Moje motto

„Często spotykam się ze stwierdzeniem, że wszyscy jesteśmy niepełnosprawni. Ludzie bywają okaleczeni w najróżniejszy sposób: zatruci przez toksyczne relacje, zranieni przez miłość, przytłoczeni utratą pracy, rozdarci wewnętrznie z powodu rozpadu rodziny, sparaliżowani strachem czy niepokojem... Okaleczenie może dotyczyć każdego, w każdej sferze życia i w każdym środowisku społecznym” - J.-B. Hibon "Pijany ze szczęścia. Opowieść o życiu spełnionym"

Jaki był ten dzień

"Jaki był ten dzień,
co darował, co wziął?
Czy mnie wyniósł pod niebo,
czy zrzucił na dno?
Jaki był ten dzień,
czy coś zmienił, czy nie?
Czy był tylko nadzieją
na dobre i złe?"

czwartek, 19 maja 2022

1432. A jaki Wy sobie budujecie pomnik?

"Exegi monumentum", Horacy, Księga 30

Exegi monumentum aere perennius,
regalique situ pyramidum altius,
quod non imber edax, non aqulio impotens,
possit diruere aut innumerabilis
annorum series et fuga temporum.
Non omnis moriar multaque pars mei,
vitabit Libitinam; usque ego postera,
crescam laude recens, dum Capitolium,
scandet cum tacita virgine pontifex.
Dicar, qua violens obstrepit Aufidus,
et qua pauper aquae Daunus agrestium,
regnavit populorum, ex humili potens,
princeps Aeoliun carmen ad Italos,
deduxisse modos, sume superbiam,
quaesitam meritis et mihi Delphica
lauro cinge volens, Melpomene, comam.

Tydzień temu na "Retoryce i emisji głosu" zostaliśmy poproszeni o przygotowanie jakiegoś tekstu w języku obcym. Wiem, że jedni przygotowują coś po angielsku, inni po rosyjsku czy niemiecku. Ja zdecydowałam się na "coś wspaniałego", czyli łacinę. I to nie tą podwórkową, ale prawdziwą, klasyczną, taką, jaką posługiwali się starożytni Rzymianie.
Moje pierwsze świadome zetknięcie z językiem łacińskim było gdzieś w piątej klasie szkoły podstawowej, kiedy na lekcjach historii poświęconych starożytnemu Rzymowi pojawiło się kilka przykładowych sentencji łacińskich. Były one dla mnie tak niezwykłe, że do dzisiaj tkwią w mojej pamięci. Podobnie było w gimnazjum - kilka myśli bardziej jako ciekawostka, niż do zapamiętania...
"Prawdziwa" przygoda z językiem łacińskim zaczęła się dla mnie dopiero w liceum. Profil socjo-historyczny przewidywał go jako prawie obowiązkowy. Piszę prawie, bo po tym jak psorka oznajmiła, że 2 osoby mogą się z niego wypisać, to chętnych było więcej, niż miejsc. Mnie to jednak nie dotyczyło. I chociaż czasami ze łzami w oczach wkuwałam poszczególne słówka, czy też odmiany, to jednak z każdego sprawdzianu czy też kartkówki wychodziłam obronną ręką.
Potem jeszcze zderzyłam się z tym językiem na turystyce religijnej. Podejrzewam, że gdyby była ona prowadzona przez inny wydział, nie znalazłaby się w siatce godzin. Tutaj cieszyłam się, że już wcześniej liznęłam jej nieco, bo jakoś łatwo materiał wchodził mi do głowy. Co prawda tematyka kręciła się wokół teologii(w liceum motywem przewodnim u nas było prawo, ale np. na takim bio-chemie była to medycyna), jednak zapamiętanie na zaliczenie całego pacierza + Chwały Ojcu nie było znów nie wiadomo jakim wyczynem. Oczywiście była też gramatyka, która niejako kładzie podwaliny pod inne języki obce, jednak profesorka uznała, że wystarczy, że będziemy umieć tych kilka modlitw. Poszybowałam wtedy moimi myślami do innej epoki. Moi rodzice jeszcze pamiętają, jak Msze święte odprawiano w tym języku. Mama wielokrotnie opowiadała mi, że starsze babcie potrafiły całą Mszę świętą odmawiać różaniec, bo nie rozumiały co ksiądz mówi. Teraz... teraz jest inaczej. Aczkolwiek zdarza się, że międzynarodowe Msze odprawia się po łacinie.
Na jutrzejsze zaliczenie zadania wybrałam sobie znany utwór Horacego - "Wybudowałem pomnik", z którego pochodzi słynny cytat: "Non omnis moriar"(nie wszystek umrę). W liceum uczyłam się go na pamięć i w oryginale, i po polsku(w zależności od przedmiotu). Na zajęcia wystarczyło mi tylko powtórzenie wymowy niektórych słów. A podczas powtarzania kolejny raz po głowie zakołatała mi myśl - jakiż to pomnik pozostawię po sobie? Czy na pewno będzie on trwalszy od spiżu, czy może rozpadnie się niczym talia kart przy najlżejszym powiewie wiatru. Jasne, że chciałabym tą pierwszą opcję, ale przecież tak wiele nie zależy ode mnie. Z drugiej strony - może ktoś kiedyś wystawi mi okazały pomnik, ale czy o taki będzie mi chodzić? Czy nie lepszy będzie pomnik zbudowany z dobrych uczynków(nawet niejako przeplatanych tymi złymi, przecież w życiu nie zawsze czynię dobrze), które zapiszą się w ludzkiej pamięci? Nawet, jeżeli nie będzie chodziło o cały kraj, ale o najbliższą rodzinę? Wszak tak długo żyjemy w ludzkiej pamięci, ile się o nas mówi.

27 komentarzy:

  1. Tym, co zostanie po mnie, będzie na pewno moja córka. Część mnie zostanie też w moich tomikach wierszy i w powieści, jeśli uda mi się ją dokończyć. Tak trochę po horacjańsku.
    Łacinę miałam przez 4 lata w LO, a potem jeszcze 2 lata na studiach. Nie zapomnę, jak na II roku tłumaczyliśmy "Eneidę" Wergiliusza, dał nam profesor nią popalić. Potem recytowaliśmy z pamięci fragmenty.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Uda Ci się napisać, uda - gorąco w to wierzę. Też mieliśmy fragmenty "Eneidy", ale w liceum. Do dzisiaj pamiętam niektóre jej wersety. Pozdrawiam serdecznie

      Usuń
  2. Jako, że kończyłam szkołę pielęgniarską łacina nie jest mi obca. Uczyliśmy się jej przez 4 lata i łatwo nie było, bo wymagano od nas: odmian ( a w łacinie jest ich wiele ), przysłów i sentencji, diagnoz lekarskich. Potem, w kolejnej szkole na architekturze krajobrazu - znów łacina. Tu było znacznie łatwiej, bo trzeba było tylko zapamiętać łacińskie nazwy roślin, a są one naprawdę piękne !
    Pomnik ? Czyńmy w życiu dobro i miejmy zasady, a będzie dobrze. Mnie pomników nie potrzeba, ale fajnie, gdyby ktoś kiedyś pamiętał... i dobrze mnie wspominał.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No tak, na studiach związanych z medycyną łacina jest konieczna. Zaskoczyłaś mnie łaciną na architekturze krajobrazu, ale z drugiej strony - to całkiem logiczne. W zasadzie też marzę o tym, aby ktoś mnie potem dobrze wspominał. Pozdrawiam

      Usuń
  3. dla mnie najważniejsze jest to, żebym żyła tak, by ludzie na których mi zależy miło mnie wspominali, bez żalu i wrogości. Tylko tyle.
    okularnicawkapciach.wordpress.com

    OdpowiedzUsuń
  4. Masz tą główkę, u mnie był rosyjski i angielski i kurs niemieckiego
    Pomnik powiadasz ? Pamięć o mnie to będzie formą pomnika .Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No to u mnie podobnie - niemiecki od 1 klasy, angielski od 4, rosyjski od 1 gimnazjum i łacina w 2 liceum. A jeszcze na studiach z TiRu nie załapałam się ani na niemiecki, ani na angielski, ani na rosyjski i wylądowałam na francuskim(którego dalej nie umiem). No i przed wylotem do Panamy poznałam podstawy hiszpańskiego.
      Pamięć, dobra pamięć o nas jest najpiękniejszym pomnikiem, jaki możemy sobie wybudować. Pozdrawiam

      Usuń
  5. Mój pomnik ?? Wrzosowisko...;o)

    OdpowiedzUsuń
  6. Aż sobie przypomniałam język polski w szkole średniej :) To były czasy
    Pozdrawiam Kolorowo!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Też omawialiście ten wiersz w 1 klasie na polskim?

      Usuń
    2. Też omawialiście ten wiersz w 1 klasie na polskim?

      Usuń
  7. Uczyłam się łaciny w liceum; dość mile wspominam te lekcje.
    Serdecznie pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja czasami wspominam dobrze, czasami źle - zależy od materiału. Pozdrawiam serdecznie

      Usuń
  8. Wielki szacunek Karolino za naukę języka łacińskiego. Jaki pomnik po sobie zostawię? - zbudowany na piasku, dalsza rodzina szybko o mnie zapomni.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W zasadzie niejako wymuszono ją na nas ze względu na program nauczania. Eee, może z tym pomnikiem nie będzie tak źle. Pozdrawiam serdecznie

      Usuń
  9. Miałam pecha do nauczycieli od łaciny, raczej udowodnili nam, że to martwy język, choć niektóre teksty bywały bardzo melodyjne...
    Pomnik z dobrych uczynków? Można, ale co nazwiesz dobrym uczynkiem?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W zasadzie masz rację, wszak łaciną się nie nagadasz. Dobry uczynek to pojęcie względne, jednak wg mnie to taki, który nie szkodzi innym. Pozdrawiam serdecznie

      Usuń
  10. Nie mogę z tymi komentarzami - znowu zniknął!
    Karolinko, Ty najpiękniejszy pomnik budujesz sobie w sercach i pamięci ludzi dzięki swojej dobroci.
    Serdeczności.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Właśnie nie wiem, czemu one ciągle wpadają do spamu...
      Czy ja jestem dobra? Pojęcie względne... w każdym razie staram się nie robić innym na złość. Czy mi się to udaje - nie mnie to oceniać. Pozdrawiam serdecznie

      Usuń
  11. Najważniejszy pomnik, to ten w ludzkich sercach. Reszta zupełnie nie ma znaczenia.

    OdpowiedzUsuń
  12. Wiele zależy od pamięci ludzi o nas. Jak ona będzie, to najlepszy pomnik chyba.

    Też nie jestem w stanie śledzić wszystkiego z muzyką związanego. Dlatego czasem mam wielkie oczy jak oglądam jakiś festiwal czy wręczanie nagród muzycznych.

    Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Chyba najgorzej jest zostać zapomnianym przez innych... Pozdrawiam

      Usuń
  13. Mnie też zależy tylko na tym, żeby być dobrze wspominaną. Z wiekiem pogodziłam się, że nie zostanę nikim szeroko znanym. :)
    Ambitnie z łaciną.
    Ja bym chyba poszukała czegoś po katalońsku, bo ostatnio mi się bardzo podoba. Na pewno tragicznie bym to wymawiała, ale i tak nikt by zapewne nie umiał zweryfikować. :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja też raczej zostanę "szarą myszką", co nie oznacza, że ludzie całkowicie o mnie muszą zapomnieć :).
      U nas jedna dziewczyna przedstawiła tekst po koreańsku. To dopiero była magia... Pozdrawiam serdecznie

      Usuń