prostu trzeba zrobić. Chyba byłoby to niesprawiedliwe, gdyby mama z tatą na dworze pracowali w pocie czoła, gdy ja w tym czasie siedziałbym sobie w domu, grał na komputerze, oglądał seriale czy czatował  ze znajomymi przez Internet? - pyta mnie Sergiusz. Swoje zadania traktuje jako słuszną pomoc, wykonywaną dla rodziny. - Był czas na obowiązki, był czas na naukę i był czas wolny. Trzeba było to ze sobą w jakiś sposób godzić.  Nie miałem z tego powodu żadnych rozterek emocjonalnych, przez które potrzebowałbym jakiegokolwiek wsparcia. Ważne, że wspierali mnie w istotnych kwestiach i momentach mojego życia.
Adam widzi jednak cienką granicę między pomocą rodzinie a ciężką pracą. Aktualnie pracuje przez cały rok w mieście, ale podczas urlopu przyjechał do rodzinnego domu na żniwa. - Odpoczynek w lato jest zabroniony. Każdy musi pracować, nawet deklaratywnie. Więc teoretycznie nigdy nie miałem wakacji - albo praca intelektualna w trakcie roku, albo fizyczna podczas lata.

"Tacie nie ma kto pomóc"
- Jestem pewny, że w wieku 7 lat potrafiłem już prowadzić nasz traktor - mówi śmiało Paweł. Na wsi spędził większość życia, pomagając rodzicom w gospodarstwie oraz prowadzonym warzywniaku. - Nie dawano mi wyboru, tak lub tak, moja pomoc w prowadzeniu gospodarstwa i warzywniaka była kluczowa, często była ogniwem spinającym wszystko w całość. Pracowaliśmy na jeden rachunek i tak to traktowaliśmy: prowadzenie gospodarstwa rolnego jest pracą całej rodziny na wspólny dom i podwórko - dodaje.
W ciągu dnia pracował kilkanaście godzin. - Z tych wszystkich lat spędzonych w warzywniaku żałuję tylko, że to nie trwało etatowe 8 godzin dziennie, tylko sporo więcej, plus obowiązki przy gospodarstwie. Czułem się zmęczony fizycznie, psychicznie nie odczuwałem złych konsekwencji. Praca na wsi nie ma stałego terminarza, więc pracuje się także w niedziele. Żniwa czy zbiór siana nie poczekają do poniedziałku, zwłaszcza, gdy zbliża się deszcz, którego widmo dobrze uczy pracy pod presją czasu - opowiada. - W podstawówce potrafiłem już, poza jazdą z wozem, zasadzić lub wykopać koparką ziemniaki, siać zboże siewnikiem. Rówieśnicy z mojej wsi w tym samym wieku ogarniali już o wiele więcej spraw: bronowanie, glebogryzowanie, drapakowanie, oranie pługiem, przewracanie siana - przypominam, wiek 12 lat. - opowiada. 
   Sianokosy na wsi pod Krakowem, 2003 / Witold Rozbicki, East News, (Foto: east news)
Choć kompetencja młodych osób, które pracują na wsiach może imponować w kwestii samodzielności, jest bardzo niebezpieczna. Według statystyk Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z lat 2000, każdego roku kilkoro dzieci traciło życie w wypadkach przy pracy, a około 1400 doznało uszkodzeń  ciała. W ostatnich latach latach nie uzyskaliśmy podobnych statystyk, ale każdego roku KRUS alarmuje: dzieci nie mogą wykonywać niebezpiecznych obowiązków przy pracy. Należy do nich między innymi obsługa ciężkich spotkań, dźwiganie czy narażenie psychiki poprzez oglądanie rzezi wiejskich zwierząt.

Wynagrodzenie
- Zawsze czułam się gorsza od rówieśników, którzy pracowali sezonowo podczas wakacji. Ciężko było mi samej zaakceptować fakt, że ja pracuję ciężko fizycznie na wsi, a nie dostaję za to wynagrodzenia. - opowiada Alicja. Podobnie jak większość osób, które podzieliły się historiami na temat praccy w rodzinnym gospodarstwie, nie dostatwała za to dodatkowego wynagrodzenia.
Sergiusz tłumaczy, że wszystkie pieniądze rodzina przeznaczała na edukację, wycieczki szkolne, jedzenie. Nie oczekiwał niczego poza tym, pomimo wykonywanej pracy w domu. Jego słowa podziela także Marlena - Nigdy nie otrzymywałam wynagrodzenia za tę pracę. Traktujemy ją jak obowiązki domowe, nikt w domu nigdy nie płacił za wykoszenie trawnika, czy mycie naczyń - tłumaczy.
Nie jest to jednak standardem. Tatiana z goryczą wspomina rozliczanie z rodzicami: - Żadnych wynagrodzeń, a ja i moi bracia pracowaliśmy jak woły. Gdy marudziliśmy podczas wykopków, rzucano tekstem: to na zimę nie będziecie mieli co zjeść - żali się. - Od 7 lat nie pomagam przy gospodarstwie. I mam święty spokój. Myśląc o wakacjach czuję niechęć. Od rodziców potrzebowałam wtedy zrozumienia, że nie chcemy z rodzeństwem tak ciężko pracować - dodaje. Niektórzy rodzice zgadzają się z dziećmi na pewien układ: mama z tatą sami proponują odpowiednią kwotę dodatkową w postaaci pieniędzy lub rzeczy materialnej, a czasem to sami nastolatkowie wyceniają swoją pomoc w gospodarstwie. Za pomoc w sadzie lub przy żniwach: 100 zł, motorower, głośniki; drobne pieniądze - 10, 20, czasem nawet 50 złotych, inni 500 złotych za sezon. Jak podkreślają - wszystko zależało od indywidualnych ustaleń, a niektórym z nich niezręcznie było pytać o pieniądze własnych rodziców, choć uważali, że zasługują na wynagrodzenie.
Chmielno. Dzieci pomagają rodzicom przy pracy w polu / Marcin Rutkiewicz, East News (Foto: east news)
- Do pełnoletności nie dostawałem wypłat do ręki. Finansami rządziła mama, wychowywała mnie według zasady masz pieniądze na wszystko, czego potrzebujesz, ale do ręki Ci nie dam tych pieniędzy. Ojciec bez wahania kupił mi skuter w wieku 13 lat, po wspomnianym zdaniu karty motorowej. Pierwszy smartfon kupiłem w wieku 16 lat za pieniądze odłożone ze sprzedaży podręczników oraz za sprzedaż gruszek cukrówek z drzewa na naszym podwórku - ojciec lub mama pieniądze za ich sprzedaż oddawali mnie - mówi Paweł, który prowadził z rodzicami gospodarstwo oraz warzywniak.

Dorosłe dzieci także pomagają
Wychowani na wsiach, przeprowadzili się do miast. Studiują, pracują, ale sezon letni dla wielu z nich dalej nie jest ucieczką od gospodarczych obowiązków. - Teraz, mając lat dwadzieścia kilka, chętnie pomagam rodzicom. Nie ze względu na pasję do rolnictwa, ale dlatego, że chcę ulżyć spracowanym rodzicom. Pracują na trzy zmiany, zawsze trzeba nakarmić zwierzęta, dać wodę, podlać ogród, wypielić, zebrać warzywa - mówi Marlena.
dam wyprowadził się z małej miejscowości do dużego miasta. Dzisiaj pracuje intelesktualnie i jest związany ze środowiskiem kulturalnym. Przyznaje, że powrotu na wieś podczas żniw sprawiają, że czuje się wyjątkowo obco.
- Czułem się jak Harry Potter, który w wakacje nie może używać swoich magicznych mocy. Wiedza i umiejętności, których używam w mieście są zupełnie bezużyteczne w pracy w polu. Po prostu nie potrafię. Przyjeżdżając na wieś za każdym razem spadałem na sam dół drabiny społecznej - osoby, z którymi chodziłem do szkoły i które nie zdawały do następnej klasy, są na wsi ekspertami w pracy z ciągnikiem. A ja, który obracam się wśród elity kulturalnej miasta jestem najgorszy w tymm co robię i psuję nawet najprosstsze zadaniai. Teoretycznie wiedziałem, że moja wartość w mieście jest bardzo duża i w środowisku miejskim jestem bardzo wartościową, zdolną osobą. ale łatwo o tym zapomnieć po dwóch miesiącach na wsi, gdzie nikt cię nie szanuje - wyznaje.
Dzieci obserwują rodziców przy pracy / East News (Foto: esat news)
Chociaż większość osób nie wraca w rodzinne strony, czasami wymaga tego sytuacja życiowa. Gdy rodzic nie domaga zdrowotnie, wracają, by pomóc w najgorętszym dla rolników sezonie. Takie doświadczenie ma Alicja. - Rok temu we wrześniu mój tata był przez jakiś czas w szpitalu, a potem po operacji nie mógł pracować, więc chyba tydzień albo dwa miałam taki plan dnia: pobudka o 5.30 - obrządzanie i dojenie krów, potem powrót do domu, prysznic i śniadanie i czas wolny, o 16 - obrządzanie krów, o 18 - dojenie kkrów, koło 19 byłam wolna i znowu prysznic i kolacja. Chodziłam wtedy spać o 21. - wspomina. Same obowiązki były dla niej przykre. - Pierwszy raz byłam nad morzem chyba po maturze. W zeszłym roku też nie wyszły mi wakacje, bo musiałam zostać pomóc mamie, bo wyszła nagła operacja taty. Ogólnie to ja chyba najbardziej czuję frustrację, gdy słyszę, że ja nigdy nie pomagałam rodzinie, że jestem leniwa i najchętniej przeleżałabym przez całe wakacje. Serio, wolałabym nic nie robić całe wakacje - tylko że ja nie uważam, żeby było w tym coś złego - podkreśla.
 
"Wszystkie dzieci na wsi miały taką samą sytuację jak ja"
- Nie będę ukrywał, że przez lata wstydziłem się swojego wiejskiego pochodzenia z różnych względów. Głównie spowodowane było to stylem życia, który był zupełnie niespójny z wizją świata w kulturze i meediach. Tam, gdzie dla rówieśników z pobliskiego miasta był dostępny wyjazd na Złote Piaski i shisha bar na plaży, tak dla mnie i moich rówieśników był w ofercie wyjazd do Mielna i budki Dopalacze.com za rogiem - opowiada Maciek. Ucieka od tożsamości wiejskiej, jak tylko może.
Dla dzieci i młodzieży, która pomagała rodzicom w gospodarstwach, wakacje nie były czasem pełnym relaksu i odpoczynku. - Czy wolałbym zamiast tego od rana do wieczora latać ze znajomymi, grać w gry, spędzać czas na przyjemności, to oczywiście, że bym wolał... Ale identycznie i dzisiaj wolałbym nie chodzić do pracy, nie musieć wykonywać dziennych obowiązków, płacić rachunków i żyć sobie beztrosko. - mówi Sergiusz.
Nawet jeżeli ktoś nie miał pracy od rana do wieczora na roli, samo mieszkanie na wsi tworzy komplikacje w przemieszczaniu się. Coraz więcej się mówi też o wykluczeniu komunikacyjnym. - Jedyne co było dla mnie trudne to pewna samotność. Moja farma nie była położona nawet we wsi, tylko w głębi parku krajobrazowego. Spotykanie się z rówieśnikami było dla mnie utrudnione - tłumaczy Kasia. Niestety park krajobrazowy nie jest jedynym ograniczeniem młodzieży spoza miast.
Zbiory czereśni w okolicy Grójca/ Bartosz Krupa
East News (Foto: east news)
Gminy, w których nie istnieje zorganizowana przez samorząd komunikacja miejska zamieszkuje 13,8 mln osób. Do 20 procent polskich wsi nie dociera jakikolwiek transport publiczny, a do wielu pozostałych nie więcej niż 2 autobusy dziennie. Wydostanie się ze wsi, szczególnie po południu lub wieczorem, wydaje się niemożliwe bebz pomocy ze strony rodziców, którzy mają samochód.
- Nie czułam się ograniczona, ponieważ wszystkie dzieci ze wsi miały taką samą sytuację jak ja, jedynie dzieci najbogatszych osób jeździły, o ironio, na kolonie z pomocy społecznej. Nie mieliśmy wiele czasu, ale kiedy była okazja, rodzice zabierali nas nad jezioro. To była jedyna rozrywka w wakacje, nie licząc gminnych dożynek - mówi Marlena.
Kamila zwraca uwagę na to, że chociaż dziecięce wspomnienia są dla niej ciepłe, z wiekiem pragnęła spędzać wakacje poza wsią. - Kiedy dziecko staje się bardziej dojrzałe i zaczyna manifestować swoje zdanie, nabiera swoich poglądów, woli spędzać czas w towarzystwie ludzi, którzy to jakoś zrozumieją lub którzy właśnie przechodzą przez to samo. Ja całe wakacje od najmłodszych lat spędzałam u dziadków, Na początku to kochałam, ale z czasem coraz bardziej było to dla mnie ciężkie i niekomfortowe. Chciałam, żeby zrozumieli moje potrzeby. Dla mnie wieś była dostępna głównie w wakacje i nie potrafiłam wyrwać się od tej monotonii pracy.

Złoty środek
Żal i rozczarowanie przepracowanym dzieciństwem nie jest jednak kolektywną traumą. Jeśli rodzina odpowiednio gospodaruje czasem dziecka i wprowadza w wiejskie obowiązki z zainteresowaniem i możliwością wyboru, na myśl przychodzi jednak przyjemna nostalgia.
- Pomagałam przy zbiorach owoców, takich jak śliwki, czereśnie, czy wiśnie, a później także jabłka i gruszki. Rodzice zawsze dbali o to żeby przenosić moją drabinę, wiadro i bardzo zwracali uwagę na to, żebym dźwigała jak najmniejsze ciężary. Bardzo lubiłam zbiory czereśni, bo przy okazji często je podjadałam. Z racji tego, że jestem perfekcjonalistką, zrywałam zawsze wolniej od rodziców czy najętych pracowników, ale bardzo dokładnie usuwałam wszystkie gałązki, listki. Rodzice chwalili mnie za to "czyste" rwanie i że nie musieli po mnie już nic przebierać, bo wiedzieli, że nie znajdą w mojej skrzynce żadnego zgniłego owocu - opowiada Ola, W czasie wakacji nigdy nie była ograniczona i mogła korzystać z lata, gdy tylko chciała.
Kasia wspomina pracę na dużym gospodarstwie swoich rodziców. - Najtrudniejsze było wyprowadzanie zwierząt na pastwisko. Takie stado bardzo dobrze wyczuwa emoi niepewność. Jeżeli to były kozy - to ani na minutę nie można było ich spuścić z oka. Za to bardzo lubiłam pracę w sadach. Zbieranie owoców, przycinanie drzew, wszystko co związane z roślinami. W okresie pracy było dużo, ale też było dużo przyjemnych rzeczy. Przede wszystkim przepyszne własne owoce! Spędzanie wakacji w takim malowniczym miejscu też zaczyna się doceniać już po wyprowadzce. Byłam przez większość życia bardzo blisko natury. Teraz mieszkam w mieście i przyjeżdżam na farmę pomóc, ale też pooddychać i oderwać się od myśli - tłumaczy.
Koryciny - Wieś, woj. Podlaskie / Michał Woźniak / East News (Foto: east news)
- Miło jest pomóc. W moim środowisku wszyscy pomagali w ten sam sposób rodzicom, więc było to coś normalnego. Zawsze kiedy wieczorem wychodziliśmy z kolegami na piwo, wszyscy byliśmy zmęczeni, ale nigdy nie narzekaliśmy. Fajnie było też zobaczyć, że nie tylko na mnie spadają takie obowiązki - opowiada z uśmiechem Filip.
Anastazja podczas lata zbierała wiśnie. - Gdy opowiadasz
o ciężkiej pracy to wszystko brzmi tak smutno, zwłaszcza że miałam wtedy 10 lat. Ale czy to był przykry obowiązek? Ten miesiąc wakacji był totalnie wyjęty z życia, nie było wtedy opcji spotkać się z koleżankami, skorzystać z ciepłej pogody. Pamiętam dokładnie jak wielką ulgę poczułam, kiedy tata kilka lat temu powiedział, że ścinamy wszystkie drzewka! Pomyślałam wtedy, jak super będzie leniuchować przez pół wakacji. Z drugiej strony był to czas, który spędzałam z rodziną, w sadzie zawsze towarzyszyła mi siostra, czasem dalsza rodzina i znajomi. Przy zrywaniu owoców graliśmy w "Jaka to melodia, albo robiliśmy pokaz mody najbardziej "wiśniackiego" stroju - zawsze wkładaliśmy najgorsze, za duże ciuchy od taty, albo dziadka.
Kamila uczestniczyła w wykopkach, odkąd skończyła 6 lat. Kiedy była małą dziewczynką, podczas pracy bawiła się w najlepsze. Rzucała z innymi dziećmi ziemniakami i, choć jest to niebezpieczne, jeździła przyczepą wypełnioną po brzegi kartoflami — Jechałam sobie na nich jak gdyby nigdy nic, nie wiem, jak moi rodzice mogli mi na to pozwolić. To jednak bardzo magiczne wspomnienie — pisze.

Życiowa lekcja?
Czy dorośli, którzy wychowali się na wsiach i pracowali w pocie czoła większość wakacji sami pragną kontynuować tradycje rodzinne? Ponad 3/4 młodych ludzi ze wsi nie widzi sensu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, wynika z raportu IBRiS, "Dumni z polskiej żywności". O zdanie na ten temat pytam moje rozmówczynie. — W przyszłości bardzo chciałabym mieszkać na wsi. Mieć swój mały ogródek, gdzie zasadzę 3 krzaczki malin i pomidory — mówi Anastazja. — Planuję posiadać i zajmować się swoimi roślinami, ale w takiej ilości, żebym mogła robić to samodzielnie. — dodaje Kamila.
Paweł tłumaczy mi, że rolnictwo jest bardzo niestabilne i ryzykowne. — W ostatnią niedzielę mama powiedziała mi, że u naszych znajomych nie ma śliwek. Zrobiło mi się bardzo smutno — to ich źródło zarobku. Dla mnie każda wiosenna informacja o przymrozkach, każda letnia zapowiedź nawałnicy lub zdjęcia kul gradowych są źródłem niepokoju, gdyż doskonale rozumiem, jak czują się poszkodowani z ich powodu rolnicy i sadownicy.
Alicja bardzo długo wstydziła się tego, że mieszka na wsi i że rodzice są rolnikami. - Nie mówiłam nikomu o tym, że pomagam rodzicom, w sumie to nie wiem do końca czemu. Gdy skończę studia, nie chcę mieszkać na wsi. Tam ciągle trzeba coś robić.

https://www.ofeminin.pl/swiat-kobiet/to-dla-nas-wazne/tak-wyglada-lato-dzieci-na-wsi-pracowalismy-jak-woly-odpoczynek-byl-zabroniony/ygqwwxr

niedziela, 5 lipca 2026

2400. "Z woli Bożej"...

Rozmawialiśmy niedawno ze znajomymi na temat zmian w naszej parafii. Tak ogólnie, bez większych ocen. Choć nie będę ukrywała, że wymieniliśmy się drobnymi spostrzeżeniami na ten temat, w końcu jesteśmy tylko ludźmi. Zauważyliśmy pewną ciekawą rzecz: podczas ogłoszeń duszpasterskich, słyszymy, że "Z woli Bożej...". Ta, "wola Boża"... "Wola Boża" to może by i była, gdyby proboszcz został. Teraz to bardziej reguła zakonu mówiąca o tym, że proboszcz może być na jednej parafii najwyżej przez trzy trzyletnie kadencje z możliwością wydłużenia o rok w wyjątkowych przypadkach. Dziewięć lat minęło, "wyjątkowych przypadków" Inspektor się nie dopatrzył, więc normalną rzeczą są przenosiny proboszcza gdzieś indziej. Ale niech im już będzie, że "wola Boża".
Zastanawiamy się, czy personalia nowego proboszcza to jakaś tajemnica? O imionach i nazwiskach poprzednich proboszczów dowiadywaliśmy się od ich poprzedników stosunkowo szybko. A teraz nic, tylko tyle, że będzie zmiana. Nie wiem, czy aktualny ksiądz czegoś się obawia, czy co, bo nie wierzę, żeby nie wiedział, kto za niego przychodzi.
Czas pokaże, kto za niego przyjdzie i jaki będzie. Bo chyba gorzej być nie może... Chyba. 
Oprócz tego zmiany szykują się także w świetlicy środowiskowej, jak co roku zresztą. Wiadomo, dzieciaki rosną, dojrzewają, ktoś z nich przychodzi, ktoś odchodzi. Teoretycznie od nowego roku szkolnego powinnam mieć najmłodszą grupę, no ale boję się trochę tego, więc wnioskowałam o ciut starsze dzieci. Zobaczymy co z tego wyjdzie...

środa, 1 lipca 2026

2397. Pilnujmy się wzajemnie

Późnymi wieczorami, kiedy wreszcie mam chwilę czasu dla siebie, czasami puszczam sobie w tle jakiś kryminalny podcast. Ale o tym zdaje się już kiedyś wspominałam. Te podcasty, chociaż są różne, to właściwie w pewnym momencie znajdzie się temat, który już kiedyś usłyszałam na innym kanale. Od niedawna, takim wracającym do mnie niczym bumerang tematem, jest niewątpliwie sprawa tajemniczego zaginięcia 79-letniej Kazimiery Zaremby z Bełchatowa. Starsza pani wyjechała w 2012 roku na pielgrzymkę do Wilna, z której niestety nie wróciła. Może zaginięcie samo w sobie nie byłoby takie wstrząsające, ile okoliczności, które temu towarzyszyły. Chociaż była w dobrych stosunkach z organizatorem wyjazdu, ten nawet nie próbował jej szukać. No, może z początku próbował, ale szybko się zniechęcił i pojechał z resztą pielgrzymki na dalsze zwiedzanie miasta. 
Dziwne to dla mnie i niezrozumiałe. Skoro jakiejś osoby nie ma na miejscu zbiórki, to czeka się do skutku, powiadamia o zdarzeniu najbliższych, szuka jej, wzywa policję czy też inne służby, aby ją znalazły. Tym bardziej, że tego samego dnia jeszcze była ona widziana w kilku innych miejscach. A tu nie było nic. Zaś pielgrzymka po kilku dniach wróciła do Polski. Bez pani Kazi, która wyparowała jak kamfora. Rodzina rozpoczęła poszukiwania, bezskutecznie. Zaginięcie pani Kazimiery pozostało tajemnicą.
Ta smutna historia daje jednak wiele do myślenia. Jak bardzo trzeba być małostkowym i bezdusznym człowiekiem, aby nie rozpocząć szerszych poszukiwań zaginionej? Przecież to była starsza kobieta, zapewne wystraszona tym, że nie dość że jest w obcym kraju, to jeszcze nie może się z nikim porozumieć z powodu bariery językowej. Dlaczego nikt w tym autokarze nie zareagował, nie sprzeciwił się odjazdowi autokaru z parkingu? Naprawdę zwiedzanie jest ważniejsze od ludzkiego życia? Dlaczego organizator pielgrzymki wraz z lokalnym przewodnikiem nie podjęli żadnych konkretnych działań? Jestem po studiach z turystyki, toteż tym bardziej tego nie rozumiem. Odpowiedzi na te pytania być może nigdy nie poznamy, bo uczestnicy wyjazdu po powrocie nabrali wody w usta w tej sprawie. Tak samo, jak nigdy się nie dowiemy, co się stało wtedy z panią Kazimierą.
Lato to czas wyjazdów, także tych zbiorowych. Bądźmy empatyczni i w międzyczasie zwiedzania odwiedzanych miejsc miejmy też pozór na innych uczestników wycieczki, zwłaszcza tych starszych i nieporadnych. To nie jest "niańczenie", to jest zapobieganie takim tragediom jak powyższa. A jeśli już ktoś się zgubi, to szukajmy go, wezwijmy pomoc. Im szybciej to zrobimy, tym większe szanse, że szybko odnajdziemy taką osobę całą i zdrową.