„Często spotykam się ze stwierdzeniem, że wszyscy jesteśmy niepełnosprawni. Ludzie bywają okaleczeni w najróżniejszy sposób: zatruci przez toksyczne relacje, zranieni przez miłość, przytłoczeni utratą pracy, rozdarci wewnętrznie z powodu rozpadu rodziny, sparaliżowani strachem czy niepokojem... Okaleczenie może dotyczyć każdego, w każdej sferze życia i w każdym środowisku społecznym” - J.-B. Hibon "Pijany ze szczęścia. Opowieść o życiu spełnionym"
Mogłoby się wydawać, że w zakręconym tygodniu, w którym zostały mi właściwie dwa spokojne dni, nie dam rady zrealizować z bierzmowanymi tematu poświęconemu byciu misjonarzem. Taką inspiracją ku temu był temat tegorocznego Dnia Papieskiego - "Św. Jan Paweł II. Uczeń - Misjonarz" oraz trwający od 18 do 25 października Tydzień Misyjny. Nawiązując do roli i nauczania Jana Pawła II zastanawialiśmy się co to w ogóle oznacza być misjonarzem i dlaczego misjonarz został zrównany z uczniem. Z kolei posługę misjonarzy omawialiśmy na przykładzie bohatera książki i filmu "Misja" - Rodriga Mendozy, św. Carla Acutisa oraz świeckiej misjonarki, Służebnicy Pańskiej Heleny Kmieć. Udało mi się też pokazać im współczesną pracę misjonarską w Afryce dzięki temu, że jeden z moich poprzednich wikarych został tam właśnie wysłany na misję.
Był czas na obejrzenie fragmentu filmu "Misja", a następnie zastanowienie się, na jakie niebezpieczeństwa narażeni byli kiedyś misjonarze. Dla kontrastu młodzież zapoznała się z historią Sługi Bożej Heleny Kmieć, która przecież zaledwie dekadę temu zginęła podczas pobytu w Boliwii.
Młodzież miała się też zastanowić w jaki sposób ona sama mogłaby być misjonarzami we współczesnym świecie. Jako przykład posłużył mi świety Carlo Acutis, który był misjonarzem w najbardziej przystępny dla siebie sposób - za pośrednictwem komputera i internetu.
Próbowałam im uświdomić, że misjonarz nie musi wyjeżdżać do obcych krajów, aby głosić naukę o Jezusie. Może to robić w swoim własnym środowisku, a nawet nie wychodząc z domu. Nie trzeba też ku temu wielkich czynów. Czasami wystarczy powiedzieć, że właśnie się idzie do kościoła, stanąć w czyjejś obronie (także tej związanej z hejtem), uśmiechnąć się do najbardziej nielubianej osoby. Najpiękniejsza Ewangelia to nie ta zapisana na kartkach, nawet złotymi literami, ale głoszona własnym życiem.
I tak na koniec samego tygodnia pozwoliłam sobie na obejrzenie całego filmu "Misja", już na spokojnie i bez żadnej presji czasowej. Nie wiem czy wiecie, ale w tym roku mija 40 lat od jego nakręcenia. Film widziałam już wielokrotnie, mam go nawet na płycie DVD. Za każdym razem odkrywam w nim także coś nowego i wzruszam się na nowo. Duża w tym zasługa aktora Roberta de Niro, który wcielał się w główną rolę Rodriga Mendozy, który wyjeżdża (a właściwie to wypływa) do Ameryki Południowej, aby ewangelizować tamtejszych tubylców.
Kiedy w 2024 roku ruszała pierwsza edycja "Strefy Młodych. Festiwal", nikt do końca nie wiedział, w jakim kierunku pójdzie całe przedsięwzięcie. Czy będzie to jednorazowa impreza, czy może cykliczne wydarzenie. Był to też czas największego wysypu różnych afer kościelnych i zmiany władz w diecezji. Nic dziwnego, że pomysłodawcy mieli pełno obaw i nie wiedzieli, czy to wypali i czym się zakończy.
Tymczasem już bardzo szybko po otwarciu bramek okazało się, że "Strefa Młodych Festiwal" to przysłowiowy strzał w dziesiątkę. Tłumy młodych osób przewijających się przez recepcje i szatnię dawały nadzieję. Myślę, że czytając mojego bloga wyczuwacie, jak bardzo na sercu leży mi ich dobro - i to intelektualne, i to emocjonalne, ale też po trochu duchowe. Na to ostatnie mam najmniejszy wpływ, ale jak tylko mam okazję to działam, to tu, to tam. Myślę, że nikogo nie powinien dziwić fakt, że zasiliłam zacne grono wolontariuszy wydarzenia i podczas pierwszej, i podczas drugiej edycji. Po po sukcesie z 2024 roku aż żal by było nie kontynuować tego wydarzenia.
Czy inaczej mogłoby być podczas trzeciej już edycji festiwalu? Oczywiście proces zaczyna się od wysłania zgłoszenia rekrutacyjnego, co w moim przypadku miało miejsce jeszcze przed wakacjami. Potem była jednak złowroga cisza. Taka cisza, że już zwątpiłam w powodzenie akcji. Chociaż dla mnie dużo gorszy był brak jakiejkolwiek odpowiedzi. Gdybym się nie zakwalifikowała jako wolontariusz, po prostu pojechałabym na październikowe spotkanie Rafałków do papieskiego miasta. Niepewność trwała dosyć długo, bo do przedostatniego tygodnia poprzedzającego wydarzenie. Dopiero wtedy dotarła do mnie informacja, że tak, dostałam się na wolontariat zarówno w sobotę, jak i w niedzielę. W niedzielę, ponieważ dzień po Festiwalu Młodych od 2024 roku odbywa się jeszcze Gala "Człowiek nowej kultury". Dotąd nie brałam w niej udziału, ale skoro i na nią potrzebowali wolontariuszy, to dlaczegoby nie zaproponować pomocy także i przy tym wydarzeniu.
Sobotni "Strefa Młodych Festiwal" startował o godzinie 9:30, kiedy to hala sportowa "Sosnowiec Arena" otwierała swoje drzwi dla pierwszych przybyłych na to wydarzenie młodych (w większości). Jednak wolontariusze startowali już o godzinie 8:00. Wiecie, szybkie szkolenie stanowiskowe, ostatnie przygotowania i w ogóle. Ranek był też na tyle luźną porą, że można było na spokojnie napić się herbaty/kawy i odbyć pierwsze rozmowy. Jednak już o 9:15 każdy z nas udał się na przydzielone mu stanowisko. Ja wylądowałam na szatni, co bardzo mnie ucieszyło. Może nie było to stanowisko marzeń, ale jak najbardziej dostosowane do moich możliwości, o czym przekonaliśmy się w zeszłym roku.
Zgodnie z programem, drzwi hali zostały odtwarte punktualnie o 9:30. Już od pewnego czasu za nimi gromadziły się większe lub mniejsze grupki ludzi, z niecierpliwością oczekujących tego momentu. Najpierw wszyscy kierowali swoje kroki w stronę recepcji (wymieniali w niej bilety na "wejściówki"), a następnie, zazwyczaj, szli do szatni oddać swoje ubrania wierzchnie. Od tego momentu były one jakby w naszych rękach.
Wydarzenie oficjalnie rozpoczynało się od Eucharystii, która miała miejsce o 11:00 godzinie. Mogłoby się wydawać, że późno, z drugiej jednak strony wiele grup przybyło do Sosnowca z odleglejszych miast naszego kraju, w związku z tym ta godzina wydaje się jak najbardziej prawidłowa. Ołtarz, tak jak i w poprzedniich latach, był na scenie. Głównym celebransem Mszy był ksiądz biskup Grzegorz Suchodorski, zaś księża, którzy przyjechali ze swoją młodzieżą, koncelebrowali ją po bokach ołtarza oraz z miejsca przed nim. Homilię wygłosił dla zgromadzonych na płycie wiernych ksiądz biskup Adam Bab. Podkreślił w nim fakt, że każdy z nas może być misjonarzem na wzór patrona dnia, św. Ignacego Atiocheńskiego. Tutaj obudził się we mnie patrystyczny duch i przypomniałam sobie jaki był koniec tego Ojca Kościoła. I pomyślałam, że chyba jednak nie chcę tak skończyć. Biskup zaznaczył też wagę obecności znaku krzyża w życiu każdego chrześcijanina. Rekwizyt miał tuż przed sobą - na spotkanie przybyła kopia ikony oraz krzyża Światowych Dni Młodzieży.
Będąc na Eucharystii wiele razy przeszło mi przez myśl, że może trzeba było zaryzykować, wziąć swój strój liturgiczny, legitymację i spróbować dołączyć do Służby Liturgicznej. Z drugiej strony mam jeszcze opory przed takim postępowaniem. Wolę posługiwać przy kameralnych, wspólnotowych Mszy. Może jednak kiedyś się przemogę?
Praca w szatni to praca ciągła, bo bez przerwy ktoś przychodził, albo wychodził. Dlatego większość z nas zrobiła sobie dłuższe wolne jedynie na tą Mszę. Wiadomo, od czasu do czasu ktoś schodził, albo do toalety, albo żeby iść na kawę/herbatę, albo żeby na chwilę odpocząć w strefie wolontariuszy, a nawet na chwilę szedł na płytę główną, aby zobaczyć co się dzieje. Ja np. poszłam na moment, kiedy na scenie pojawili się moi dobrzy, sprawdzeni znajomi z wolontariatu związanego ze Światowymi Dniami Młodzieży i zachęcali do udziału albo na miejscu, albo w Polsce, bo na pewno będą organizowane analogiczne wydarzenia. Podczas "Strefy Młodych" miała miejsce także premiera polskiej wersji hymnu spotkania w Seulu.
Spotkanie zakończyła adoracja wraz z błogosławieństwem najświętszym sakramentem. Robiło wrażenie, nie powiem, że nie. Do dyspozycji zebranych była też kaplica, w której przez cały czas wystawiona była monstrancja z Ciałem Pana Jezusa.
Jednak "Strefa Młodych. Festiwal" to nie tylko modlitwa, ale i zabawa. Myślę, że jest to doskonały przykład na to, że można być wierzącym, praktykującym młodym człowiekiem, a zarazem doskonale się bawić, że jedno nie wyklucza drugiego. Nie zabrakło więc belgijki, toga, a także takich gwiazd młodego pokolenia, jak "Armani", "Arkado", czy "Anatom". Mszę świętą oraz Wieczór Uwielbienia animował zespół "Jednego Serca Jednego Ducha".
Po zakończeniu spotkania i wyjściu uczestników udaliśmy się na skromną kolację, gdzie dzieliliśmy się wrażeniami i spostrzeżeniami. Przy okazji umówiłam się już z księdzem biskupem Suchodolskim na wolontariat podczas tegorocznej edycji "Forum Mosty". Ech, musiałam jednak w zeszłymy roku się sprawdzić, skoro nie miał żadnego "ale" podczas naszej wstępnej rozmowy. Muszę tylko napisać w tej sprawie do biura KSM-u. Jakby co, będę się powoływać na autorytet głównego organizatora.
W niedzielę mogliśmy przyjść trochę później, ale i dzień w ogóle był spokojniejszy. Na galę "Człowiek Nowej Kultury" przyszło naprawdę niewiele ludzi, a jeszcze mniej oddawało swoje rzeczy. To był naprawdę lajcik. Także i to wydarzenie rozpoczęło się Eucharystią pod przewodnictwem księdza biskupa Artura Ważnego. W swojej homilii zastanawiał się co w dzisiejszych czasach, w których z jednej strony rządzi hejt, a z drugiej - nowe technologie, oznacza sformułowanie "Człowiek nowej kultury". Powołał się przy tym na postać księdza Franciszka Blachnickiego, który był takim "Człowiekiem nowej kultury" swoich czasów.
Po zakończeniu Mszy rozpoczęła się gala, która w pewnym momencie była nawet transmitowana przez telewizję.
Ponieważ na szatni było niewiele do robienia, można było spokojnie udać się na płytę główną, na której miało miejsce wydarzenie. Dzięki temu mogłam na żywo zobaczyć laureatów nagrody. Kim są ludzie nowej kultury? Najprościej pisząc: "to ci, którzy w swoim życiu są świadkami, niezależnie od profesji, pozycji czy też posiadanego stanu majątku". Nagroda jest przyznawana w jednej z pięciu kategorii:
Nowa Kultura w biznesie
Nowa Kulltuura w sztuce
Nowa Kultura w sieci
Inicjatywa Nowej Kultury
Działalność Społeczna Nowej Kultury
Jest też dodatkowa kategoria "Nagroda Specjalna", gdzie laureata wybiera kapituła złożona z laureatów z poprzedniej edycji. W tym roku tytuły "Człowieka Nowej Kultury" otrzymały następujące osoby:
Moje serce szczególnie zabiło na dźwięk tego ostatniego nazwiska. Z panem Aleksandrem Bańką miałam zajęcia z filozofii na pierwszym roku studiów z Nauk o Rodzinie. Niezwykle skromny i życzliwy człowiek z ogromnną wiedzą i eurydycją połączonymi z empatią. Wymagający przede wszystkim od siebie, a w drugiej kolejności od innych. Otwarty na dialog i inne spojrzenia na temat prezentowane przez drugiego człowieka.
To była ta chwila, w której poczułam autentyczną radość z tego, że kilka lat temu wylądowałam na takim, a nie inną uczelnię i wydział. I że nasze drogi się zeszły. Może formalnie tylko na piętnaście tygodni (a może aż na piętnaście), ale każdy z tych tygodni był szansą na poznanie drugiego człowieka, który wprowadzał nas w świat człowieka od filozoficznej strony. A teraz został ogłoszony przez kapitułę "Człowiekiem Nowej Kultury". Coś pięknego i niesamowitego!
Tegoroczną "Strefę Młodych. Festiwal" oraz galę "Człowiek Nowej Kultury" uważam za zakończone. A wiecie, że już się nie mogę doczekać następnych edycji. Bo takie będą, wierzę w to gorąco.
Nie, wbrew pozorom nie z nowego mieszkania, ale z nowego laptopa. Poprzedni mi wysiadł, zaledwie kilka miesięcy po upływie okresu gwarancji. Tradycja, prawda? Próbowałam go jeszcze reanimować, ale znajomy doradził mi, abym kupiła nowy - lepiej na tym wyjdę. Na szczęście ceny laptopów nie są już takie wygórowane i mój budżet zbytnio nie ucierpiał na tym zakupie. Jestem na etapie przenoszenia dokumentów z jednego sprzętu na drugi. Zastanawiam się, czy nie lepiej byłoby kupić jakiś pendrive o większej pojemności (widziałam już takie mające ponad 500 gigabajtów w sensownej cenie) i tam nie trzymać wszystkiego. Ewentualnie pamięć zewnętrzną. Nie wiem, muszę przeanalizować to i owo.
Wraz z bierzmowanymi przygotowaliśmy rozważania radosnych tajemnic różańca świętego oraz przygotowaliśmy miniwystawę na temat Carla Acutisa. Wszystko z okazji 20 rocznicy jego śmierci. Jestem dumna z mojej młodzieży, za jej zaangażowanie oraz pomysły na wykonanie plansz. Rozważania napisałyśmy z trzema dziewczynami, na mojej stacjonarce (już wtedy laptop mi szwankował). Bardzo mi się podobała ich dojrzałość co do ujęcia tematu. Jeżeli chciały się czegoś dowiedzieć, to albo szukały tego w książkach biograficznych (na szczęście mam kilka), albo po prostu na internecie. Trochę się obawiałam efektu końcowego, ale wszystko poszło lepiej niż dobrze. I nawet spora część z bierzmowanych została na wieczornej Mszy świętej, sami angażując się w czytania. Pamiętacie jak pisałam Wam o zaangażowanie młodych w życie parafii czy też kościoła? Właśnie tak je sobie wyobrażam. A po całości poszliśmy na salkę na plebanii na ciepłą herbatę, ciasto upieczne przez mamy i babcie młodzieży oraz... grę karcianą poświęconą nie komu innemu, jak Carolowi Acutisowi. Było sporo śmiechu, ale dzieciaki mogły się też sprawdzić w swojej wiedzy na jego temat.
Teraz tylko przeżyć Dzień Nauczyciela oraz rocznicę wyboru Polaka na papieża, a potem 11 listopada i pozornie można będzie trochę odpocząć od tego całego szaleństwa.
Jednym z pierwszych rozporządzeń wprowadzonych przez nowego proboszcza mojej parafii (pytanie zasadnicze Księdza z Gitarą - która parafia jest moja?) jest sprowadzenie do parafii obrazu Matki Bożej Różańcowej wzorowanej na obrazie z salezjańskiej parafii w Kamyku (to taka miejscowość nieopodal Kłobucka). Uroczystego poświęcenia obrazu dokonał we wspomnienie Matki Bożej Różńcowej tuż przed rozpocząciem nabożeństwa różańcowego. Aż się przemogłam i poszłam, aby uczestniczyć w tym wydarzeniu.
I wróciłam z mieszanymi uczuciami. Bo z jednej strony miło, że wprowadzane są jakieś konkretne zmiany. Obraz zastąpił dotychczasowy wizerunek Matki Bożej Wspomożenia Wiernych wiszący w bocznym ołtarzu od co najmniej 15 lat. Jest raczej miły dla oka i przypomina o modlitwie różańcowej nie tylko w miesiącu październiku, ale przez cały rok. Zresztą sami zobaczcie.
Modlitwa do Matki Bożej Różańcowej
Bukiet różany przyniosę Ci Matko,
wraz z mą modlitwą, szczerą i prostą.
A kwiatki te, jak tajemnice,
niech w Twoje serce matczyne wrosną.
Białe jak tajemnice radosne,
niewinność swą nam odsłaniają.
Żółte niczym tajemnice światła,
działalność Jezusa przedstawiają.
Czerwone - tajemnice bolesne,
krwią ran Jezusa znaczone.
No i różowe, jak te chwalewne,
poranną zorzą poprzedzone.
W pierwszych dziękuję
za dar życia dany.
W drugich chcę prosić
o wiary pełne dzbany.
W trzecich o wytrwałość,
gdy życie zawodzi.
W czwartych o zbawienie,
dla wszystkich ludzi.
Ale z drugiej strony czuję pewien dyskonfort po tym, co kątem ucha usłyszałam. Otóż poprzedni proboszcz miał zwyczaj, że różaniec czy też roraty, dla dzieci i młodzieży, były tylko w wybrane dni tygodnia. "Zwalniało" to ich niejako z chodzenia przez cały miesiąc. Nie wiem czemu to miało służyć. Raczej wygodnictwu, tylko nie wiadomo czyjemu. Tymczasem nowy proboszcz zachęca do tego, aby chodzić każdego dnia, w miarę możliwości. I w tym jest problem oraz psioczenie. Rodziców i... katechetek.
A mnie się podoba taka postawa. Bo pokazuje, komu zależy na życiu duchowym, a kto przychodzi, bo musi coś odbębnić. Proboszcz zapowiedział też, że kontrolki będą, jak co roku, ale bez jakiś większych profitów czy nagród z jego strony. To też się nie spodobało większości. Szczerze powiedziawszy to mam mieszane uczucia co do nagradzania dzieci za ich aktywności. To znaczy miło, jak ktoś doceni ich uczestnictwo w czymś (chociaż dla mnie to takie częściowe uczestnictwo), ale to też takie małe przekupstwo - przychodź, a może dostaniesz tablet lub smartfon, lub kartę do Empiku. Nikt im raczej nie mówił o nagrodzie, jaką otrzymają po śmierci oraz ile taka modlitwa może wnieść dla tych, którzy już odeszli. A to chyba jest ważniejsze od wszelkich materialnych spraw. A jak już jakoś nagrodzić najgorliwszych uczestników nabożeństw, to może jakiś wyjazd, wyjście w jakieś ciekawe miejsce, czy coś w tym stylu.
W sumie zastanawiam się, czy nie podejść do proboszcza i nie podrzucić mu pomysłu otwarcia na nowo naszego Oratorium. Chętnie mu w tym pomogę, chociaż zupełnie nie wiem, w jaką dziurę w moim życiu to wcisnę. Tym bardziej, że po wielu poszukiwaniach znalazłam w końcu sekcję sportową, w której mogłabym trenować frame (albo race) running, o którym wiele razy Wam tutaj pisałam. Chichot losu polega na tym, że co prawda ta miejscowość w której się one odbywają nie jest tak bardzo ode mnie daleko, jednak funkcjonowanie komunikacji miejskiej w weekendy sprawia, że jest to wyprawa na pół dnia w dosłownym tego słowa znaczeniu. Ale może, jeżeli nie sobotnie spotkania z dzieciakami, to chociaż jakieś półkolonie zimowe i letnie? Mam papiery kierownika odpoczynku, przez kilka lat pomagałam w organizacji podobnych przedsięwzięć dawnym opiekunom Oratorium. Może nie będzie idealnie, zwłaszcza na początku, ale człowiek uczy się na błędach. A jeżeli nie światlica i nie półkolonie, to może chociaż jakaś dyskoteka... Co prawda jego poprzednik zrobił taką dyskotekę, że na stypach jest radośniej, teraz może nie będzie jednak aż tak źle...
Pewnie wszystko skończy się na marzeniach i planach, ale od czegoś trzeba zacząć.
Raz w roku, od pewnego czasu jest to ostatni weekend września, członkowie ruchu "Wiara i Światło" Prowincji Południowej spotykają się w Hałcnowie (dzielnica B.-B.), gdzie przez trzy dni uczestniczą w rekolekcjach. Jednak Harcnów to nie tylko rekolekcje, ale też poznawanie nowych osób, nawiązywanie znajomości, rozmowy, wymiana doświadczeń, a nawet planowanie całego roku formacyjnego.
Propozycja wyjazdy na spotkanie pojawiła się na pierwszym spotkaniu "Rafałków" na początku września. Ogólnie o samych spotkaniach i słyszałam, i oglądałam z nich zdjęcia, ale nawet nie marzyłam, że już po kilku miesiącach obecności we wspólnocie otrzymam propozycję wyjazdu na tegoroczne zgromadzenie. Podobno w dowód uznania za dojazdy i zaangażowanie w rozwój grupy. Nawet nie wiecie, jak mi się zrobiło ciepło na sercu, że ktoś zauważył moje zaangażowanie. Więcej, postanowił je wyróżnić. A przecież mogli zaproponować to komuś innemu. Co prawda w jego trakcie wypadały moje urodziny, ale spokojnie mogłam je poświęcić. W końcu nie pierwszy raz. I zapewne nie ostatni. Pamięta ktoś moje 24 urodziny na wycieczce m.in. w Budapeszcie? We wcześniejsze, 21, byłam na pogrzebie sąsiada. Albo 30, podczas których pomagałam w organizacji Górskiego Biegu Frassatiego? Bądź kolejne, gdzie sama biegłam w górę? Cóż więc wobec tego był wyjazd na spotkanie rekolekcyjne? Nawet jeżeli miałam na nim pilnować innych osób.
Wytypowani członkowie wspólnoty wyjechali z Wadowic wraz z koordynatorką. Mnie się jednak nie opłacało do nich jechać, tym bardziej, że z K-c mam w miarę dobre połączenie do B-.B., a na miejscu po prostu musiałam przesiąść się w autobus do Czechowic - Dziedzic i wysiąść na odpowiednim przystanku. Oczywiście potem okazało się, że mogłam dogadać się ze wspólnotą z J-na, która też jechała na spotkanie, ale po pierwsze nie chciałam, robić rozgardiaszu, a po drugie - Wadowice miały do ogarnięcia i dekorację, i zawiązanie wspólnoty, dobrze więc było być wcześniej, wszystko przygotować i omówić szczegóły. "Dominki - bis" przyjechały "na gotowe", więc technicznie byłoby to trudne.
No właśnie, nad tą dekoracją dyskutowaliśmy od wakacyjnego obozu w Zawoi. Nawet nie wiecie ile godzin spędziliśmy w naszym kadrowym pokoju i wymienialiśmy się naszymi pomysłami. Każdemu spotkaniu towarzyszy inne hasło przewodnie, w tym była to Droga do Emaus. Efektem wymiany naszych pomysłów była droga przez środek sali konferencyjnej, na której znajdowały się gałęzie, szyszki i kamienie, a także drzewo figowe, z Emaus w tle. Do naszej czwórki przedstawicieli "Rafałków" należało przypięcie plakatu oraz ułożenie drogi. Trochę było przy tym zabawy, ale efekt końcowy przerósł nasze, a na pewno moje, najśmielsze oczekiwania.
Kiedy przygotowywaliśmy wszystko na wieczorne powitanie wspólnot wchodzących w skład prowincji, te powoli zaczęły się zjeżdżać. Nie będę ukrywała, że "Dominki-bis" były zaskoczone moją obecnością, ale tak to już jest, gdy należy się do 2 wspólnot. Oficjalnie przyjechałam jaki "Rafałek" i tego się trzymałam.
Można powiedzieć, że wyszłam na tym na przysłowiowy plus. Na początku spotkania przypomnieliśmy sobie fragment Ewangelii św. Łukasza opowiadający o spotkaniu uczniów idących do Emaus z Jezusem. Dosłownie na kilka chwil przed zawiązaniem wspólnoty dostałam propozycje przeczytania tego fragmentu. Serce zabiło mi mocniej, bo oto przypomniały mi się te wszystkie lata w mojej parafii, zwłaszcza ostatnie, gdzie odsuwano o mnie od wielu rzeczy. A tu już od razu takie wyróżnienie. Wiecie, starałam się, aby wszystko poszło jak najlepiej, ale emocje chyba wzięły górę.
Cieszy mnie jednak to, że mimo niedoskonałości wielu uczestników spotkania było pod wrażeniem i mi gratulowało po całym powitaniu. Pamiętacie, jak rok temu pisałam, że Bóg ma dla nas zawsze piękne prezenty? Dla mnie to był taki Jego prezent urodzinowy. Prezent za który jestem wdzięczna i Jemu, i tym, którzy uwierzyli, chociaż nie widzieli.
Tymczasem zawiązywanie wspólnoty trwało w dalszym ciągu. Z prowadzącą je panią A. wymienialiśmy się wzrokiem w kluczowych momentach, kiedy w programie przewidziana była jakaś pieśń puszczana z pliku na komputerze. Na jednej z nich, "Drodze do Emaus", wspólnoty miały napisać na porozstawianych na krzesłach listkach, swoje nazwy.
Na innej, bardziej już znanej "Wśród tylu dróg", wyczytywana wspólnota przechodziła prze drogę, każdy jej członek podnosił z niej jedną rzecz, a następnie jej przedstawiciel zaczepiał listek na wspomnianym drzewie figowym.
Tutaj za bardzo nie wiedziałam co robić, czy iść tylko z "Rafałkami", czy może też z "Dominkami-bis". Jednak dałam sobie spokój ze wspólnotą z J-na, co jej koordynator skomentował bez słów wzrokiem i gestami. Z drugiej strony nie chciałam robić zamieszania, zwłaszcza że pilnowałam piosenki, i przeszłam drogę do Emaus tylko z "Rafałkami".
Na koniec "zawiązania wspólnoty" opanowaliśmy scenę w celu zrobienia sobie wspólnego, pamiątkowego zdjęcia.
Następnie przeszliśmy na górę do kaplicy, w której odbyła się Msza święta. Nieśmiało, z obawą, poszłam do kapelana prowincji z legitymacją ministrancką w dłoni, albą i cingulariami w worku oraz pytaniem, czy zgodzi się na moje posługiwanie pdoczas Mszy świętej. Już na legalu, bo ostatnnio to jeeszcze ebyłam w fazie kandydatury. Ku mojemu zaskoczeniu zgodził się bez marudzenia. A potem jeszcze doszedł jeden z uczestników spotkania, Dawid, a więc podzieliliśmy się obowiązkami przy ołtarzu na dwoje. Teoretycznie jeszcze koordynator "Dominków-bis" miał służyć, ale machnął ręką i poszedł na kościół. Nam poszło w miarę sprawnie - nawet główny koordynator prowincji był zachwycony. A ja byłam zachwycona z Dawida. I trochę z kapelana, że się nie guzdrał np. z kazaniem.
Końcowym elementem pierwszego dnia spotkania była wspólna modlitwa wieczorna prowadzona przez jedną z przybyłych wspólnot. Ja jeszcze na chwilę zostałam po niej w kaplicy, żeby zmówić nieszpory oraz kompletę z tego dnia. Dnia, który z jednej strony był męczący, ale z drugiej emocje z nim związane jeszcze na długo nie pozwoliły mi spokojnie zasnąć.
Nazajutrz wstałam już o godzinie 6:30, chociaż modlitwa poranna przewidziana była godzinę później. Szybko się ubrałam i najciszej jak tylko mogłam, udałam się do kaplicy, która była jeszcze pusta. No bo wiecie, oprócz jutrzni i "Margaretki" musiałam jeszcze podziękować Komuś za te 36 lat życia. W zasadzie nie spodziewałam się pod tym względem niczego szczególnego, zwłaszcza że nikomu nie mówiłam o urodzinach. Ot, dzień jak co dzień, nic szczególnego, chociaż Ci najbliżsi przyjaciele dzwonili albo pisali SMSy.
Wkrótce pojawił się i kapelan. Poszłam na zakrystię z zapytaniem, czy potrzebuje jakiejś pomocy. Coś tam pobuczał pod nosem, a z tonu głosu można było wywnioskować, że coś mu nie grało. Jeszcze poprzedniego dnia wieczorem wyciągał monstrancję, wiedziałam więc, że będzie wystawienie i przydałby się welon dla księdza. Nawet szybko go zlokalizowałam i zatargałam na kościół. Kiszka wyszła z dzwonieniem podczas błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem, ale tu już była lekcja dla mnie.
Po porannej modlitwie było śniadanie, na które zbiegliśmy na dół. Jeszcze na schodach odpisywałam na pierwsze SMSy z życzeniami bojąc się, że potem nie będzie już na to za bardzo czasu. Trochę spóźniłam się na posiłek, przez co nie udało mi się siąść z "Rafałkami". Wylądowałam więc przy stole z częścią "Dominków-bis", którzy logicznie zaczęli mnie wypytywać, jak się dostałam na spotkanie. Z kolei przedstawiciele innych wspólnot próbowali się dowiedzieć, z jakiej ja jestem. To dosyć skomplikowane - jak przyznał kapelan i pan Kubusia. Jak całe moje życie - przemknęło mi przez myśl. Ale dobra, nie wiedzieli, że będę, i to z Wadowicami, więc przymykam na to oko.
Po śniadaniu był czas na kawę, herbatę i przywiezione ciasto. Tutaj moim skromnym wkładem były babeczki waniliowe z rozpuszczoną w środku czekoladą. Chyba były dobre, bo w niedzielę już ich nie było. Okoliczności sprzyjały rozmowom między uczestnikami spotkania. W tym czasie kilka osób, w tym ja, rozkładało już zastawę na obiad. Chociaż gdzieś z boku też miałam swój kubek, który dostałam przy błogosławieństwie LSO, z ciepłą, parującą herbatą.
O godzinie 10:00 rozpoczęła się druga część "zawiązania wspólnoty". Zupełnie nieoczekiwanie przypadło mi w udziale zapalenie wspólnotowej świecy. Tym razem każdy z nas szukał w sobie swojego spotkania w Emaus. Zastanawialiśmy się też co nam dają nasze wspólnoty. Aż zapytałam się pani A., czy mam pisać o jednej, czy o obydwóch. Takim przerywnikiem było zatańczenie do piosenki lednickiej "Ojcze prowadź mnie". Aż miło było patrzeć, jak ci wszyscy zgromadzeni bawią się wspólnie w jednym rytmie.
Przed Mszą zaplanowano jeszcze dwa warsztaty. Jeden z nich był muzyczny i ćwiczyliśmy na nim pieśni, które miały być śpiewane podczas Mszy świętem w sobotę i w niedzielę. Wiele z nich znałam, głównie z czasów, kiedy śpiewałam w parafialnej scholi. Ale niektóre pieśni były dla mnie nowe, toteż cieszę się, że mogłam je poznać, a kto wie, może nawet je kiedyś wykorzystam. Drugi warsztat dotyczył tego, w jaki sposób przeprowadzić w parafii "Dzień dzielenia i głoszenia". Jako przykład służyły takie dni przeprowadzone przez "Dominki-bis" oraz "Barbórki". Mogliśmy poznać teoretyczne założenia projektu, a także obejrzeć scenki, jakie zostały przedstawione w ramach tych dni. Dobrze by było przeprowadzić takie coś w Wadowicach, na razie jednak nie mamy ku temu warunków.
Centralnym punktem dnia była Eucharystia, którą przewidziano na godzinę 12:00. Teoretycznie, bo poprzedziła ją cała seria niefortunnych zdarzeń, takich jak np. poszukiwanie wina mszalnego po całym domu rekolekcyjnym. Albo mega spóźnienie kapelana. Może gdyby się nie spóźnił, to wino byłoby szybciej, a kielich czekałby na ołtarzu. Tymczasem przed ofiarowaniem na szybko szukałam kielicha na zakrystii (byłam przekonana, że skoro go nie ma, to idzie niesiony w darach), ale i tak się nie popisałam, bo przynisłam go bez palki i korporału (kapelan mówił tylko o kielichu). Atmosfera sie posypała i tylko zespół muzyczny robił dobrą minę do złej gry.
W nieco bojowych nastrojach poszliśmy na obiad. Przynajmniej zespół liturgiczny. I chyba koordynatorka "Rafałków" wyczuła, że coś jest nie tak. Na szczęście nie drążyła tematu. Po posiłku ponownie był czas na kawę/herbatę, ciasto i rozmowy. A także na posprzątanie po posiłku i przygotowanie miejsca na kolację. Tak nam to szybko poszło, że teraz już na spokojnie mogłam usiąść z innymi przy stole z kubkiem herbaty w jednej ręce i kokosankami w drugiej. W dalszym ciągu nie zdradzałam się z urodzinami, za to chętnie starałam się włączać do rozmowy. Co prawda z dwa razy wychodziłam odebrać telefon komórkowy, ale szybko starałam się też wracać.
Na 15:00 zaplanowana była konferencja, na której kapelan podzielił się z nami swoimi rozważaniami na temat drogi uczniów do Emaus i spotkania się z Jezusem. W tych rozważaniach towarzyszył mu obraz przedstawiający tą scenę. Widniały na nim dwie postaci oraz dwie wyciągnięte ręce trzymające przełamany chleb. Samego Jezusa nie było widać - całość była namalowana z perspektywy zmartwychwstałego Pana. Kapłan podkreślił w konferencji konieczność rozmowy z drugim człowiekiem, to że jasność zawsze zwycięży nad ciemnością oraz to, że nasze dłonie mogą nieść innym albo smaczny chleb, albo kamień niosący ból. Aby to podkreślić przyniósł ze sobą kawałek półki oraz głaz z gór, w których zginęła jego znajoma. Jednocześnie porównał sytuację z obrazu z sytuacją dziejącą się podczas każdej Mszy - na obrazie jest Jezus - chleb - uczniowie, to chleb prowadzi uczniów do Jezusa. Na Mszy z kolei pomiędzy kapłanem a wiernymi, w momencie przeistoczenia, jest zawsze Pan Jezus.
Po konferencji z kolei podzieliliśmy się na podzespoły, tak jak jesteśmy podzieleni w prowincji, po czym udaliśmy się do osobnych pomieszczeń porozmawiać na temat tego co się u nas działo z koordynatorami regionów. Na szczęście Wadowice i Jaworzno należą do jednego regionu (oprócz tego jeszcze "Barbórki" i "Żarki", więc i wilk był syty i owca cała. Podczas takiego mniejszego spotkania można na spokojnie opowiedzieć o tym, co się przez ostatni czas zrobiło we wspólnotach, jak wyglądały wakacje i jakie mamy plany na następny rok formacyjny. To też była dobra okazja do wymienienia się pomysłami na rozwój wspólnoty.
Przed kolacją zaplanowano jeszcze warsztaty plastyczne, podczas których przygotowywaliśmy aniołki z makramy. Myślę, że tym samym zamknęliśmy dotychczasowy rok formacyjny, któremu "towarzyszyli" Aniołowie Stróżowie. Z kolei po posiłku odbyła się dyskoteka, podczas której przez blisko dwie i pół godziny szaleliśmy na parkiecie.
Takim akcentem, który ją zakończył było świętowanie 40 urodzin jednego z uczestników spotkania. Było więc gromkie "Sto lat", tort oraz życzenia.
Dzień zakończyliśmy modlitwą, podczas której każdy przez chwilę trzymał w dłoniach kamień i chleb. Mógł więc podziękować Bogu za to, co było dobre oraz/albo przeprosić za to, co mu się nie udało. Na koniec odśpiewaliśmy wspólnie "Apel Jasnogórski", po czym udaliśmy się do pokoi na spoczynek.
Niedziela był ostatnim dniem naszego pobytu w Hałcnowie. Podobnie jak sobota, także i ona została rozpoczęta wspólną modlitwą w kaplicy, którą prowadziły "Dominki-bis". Tym razem kapelan sam poprosił mnie przy wejściu o przygotowanie welonu do adoracji. Dzwonienie dzwonkami podcczas błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem to była już moja własna inicjatywa, której nikt nie skrytykował. A nawet podczas śniadania wielu ludzi mi mówiło, że ładnie służę do Mszy. Służe jak potrafię i na ile potrafię. Wiadomo, że nie wszystko będzie idealnie, ale...
Po śniadaniu było sporo czasu wolnego, a więc można było i kawę/herbatę wypić, i porozmawiać, i przygotować stoły na obiad, i spakować się. Ja zaś nauczona doświadczeniem poprzedniego dnia udałam się do kaplicy, aby przygotować ołtarz do Mszy świętej.
Wcześniej jednak jeszcze raz udaliśmy się na salę konferencyjną, gdzie prelegent jednej z krakowskich wspólnot opowiedział nam o kryzysie wspólnoty w kontekście uczniów zmierzających do Emaus i ich spotkania z Jezusem. Ponieważ o samym kryzysie miałam sporo na studiach, to nie usłyszałam czegoś, z czym nie zetknęłam się wcześniej. Puenta jest taka, że kryzys jest wpisany w funkcjonowanie wspólnoty, czy to rodzinnej, czy każdej innej, czy też dotyczy on naszej własnej wiary lub tożsamości. Pytanie jest tylko, czy będzie on konstruktywny, zmierzający do powstania czegoś nowego, nowych rozwiązań i poszukiwań, czy też destrukcyjny, a więc niszczący to, co jest.
Drugim panelem było sprawozdanie z działalności prowincji za ostatni rok formacyjny. Mogliśmy przypomnieć sobie jakie wyjazdy i wspólne pielgrzymki przeżyliśmy, w których wspólnotach były wybory koordynatorów oraz zapoznać się z kierunkiem działalności Rady Prowincji.
Tym co wieńczyło nasz pobyt w Hałcnowie, oprócz obiadu, była niedzielna Eucharystia. Z powodu przedłużenia się poprzednich punktów programu była ona nieco opóźniona. Na szczęście nikt już nie szukał wina po całym domu rekolekcyjnym, ani kluczyków do tabernakulum. Co prawda była mała scysja z kapelanem, ale finalnie rozeszła się ona po kościach. Podobnie jak dzień wcześniej w trójkę posługiwaliśmy przy ołtarzu, dzieląc się zadaniami przy nim.
Wygłoszone kazanie dotyczyło naszego posłuszeństwa i nieposłuszeństwa odnośnie składanych deklaracji i obietnic Bogu i innym ludziom. To tak odnośnie Ewangelii mówiącej o dwóch synach, których wysłał do pracy w winnicy. Jeden powiedział, że pójdzie, lecz nie poszedł, a drugi wręcz odwrotnie. Czasami jest tak też z nami, dlatego nie zawsze warto obiecywać różne rzeczy.
Na koniec Mszy każdy uczestnik spotkania otrzymał od koordynatora prowincji kromkę chleba z życzeniem, aby był dla innych tak samo dobry, jak świeżo wypieczony chleb.
Po obiedzie nastał czas naszego wyjazdu. Jak można się domyśleć, pożegnaniom i wzruszeniom nie było końca. Przy okazji koordynatorka "Rafałków" załatwiła mi podwózkę do domu z koordynatorem "Dominków-bis", który na nockę z soboty na niedzielę musiał wrócić do domu. Ale za to była jego żona, też koordynatorka wspólnoty. Nota bene tylko pan Kubusia wiedział o moich urodzinach. No, prawie, bo internet powiadomił o tym główną świecką koordynatorkę krajową, która formalnie związana jest z "Dominkami", a potem poszło to dalej. Skutek był taki, że kiedy przyjechał zrobiło się dość tajemniczo. Oczywiście nie spodziewałam się niczego, bo przecież urodziny były dzień wcześniej. Bardziej obstawiałam rocznicę ślubu naszego wspólnotowego małżeństwa niewidomych, które też było na spotkaniu. Dopiero kiedy koordynatorka wspólnoty zaczęła przemówienie dotarło do mnie, że to o mnie mowa.
To była kameralna "uroczystość" (w tamtym momencie na terenie ośrodka zostały tylko "Dominki", kapelan i główny koordynator prowincji), ale bardzo miła. I tutaj były życzenia od całej siódemki osób, jak też drobny upominek. A że zupełnie się tego nie spodziewałam, to moja radość, ale też i wdzięczność, była tym większa.
Jak można się domyśleć, wyjazd był jak najbardziej udany. Trochę mi przypominał Oratoriady, na które jeździłam dekadę temu. Był bowiem czas i na modlitwę, i na integracje, i na świętowanie, i na rozwój. Myślę, że z samego opisu można wywnioskować jak intensywny i bogaty był program spotkania. Na nudę właściwie nie było czasu. Cieszę się też, że złożono mi propozycję wyjazdu, chociaż jestem członkiem "Rafałków" chyba z najmniejszym stażem. A na pewno jednym z takich. Cieszę się z możliwości odczytania fragmentu Ewangelii podczas "Zawiązania wspólnoty" i w ogóle z przynależności do wspólnoty. Właściwie to do dwóch wspólnot. Jak to skomentował kapelan? "Tego jeszcze nie było w prowincji". Heh, ktoś musiał być tym pierwszym oszołomem, prawda?
Niekiedy słyszę od księży ubolewania, że tak mało dzieci, a już w ogóle młodzieży, uczęszcza do Kościoła Że im się marzy Kościół pełen ludzi w różnym wieku, a nie tylko w przedkomunijnym, przedbierzmowaniowym oraz podeszłym. Ale z drugiej strony, jaką ofertę parafie mają dla dzieci i młodzieży, aby rozwijać w nich wiarę i miłość do Boga oraz drugiego człowieka? Niby działają Oratoria i Oazy "formujące" młodych ludzi, ale czy na pewno?
Między innymi takie przemyślenia przyszły mi do głowy podczas zapoznawania się z treścią podręcznika do "Oazy Nowego Życia II stopnia", który czytam w ramach przygotowania do m. światła oraz księgi. Do tego jest jeszcze zeszyt ćwiczeń. Teoretycznie powinnam pojechać na rekolekcje, ale to już nie ten okres życia. Z treścią jednak warto się zapoznać, chociażby aby poukładać sobie niektóre rzeczy w głowie. Książka jest dosyć przyjemna w odbiorze i wyjaśnia wiele kwestii związanych z liturgią.
No właśnie, z liturgią oraz Eucharystią, czyli czymś, co powinno być centralnym punktem spotkań formacyjnych w różnych grupach. Tymczasem zaprasza się młodych ludzi nie na spotkanie z Bogiem, ale z samym sobą. Jak dla mnie w takim wydaniu niewiele się one różnią od świeckich spotkań młodzieżowych, czy też zajęć dzieci w klubach i na świetlicach. W przypadku Oazy Dzieci Bożych, przeznaczonej dla młodszych dzieci oraz Oratoriów jest szansa, że spotkanie rozpocznie się i zakończy modlitwą, ale co w przypadku starszej młodzieży, żyjącej już innymi wartościami i będących pod wpływem swoich rówieśników.
Mam jeszcze w pamięci moje spotkania formacyjne w ramach Oazy dla osób niepełnosprawnych, a potem formacji w parafialnym Oratorium. I w jednym i w drugim przypadku w 85% centralnym punktem spotkania była Msza święta, a w 100% - modlitwa na jego rozpoczęcie oraz zakończenie. Nie zawsze wszystkim to się podobało, ale tak sobie myślę, że mimo wszystko budowało w nas jakieś wewnętrzne życie duchowe. Zawsze była okazja do przystąpienia do sakramentu pokuty i pojednania, zawsze było kilka słów kazania.
Ktoś powie, że nie da się zachęcić współczesnej młodzieży do uczestniczenia we Mszy świętej. Może taka, na której wszystkie czynności są wykonywane przez kapłana, będzie dla nich "męcząca". Ale jakby tak zaangażować ich w różne rzeczy - ktoś mógłby czytać Czytania, śpiewać psalm oraz sekwencję "Alleluja", czytać Modlitwę Wiernych i komentarz do niesionych w procesji darów, chętni mogliby śpiewać w scholi, ministranci - wiadomo. Może to być trudne do zaakceptowania dla innych parafian, ale takie zaangażowanie może pokazać dzieciom i młodzieży, że wiara też może być piękna.
Powoli, powoli wkręcamy się w jesienny bieg życia. Wolne dni ustąpiły miejsca obowiązkom i tym, co w mniejszym lub większym stopniu rozwija mnie i moją osobowość. Kalendarz nauczycielski z każdym dniem coraz bardziej pęcznieje w kolejnych terminach spotkań, zebrań i wydarzeń, a ja wraz z ostatnimi podmuchami ciepłego wiatru wznoszę się na wyżyny logistyki, aby pogodzić wszystkie aktywności mając do dyspozycji tylko autobusy jeżdżące o określonych godzinach. Zamierzenie jest proste - działać tak, aby jak najmniej rzeczy zawalić. Trudne, ale możliwe.
Gdzieś w międzyczasie porządkuję mieszkanie, ale też robię porządki chociażby na komputerze. Mam kilka fotografii z obozów, które chciałabym wywołać, inne archiwizuję na dysku zewnętrznym. Zanim jeszcze kurz pokryje wspomnieniowe półki, podzielę się z Wami kilkoma ciekawostkami z krótkiej wizyty w kościele w Zawoi, na którą wybraliśmy się wraz z grupą "Rafałków". A było to tak - dwa dni przed zakończeniem naszego obozu w Zawoi postanowiliśmy podjechać do centrum miejscowości, gdzie znajduje się m.in. drewniany kościół parafialny p.w. św. Klemensa.
Święty Klemens żył w Rzymie w I wieku naszej ery. Nazywany był Apostołem Pokoju. Czwarty papież. Urodził się jako syn Faustyna. Utożsamia się go z Klemensem wspomnianym przez św. Pawła z Tarsu w liście do Filipian. Błędnie utożsamia się go z Flawiuszem Klemensem, który był kuzynem Domicjana. Tradycja, potwierdzona przez Tertuliana i Hieronima ze Strydonu, mówi że sakrę papieską otrzymał z rąk samego appostoła Piotra. Klemens miał być jego bezpośrednim następcą, jednak w trosce o jedność wspólnoty ustąpił miejsca Linusowi. Początek jego pontyfikatu datuje się na 88 bądź 91 rok. Autor pierwszego listu Klemensa do Koryntian. Namawiał w nich mieszkańców Koryntu do przywrócenia prezbiterów, którzy zostali wcześniej usunięci ze swoich urzędów. Wspomina w nim też, że biskup jest przełożonym prezbiterów i diakonów. Dokument był włączony przez jakiś czas w Kanon Ksiąg Nowego Testamentu i długo się go czytało w kościołach. Klemensowi błędnie przypisywano autorstwo II-wiecznego drugiego Listo Klemensa do Koryntian, III-wiecznych Pseudoklementyn oraz IV-wiecznych Konstytucji Apostolskich. Zmarł na przełomie I i II wieku. Odrzuca się przekazywane w niektórych dokumentach informacje o jego męczeńskiej śmierci. Równie niewiarygodna jest informacja o jego zsyłce na Półwysep Krymski, na którym miał ewangelizować i ponieść śmierć poprzez utonięcie z przywiązaną do szyi kotwicą.
W Kościele katolickim, anglikańskim oraz ewangelickim wspomnienie świętego Klemensa przypada 23 listopada. W ikonografii Klemens przedstawiany jest w papieskim stroju pontyfikalnym z kotwicą oraz rybą. Czasami dodawany jest też kamień milowy, klucze, książka albo fontanna.
Kościół parafialny p.w. świętego Klemensa to jeden z największych drewnianych kościołów w naszym kraju. Wzniesiono go na miejscu poprzedniej budowli. Pierwotne plany zakładały jedynie jej powiększenie, finalnie powstała nowa, całkiem odmienna od pierwowzoru budowla.
Kościół zbudowano według planów Karola Pietschki. Wzniesiono go na planie krzyża z trójbocznie zamkniętym prezbiterium i niewielkim transeptem. Od południa do prezbiterium przylega zakrystia. Wejście do trójnawowej świątyni prowadzi pod czterokondygnacyjną wieżę. Kościół został wybudowany w stylu ekletycznym z wyraźnymi wpływami architektury skandynawskiej.
Na zewnętrznej ścianie prezbiterium znajduje się grupa Ukrzyżowania, datowana na koniec XIX wieku. W ogrodzeniu kościoła stoi kapliczka z figurką Najświętszej Maryi Panny wraz z piękną barokową rzeźbą św. Jana Nepomucena prawdopodobnie z 1762 roku. Poniżej rzeźby widoczna jest kolejna niewielka rzeźba, tym razem przedstawiająca Jezusa upadającego pod krzyżem.
Po przekroczeniu progu kościoła wzrok turystów i wiernych pada na monumentalny, późnobarokowy ołtarz główny, w którego centrum znajduje się pochodzący z XVIII wieku obraz Matki Bożej Anielskiej. Ołtarz wieńczy barokowy XVIII-wieczny obraz przedstawiający Zwiastowanie, a pod nim znajduje się płaskorzeźba obrazująca Trójcę Świętą.
Na zasuwie można zobaczyć XIX wieczny obraz św. Klemensa, papieża i męczennika, patrona świątyni, przekazany do Zawoi z kościoła w Makowie. Po obu stronach ołtarza ustawione są rzeźby apostołów - świętych Piotra i Pawła.
W transepcie po lewej stronie znajduje się barokowy ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej. Obraz Matki Bożej w centrum ołtarza jest współczesny. Dużo starszy jest wizerunek św. Antoniego Padewskiego na zasuwie. Namalował go w 1906 roku ksiądz Józef Kaczmarczyk. Ale jeszcze starszy jest barokowy wizerunek św. Antoniego u zwieńczenia ołtarza. Nad nim umieszczono niewielką figurkę świętego Michała Archanioła, zaś po bokach ołtarza ustawione są figury: św. Mikołaja po lewej i św. Ambrożego po prawej stronie.
Naprzeciw transeptu znajduje się barokowy ołtarz Ukrzyżowania. Ze względu na formę jest on identyczny jak ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej. W jego centrum znajduje się figura Chrystusa na krzyżu, datowana na XVIII wiek. Powyżej rzeźby mieści się również XVIII wieczny obraz przedstawiający Pietę, natomiast w zwieńczeniu ołtarza figura Anioła Stróża, która wskazuje drogę dziecku. Po bokach ołtarza ustawiono rzeźby Matki Bożej Bolesnej oraz świętego Jana Ewangelisty.
Z kolei w nawie lewej, tuż przy tęczy, umieszczony jest ołtarz św. Wawrzyńca i św. Franciszka. W jego centrum umieszczono współczesny obraz przedstawiający wizję św. Franciszka, a na zasuwie obraz św. Wawrzyńca z II połowy XIX wieku. W zwieńczeniu ołtarza możemy zobaczyć niewielki, XVIII wieczny wizerunek św. Marii Magdaleny. Po bokach widnieją rzeźby św. Franciszka z Asyżu (z lewej strony) i św. Antoniego z Dzieciątkiem (po prawej stronie).
Nieco dalej od ołtarza głównego w tej samej nawie można zobaczyć barokowy ołtarz Matki Bożej Różańcowej. W jego centrum między kręconymi kolumnami o korynckich kapitelach, umieszczono płaskorzeźbę z 1872 roku, która przedstawia Matkę Bożą Różańcową. Jest ona adorowana przez św. Dominika i św. Katarzynę Sieneńską. Ołtarz ten posiada dwie zasuwy. Pierwsza z nich powstała w 1921 roku. Przyozdabia ją wizerunek Matki Bożej Szkaplerznej pośród Aniołów oraz potępionych. Na drugiej znajduje się obraz Matki Bożej Bolesnej wraz ze świętym Jerzym. W zwieńczeniu ołtarza figuruje obraz przedstawiający Jezusa w Ogrójcu, podtrzymywany przez figurki aniołów, którzy dodatkowo trzymają w dłoniach narzędzia Męki Pańskiej.
W nawie prawej tuż przy tęczy ustawiono ostatni już ołtarz, który jest poświęcony Sercu Jezusowemu. Podobnie jak inne ołtarze w kościele, także i ten został wykonany w stylu barokowym. W jego centrum umieszczono obraz Serca Jezusowego z 1958 roku. Jest on prezentowany naprzemiennie z pochodzącym prawdopodobnie z XVIII wieku wizerunkiem Najświętszego Serca Pana Jezusa. W zwieńczeniu widać osiemnastowieczny wizerunek świętego Wojciecha, a po bokach ustawiono figury św. Szymona (po lewej stronie) oraz św. Judy Tadeusza (po prawej stronie).
Podobnie jak wyżej opisane ołtarze, z wystroju pierwszej świątyni pochodzi także XVIII-wieczna późnobarokowa ambona, którą ozdabia rzeźba gołębicy. Z tego samego okresu pochodzą też kamienna piaskowcowa chrzcielnica i kropielnica. Z końca XIX wieku pochodzą obrazy Drogi Krzyżowej, a z 1939 roku obrazy św. Stanisława Kostki oraz św. Andrzeja Boboli.
Okna świątyni wypełnione są przez barwne witraże. Najstarsze z nich wykonano na przełomie XIX i XX wieku. Wprawione są one w okna prezbiterium. Ukazują one Serce Jezusa, Serce Najświętszej Marii Panny jak też św. Klemensa. Pozostałe witraże wypełniające okna nawy i transeptu powstały w 1969 roku. Przedstawiają one świętych, głównie związanych z naszym krajem. Swoją kolorystyką i stylistyką nawiązują do pokrywającej ściany kościoła polichromii z 1930 roku. Malowidła te utrzymywane w stylu art deco zawierają wiele motywów roślinnych i geometrycznych. W kopule nad skrzyżowaniem nawy głównej i transeptu przedstawieni są czterej Ewangeliści, z kolei w nawie głównej, prócz dekoracji ornamentalnej, widnieje monogram imienia Maryja oraz monogram IHS. Sufit transeptu ozdabia wizerunek Baranka Eucharystycznego oraz pelikana karmiącego pisklęta krwi z własnej piersi. W prezbiterium znajduje się malowidło, które przedstawia kielich z monogramem Chrystusa, a pod chórem widnieje gołębica.
Eksperymentalnie przyszłam dzisiaj wcześniej na trening lekkoatletyczny, po to, aby wcześniej z niego wyjść i podjechać na wieczorny Krąg Biblijny. Co prawda wystartował in już tydzień temu, ale wtedy miałam też pierwszy trening, na którym chciałam być, aby dowiedzieć się, jakie są plany na ten rok. Przy okazji umówiłam się z Trenerem, że będę przychodziła wcześniej i wcześniej wychodziła. Jakoś trzeba sobie radzić.
Wyszło też to, że autobus relacji Katowice-Siewierz przyjeżdża na przystanek w Będzinie sporo później niż podaje rozkład jazdy (pewnie skutek korków w Kato i Sosnowcu) a więc mogłabym zostawać na treningach jakieś 5 minut dłużej. Te 5 minut daje mi jakieś 3 przebieżki 100 metrowe, albo jedną 200 metrową i więcej. Albo 5 minut czasu na przebranie się w inne ubrania. To tak, jakby ktoś nie widział sensu i myślał, że co to za różnica - 5 minut więcej, albo mniej.
Na przystanku autobusowym wsiadłam do odpowiedniego autobusu, zajęłam odpowiednie miejsce, po czym wyciągnęłam z plecaka książkę ("Córka Robrojka" Musierowicz z cyklu "Jeżycjada"). Lwią jej część przeczytałam już wcześniej w drodze do i z pracy. Teraz musiałam ją doczytać. Wróć, nie musiałam - chciałam. Część "Jeżycjady" przeczytałam w 2003 albo 2004 roku przygotowując się do konkursu szkolnego z jej znajomości. Teraz postanowiłam zapoznać się z całą serią, przy okazji przypominając sobie treść tych części, które już przeczytałam te dwadzieścia parę lat temu.
Oprócz "Córki Robrojka" w plecaku miałam też kieszonkowe wydanie wszystkich czterech Ewangelii z cyklu "Niedzieli". Rok temu spotkania Kręgu oscylowały wokół Ewangelii św. Jana, której jednak nie dokończyliśmy. Na logikę powinniśmy ją kontynuować, ale nigdy nie wiadomo, co też Ksiądz sobie ubzdura.
Na spotkanie ciut się spóźniłam, co było jednak do przewidzenia. Po drodze jeszcze napisałam SMSa do koordynatorki "Rafałków" z zapytaniem co do spotkania prowincji, o którym Wam pisałam. No jakoś mi to nie dawało spokoju. Na schodach prowadzących do salki wspólnotowej nacisnęłam "wyślij" i weszłam do środka.
Ksiądz z Gitarą wygłaszał akurat swoje "Gorzkie Żale" na temat ucięcia w szkole godzin z religii oraz uczestnictwa dzieci w niedzielnej Mszy świętej. Nie wiem, jeżeli myślał, że jako proboszcz zbawi świat od tak, to trochę się przeliczył. Nie od razu Kraków zbudowano. Moje przybycie wywołało ogólne poruszenie, wszak wszyscy wiedzą, że muszę trochę przebyć drogi, aby do nich dotrzeć. Od razu ktoś zrobił mii herbaty, ktoś inny pomógł mi ściągnąć polar, pani H. powiedziała, że mam obok niej usiąść, ksiądz aż na chwilę przerwał swoje wywody... I pomyśleć, że weszłam całkiem spokojnie do środka. Chwilę później zadzwoniła do mnie koordynatorka "Rafałków" z informacjami odnośnie spotkania. Z wrażenia musiałam na chwilę odpocząć.
A tymczasem ksiądz zaczął faktyczne spotkanie, które opierało się na fragmencie Ewangelii św. Jana opowiadającym o komentarzu Jezusa do wygłoszonej wcześniej mowy. Zapowiadał w nim swoje zmartwychwstanie i to, że wielu ludzi, w tym apostołowie, będą dziwić się temu zjawisku. Ostrzegł też apostołów, że wśród nich jest jeden, który go zdradzi, nie wskazując jednak konkretnie na Judasza. A potem sobie omawialiśmy go kolejno, zdanie po zdaniu. To znaczy głównie ksiądz komentował, a myśmy grzecznie słuchali. Chociaż nie powiem, tu i ówdzie wtrąciłam swoje trzy grosze przemyśleń. I tak przez godzinę. Trochę mnie wymęczył intelektualnie, ale to jest takie pozytywne zmęczenie. A na koniec ksiądz w ogóle miał jakiś odruch miłosierdzia, bo jak gdyby nigdy nic wyraził zainteresowanie tym, w jaki sposób wrócę do domu. Jakaś odmiana po ostatnim ciągłym "warczeniu" na mnie. Ale spokojnie, miałam ostatni autobus jadący w moim kierunku i jeszcze trochę czasu do jego odjazdu.
Czyli wychodzi na to, że kolejny rok będziemy zmagać się z Ewangelią wg św. Jana. Też dobrze, według jednego z wykładowców na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego (no dobrze, według mojego ulubionego Księdza który będzie błogosławionym) jest to najbardziej dojrzała, najbardziej teologiczna, ale też najtrudniejsza ze wszystkich Ewangelii. Może interpretacja inna niż podczas kazań i homilii sprawi, że będę ją lepiej rozumieć? Inna sprawa, że tak głupio kończyć omawianie Ewangelii w 1/5 tekstu. Przynajmniej według mnie. Eee, myślę że jakoś to połączę. Najwyżej opuszczę kilka spotkań Kręgu, ale czy coś wielkiego się przez to stanie? Co najwyżej będę ciut z tyłu za wszystkimi.
W tym roku tak się dobrze złożyło, że spotkania inaugurujące kolejny rok formacyjny w wadowickiej i jaworznickiej wspólnocie "WiŚ": miały miejsce tydzień po tygodniu, a więc mogłam na spokojnie wziąć udział i w jednym, i w drugiej. A nawet upiec coś słodkiego (po trochu to było moje ciasto urodzinowe) do zjedzenia na drugie ze spotkań. Tym razem debiutowałam "cyganką" upieczoną według przepisu z tej strony. Znowu była nutka niepewności, czy wszystko wyjdzie tak jak ma być, ale poza trochę krzywym biszkoptem (czego pewnie nikt nie zauważył) chyba było ok. Tym bardziej, że jedyne recenzję, jakie zebrałam to "niebo w gębie", "prosimy o więcej". Miło mi, ja nie mogę jeść takich ciast, niech chociaż inni mają radochę.
Pewnym wyzwaniem logistycznym było przewiezienie ciasta do J-na komunikacją miejską, ale przecież dla chcącego nic trudnego. A uśmiechy na twarzach zrekonpensowoały mi wszelakie trudy tego przedsięwzięcia.
Spotkanie "Dominków-bis" zaczęło się tradycyjnie o godzinie 15:00. Jak w większości przypadków, także i teraz, rozpoczęła je Mszą święta w podziemiach jaworznickiej kolegiaty. Co prawda nie została ona odprawiona przez nowego kapelana naszej wspólnoty, który w tym samym czasie udzielał ślubu w "górnym kościele", ale był poprzedni i też było dobrze. W ramach kazania przybliżył nam etapy przebaczania innym ludziom, ale też sobie samym (to tak w nawiązaniu do tego, ile razy mamy przebaczyć drugiemu człowiekowi). A po Mszy podziękował pani Kubusi i mnie za posługiwanie przy ołtarzu.
Po zakończonym nabożeństwie udaliśmy się do salki katechetycznej, gdzie świętowaliśmy urodziny i imieniny wrześniowych jubilatów. A, że jedna osoba kończyła 35 lat, czyli miała okrągły jubileusz, to świętowanie nabrało jeszcze bardziej uroczystego charakteru. Przybył też nowy chętny do wstąpienia do naszej wspólnoty, co wszystkich bardzo ucieszyło.
Po części przeznaczonej na świętowanie i rozmowy (znowu głupiałyśmy z Roxi, jak na obozie) przyszedł czas na część formacyjną. A ponieważ zeszyty formacyjne jeszcze nie dotarły, poświęciliśmy ją na wspomnienia z naszego obozu wspólnotowego i w ogóle z wakacji. Tym, którzy nie byli, opowiedzieliśmy jak było i co robiliśmy, była też prezentacja miltimedialna ze zdjęciami z tych 9 dni. Z kolei te osoby, kktóre nie pojechały na obóz opowiedziały, co one robiły podczas wakacji tak, aby i ich nie wykluczać z zabawy. Zaśpiewaliśmy też wspólnotową piosenkę, którą tak polubiliśmy na obozie.
W sumie szybko zleciały nam te trzy planowe godziny przeznaczone na spotkanie. Miło było zobaczyć znajomych ludzi. Z niektórymi nie widzieliśmy się miesiąc, a z innymi od czerwca, albo i dłużej. Jedyne co mnie zastanawia to to, że koordynator nie wspomniał nic o spotkaniu w Bielsku-Białej pod koniec września. Wiecie, zaczynam się zastanawiać, czy ono faktycznie jest dla wszystkich, czy tylko dla rady prowincji i koordynatorów. Najwyżej zadzwonię do koordynatorki "Rafałków" i się dopytam jak to jest.
Ostatnio coraz częściej zastanawiam się, co w życiu mojego byłego proboszcza poszło nie tak, że zamiast zatrzymywać owce w kościele, to wypuszczał jedna za drugą ze wspólnoty. Co poszło nire tak, że współbracia potrafili się od niego odwrócić i pisać do inspektowa listy z prośbą o przeniesienie gdzie indziej. Co poszło nie tak, że w dekanacie księża mieli go dosyć. Co poszło nie tak, że większość osób odetknęła z ulgą, kiedy przyszła pora jego przenosin. Człowiek jak każdy inny, mające swoje plany i aspiracje. A jednak brakowało mu tej "iskry".
Czym jest ta iskra? Myślę, że to nawet nie była jedna, a kilka iskier. Takich, które powodują, że jest się dobrym człowiekiem i gospodarzem. Nie doskonałym, ale dobrym. I tyle wystarczy. W ostatnich tygodniach usłyszałam, czy też przeczytałam, o takich trzech komponentach, które mogą być drogowskazami ku dążenia do tejże dobroci.
Posiadanie w parafii chociaż jednego przyjaciela - wiadomo, że księża, zwłaszcza wikariusze, przychodzą do parafii tylko na pewien okres czasu. Teoretycznie nie powinni zawiązywać żadnych głębszych znajomości. Praktyka rządzi się jednak swoimi prawami. Znam księży, którzy od razu zjednują sobie ludzi tam, gdzie się pojawią. Co ciekawe, nie zawsze są to tzw. nowocześni księża, czasami są to typowi konserwatyści. W jaki sposób kapłan może zjednoczyć sobie wiernych? Myślę, że powinien odpowiedzieć sobie na podstawowe pytanie: skoro jestem następcą Jezusa, to czy wierni widzą we mnie tego Jezusa? Czy moje czyny, słowa, zachowanie przybliża mnie do niego, czy też oddala. To też nie chodzi o to, aby cały czas być radosnym i szczęśliwym, bo Pan Jezus też potrafił się zdenerwować. I to jest normalna, ludzka emocja. Raczej o to, aby być autentycznym w tym, co się czyni na co dzień. Jeżeli głoszę Ewangelię, to staram się nią żyć. Według mnie przyjaźń nie musi być tutaj pojmowana jako głębsza relacja, ale jako dostrzeżenie w kapłanu godnego następcy Jezusa Chrystusa, takiego przy którym czuje się bezpieczeństwo, spokój, którego darzy się szacunkiem i zaufaniem. Takiego, dla którego możemy być wsparciem chociażby w rozmowie, na dobre i na złe.
Umiejętność prowadzenia dialogu - człowiek ma to do siebie, że z reguły myśli, iż jego zdanie jest najważniejsze i najlepssze. Nie słucha innnych, nie bierze ich zdania pod uwagę. Dąży do tego, aby być najważniejszym nie swoimi zasługami, ale ilością wypowiedzianych zdań i wydanych poleceń. Traci tym samym naturalną umiejętność proadzenia rozmowy jak równy z równym. Uważa, że jest najlepszy, a więc zdania innych nie są brane pod uwagę. Buduje tym samym nie łączący wszystkich most, ale mur z grubych cegieł, ktłórego nikt nie jest w stanie przebić. Nikt nie lubi być lekceważony, lub ignorowany. Sztuka prowadzenia dialogu to trudna umiejętność. Nie chodzi tutaj, aby kapłan zgadzał się z każdym pomysłem parafian, ale o to, żeby potrafił ich wysłuchać i brać pod uwagę ich zdanie. Nawet, jeżeli jest ono zupełniwe inne, niż jego. Może czasami warto przedyskutować z innymi zmiany, które chce się wprowadzić, posłuchać, jak oni to widzą, przedyskutować dany problem ze współbraćmi. Każdy z nas ma inny punkt widzenia na daną sprawę i wspólnie można znaleźć naprawdę ciekawe rozzwiązanie. Dialog to także umiejętność upomnienia kogoś tak, aby miał szansę powiedzieć, jakie jest jego zdanie, a także umiejętność przyznania się do winy i powiedzenia zwykłego prostego "przepraszam".
Modlitwa parafian (obecnych i byłych) - nie da się zaprzeczyć, że modlitwa niesie za sobą niewymierne skutki. Już sama świadomość, że ktoś nas ją otacza daje nam nadzieję na to, że może i jesteśmy sami, ale nie samotni. Wydaje mi się, że to samo dotyczy kapłanów, którzy na co dzień muszą borykać się z pustką czterech ścian będących ich pokojem. Pięknym jak dla mnie zwyczajem jest zakładanie grupy modlitewnej za nowo przybyłych księży oraz za tych, którzy są przenoszeni w nowe miejsce. Tym pierwszym mogą one dawać poczucie, że zostali przyjęci do społeczności parafian, tym drugim, że parafianie o nich nie zapomną, że zapisali się nie tylko na kartach kronik i stronach internetowych, ale też w sercach tych, którym służyli. Modlitwa potrafi otulić kapłana niczym koc dający ciepło i bezpieczeństwo. Daje mu siły w ciężkich chwilach, o których zazwyczaj wie tylko on sam. W końcu jest czymś w rodzaju niewidzialnej nici pomiędzy kapłanem modlącym się za powierzony mu lud boży, a wiernymi, modllącymi się za swojego pasterza. Te modlitwy wzajemnie się przeplatają i uzupełniają, dając duchowe wsparcie tym, którzy ich potrzebują. A potrzebuje jej zarówno jedna, jak i druga strona.
Myślę, że coś w tym jest. Chociaż każda z tych myśli pojawiła się w innym momencie, to razem złożyły mi się w jedną piękną całość. Nie wiem, czy proboszcz nawiązał z kimś taką relację, że mógłby powiedzieć o nim, że to jest jego przyjaciel (np. w przeciwieństwie do takiego księdza Wojtka, Jana, a nawet sędziwego już księdza Mariana). To, że nie potrafił prowadzić z wiernymi rozmów wiadomo było od zawsze. Czy ktoś się za niego modlił? Nie wiem. Tak samo jak nie wiem, co się działo za zamkniętymi drzwiami plebani, a z komentarzy jego byłego współbrata wnoszę, że musiało być "ciekawie". A może gdyby nie niszczył wspólnot, nie zamykał Oratorium dla dzieci i młodzieży, ba, nie zamykał placu kościelnego, nie kłamał i nie kombinował, więcej ludzi byłoby mu życzliwych? Czasami naprawdę niewiele trzeba aby zyskać sympatię i uznanie w oczach innych. Bo można robić wspaniałe akcje, niezapomniane wycieczki i drogie prezenty dla dzieci, ale nic bardziej nie przyciągnie do siebie lludzi, jak dobroć, pokora, szczerość, sprawiedliwość i autentyczność.
Nie wiem jak to jest w innych diecezjach, ale w w naszej w dniu 8 września przeplatają się dwa ważne wydarzenia. Pierwsze to dotarcie na Jasną Górę pieszej pielgrzymki, która kilka dni wcześniej wyruszyła z Jaworzna. Z kolei drugim takim ważnym wydarzeniem w mojej ocenie jest Diecezjalna Pielgrzymka Apostolatu Margaretka do dąbrowskiej bazyliki Matki Bożej Anielskiej, o której już tyle razy Wam tutaj pisałam. O tego typu spotkaniach dowiedziałam się przed rokiem, jednak wtedy zostało ono przeniesione na 6 września i połączone z Nabożeństwem Jubileuszowym wygłoszonym z okazji peregrynacji kopii ikony Jasnogórskiej Pani. Traf chciał, że pokryło się to z kanonizacją Pier Giorgio Frassatiego oraz Carla Acutisa. Nie mogłam być na obydwóch wydarzeniach, ale już wtedy obiecałam sobie, że w tym roku przyjdę, jeżeli tylko nie będę miała nic innego w tym czasie.
Nie miałam. A raczej z niecierpliwością wyczekiwałam siedząc w ławce momentu, kiedy zacznie się cała uroczystość. Bardzo mnie ucieszyło, kiedy zobaczyłam moich znajomych z S-rza, z którymi tworzę Margaretkę za ich proboszcza. I chyba ze wzajemnością, bo dla niektórych z nich było oczywistością, że będę siedziała z nimi, tak samo jak kilka tygodni wcześniej nie wyobrażali sobie tego, abym nie szła właśnie z nimi na Jasną Górę... Kurcze, jeszcze teraz wzruszam się na samą myśl o tym.
Finalnie wylądowałam z nimi w ławce i spędziłam tam całą konferencję wygłoszoną przez diecezjalnego moderatora Apostolatu Margaretka, śpiewanie pieśni poświęconych Najświętszej Maryi Pannie, jak też Mszę świętą wraz z Apelem Jasnogórskim. Czułam się przez to jeszcze bardziej częścią wspólnoty, do której przyszło mi przynależeć. A raczej jedna ze wspólnot. Podczas konferencji mieliśmy okazję wysłuchać historii powstania i działalności Apostolatu Margaretka, zwłaszcza na terenie diecezji sosnowieckiej. Trochę rozczarowało mnie wspólne śpiewanie pieśni, bo ograniczyło się jedynie do czterech. Mogło być ich więcej. Za to Msza święta sprawowana pod przewodnictwem księdza biskupa Artura Ważnego... Nie ukrywajmy, tutaj zawszę jestem pewna, że usłyszę coś, co ze mną zostanie na dłużej.
Nie inaczej było i tym razem. Chyba największe na mnie wrażenie zrobiły słowa, że modlitwa za kapłanów jest niczym tkanie dla nich duchowych skrzydeł. I że łatwo jest się modlić za tych księży, których darzymy sympatią, niż za tych, których niespecjalnie lubimy. W pełni się z tym zgadzam. Nawet sama tego doświadczyłam, kiedy mój były proboszcz zdenerwował mnie do cna. Z jednej strony wcale nie chciałam dla niego źle, bo to po prostu jest dla mnie słabe... Ale z drugiej - ciężko mi było, i w sumie dalej jest, na zdobycie się na modlitwę w jego intencji. No przepraszam, jestem tylko człowiekiem...
Na koniec nabożeństwa odbyła się procesja wokół terenu bazyliki. Niesiono w niej nowopowstały obraz Najświętszej Maryi Panny.
Na koniec niesione przez nas róże zostały umieszczone w wazonie przed obrazem, a my odśpiewaliśmy "Apel Jasnogórski", a następnie każdy chętny mógł obejść dookoła ołtarz główny. Z tą różą to była taka przygoda, że ja swojej nie miałam, ale taka pani Halinka dała mi swoją. Ja jednak nie potrafiłam jej wcisnąć w tą gąbkę i finalnie pani Halinka musiała to zrobić za mnie. A wiecie, że zrobiła to z uśmiechem na twarzy, cały czas trzymając mnie za rękę.
Po tym wszystkim ruszyliśmy ku drzwiom wyjściowym, w których każdy z nas otrzymał krówkę. Na zewnątrz pożegnałam się z całą ekipą z wyjątkiem księdza, który jeszcze nie wyszedł z zakrystii. Mogłabym na niego poczekać, ale nie wiem, jak by zareagował na mój widok. Ostatnio pod tym względem jest nieprzewidywalny. Zresztą chyba widział, że jestem, a nawet jeżeli nie, to pewnie i tak mu o tym donieśli...
