W naszym tryptyku podróży przez najzimniejsze zimy docieramy w końcu do tej, która miała miejsce w 1978/1979 osób. Mnie nie było jeszcze na świecie, ale wiem, że bardzo wielu moich drogich czytelników w miarę dobrze ją pamięta. To co, gotowi na podróż do kolejnej pamiętnej zimy w historii powszechnej ale także i naszego kraju?
Paraliż kraju, ogromne zaspy i niskie temperatury. Taka była zima stulecia
Zima stulecia - tak zwyczajowo mówi się o czasie z przełomu 1978 i 1979 r. Nic dziwnego, bo tamta zima była wyjątkowo śnieżna i mroźna, choć nie rekordowo. Co więcej, opady śniegu były tak obfite, że w kilku województwach ogłoszono stan klęski żywiołowej.
- Zima z przełomu 1978 i 1979 r. zapisała się w pamięci wielu osób jako bardzo śnieżna i gwałtowna;
- Opady śniegu były tak obfite, że większość kraju została sparaliżowana. Szyny kolejowe pękały od mrozu, a autobusy jeździły wykopanymi w śniegu tunelami;
- Problemy były także m.in. z ogrzewaniem, bo węgiel nie mógł dotrzeć do elektrociepłowni
Paraliż kraju, ogromne zaspy i niskie temperatury. Taka była zima stulecia
W nocy z 29 na 30 grudnia 1978 roku rozpoczął się napływ mroźnej masy powietrza z północy. Spowodowało to, że opady deszczu zaczęły się nasilać i przenosić w śnieg. Towarzyszył temu silny wiatr, co powodowało szybkie tworzenie się zasp. Od początku 1979 roku polska przez kilkunastostopniowy mróz oraz ogromną ilość śniegu była niemal całkowicie sparaliżowana. Na terenie województwa gdańskiego już 1 stycznia wprowadzono stan klęski żywiołowej.
"Gwałtowne śnieżyce, zamiecie i ostry mróz. Zima przypuściła atak na północy, od Suwałk, Gdańska i Szczecina, przesuwając się w głąb kraju. Porywisty wiatr zasypał śniegiem drogi i szlaki kolejowe. Komunikacja niemal całkowicie sparaliżowana..." - relacjonował lektor Polskiej Kroniki Ludowej z 1 stycznia 1979 r.
 |
| Przechodnie na zasypanym chodniku przed sklepem na ul. Malczewskiego (źródło zdjęcia) |
Chłodny front atmosferyczny przemieszczał się na południe kraju, przynosząc śnieżyce i gwałtowny spadek temperatury w większości regionów. Warto dodać, że w wielu miejscach notowano dużą pokrywę śnieżną - 84 cm w Suwałkach (16 lutego 1979 roku), 70 cm w Warszawie (31 stycznia 1979 roku).
Paraliż transportu spowodował, że w kolejnych dniach zaczęło brakować surowców energetycznych. Węgiel nie mógł na czas dotrzeć do elektrociepłowni, bo z powodu mrozu pękały szyny kolejowe, a zwrotnice zamarzały. Do rozmrażania szlaków oraz dróg skierowano wyposażone w ciężki sprzęt wojsko.
 |
| Hałdy śniegu na drodze. W oddali stodoła i dom na wsi. (źródło zdjęcia) |
W wielu miastach komunikacja miejska praktycznie nie działała, ale zdarzało się, że autobusy jeździły wykopanymi w śniegu tunelami. Trudno też było przedostać się z miasta do miasta, więc wiele osób zmuszonych było koczować na dworcach kolejowych i autobusowych. "Pociąg osobowy zdążający z Kielc do Katowic utkną w zaspach śnieżnych w okolicach Charsznicy. O sześć godzin później niż przewiduje rozkład, przybył na granicę pociąg zdążający do Warszawy z Wiednia przez Pragę" - relacjonowała "Gazeta Krakowska" na początku lutego 1979 roku.
Z powodu trudnej sytuacji ówczesny minister oświaty i wychowania Jerzy Kuberski podjął decyzję o tym, aby wstrzymać powroty dzieci i młodzieży z zimowisk.
"Zakłócenia w komunikacji kolejowej i drogowej spowodowały podjęcie przez ministra oświaty i wychowania decyzji o wstrzymaniu powrotu młodzieży przebywającej na zimowiskach. W Nowosądeckiem na przedłużonych feriach pozostało ponad 1,3 tys. dziewcząt i chłopców z różnych stron kraju. Ich wyjazd będzie możliwy dopiero za kilka dni, gdy skutki kolejnego ataku zimy zostaną przezwyciężone" - można było wyczytać w "Gazecie Krakowskiej".
 | ||
| Grupa osób oczekujących na przystanku PKS. Na drodze taksówka marki Skoda 100. (źródło zdjęcia) |
Dobrze jest wspomnieć, że bardzo niskie temperatury wraz z zamarzniętym w ich wyniku grunt pośrednio przyczyniły się do wybuchu gazu w rotundzie PKO w Warszawie. Doszło do niego 15 lutego 1979 roku. W katastrofie śmierć poniosło 49 osób.
A skoro mówimy o biciu rekordów, to ja pobiłam dziś jeden - 3 godziny czekałam pod gabinetem lekarza. Byłam piąta w kolejce. Ja rozumiem sezon grypowy, ale tym sposobem prędzej złapałabym wirusa w ten sposób (przy obniżonej na skutek zabiegu odporności) niż w ogóle. Nie wywalczyłam skierowania, którego chciałam. Ale za to wyszłam ze zdiagnozowaną anemią... Co ciekawe, nie miałam żadnych jej objawów, nic. Gdybym nie zrobiła tej krwi na tarczyce, to pewnie żyłabym w nieświadomości. Ale że mi nic nie powiedzieli po zabiegu, kiedy i tak mi robili badania krwi? Przecież anemia nie bierze się z dnia na dzień. Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło. Mam nadzieję uporać się z nią w miarę sprawnie i będzie po kłopocie.
Świetnie opracowany materiał. Najbardziej uderzające w tych historiach jest to, jak jedna zmiana pogody potrafiła całkowicie zatrzymać życie w całym kraju. Trudno sobie dziś wyobrazić tunele wykopane w śniegu specjalnie dla autobusów.
OdpowiedzUsuńBrrrrrr, precz zimo, siło nieczysta ;) :D Zima najbardziej podoba mi się na zdjęciach :D
OdpowiedzUsuńBardzo wyczerpująco opisałaś zimę stulecia 1978/ 1979.
OdpowiedzUsuńJa ją przeżyłam i już jedno wspomnienie opisałam na blogu.
Na pana Kuberskiego byłam trochę zła , bo spóźnił się o kilka godzin...( o tym może jeszcze napiszę)
Trzy godziny czekania do rodzinnego, jak rozumiem?! Ja tak czekam do swojego specjalisty.
Lecz tą anemię, dbaj o siebie, Karolinko. Teraz pomimo, że w marketach jest wszystko, trudno o pełnowartościowe produkty, czyli wspomagające zdrową dietę. Ale mimo wszystko można sobie z tym poradzić.
Zdrowia Ci życzę. Pozdrawiam cieplutko.
O tak, tę zimę dobrze pamiętam. Dobrze, że rodzice zgromadzili duży zapas węgla i drewna więc w domu mieliśmy ciepło. O mrozie, który rozsadzał drzewa wspomniałam pod poprzednią notką.
OdpowiedzUsuńCo do anemii... Anemia anemii nierówna. Trzeba ustalić jakiego jest rodzaju. Czy z niedoboru żelaza, czy z niedoboru wit. B12 i kwasu foliowego, a czy może na skutek utraty krwi (wspominałaś o zabiegu). Dobrze byłoby gdybyś zrobiła sobie te badania+poziom ferrytyny.
Pozdrawiam serdecznie i życzę zdrówka.
Pamiętam tę zimę. W mojej miejscowości stanęły pociągi, a pasażerowie nocowali w szkole podstawowej. Do szpitala przewoziły tylko helikoptery lądujące na stadionie. Mieszkałam na osiedlu domków jednorodzinnych i najbardziej pamiętam, że każda rodzina robiła tunel (bo tyle było śniegu) do sąsiada i takim sposobem można było dotrzeć np. do sklepu. Pozdrawiam Karolinko:)
OdpowiedzUsuń1978 - czyli przeżyłem tę zimę na własnej skórze, ale nie pamiętam już żadnych istotnych szczegółów.
OdpowiedzUsuńSwoją drogą skoro taka zima była dopiero 48 lat temu, to powinna to być zima 50-lecia.
Życzę zdrowia.
Jak wspominałem w poprzednim komentarzu, zima stulecia 1978/1979 nie była dla nas szczególnie uciążliwa — być może dlatego, że mieszkaliśmy w Warszawie i nie musieliśmy daleko podróżować. Nie pamiętam też, czy szkoły były wtedy odwoływane. Za to przypominają mi się dwie historie, zasłyszane później od innych, które mocno zapadły mi w pamięć.
OdpowiedzUsuńPierwsza dotyczyła pasażerskiego pociągu, który zatrzymał się gdzieś w szczerym polu i nie mógł ruszyć dalej. Zmarznięci pasażerowie byli z ogromnym trudem ewakuowani, a podobno niektórzy z nich nie przeżyli tej gehenny.
Druga historia mówiła o tak wielkich opadach śniegu, że zawalały się dachy budynków i trzeba było je pilnie odśnieżać. Bodajże w Warszawie podczas takiej akcji dozorca spadł z wysokiego dachu — z wiadomym, tragicznym skutkiem.
Wybuch Rotundy odbił się w Warszawie ogromnym echem i natychmiast zaczęły krążyć rozmaite, często sensacyjne opowieści: o zamachu terrorystycznym, o działaniach opozycji… Mój ojciec pracował 200 metrów od Rotundy i zdaje się, że nawet słyszał wybuch. Wkrótce potem do jego biura przyszedł starszy kolega, który znajdował się w pobliżu miejsca tragedii. Był blady i wyraźnie roztrzęsiony — mówił, że widział wszędzie ofiary lub ich szczątki.
Nazajutrz w szkole polecono nam oczyszczać ze śniegu uliczne studzienki kanalizacyjne, tłumacząc, że w razie ewentualnego przecieku gazu umożliwi to jego ujście na zewnątrz. Początkowo gazety zamieściły jedynie krótką wzmiankę, lecz bardzo szybko środki przekazu zaczęły poświęcać katastrofie znacznie więcej miejsca. Trudno było inaczej — wydarzyła się przecież w samym sercu stolicy i nie sposób było jej przemilczeć.
Jakiś czas później obok Rotundy odsłonięto tablicę pamiątkową. Rok czy dwa po wybuchu przechodziłem tamtędy. Na tablicy paliła się świeczka, a obok siedziała zamyślona starsza kobieta. Można było się tylko domyślać, że straciła w tej tragedii kogoś bardzo bliskiego. Ten obraz na długo pozostał mi w pamięci.
A skoro już o zimie mowa — pamiętam, że w PRL-u nawet gazety potrafiły pisać, że „zima znów zaskoczyła drogowców”, bo służby miejskie niejednokrotnie nie nadążały z odśnieżaniem. Stało się to wręcz tematem żartów kabaretowych.
A skoro mówimy o biciu rekordów, to ja pobiłam dziś jeden — 3 godziny czekałam pod gabinetem lekarza.
E tam, co to za rekord! Przez kilkanaście lat miałem lekarza rodzinnego, który WSZYSTKICH pacjentów zapisywał na godzinę 11:00, a sam pojawiał się w klinice o 12:00, 13:00, 14:00, a czasem jeszcze później. Zdarzyło się nawet dwa razy, że po 4–5 godzinach czekania w poczekalni w ogóle się nie pojawił, a ja musiałem wracać do pracy! Tak niestety wygląda w Kanadzie traktowanie pacjentów przez niektórych lekarzy, a możliwości złożenia skutecznej skargi są w praktyce bardzo ograniczone. Na szczęście od ponad dziesięciu lat mam nowego lekarza i u niego rzadko czekam dłużej niż 10 minut. Nota bene, kiedyś z nim rozmawiałem i o ile sobie przypominam, to wspomniał, iż jego rodzina pochodzi z Dąbrowy Górniczej.
3 godziny w poczekalni, to u nas niemal normalka, znajoma w szpitalu czekała 9 godzin, pomagając jeszcze co bardziej słabszym, bo brakło personelu...
OdpowiedzUsuńPamiętam tą zimę ,ludzie do pracy jeszcze przyjechali ale do domu już nie, pamiętam te tunele .Wszyscy odśnieżali, zakłady pracy dostały w przydziale ulice do odśnieżania, wojsko odśnieżało drogi wylotowe, życzę zdrowia.
OdpowiedzUsuńO tych naprawdę srogich zimach często słuchałam w opowieściach rodziców i dziadków :). Jako dziecko widziałam w nich głównie magię bo przecież były wtedy ogromne zaspy, skrzypiący śnieg i poczucie ekscytacji i niezwykłości !.. Dopiero kiedy dorosłam, dotarło do mnie, jak wiele wysiłku kosztowało wtedy codzienne funkcjonowanie i jaką determinację trzeba było mieć, by przez taki czas spokojnie przejść :)
OdpowiedzUsuńA jeśli chodzi o anemię, bardzo Cię rozumiem, bo sama zmagałam się z nią kilka lat temu. Na szczęście da się ją wyrównać, choć wymaga to odpowiedniej suplementacji i regularnych badan. Wysyłam Ci dużo siły i ciepła, dbaj o siebie ❤️
Ta zima jakoś nie zachowała mi się w pamięci. Pewnie dlatego, że przygotowywałem się wówczas bardzo intensywnie do matury. Do dziś mam obraz kwitnących w maju kasztanów. Pozdrawiam serdecznie.
OdpowiedzUsuńSzczerze mówiąc - nie pamiętam jakoś za bardzo tej zimy, a chodziłam już wtedy do szkoły....ale żadna strata i tak jej nie lubię.
OdpowiedzUsuńPamiętam tą zimę i nigdy za nią nie tęsknilam😉 Miłego tygodnia 😊
OdpowiedzUsuńKarolinko, przeżyłam tą zimę jako początkująca nastolatka.
OdpowiedzUsuńTemat anemii znam. Pani od Puszka ma rację co do niej.
Dbaj o siebie
Pamiętam ją doskonale! Pojechałam do Warszawy na Sylwestra i Nowy Rok do wczesnego narzeczonego, Zygę Ka. Bal mieliśmy w szkole, kilka km od mieszkania. Suknia skromna ale jednak balowa a tu zaspy i mrozy, komunikacja zerowa. Na suknię ubrałam spódnicę ciepłą, sweter, frotowy kąpielowy szlafrok narzeczonego, ciepłe skarpety, szal na czapkę, dwie pary rękawic. On ubrał się podobnie i wzięliśmy jeszcze koc i pled i butelczynę winiaczku. Dotarliśmy na bal około drugiej a nie byliśmy ostatni. A tam trzy klasy zamienione na szatnię, góry ubrań! Ale bawiliśmy sie do popołudnia i już nie pamiętam jak wróciliśmy do domu.
OdpowiedzUsuń