1722. Przyjaciół nie zostawia się nigdy, jest się z nimi do końca, dosłownie

Życie pisze nam różne scenariusze. Z jednej strony dobre i szczęśliwe, jak spotkania z przyjaciółmi, wspólne spędzanie czasu, a z drugiej strony tragiczne, jak śmierć tych przyjaciół. Niespodziewana śmierć, dodajmy przy tym. Bo jak nazwać fakt, że jeszcze we wtorek Arek pisał mi na mesengerze życzenia z okazji kolejnych urodzin oraz wypytywał o wyniki rekrutacji na studia magisterskie z Nauk o Rodzinie, a na drugi dzień w podobnej porze już nie żył.

Zdrowy, wysportowany mężczyzna w sile wieku. Kochający góry, bieganie (jak to pięknie podsumował ksiądz na kazaniu podczas Mszy pogrzebowej - Arek nigdy nie biegł przed kimś, aby obracać głowę za siebie i z pogardą patrzeć, jak daleko ktoś jest za nim, nigdy też nie biegł za kimś, aby go poganiać, on po prostu biegł obok drugiego człowieka, aby go wspierać).
Dzielący się z innymi swoją pasją, jaką była fotografia. Angażował się w wiele biegów górskich właśnie jako fotograf. A zdjęcia z nich robił cudowne. Nawet ja załapałam się na kilka z nich. Miał dobre oko, wyczucie chwili, a zarazem był niezwykle dyskretny.
A przede wszystkim to oddany mąż, tata, przyjaciel, taki na dobre i na złe. Chociaż dzieliła nas spora różnica wieku, to on sam automatycznie skracał dzielący nas dystans swoim naturalnym, ciepłym uosobieniem i empatią. Miał doskonałe poczucie humoru. To taki człowiek, którego po prostu chce się mieć wśród swoich przyjaciół.

Nie żałuję tej znajomości. Jedyne czego żałuję to tego, że nie mam z nim żadnego pamiątkowego zdjęcia.  Najpiękniejszy jego obraz zachował się jednak w moim sercu. To on stał zawsze po drugiej stronie obiektywu i utrwalał wszystko i wszystkich. Jeszcze na tegorocznym Festiwalu Maratonie Trzech Jezior, odbywającym się zaledwie dwa tygodnie wcześniej, biegał z aparatem i wszystkich utrwalał. Najlepsze jest to, że w sobotni poranek wrócił z Włoch, a po południu już był z nami. Wieczorem odwoził mnie do OSP, gdzie mieliśmy nocleg. Ta rozmowa... Gdybyśmy tylko wiedzieli, że to nasza ostatnia tego typu rozmowa... Tak bardzo mnie prosił o to, abym zdecydowała się iść na ten drugi stopień Nauk o Rodzinie. Obiecałam mu, że spróbuję, przyjaciołom się przecież nie odmawia. I tylko zabrakło jednego dnia, abym mogła przekazać mu wiadomości na temat rekrutacji.

Nie mogłam sobie wyobrazić, że nie pojadę na jego pogrzeb. Tym bardziej, że opuchlizna na kostce całkowicie zeszła, na samej nodze mogłam już jako tako chodzić. Gdyby nie to, to pewnie bym zrezygnowała. 

Tym razem moja podróż nie była daleka, wiodła zaledwie do Cieszyna (1,5 godziny drogi pociągiem z Kato), który jednak był mi całkowicie nieznany. Trochę się bałam, że nie trafię, pogubię się, czy też nie zdążę na czas na nabożeństwo żałobne. Co prawda w domu sprawdzałam trasę na google.maps, jednak wiedziałam, że na miejscu będę zdana sama na siebie. Na szczęście przy dworcu PKP była mapa miasta, a i sama droga w praktyce okazała się niezbyt skomplikowana, nawet dla nowicjusza i w miarę szybko odnalazłam świątynię, w której odbywała się Msza żałobna.

Kościół wypełniony był po brzegi rodziną, krewnymi i przyjaciółmi Arka. Pewnie dlatego naszych wspólnych znajomych udało mi się namierzyć dopiero podczas wyjścia na zewnątrz. Byli i zdziwieni i nie. W zasadzie już poznali mnie przez ten cały czas współpracy na tyle, że wiedzieli, iż mało jest dla mnie rzeczy niemożliwych.

Tego dnia padał deszcz, na szczęście u jednej ze znajomych znalazło się miejsce w samochodzie i zabrała mnie ze sobą na cmentarz. Co prawda był podstawiony autobus, ale nikt nie wiedział, gdzie dokładnie się on znajduje. Baca trochę się pieklił z tego powodu, bo co prawda przyjechali w kilkoro samochodem, ale zostawili go gdzieś ho, ho, ho i trochę, w nadziei na ten autobus. Jednak udało im się go znaleźć, bo po kilku chwilach znowu wszyscy spotkaliśmy się, tym razem na cmentarzu. Staliśmy z Bacą ramię w ramię pod jednym parasolem. Jak to powiedział niedawno Arek - jak stare dobre małżeństwo? 

Przy okazji całkowicie niesłusznie zostałam bohaterem dnia. Tylko że ja znowu nie zrobiłam nic niezwykłego, po prostu pojechałam pożegnać przyjaciela. Raczej każdy mający tylko taką możliwość i mający takich znajomych jak Arek, zrobiłby to samo. Ale nie zostałam też z niczym - jedna z osób przybyłych na pogrzeb i mieszkających w Tychach na prośbę Wendy i Bacy odwiozła mnie pod sam dom. To się nazywa pierwsza klasa! A po drodze w mojej głowie ułożył się taki wiersz:

Dla Arka J.
Najlepsi odchodzą jak żyją,
po cichu i bez słów zbędnych.
Tak jakby jeszcze po śmierci,
nie chcieli narzucać się innym.
Najlepszych nic nie zastąpi,
wszystko na nich wciąż czeka.
Kapcie w przedpokoju,
w kuchni ulubiony kubek na kawę,
i miejsce, co jeszcze nie ostygło,
telefon włączony do ładowarki.
Tak wiele chciałoby się im powiedzieć,
choć raz jedyny jeszcze przytulić.
Zadać pytanie, nawet bezsensowne.
Została pustka i cisza...

I taka sama pustka i cisza została po Arku... Ale nie tylko, zostały też zdjęcia zrobione jego ręką, niektóre umieszczone na blogu, wszystkie jednak wywołane. Jedyne, oprócz wspomnień, co mi po nim pozostało...

1721. Moje ostatnie podcastowe odkrycie

Kontuzja nogi, zwłaszcza przy MPD, bywa frustrująca i męcząca. Wszyscy dookoła mówią: "odpoczywaj". A przecież nie da się odpoczywać mieszkając samemu w mieszkaniu. Obiad się sam nie ugotuje, zakupy same nie zrobią, Pusia sama się też nie obsłuży. Chociaż wczoraj była u mnie Kropka i zrobiła mi podstawowe zakupy, a także wykupiła receptę na stałe leki. Fajna z niej dziewczyna. Staram się nie przeciążać tej nogi, co przy zachwianiu równowagi jest trudne. W zasadzie już jest z tą nogą całkiem dobrze. Jeszcze kilka dni i po kontuzji nie będzie śladu, a ja wrócę do mojego stałego trybu życia. Jedynie z wizytami u księdza w szpitalu będę odciążona, bo na czas rekonwalescencji trafi pod opiekuńcze skrzydła rodzonej siostry. Mam nadzieję, że nie tylko szybko (na tyle, na ile jest to oczywiście możliwe) wróci do formy, ale też nabierze trochę ciałka. 

Podczas przymusowego wolnego trafiłam zupełnie przez przypadek na kilka archiwalnych audycji wyemitowanych kiedyś na antenie VOX FM. Cała seria miała tytuł "Punkt Krytyczny" i opowiadała o katastrofach, które wstrząsnęły naszym krajem. Niektóre z nich działy się przy mojej pełnej świadomości (np. katastrofa lotnicza CASY, katastrofa budowlana w Katowicach, czy też katastrofa autobusowa pod Grenoble we Francji) i doskonale je pamiętam. Inne (np. katastrofy lotnicze "Kopernika" i "Kościuszki", czy też katastrofa kolejowa pod Opocznem) wydarzyły się na długo przed moim pojawieniem się na świecie. Nie oznacza to, że te drugie nie interesowały mnie tak bardzo, jak te pierwsze. Może nawet bardziej, zwłaszcza kiedy dowiedziałam się, że w jednej z nich (katastrofie lotniczej pod Tuszynem) zginął ojciec-pilot jednego z moich ulubionych polskich aktorów, Zbigniewa Buczkowskiego. On sam nie ma prawa go pamiętać - miał wtedy zaledwie kilka miesięcy.

Seria bardzo mi się podobała, w bardzo merytoryczny sposób przedstawiała przyczyny i skutki każdej z wybranych katastrof w powietrzu i na lądzie. I tylko szkoda, że powstało tak mało odcinków. Podczas ich słuchania przyszedł mi na myśl "Czarny serial", który także obrazował niektóre z głośnych katastrof w historii Polski. To z niego dowiedziałam się o pożarze "Kaskady" w Szczecinie, wybuch gazu w warszawskiej rotundzie, czy też epidemii ospy we Wrocławiu. A swoją drogą, muszę kiedyś znaleźć czas, aby jeszcze raz go obejrzeć, bo zostały naprawdę dobrze nakręcone. Tylko sama nie wiem, kiedy.

Dzięki L4 od pracy mogłam skończyć pisanie ostatniego rozdziału mojej pracy licencjackiej z pedagogiki. Temat ciekawił mnie od dawna - Wychowanie patriotyczne w dwudziestoleciu międzywojennym. Studium przypadku na przykładzie uczniów z Gimnazjum i Liceum im. Marcina Wadowity w Wadowicach. Ten drugi człon powstał głównie dla zawężenia tematyki, bo o patriotyzmie w tym okresie można napisać nie tylko doktorat, ale i pracę habilitacyjną. Ja jednak jeszcze, bądź co bądź, jestem z pedagogiki na poziomie licencjatu, a więc nie muszę zbytnio "szaleć" w tym względzie. A więc najgorszą robotę mam za sobą. Teraz tylko trzeba dopisać wstęp i zakończenie i będę "w domu". Mam tylko nadzieję, że mój promotor nie będzie miał zbyt dużej ilości uwag do tego rozdziału i zbyt dużo nie będę musiała w nim zmieniać.

1720. Przypadkowy prezent urodzinowy

W tym roku dostałam wyjątkowy i niepowtarzalny prezent urodzinowy. Właściwie to dwa - pierwszy to wiadomość, że jednak udało się podczas operacji ocalić rękę Księdza Niosącego Światło, co jest bardzo dobrą informacją. Teraz tylko rekonwalescencja pod okiem rodzonej siostry i będzie mógł wrócić do swoich obowiązków. Przynajmniej mam taką nadzieję.

Drugi, nieświadomy, dostałam dzień wcześniej. Przed południem poszłam odwiedzić księdza w szpitalu. Teoretycznie mogłam to zrobić i po treningu, bo szpital jest może z 300 metrów od szkoły, w której mamy zajęcia. Jednak odwiedziny są tylko do 20:00, a więc byłabym tam góra kilkanaście minut. Z drugiej strony, zważając na to jak dla mnie skończył się owy trening, to była bardzo dobra decyzja - nie wiem, czy wieczorem dałabym radę dojść do szpitala. A poza tym domyśliłam się, że może przed operacją ksiądz będzie się chciał wyspowiadać, spotkać z bliskimi itp.

Po dotarciu na oddział musiałam trochę na niego poczekać, bo poszedł do innej sali kogoś tam wyspowiadać w myśl zasady, że księdzem jest się cały czas, a nie tylko w kościele czy też na lekcji religii. Nie musiałam jednak na niego zbyt długo czekać i wnet wrócił do swojej sali - w piżamie i ze stułą przewieszoną przez szyję. Trochę dziwne zestawienie, no ale nie czepiam się.

Podczas rozmowy Ksiądz Niosący Światło dosyć niespodziewanie dla mnie zmienił jej temat. Nagle jakby sobie przypomniał, jak ksiądz Paul (chociaż dla mnie to po prostu Paul) mówił mu, że jestem po turystyce religijnej, i że znam się na niektórych miastach*. I oni z księdzem proboszczem z jego parafii tak sobie pomyśleli, czy bym nie mogła zorganizować im wycieczki do Wadowic i Kalwarii Zebrzydowskiej. Zaczęłam się zastanawiać, czy biedny czasem znowu nie ma gorączki, albo czy już mu nie zaczęli podawać lekarstw przed operacją, wskutek czego nie zaczął bredzić. Jednak jego wzrok był jak najbardziej "trzeźwy". Trochę zaczęłam kombinować, że owszem, ale to nie jest dobry pomysł, że nie mam praktyki i w ogóle...

Tak naprawdę jednak nie chcę, aby powtórzyła się sytuacja sprzed lat, jaka miała miejsce w parafialnej scholi:

Był 2014 rok i wigilia wspólnotowa scholi, w której śpiewałam i w sumie w dalszym ciągu śpiewam. Jakoś tak od słowa do słowa z jedną z mam stwierdziłyśmy, że można by zrobić dla nas wycieczkę do Wadowic, a skoro jestem na studiach z turystyki religijnej, to mogłabym wszystko ogarnąć, zarówno pod względem organizacyjnym, jak i samego oprowadzania po mieście. W sumie schola w Wadowicach była tylko raz, na początku swojego istnienia, w poprzednim Muzeum w domu, gdzie mieszkali Wojtyłowie, bez opowiedzenia o samym mieście i jego historii. Bo wbrew pozorom Wadowice, a właściwie to "Królewskie Wolne Miasto Wadowice", mają bardzo bogatą i ciekawą przeszłość sięgającą swoimi korzeniami czasów późnego średniowiecza. Przez lata nasłuchałam się tylu opowieści na ten temat, że teraz jestem w stanie powtórzyć je mniej więcej z pamięci. Wstępnie ustaliliśmy, że można by pojechać tam na wiosnę, ale szczegóły mieliśmy omówić po którejś próbie bliżej terminu wyjazdu. Ucieszyłam się z tej propozycji, bo i mogłabym się w jakiś sposób wykazać, i odrobiłabym godziny praktyk, i może niektórzy zaczęliby mnie traktować na poważnie, a nie jak duże dziecko.

Przyszła wiosna, zaczęłam delikatnie podpytywać rodziców ze scholi o wyjazd. Usłyszałam, że może nie teraz, bo przecież planowany jest tradycyjny wyjazd parafii na Misterium Męki Pańskiej, a to niektórzy mają Pierwszą Komunię Świętą, inni jej rocznicę, jeszcze inni umówili się na wspólny czerwcowy wyjazd na Jurę Krakowsko-Częstochowską, a w ogóle to zbliżają się wakacje i ludzie wolą na nie wydać pieniądze, niż na jakąś wycieczkę. I że możemy pomyśleć o tym na jesień. Ok., jesień też może być.

Na jednym z ostatnich spotkań przedwakacyjnych podchwyciłam temat, bo jeżeli byśmy myśleli o wyjeździe we wrześniu, to grupowe bilety do muzeum trzeba zamówić już w sierpniu. Znowu usłyszałam, że super, iż chcę zrobić wycieczkę, ale jesień to nie jest też dobry moment, bo trzeba kupić rzeczy do szkoły, niektórzy mają imieniny i urodziny swoje oraz krewnych i znajomych**, a moja ulubiona odpowiedź, dlaczego nie możemy jechać to taka, że niektórzy z pozostałych wracają do Krakowa na studia. Też zaczynałam wtedy drugi rok na Papieskim i wiem, że pogodziłabym jedno z drugim. A jak nie, to nie jadę i tyle. Nie uzależniałabym całej grupy od siebie. Na koniec oznajmiono mi, że możemy na wiosnę jechać.

Wiosną usłyszałam, że nie, bo... i tutaj znowu argumenty takie jak rok wcześniej. I znowu zapewnienie, że na jesień 2016 roku to już na pewno nam się uda wszystko dograć.

Nie udało się z tych samych powódek co poprzednim razem. Ani wiosną 2017 roku, ani jesienią. Jesienią 2017 roku było to dla mnie o tyle przykre, że osoby które tak usilnie odmawiały mi zorganizowania wycieczki do Wadowic, znalazły czas na organizowaną przez Oratorium wycieczkę do Brennej. 

Aż w końcu przestałam wracać do tematu. Szkoda mi było moich nerwów i wylanych łez po kolejnych odmowach. Może gdybym stanowczo "tupnęła nogą", ale ja tak nie umiem. Albo gdyby chociaż proboszcz był inny, można by było spróbować zrobić tą wycieczkę chociażby przez Akcję Katolicką (z zastrzeżeniem, że nie chcę na nią brać niektórych ludzi ze scholi - jak oni nie mogli znaleźć przez tyle lat jednej głupiej soboty, to niech w ogóle nie jadą). Ale z obecnym w niczym nie można się dogadać, więc pewnie i na wycieczkę do Wadowic (i może przy okazji Kalwarii Zebrzydowskiej) w moim wykonaniu za nic w świecie się nie zgodzi. I tylko żal mi tych wszystkich szans, kiedy mogłam na czas zrobić praktyki studenckie. Czy wtedy obroniłabym się w 2017 roku, a nie w 2022? Kto to wie...

Dlatego z pewną dozą niepewności i nieufności traktuję propozycję otrzymaną od Księdza Niosącego Światło oraz proboszcza parafii, w której posługuje. No bo dlaczego teraz miałoby się to udać, skoro we własnej parafii bez przerwy mnie z tym zbywano? Dlaczego poprosili o to kogoś takiego jak ja - słabego, niepełnosprawnego? Przecież każdy z nich może przygotować program wycieczki, a także podstawowe informacje o miastach. Albo zupełnie z tego zrezygnować. A jednak gdzieś tam w głębi serca odczuwam krztę radości, że zaufali mi mimo wszystko. To chyba najpiękniejszy prezent urodzinowy, chociaż zupełnie nieświadomy, jakiego mogłam się spodziewać. 

Ksiądz Niosący Światło poprosił mnie, abym nie odmawiała mu, bo podobno umierającym nie powinno się tego robić***. Bo w sumie kiedy mam pokazać, że coś potrafię, skoro nie mam ku temu okazji? Może właśnie teraz się ona nadarza? Jedna na tysiąc, jeżeli nie na całe życie. Niczym hamletowskie "Być, albo nie być". Postaram się wszystko przygotować. Może nie będzie rewelacyjnie, ale najlepiej, jak tylko może być. Tak, aby nikt nie musiał się za mnie wstydzić, a zwłaszcza ja sama. I aby po prostu tym razem "być"...

* tutaj oczywiście wskazał konkretne nazwy

** też miałam wtedy urodziny, okrągłe, 25, i miałam zamiar w razie potrzeby je poświęcić na wycieczkę

*** to już podchodziło pod szantaż i branie mnie na litość

1719. "Zostań, a potem walcz" - przesłanie dla każdego z nas

Czy można być tak zabieganym w codzienności, żeby zapomnieć o swoich własnych urodzinach? Nigdy bym nie przypuszczała, że tak. Pomoc w nauce Maksymowi i Kropce, operacja ręki księdza, aż w końcu kontuzja mojego stawu skokowego oraz natłok innych spraw sprawił, że zupełnie nie zwróciłam uwagi na to, że właśnie nadszedł ten dzień, kiedy oficjalnie stałam się rok starsza. I może gdyby nie kilka telefonów, które dostałam wieczorem, wiadomości na fb, czy też właśnie tutaj na blogu (za co serdecznie Wam dziękuję), to nawet nie zwróciłabym uwagi, że to właśnie jest ten dzień. Nawet dostałam dosyć nietypowe (i na pewno niezamierzone) prezenty z tej okazji. I to zarówno negatywne, jak i pozytywne. O negatywnym napisałam w ostatniej notatce, o pozytywnych jeszcze napiszę.
Skąd taki początek tejże notatki? Pokrywa się on niejako z jedną z książek, po którą miałam ochotę już od jakiegoś czasu. Wreszcie mi się to udało. Można nawet powiedzieć, że pozycja była niejako moim własnym prezentem urodzinowym. "Zostań, a potem walcz", to kolejna książka* autorstwa Johna Boyne'a, którą miałam przyjemność przeczytać w ostatnim czasie. Jak każda powieść tego irlandzkiego pisarza, także i ta wciągnęła mnie do tego stopnia, że przeczytałam ją w jeden dzień. Pisarza pokochałam od pierwszego zdania "Chłopca w pasiastej piżamie", którego przeczytałam pierwszy raz przeszło 15 lat temu. Z każdą kolejną książką obdarzałam go coraz większym zaufaniem. I nie zawiodłam się. Tym razem nie mogło być inaczej.

Tytuł: "Zostań, a potem walcz"

Autor: John Boyne
Wydawnictwo: Replika
Poznań 2018

Ilość stron: 240

Piąte urodziny są pierwszymi, które utrwaliły się w mojej pamięci. Chodziłam już wtedy do zerówki. Jak dziś widzę zeszyt ćwiczeń ze ślaczkami, który na chwilę musiał ustąpić miejsca nowym puzzlom przedstawiającym Alicję w Krainie Czarów - prezencie urodzinowym. 

John Boyne rozpoczyna historię opowiedzianą w "Zostań, a potem walcz" w dniu piątych urodzin głównego jej bohatera Alfiego. Jest to podwójnie wyjątkowy dzień - w tym dniu wybuchła także I wojna światowa. Alfie jeszcze nie wie jak wraz z tym zmieni się jego życie. Na razie jedynie wiele jego kolegów i koleżanek odwołuje swój udział w przyjęciu urodzinowym. Alfie się tym jednak nie przejmuje. Ważne, że jest babcia, i Stary Bill Hemperton, i ulubiona koleżanka Alfiego, Kalena, z tatą, i ukochany tata chłopca. Ten ostatni obiecuje Alfiemu, że na pewno nie uda się na front. Jednak nazajutrz malec odkrywa, że Georgie nie dotrzymał danej mu obietnicy i poszedł walczyć z wrogiem. Od tego momentu chłopiec mieszkał sam z mamą. Było im ciężko, aby podreperować rodzinny budżet, Alfie opuszcza w niektóre dni szkołę i idzie robić za pucybuta na dworcu King Cross. Akcesoria do tego potrzebne znajduje w domu Kaleny, którą pewnego dnia wraz z tatą deportowali w inne miejsce. Ale to nie jedyne zmartwienie dziewięcioletniego już chłopca. Wszak nie wie, co się dzieje z jego ukochanym rodzicielem. Przez jakiś czas do domu przychodziły listy pisane przez Georgie'a, nagle jednak przestały. Alfie tłumaczył to sobie tym, że na pewno zginął podczas jakiejś bitwy. Pewnego razu, podczas pucowania butów nieznajomego, wzrok Alfiego pada na trzymany przezeń plik dokumentów. Jego uwagę przykuwa jeden z mieszczących się na nich numerów - chłopiec wie, że taki sam numer wojskowy nosi jego tato. Postanawia wybrać się w niedaleką podróż, aby sprawdzić, czy tata naprawdę żyje i w razie potrzeby sprowadzić go do rodzinnego, kochającego domu.

"Zostań, a potem walcz" to kolejny obraz wojny, widzianej oczami dziecka. Tym razem jest to nie druga, a pierwsza wojna światowa. Boyne, jak zresztą w pozostałych powieściach o tego typu tematyce, nie przedstawia jej jednak od tej złej strony. Tradycyjnie już próżno w niej szukać opisów krwawych bitew i trupów bez kończyn. Za to na pierwszy plan wysuwają się takie problemy, jak miłość względem siebie członków rodziny, oddanie względem drugiego człowieka, tęsknota za tym, co utraciliśmy, strach o bliskich, nadzieja na poprawę losu. Czyli właściwie coś, co jest znane niemal każdemu pokoleniu. Alfie to normalny chłopak, taki jakich wielu - lubiący dłużej pospać, mający swoje ulubione smaki i sposoby spędzania czasu, chcący być wreszcie dorosłym, aby tak jak tata rozwozić co rano mleko. Kocha swoich rodziców i autentycznie martwiący się o nich - o tatę, z którym nie wiadomo co się dzieje, i o mamę pracującą ponad siły. A jednocześnie niesamowicie odważny i pomysłowy, dążący do osiągnięcia obranego celu mimo piętrzących się przeciwności losu. Być może to sprawia, że jest tak bliski sercu czytelnika. To ten rodzaj człowieka, z którym chce się przebywać. Pomysłowe jest też osadzenie głównej akcji książki** - zaczyna się o na w dniu wybuchu I wojny światowej, a kończy wraz z dniem jej zakończenia. Dla mnie ma to symboliczny wydźwięk - być może coś rozpocznie się nie po naszej myśli, ale warto do końca wierzyć w to, że koniec tego czegoś będzie naprawdę piękny.

I na koniec podzielę się z Wami taką oto historyjką:

Dwa rozdziały pozwoliłam sobie przeczytać leżącemu w szpitalnym łóżku Księdzowi Niosącemu Światło. Robiłam to w miarę możliwości półgłosem, żeby specyfiką mojego głosu zbytnio nie przeszkadzać i jemu, i innym pacjentom leżącym na sali. Aż nagle, ni stąd, ni z owąd, słyszę:

- Ale dlaczego nie czytasz tego normalnie na głos?

Po krótce wyjaśniłam mu moją motywację. Co usłyszałam w odpowiedzi?

- Ależ nie wygłupiaj się. Ja lubię barwę twojego głosu. A i myślę, że inni też chętnie posłuchają tej historii. 

No proszę, kto by przypuszczał, że komuś kiedykolwiek spodoba się sposób mojego czytania? Poczułam się trochę jak w podstawówce, kiedy dostawałam oceny bardzo dobre za przeczytanie jakiejś czytanki.

A poza tym myślę, że tytuł tej książki doskonale do niego pasuje. Zresztą, jak do każdego z nas.

* Po moim ukochanym "Chłopcu w pasiastej piżamie", "Chłopcu na szczycie góry" oraz "W cieniu Pałacu Zimowego"

** Czyli bez ostatniego rozdziału, który można potraktować jako epilog

1718. Nie chwal dnia...

Od kilku lat zastanawiam się, czy kwestia zatrudnienia przez klub sportowy trenera lekkoatletyki, który nie tylko traktował by nas poważnie, ale też prowadziłby treningi z głową i pomysłem, naprawdę przerasta możliwości jego prezesa. O przebojach z trenerem, z którym mieliśmy zajęcia przez ostatnie 2,5 roku pisałam nie raz i nie dwa.
W końcu podczas tegorocznego obozu sportowego prezes przejrzał na oczy i zobaczył, jak wyglądają nasze treningi. Zobaczył, że bez przerwy klika w telefon, bynajmniej nie po to, aby sprawdzić innym czas przebiegu, częściej go nie ma niż jest, a i same treningi były raczej takie sobie. Prezes wziął więc Młodszą i Gaciocha na rozmowę (ja akurat byłam na ŚDMie w Lizbonie) i wypytał ich jak tak właściwie wyglądają zajęcia z nim. Oni bez ogródek przyznali, że właściwie tak samo, jak tutaj. Prezes ciut się zdenerwował... Właściwie to bardzo się zdenerwował. Tak bardzo, że rozwiązał z nim niemal natychmiast umowę. Podobno i tak miał to zrobić, bo znalazł kogoś innego na to stanowisko. Tyle wiem z tego, co opowiadała mi Młodsza.
Osobiście o zmianie dowiedziałam się z telefonu, w którym Prezes informował mnie o Memoriale im. Witolda Dłużniaka. Z jednej strony się ucieszyłam, bo poprzedni ewidentnie nie czuł przysłowiowego bluesa, ale z drugiej w moim łebku pojawiła się gonitwa myśli, a jedna była coraz bardziej uparta od drugiej. Jednak cóż po moich obawach i wymysłach, skoro nawet nie znam człowieka. Podobno był jeden dzień na obozie sportowym - tego z kolei dowiedziałam się od Gaciocha na zawodach. Zapytałam go, czy fajny. Gacioch spojrzał na mnie i pokiwał niejednoznacznie głową, co oznaczało, że tyle o ile. No nic, trzeba było uzbroić się w cierpliwość i zaczekać na wznowienie treningów.
Te rozpoczęły się na nowo w drugiej połowie września. Pierwszy trening, typowo motoryczny... Pfff..., co oni wszyscy mają z tą motoryką? Rozumiem, że na AWFie uczą, że jest ważna, ale przez pierwsze lata mojego trenowania była stosowana w minimalnym wymiarze i jakoś osiągaliśmy z innymi biegaczami przyzwoite wyniki. Dopiero teraz zapanowała na to dziwna moda, a może wygoda?  Łatwiej jest kazać zawodnikom wykonywać określoną sekwencję ruchów, niż np. ćwiczyć z nimi starty czy też rzuty. Inna sprawa, że od kilku lat nie było trenera znającego się nie tylko na specyfice lekkoatletyki niepełnosprawnych, ale i w ogóle na lekkoatletyce. Teraz zatrudnili nam trenera piłki nożnej, chyba w myśl zasady, że lepszy rydz, niż nic.
Ale przynajmniej nie "siedział" bez przerwy na telefonie komórkowym, co uznaliśmy z Młodszą za plus. Pozostało pytanie, czy tak będzie zawsze, czy tylko za pierwszym razem postanowił używać telefonu w minimalnym zakresie. W każdym razie trener wydawał mi się całkiem niezły, jak na pierwszy raz. Zdanie zmieniłam na drugim treningu.
Przyszłam ciut spóźniona z pracy. Wchodzę na bieżnię wewnątrz szkoły sportowej, gdzie mamy treningi, patrzę, a Gacioch siedzi pod ścianą i zwija się z bólu. Po drugiej stronie siedzi Młodsza i zwija się, ale ze śmiechu. Nasz nowy trener nie wpadł na to, że ktoś z czterokończynowym dziecięcym porażeniem mózgowym oraz zachwianiem równowagi po prostu może mieć problem z przebiegnięciem po ławeczce. Tłumaczył to tym, że nikt go nie poinformował, co możemy robić, a czego nie. Co więcej, niczego nie nauczył się na błędach i kazał mi (z takim samym schorzeniem) zrobić to samo. Jaki był tego efekt, sami sobie dopowiedzcie. 
Kuśtykając dowlokłam się do domu, a nawet weszłam na moje trzecie piętro. W zasadzie moja lewa noga, na którą poleciałam, nie wyglądała tak źle, a więc poszłam normalnie spać. Za to rano wstałam z takim bólem nogi, że aż mi łzy w oczach stanęły. Sama kostka była napuchnięta do rozmiarów kolana. Nie jestem typem człowieka, który z każdym bólem biega do lekarza, ale teraz sytuacja wydawała mi się poważna. Postanowiłam więc udać się na urazówkę. Na szczęście pod szpital można podjechać autobusem, bo na pewno nie dałabym rady przejść przez park miejski, jak zwykle.
Na urazówce trochę się wyczekałam. Dobrze, że wzięłam ze sobą książkę o carze Mikołaju II, przynajmniej mogłam się czymś zająć. A jednak nie mogłam skupić się na lekturze, bo przecież gdzieś tam w innym skrzydle budynku Ksiądz Niosący Światło miał operację ręki. W zasadzie najgorszą opcją mogła być nawet jej amputacja, ja jednak podświadomie czułam, że tym razem uda się tego uniknąć. Jak się z czasem okazało, moje przeczucia były słuszne. 
Wracając jednak do mnie, to do lekarza dostałam się dopiero po południu. Gdybym wezwała karetkę pogotowia, to przyjęliby mnie od razu. No, ale przecież w tym samym czasie ktoś inny, bardziej potrzebujący mógłby potrzebować transportu. Mnie jakoś udało się dostać do szpitala, więc było dobrze. Lekarz wysłał mnie na prześwietlenie, bo miałam tak napięte mięśnie w nodze, że nie mógł na podstawie samego badania fizykalnego stwierdzić, co się stało. Zdjęcie RTG na szczęście nie wykazało nic poważnego, skończyło się na naciągnięciu ścięgien, co przy MPD przybiera ciekawej formy. W każdym razie dostałam kilkudniowe zwolnienie z pracy i nakaz oszczędzania nogi. Jednak najbardziej rozbroił mnie komentarz lekarza na to, w jaki sposób nabawiłam się tej kontuzji - "Czego oni ich uczą na tym AWFie?". Nie przyznałam się, że sama jestem absolwentem tego typu uczelni, nie mniej zgadzam się z jego pytaniem. Nie wiem, niby technika i wiedza o człowieku idą do przodu, a jak przychodzi co do czego to kończy się tak, jak teraz...

Jedno jest pewne - z tymi treningami sportowymi zapowiada się bardzo, bardzo ciekawie.

1717. Konferencja o tych, co w Zagłębiu Dąbrowskim ratowali Żydów

Wrześniowe dni warto było spożytkować na coś ciekawego. Coś, na co później może po prostu zabraknąć czasu, poruszając się w kłębowisku pracy i studiów. Co prawda praca oraz inne zobowiązania (np. treningi, korepetycje) trochę mnie absorbują i ograniczają, jednak jak tylko jest taka możliwość, to staram się uczestniczyć w czymś, co jest dla mnie odskocznią od prozy codzienności.
Nie tak dawno temu moja diecezja była organizatorem konferencji metodycznej zatytułowanej "Jedni z wielu - historie odważnych ludzi ratujących Żydów". Jej pomysł zrodził się na kanwie beatyfikacji rodziny Ulmów, która miała miejsce 10 września tam, gdzie żyli, czyli w Markowie. Nie udało mi się na nią pojechać, jednak w samej konferencji bardzo chciałam wziąć udział. Tylko nie wiedziałam, czy się "nadaję". W informacji było podane, że jest ona skierowana do nauczycieli, a ja jestem zaledwie studentem pedagogiki. Co prawda na ostatnim roku licencjatu, ale brakuje mi jednak tych 10-ciu miesięcy, aby móc określać siebie mianem "nauczyciela"*. Jakoś tak przez przypadek podzieliłam się moimi wątpliwościami z kilkoma osobami, którzy kazali mi na to machnąć ręką. A niektórzy to nawet kazali w razie potrzeby powołać się na nich. I tym sposobem w piątkowe przedpołudnie, 22 września, miałam okazję uczestniczyć w tym wydarzeniu.

W ramach konferencji zostały wygłoszone trzy referaty. Pierwszy z nich dotyczył postawy ks. Wincentego Mieczysława Zawadzkiego, który za wszelką cenę i z narażeniem własnego życia po kryjomu wchodził na teren będzińskiego getta, aby chociaż spróbować wyprowadzić z niego jakiś umieszczonych tam Żydów. Jak łatwo się domyśleć, najczęściej były to dzieci, które mogły się ukryć pod większą sutanną, ale wśród ocalonych jest też kilkoro dorosłych. Następnie na kilka dni umieszczał ich na plebanii. Sam w tym czasie wystawiał im sfałszowane metryki chrztów oraz szukał dla nich bezpiecznego schronienia u zaufanych parafian.

Wiele z ocalonych dzieci udało się umieścić w ochronce prowadzonej przez Zgromadzenie Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus. Wiadomo, że z powodu rytualnego obrzezania chłopców, dziewczynki miały większe szanse w ukryciu swojego prawdziwego pochodzenia. Mimo to, i konsekwencji, jakie z tego wynikały, siostry przez prawie sześć lat wojny, ani razu nie odmówiły księdzu Zawadzkiemu, lub ludziom wskazanym przez niego, przyjęcia żydowskiego dziecka. Co więcej, zgodziły się zatrudnić za wikt i opierunek kilkoro zbiegłych (lub wyprowadzonych) z getta ludzi. Pracowali oni jako konserwatorzy, kucharze, opiekunki do dzieci, ogrodnicy - siostry posiadały niewielki ogródek, który podczas wojny okazały się rajem: uprawiano w nim warzywa, owoce, a nawet zboża, pasła się tam krowa, chodziły kury, a także dzieci mogły się tam bez większych przeszkód bawić.

Trzeci i ostatni wykład dotyczył rodziny Ulmów i ich samarytańskiej postawy wobec rozgrywającej się tragedii Żydów.

(źródło zdjęcia)

Nie będę ukrywać, że myślałam, że na konferencję przybędzie ciut więcej osób. Z jednej strony szału nie było być może z powodu samej jej pory. Nie ukrywajmy, w piątkowe przedpołudnie wielu nauczycieli, którzy być może byłoby zainteresowanych udziału w niej, mogło po prostu być w pracy i uczyć o podobnych sprawach podczas szkolnych zajęć. Z drugiej jednak strony, zaledwie kilka dni wcześniej na terenie diecezji wybuchła dosyć duża i głośna na cały kraj afera o charakterze seksualnym, więc równie dobrze wielu ludzi mogło nie przyjść w ramach protestu. Myślę jednak, że warto oddzielić to co złe i grzeszne, od tego co ciekawe i wartościowe. W czasie wojny też działo się wiele zła, ale miała ona i swoje jasne punkty. Tymi punktami byli wszyscy ci, którzy nieśli pomoc i schronienie dla drugiego człowieka. Nie ze względów majątkowych, ale po prostu "tak trzeba było".

* I pomyśleć, że nie tak dawno temu można było zostać pedagogiem szkolnym już po pierwszym stopniu NoR

1716. Nie mógł Mahomet przyjść do góry...

Na początek dziękuję wszystkim za gratulacje pod ostatnim wpisem. Nie spodziewałam się aż takiego odzewu na temat mojego niewielkiego osiągnięcia. Ba, zastanawiałam się nawet, czy za bardzo się tym nie chwalę. Ale tak sobie myślę, że jeżeli mój blog przetrwa jeszcze kilka lat, to może to być ciekawa i oryginalna pamiątka. Oczywiście wywołałam sobie kilkanaście zdjęć, bo jednak lubię mieć je w formie fizycznej. Lecz opisówka nie jest też zła. Wielu z Was pisało mi, że powinnam być z siebie dumna... Ale ja jakoś nie potrafię tego tak postrzegać. Nie zrobiłam przecież nic takiego wielkiego. Ani nawet ważnego. Po prostu udało mi się ukończyć studia z wyróżnieniem, tak samo jak 34 moim koleżankom i kolegom. Owszem, włożyłam w to sporo pracy, nauki i wysiłku, ale przecież to nic w porównaniu z dokonaniami innych.

Po chwilowym byciu pępkiem świata czas wrócić na ziemię. Dziś przychodzę do Was z kartką urodzinową. Dosyć nietypową kartką, bo stworzoną przeze mnie osobiście wedle mojego autorskiego pomysłu. 

Nie powiem, trochę poniosła mnie w tym wszystkim moja własna wyobraźnia. A było to tak: całkiem niedawno Ksiądz Niosący Światło miał urodziny. Tak jak pisałam we wpisie dotyczącym wolontariatu podczas Festiwalu Maratonu 3 Jezior, wymyśliłam że jako prezent z tej okazji można go wziąć w góry. Tym bardziej, że poprawiło mu się nieco ostatnio, nawet zaczął odzyskiwać siły. Operację ręki miał mieć dopiero dwa tygodnie później, do tego czasu miał być na plebani. Miał się zbytnio nie przemęczać, ale zgodę od lekarza na góry dostał. Wszystko szło w miarę dobrze, aż tu dosłownie trzy dni przed wyjazdem trafił do szpitala z temperaturą*. Diagnoza też nieciekawa... W sumie dotąd myślałam, że na to zapadają tylko dzieci. Sama wielokrotnie z tego powodu lądowałam na oddziale, na szczęście tego nie pamiętam. Było jasne, że z jego wyprawy nici. Co ja mówię wyprawy, ordynator się zastanawiał, czy w takim stanie będzie możliwe przeprowadzenie operacji ręki. Niby były jeszcze dwa tygodnie do niej (tzn. do planowej operacji), ale miał wątpliwości, czy po tej chorobie będzie sens jeszcze bardziej go obciążać w tak szybkim czasie, czy może lepiej przełożyć tą operację jeszcze na później (co miało by i dobre i złe skutki). A mnie było szkoda i żal, że z prezentu urodzinowego nic nie wyszło. Tym bardziej, że Ksiądz Niosący Światło uwielbia góry, kiedy był zdrowy, to w wolnych chwilach jechał w nie i zdobywał kolejne szczyty albo na nowo odkrywał te już wcześniej osiągnięte. Na te trzy dni spędzone w górach też cieszył się jak dziecko po otrzymaniu czekolady. Ale może to i dobrze, bo gdyby miał się pochorować w górach, to też byłoby nie za ciekawie.

Skoro więc On nie mógł wybrać się na wyprawę w góry, trzeba było zrobić wszystko, aby góry "przyszły" do Niego. Wiem, że pomysł może wydawać Wam się kuriozalny i wręcz absurdalny, mnie jednak przyszło pewne rozwiązanie do głowy, kiedy dzień przed urodzinami księdza kroczyłam drogą oddzielającą Zabawę od Wał Rudy. Szybko wybrałam numer telefonu do jednego z dobrych znajomych i poprosiłam go o zabezpieczenie oratoryjnego rzutnika. Po drugiej stronie telefonu usłyszałam jęk, który mógł oznaczać: "Bo proboszcz akurat się zgodzi...", ale ostatecznie Benio stwierdził, że zobaczy co da się zrobić. Dodatkowo od pewnego czasu chodziła mi po głowie przestrzenna kartka, z górami i wędrowcem. Wiedziałam, że będę miała huk z tym roboty, ale z drugiej strony miałam na to całą noc  i kawałek dnia (bo do szpitala chciałam podejść po południu).

Po dosyć późnym powrocie do domu, a jednocześnie mimo wielkiego zmęczenia wzięłam się do pracy. Trochę przypominała ona poczynienia chłopca z poniższego filmiku (w gruncie rzeczy należy mu się ogromny podziw i za wysiłek, i za efekt końcowy prac).

Co prawda nie mam aż takich problemów jak on, ale przez mpd wiele rzeczy wykonuję wolniej, a inne są poza moim zasięgiem. Plusem sytuacji było to, że już jakiś czas temu wywołałam jedno ze zdjęć przedstawiających górski widok. Bazę pod kartkę więc już miałam. Teraz pozostało mi wykonać resztę.

Nie wiem, czy ktoś już robił coś podobnego i umieszczał w internecie. Nie kojarzę (ale nie mówię też, że nic takiego nie było). Nie wiem nawet, skąd mi się wziął ten pomysł. Po prostu zapaliła mi się w łebku lampka, niczym bajkowemu Pomysłowemu Dobromilowi. Wiele etapów robiłam intuicyjnie, nie mając żadnego wzorca, co wymagało ode mnie pewnego wyobrażenia na zasadzie - co będzie, gdy... Cały proces tworzenia wyglądał mniej więcej w następujący sposób:

Materiały potrzebne do pracy (wraz z cyrklem, który okazał się wręcz niezbędny w całym tworzeniu)

Będą góry

Tylko trzeba je "dociąć" (dobrze widzicie, nie jestem w stanie ciąć jedną ręką, więc robię to dwoma)

Szkice turystów górskich - jednego z elementów kartki

Tego typu elementy wolę "wycinać"... cyrklem

Chyba wyszedł (wybaczcie za kolory - była dopiero 1 w nocy)

"Prowadnica" do "chodzenia" po górach

Dorównanie gór - w tym momencie cyrklem wyznaczyłam trasę, po której będzie poruszać się nasz turysta

Zawsze lepiej wcześniej zobaczyć, czy wszystko działa zgodnie z planem i zamysłem

2 w nocy, a więc kleimy wszystko

A efekt końcowy wyglądał mniej więcej tak

Efekt idącego turysty

Wiem, że to wycięcie na jasnozielonej "górze" trochę nieestetycznie wygląda i pewnie bez niego byłoby ładniej, ale dzięki niemu lepiej się przesuwa turystę. 

Sen tej nocy trwał może z 3 godziny, ale opłacało się. Rano jeszcze dopisałam życzenia, które włożyłam do przyklejonej z tyłu koperty i zrobiłam pokaz slajdów przedstawiających krajobrazy górskie. Plan "b", w przypadku kiedy nie udałoby się pożyczyć tego projektora zakładał, że puszczę ten pokaz po prostu na laptopie. Na szczęście Beniowi udało się go przynieść mi wieczorem pod szpital, za co byłam mu ogromnie wdzięczna. 

Żeby nie tracić już czasu, wszystko wzięłam ze sobą do pracy. Dzięki temu wystarczyło potem wysiąść na odpowiednim przystanku, przejść kilkadziesiąt metrów i już się jest w naszym miejskim szpitalu. To była moja pierwsza wizyta u Księdza od jakiś czterech dni i bałam się, w jakim zastanę go stanie. Ostatnio było źle, teraz jednak Mu się ciut poprawiło. Temperatura, duszności i boleści ustąpiły. Nawet mógł z okazji urodzin zjeść... kilka łyżek kleiku, który wcześniej przyniosła mu siostra. "Prawie jak tort" - próbował żartować. Być może w przyszłym tygodniu będzie miał operację tej jego nieszczęsnej ręki ("Och, Lolku, nawet nie wiesz jak bardzo się boję, że mi ją amputują..." - naprawdę, aż mi serce ścisnęło, kiedy to usłyszałam), na razie jednak można było świętować. Wcześniej była u niego siostra z rodziną, proboszcz parafii, w której posługuje, parafianie. Wieczorem tylko ja i Benio, którego wcześniej nie znał. Nastolatek mógł iść już do domu, wszak dostarczył mi to, co miał. A jednak został. Nawet dobrze się złożyło, bo dzięki niemu w miarę sprawnie podłączyliśmy sprzęt. Kiedy on wszystko podłączał, dałam Księdzu moją kartkę. Był zaskoczony nie tylko tym, że pamiętałam o Jego urodzinach, ale i miałam czas na przygotowanie tego wszystkiego**. Na jednej ze ścian przesuwały się obrazy polecia w górach, a w tle leciały odgłosy przyrody, takie jak śpiew ptaków, plusk wody w strumieniu, szum liści. Gdyby tylko Ksiądz się nie pochorował, sam mógłby to wszystko zobaczyć i usłyszeć. Było mi go szczerze żal. Ale z drugiej strony cieszyłam się, kiedy dostrzegałam przez ułamki sekund ten charakterystyczny blask w oczach. A już najbardziej, kiedy słabym, ledwo słyszalnym głosem powiedział jedno krótkie "Dziękuję". Wiem, że było ono płynące z głębi serca. 

Całą wizytę jakoś się trzymałam, dopiero w domu puściły mi emocje. Siedziałam nad kubkiem z herbatą i ryczałam na cały głos. Taki sympatyczny ksiądz, który zawsze był dla drugiego człowieka, a teraz... 

* Mi się on nie podobał już w poniedziałek podczas odprawiania Mszy świętej, ale uznał, że nic mu nie jest

** Wolałam mu nie mówić, kiedy to wszystko przygotowałam

1715. Absolutorium 2023

Ukończyłam już kilka kierunków studiów, jednak dopiero po Naukach o Rodzinie miałam okazję uczestniczyć w uroczystym absolutorium, czyli rozdaniu listów gratulacyjnych najlepszym absolwentom studiów licencjackich i magisterskich ze wspomnianych Nauk o Rodzinie oraz Teologii (która jest jednolitymi studiami magisterskimi). Co ciekawe, był to pierwszy raz, kiedy tego typu uroczystość miała miejsce na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego, ale na pewno nie ostatni. Ja zaś, aby wziąć w nim udział, rozdzieliłam godziny w pracy z tego dnia na pozostałe dni w tygodniu. Jak już wielokrotnie tutaj pisałam - pracuję popołudniami, a absolutorium miało miejsce właśnie w godzinach popołudniowych.

Poprzedziła je Msza święta pod przewodnictwem dziekana naszego wydziału, koncelebrowana przez niektórych naszych wykładowców oraz neoprezbiterów, także tegorocznych absolwentów wydziału. Chociaż mogła być ona sprawowana w wydziałowej kaplicy, krypcie katedralnej, albo samej archikatedrze sąsiadującej visa vis z budynkiem wydziału, to jednak miała ona miejsce w kaplicy również sąsiadującego z nim Wyższego Seminarium Duchownego. 

Od tego roku akademickiego i formacyjnego, decyzją nowego arcybiskupa Adriana Galbasa, seminarium ma nowego rektora, jednego z wykładowców na wydziale. To on skierował do wszystkich zgromadzonych słowa powitania po uroczystym procesyjnym wejściu kapłanów.

Bardzo podobało mi się to, że absolwenci wydziału byli zaangażowani w przebieg Mszy świętej. Czytali lekcje i modlitwę wiernych, śpiewali psalm i sekwencje "alleluja", nieśli dary do ołtarza, a ksiądz Karol wygłosił do wszystkich kazanie, w którym zachęcał, aby w zawodowym i kapłańskim życiu nie rezygnowali z życia w prawdzie i zgodzie z własnym sumieniem.

Po zakończonej Mszy świętej przeszliśmy do oddalonego o kilkaset metrów budynku Wydziału Teologicznego, w którym przez ostatnie trzy lata zdobywałam wiedzę na temat szeroko rozumianego funkcjonowania rodziny. Druga część uroczystości odbywała się na auli, jednak zanim się na nią udaliśmy, każdy z nas skierował swoje kroki do gabinetu prodziekana. To w nim ponad dwa miesiące temu odbywały się nasze obrony. Teraz nie był dla nas aż taki straszny, a wręcz przeciwnie - na wieszakach wisiały wypożyczone na ten dzień dla nas togi, a na stole leżały birety z logiem UŚ. Dobrze, że zamówili mniejsze togi - dzięki temu znalazło się też coś dla mnie.

Następnie przeszliśmy pod wspomnianą aulę. Tam poproszono nas o ustawienie się w dwurzędzie oraz poinformowano, że wejdziemy procesyjnie, tak jak wykładowcy podczas inauguracji roku akademickiego.

Przy nieśmiałych dźwiękach akademickiego hymnu "Gaudeamus ibitur" weszliśmy na aulę. Żeby podkreślić kto tu jest najważniejszy, weszliśmy nie tylko przed dziekanem, prodziekanem oraz panią dyrektor kierunku Teologii i Nauk o Rodzinie (a dodatkowo promotorką mojej pracy licencjackiej), ale też panią prorektor od spraw dydaktyki. Na auli znajdowali się nasi bliscy, a także ci, pod których kierunkiem powstawały nasze prace dyplomowe.

Prawie a wszyscy wyróżnieni z naszej grupy Nauk o Rodzinie licencjatu

Uroczystość rozpoczęła się przemówieniami obecnych władz i Wydziału i uczelni. Nie obyło się bez gratulacji osiągniętych wyników oraz zachęty do rozwijania swoich zainteresowań na dalszych etapach nauki. Tym, którzy ją kończyli życzono wiele satysfakcji oraz wytrwałości w pracy. Każdy z nas został zapewniony, że jest tu mile widziany. Po przedstawieniu statystyk odbyła się najmilsza część spotkania, czyli wręczenie listów gratulacyjnych. Najpierw otrzymali je absolwenci teologii pastoralnej (czyli księża), następnie teologii nauczycielskiej stacjonarnej i niestacjonarnej, aż w końcu my, absolwenci Nauk o Rodzinie. Kiedy wyczytali moje imię i nazwisko na drżących nogach zeszłam na dół. No bo kto by się spodziewał, że to wszystko tak się skończy? Na pewno nie ja. Moja koleżanka z roku nawet nagrała tą chwilę.

Już sam wynik ogólny z jakim skończyłam studia był dla mnie zaskoczeniem. Z obliczeń wychodziło mi 4,5 (w zaokrągleniu), jednak kiedy po odbiorze dyplomu zobaczyłam co na nim widnieje, aż mnie zatkało. Tak samo jak wtedy, gdy otrzymałam wiadomość o tej uroczystości. Ale że ja jedna z najlepszych? Nie, chyba to pomyłka. Taka zdolna chyba znów nie jestem... A jednak. Jednak najbardziej się cieszę z tego, że ten sam zaszczyt spotkał jeszcze trójkę moich znajomych z roku, w tym kolegę ze znaczną wadą wzroku. Nawet nie wiecie, jak on mi przez te trzy lata imponował i motywował. To wyróżnienie zdobył całkowicie zasłużenie.

Na koniec wysłuchaliśmy jeszcze przemówień przedstawicielki Wydziałowego Samorządu Studenckiego, w którym nawiązała do ostatnich słów papieża Jana Pawła II na polskiej ziemi - "A na końcu cóż powiedzieć: żal odjeżdżać". Miała nadzieję, że i my żałujemy, że coś się w życiu większości z nas kończy, ale i coś zaczyna. Drugą przemawiającą osobą była absolwentka studiów magisterskich z Nauk o Rodzinie, która z humorem wspominała czas spędzony na studiach oraz niektórych profesorów. A ja zaczęłam żałować, że egzaminy w czasie pandemii były zdalne, bo widać jak sporo nas przez to ominęło.

Zwieńczeniem wszystkiego było tradycyjne rzucenie biretem w górę oraz pamiątkowe zdjęcie przed wydziałem.

I na koniec taka mała statystyka:

w tym roku ukończyło studia na Wydziale Teologicznym oraz obroniło się 83 osób (obydwa kierunki i formy studiów).

35 z nich zostało wyróżnionych.

3 z wyróżnionych to osoby niepełnosprawne fizycznie i sensorycznie.

Miło było znaleźć się w tym szacownym gronie. Chociaż już odczułam, że dla niektórych moje studia są niczym, dla mnie były czymś. Cieszę się, że przynajmniej wiedzą mogłam dorównać innym. Wiem, że niektórzy wzruszą ramionami, albo uznają, że się chwalę. Ale czy inni nie postąpiliby podobnie w takiej sytuacji?

I tylko mały żal w sercu, że nikt mi w tym dniu nie towarzyszył. Co prawda i siostra dzwoniła z gratulacjami i tata, i dobrzy znajomi też się cieszyli z tego mojego sukcesiku (bo chyba mogę to tak nazwać), jednak brakowało mi kogoś na sali, kto po prostu by był. Nie wiem, mogłam zaprosić Bacę, może by się zgodził. Ale też była radość z bardzo nieoczywistej rzeczy. Bo okazało się, że jedna z koleżanek bardzo dużo opowiadała o mnie swojej mamie. Oczywiście w samych superlatywach, co jest lekką przesadą, bo daleko mi do ideału. Żeby tylko opowiadała - ona wręcz czytała jej moje wiersze z fb. Jej mamie natomiast bardzo się one podobały, przyznała, że mam talent i że powinnam go rozwijać. Hmm... czy mam talent poetycki to nie wiem, ale zrobiło mi się cieplej na sercu, że komuś zupełnie obcemu podoba się moja pisanina. Tak po prostu. 

Uroczystość skończyła się przed 19. Jadąc do domu kilka razy przeczytałam treść listu gratulacyjnego, ciesząc się przy tym jak małe dziecko. Ostatni rok był dla mnie trudny z wielu powodów, pierwszy rok to właściwie cały czas na on-line (nie licząc pierwszego wykładu z podstaw filozofii w formie kontaktowej). W dodatku jak sami czytacie, dosyć dużo się dzieje w moim życiu. Na naukę jednak zawsze znajdowałam czas, chociażby kosztem odpoczynku. Opłacało się, chociażby dla takich chwil jak ta. A nawet gdybym ukończyła studia bez wyróżnienia, to i tak bym była szczęśliwa. W sumie dużo osiągnęłam (przynajmniej tak mi się wydaje) mimo ograniczeń narzuconych mi przez niepełnosprawność i braku większego wsparcia ze strony bliskich. 

1714. Spacer śladami "Czarnych skrzydeł" Juliusza Kadena - Bandrowskiego

Kopalnia "Reden", zdjęcie z ok. 1910 roku

Pożar w kopalni Reden

Kilka dni temu minęło dokładnie 100 lat od tragicznego w skutkach wypadku na jednej z kopalni działającej wówczas na terenie mojego miasta, noszącej nazwę utworzoną od nazwiska niemieckiego przedsiębiorcy - Friedricha von Redena. W nocy z 20 na 21 września podczas prac wydobywczych przebito się do starego wyrobiska. Spowodowało to uwolnienie nagromadzonych tam gazów wywołując niewielki pożar. Mimo to władze kopalni zezwoliły na kontynuowanie prac strzałowych, w wyniku których powstała kolejna wyrwa w ścianie oddzielającej stare wyrobisko. Uwolnione w ten sposób gazy szybko wypełniły całą kopalnię i dotarły do chodnika, gdzie dogaszano pożar. Spowodowało to podsycenie ognia, a następnie eksplozji, która odcięła drogę do szybu przebywającym w korytarzu górnikom. W wybuchu zginęli następujący górnicy pełniący wówczas szychtę:

1. Jan Banasik (44 lata), 
2. Franciszek Baran (24 lata), 
3. Franciszek Baran (40 lat), 
4. Stanisław Bednarczyk (26 lat), 
5. Karol Czernik (41 lat), 
6. Jan Domagała (34 lata), 
7. Bronisław Duś (37 lat), 
8. Franciszek Gajda (30 lat), 
9. Michał Gajos (35 lat), 
10. Jakub Gocół (36 lat), 
11. Aleksander Grudzień (38 lat), 
12. Bolesław Gutmański (17 lat), 
13. Adam Jabłoński (34 lata), 
14. Władysław Januszek (23 lata), 
15. Marceli Kalaga (24 lata), 
16. Michał Kania (41 lat), 
17. Antoni Krupa (44 lata),
18. Antoni Kuzior (43 lata),
19. Roman Łata (34 lata), 
20. Jan Małek (43 lata), 
21. Kazimierz Marzec (32 lata), 
22. Michał Mszyca (34 lata), 
23. Stanisław Niesłój (31 lat), 
24. Piotr Olejek (37 lat), 
25. Stanisław Palimąka (20 lat), 
26. Jan Pawłowski (18 lat), 
27. Marian Piątek (40 lat), 
28. Józef Piotrowski (34 lata), 
29. Adam Pronobis (29 lat), 
30. Józef Sobieraj (45 lat), 
31. Andrzej Sobociński (34 lata), 
32. Kacper Supernak (44 lata), 
33. Piotr Syposz (37 lat), 
34. Ignacy Szymanek (38 lat), 
35. Andrzej Widłak (39 lat), 
36. Antoni Wielgus (31 lat), 
37. Bronisław Wojciechowski (16 lat), 
38. Andrzej Zawadzki (34 lata), 
39. Wawrzyniec Zbrożek (41 lat).

Nie wiem dlaczego wymienionych tutaj zostało 39 sztygarów, skoro tablica upamiętniająca to zdarzenie, która wisi na hali sportowo - rekreacyjnej "Centrum", stojącej nota bene na miejscu kopalni, i kilka innych źródeł, do których dotarłam, mówią o 38 ofiarach. Być może autor artykułu z lokalnej gazety jedno nazwisko, Baran, wpisał dwa razy? Z drugiej strony już od jakiegoś czasu szukałam informacji na ten temat i dopiero niedawno natchnęłam się na tą listę.

Pożar w kopalni Reden

Ciekawostką jest, że na kanwie wydarzeń z 1923 roku została oparta jedna z powieści Juliusza Kadena - Bandrowskiego zatytułowana "Czarne skrzydła". Co prawda autor nigdzie wprost nie wymienia w niej nazwy Dąbrowy Górniczej, zamiast tego pojawia się nazwa "Osada Górnicza", jednak opisana topografia miejscowości, jak i niektóre wydarzenia (rozwój kapitalizmu, oryginalne nazwy niektórych ulic i kopalń, kościół na Wzgórzu Gołonowskim, czy też wspomniany pożar w kopalni Reden) jednoznacznie wskazują, że chodzi tutaj o miasto, w którym mieszkam.

W pewne wrześniowe przedpołudnie, jeszcze przed udaniem się do pracy, postanowiłam udać się na spacer po centrum miasta, w którym mieszkam, śladami tamtych wydarzeń. Z jednej strony nie było to trudne, ponieważ sama mieszkam tuż za miedzą terenów, na których działy się wydarzenia tamtejszej nocy. Z drugiej jednak główna ulica przebiegająca przez moje miasto jest remontowana, przez co nie poszłam na ulicę Sobieskiego, na której dzieje się spora część powieści. Odpuściłam też dawne osiedle Zielona, na którym obecnie są, nomen omen, tereny zielone, oraz Wzgórze Gołonowskie z sanktuarium prowadzonym przez księży franciszkanów, które 100 lat temu "konkurowało" z bazyliką w centrum osady.

Mój spacer rozpoczęłam od Hali Sportowo - Rekreacyjnej "Centrum" znajdującej się na terenie sąsiadującego z osiedlem, na którym mieszkam, Parku Hallera. Park Hallera jest jednym z przykładów wtórnego wykorzystania terenów poprzemysłowych w taki sposób, aby służyły mieszkańcom miasta do wypoczynku i rekreacji. Sam park znajduje się dokładnie na terenie dawnej kopalni "Reden". Jak przez mgłę pamiętam ostatnie budynki gospodarcze pokopalniane, czy też znajdujące się tam pogotowie ratunkowe (to trochę bardziej), które na początku lat 2000 zostały wyburzone. Na ich miejscu stanął hotel, Aquapark oraz wspomniana hala. Natomiast u wejściu do niej można zobaczyć tablicę upamiętniającą górników, którzy stracili wtedy życie.

Idąc dalej przeszłam przez górną część parku. Poniżej znajduje się główna alejka parku oraz plac zabaw. Trudno uwierzyć, że kiedyś znajdowały się tutaj szyby i korytarze kopalniane. Pamiętacie jeszcze lekturę "Łysek z pokładu Idy" Gustawa Morcinka? Ileż to takich Łysków na przestrzeni lat przemierzało podziemne trasy wyciągając ciężkie wózki pełne węgla? To było bardzo możliwe, ponieważ kopalnia działała od końca XVIII wieku do 1935 roku, a więc przez większy okres w czasach, kiedy nie było elektryczności. Zamiast zieleni były tutaj górnicze hałdy, a więc widok był raczej księżycowy. A dzieci, jeżeli nawet tutaj się kiedyś bawiły, to w naprawdę niebezpiecznych warunkach. Chociaż bardziej prawdopodobne, że stawiały się co rano na szychtę, wszak praca nieletnich w XIX wieku nie była niczym niezwykłym. Teraz kolejne ich pokolenia mogą szaleć do woli na huśtawkach i wbiegając na górkę (pamiętam czasy, kiedy zjeżdżało się z niej zimą wracając ze szkoły do domu).

Kiedyś krajobraz przypominający księżyc, dzisiaj doskonałe miejsce na spacery i rekreacje

Widzicie wiewiórkę?

W parku skierowałam się w kierunku jednej z dzielnic Dąbrowy Górniczej, Mydlic. Jednym z obiektów sprzed 100 lat, który znajduje się po drodze, jest kościół p.w. św. Barbary. Od 1945 roku jest on świątynią rzymskokatolickim, wcześniej należał do przybyłych z Prus do pracy w "Hucie Bankowej" pracowników wyznania ewangelickiego. W powieści "Czarne skrzydła" odbywały się w nim nabożeństwa pogrzebowe niektórych ofiar pożaru w kopalni. Niewykluczone, że tak mogło być naprawdę, wszak wśród wielokulturowych mieszkańców Dąbrowy Górniczej mogli też znaleźć się protestanci.

Dosłownie kilkaset metrów od kościoła znajduje się słynna Szkoła Górnicza - "Sztygarka", do której uczęszczało wielu wykształconych bohaterów powieści Juliusza Kadena - Bandrowskiego pracujących w kopalniach. Nie ma w tym krzty przesady, szkoła faktycznie kształciła przyszłych górników od 1889 roku (jest najstarszą tego typu szkołą w naszym kraju), możliwe, że faktycznie wiele ofiar tamtego tragicznego pożaru było jej absolwentami, czy też ukończyło kursy przygotowujące ich do pracy górników. Dzisiaj w głównym budynku "Sztygarka" mieści się Muzeum Miejskie, w pozostałych pawilonach mieści się szkoła branżowa oraz technikum na bardzo wysokim poziomie nauczania (przez trzy lata udzielania korepetycji Maksymowi zaczynam się zastanawiać, skąd się wzięło tak popularne za moich lat gimnazjalnych powiedzenie "ucz się, ucz, bo jak nie to skończysz w >>Sztygarce<<")

Muzeum Miejskie

Aktualny budynek szkolny

Przed szkołą znajduje się pomnik jej patrona, a zarazem prekursora rozwoju górnictwa na ziemiach polskich (chociaż sama Polska znajdowała się za jego życia pod zaborami) - Stanisława Staszica. Jest on nierozerwanie związany z dziejami mojego miasta, a jeszcze silniej - z kopalnią "Reden". To z jego inicjatywy powstało wokół kopalni osiedle robotnicze dla jej pracowników, tak aby nie musieli pokonywać zbyt dużych odległości z domu do pracy. Chociaż nie zostało to napisane wprost, to w nich musieli mieszkać górnicy z kopalni "Reden", a na pewno ci, których status materialny nie był najlepszy (czyli większość z nich). Niestety, właściwie wszystkie domy pracowników kopalni zostały wyburzone w latach 60 XX wieku. Podobno zachowały się pojedyncze ich sztuki na współczesnych ulicach Kołłątaja, Cieplaka oraz 1 Maja (leżących na terenie dawnej kolonii), trudno jednak jednoznacznie stwierdzić, które dokładnie to są budynki. Tym bardziej, że większość z nich została zmodernizowana, a na ich fasadach z trudem można wypatrywać dat ich wybudowania.

Tuż obok pomnika możemy z kolei dostrzec dąb zasadzony w 1915 roku przez grupę młodzieży, która obiecała, że nie spocznie, dopóki Polska nie odzyska niepodległości. Nie ma o nim wzmianki w powieści, jednak zważając na wiek niektórych zmarłych we wrześniu 1923 roku górników oraz patriotyczne wychowanie w ówczesnych czasach, można przynajmniej sądzić, że niektórzy z nich złożyli wówczas ową obietnicę. Dąb, liczący prawie 110 lat, do dzisiaj rośnie naprzeciwko budynku muzealnego, przedstawiając historię miasta od nieco innej strony.

Spod pomnika Staszica można przejść w dół słynną ulicą 3-Maja. Była to, i w sumie w dalszym ciągu jest, reprezentatywna ulica naszego miasta. Dzisiaj królują na niej lokale usługowe, ale i w czasach opisanych przez Juliusza Kadena - Bandrowskiego tętniło tutaj życie. To na niej znajdowały się liczne sklepiki spożywcze i usługowe prowadzone przez ludność narodowości żydowskiej (którzy w Dąbrowie mieli nawet swoją synagogę, niestety nie zachowała się do naszych czasów, kwestią sporną jest nawet miejsce, w którym ona stała), w końcu przy ulicy znajdował się Dom Ludowy, utrwalony na kartach powieści jako miejsce przemówień przedstawicieli i zwolenników ideologii kapitalistycznej oraz słynna Resursa Obywatelska, o której także przeczytamy w "Czarnych Skrzydłach". Na wprost pomnika, na końcu ulicy, wznosiły się kominy "Huty Bankowej". Do dzisiaj na ulicy zachowała się Resursa Obywatelska oraz kilka kamienic z "tamtych" czasów. Chociaż ja pamiętam jeszcze owe hutnicze kominy. Aktualnie zamiast nich widnieje Centrum Handlowe. Od jakiegoś czasu próbuję "zlokalizować", gdzie znajdował się wyburzony w latach 60 Dom Ludowy, jednak w dalszym ciągu bezskutecznie.

Resursa Obywatelska

Ulica 3 Maja styka się z główną ulicą Dąbrowy Górniczej - Królowej Jadwigi, która przechodzi w ulicę Sobieskiego. Czytając "Czarne Skrzydła" można się natchnąć na wiele zmianek na temat tej drugiej, przy której mieściły się kamienice, gdzie mieszkali właściciele tutejszych kopalń i hut wraz z rodzinami. Do dzisiaj zachowało się wiele z nich. Jednak z powodu remontu drogi nie zapuszczałam się w tamte tereny.

Ulica Królowej Jadwigi była główną ulicą miasta również 100 lat temu i to nią podążał kondukt żałobny z trumnami, w których spoczywały zwłoki górników. Nie udało mi się dotrzeć do informacji, gdzie zostali pochowani. Możliwości są dwie - albo cmentarz św. Barbary na obrzeżach Dąbrowy Górniczej, albo cmentarz przy kościele Trójcy Świętej w Będzinie. Kiedyś szukałam ich grobów na cmentarzu św. Barbary, mogły jednak zostać zlikwidowane ze względów formalnych.

Ostatnim punktem mojej wyprawy była znajdująca się w centrum miasta bazylika p.w. Matki Bożej Anielskiej. Jak widzicie na drugim zdjęciu, już wtedy jej wieże górowały nad miastem. Sami górnicy, oczywiście ci wyznający wiarę katolicką, mieli zwyczaj wchodzenia do niej przed i po przepracowanej szychcie. Jeden z "odwiecznych" symboli miasta (nie zawsze w pozytywnym tego słowa znaczeniu), chociaż jego historia liczy prawie 140 lat, również został przedstawiony w powieści, a jej proboszcz w kazaniach przestrzegał wiernych przez zgubnymi skutkami ideologii marksistowskiej. Nie spotkałam się z informacjami, czy tak było naprawdę, można się tylko domyślać, że w świątyni odbywały się nabożeństwa żałobne za dusze poległych górników.

Chociaż miejsc związanych z powieścią i z katastrofą górniczą z 1923 roku jest w moim mieście jeszcze trochę (wspomniana ulica Sobieskiego, na której aktualnie jest generalny remont drogi, dzielnica Zielona, gdzie miały być niektóre domy mieszkalne górników, kościół na gołonoskiej górce) to na ten dzień skończyłam moją wycieczkę. Może nie zrobiłam jakiejś specjalnie długiej trasy, udało mi się jednak odwiedzić najważniejsze miejsca związane z wydarzeniami tamtych dni. Trochę żałuję, że np. nie zachowały się oryginalne domy górnicze (a przynajmniej nie wiem, które by to miały być), ale większość z nich została zburzona, a w ich miejsce powstały takie osiedla, jak moje. Szkoda, bo to jednak jakaś część historii naszego miasta. 

Osiedle Reden ok. 1919 roku

Dziękuję Wam za wspólną wyprawę śladami sprzed lat. Mam nadzieję, że zbytnio Was nie zanudziłam moją "paplaniną" :).

I na koniec perełka, jaką udało mi się znaleźć, szukając wiadomości do tej notatki - moje osiedle na początku jego istnienia.