863. Panamski sen (cz. 2)

Jak wspominałam na końcu ostatniego postu, w poniedziałkowy poranek opuściliśmy gościnne Pese i autokarem(większym busem) wyruszyliśmy w blisko pięciogodzinną drogę do Panamy. Chociaż poranek to dużo powiedziane - jak przystało na prawdziwych latynosów, przedłużyli czas odjazdu do wczesnych godzin południowych. Ale tak ciężko było się żegnać... W końcu wymieniliśmy ostatnie spojrzenia, kierowca odpalił pojazd i pojechaliśmy przed siebie. Gdzieś w połowie drogi zatrzymaliśmy się w jakiejś przydrożnej knajpce(coś a'la McDonald) na jedzenie i nie tylko. Szybko zrozumiałam, że nie jesteśmy jedynymi Polakami, którzy wpadli na ten pomysł i praktycznie całą przerwę przesiedziałam na zewnątrz lokalu. Aż ksiądz w końcu zaczął mnie szukać, bo bał się, że gdzieś mu się nie zgubiłam. Ale spokojnie, było ze mną jeszcze kilku innych uczestników wyjazdu, więc tak łatwo mu się bym nie zapodziała.

Wreszcie po kilkugodzinnej jeździe dotarliśmy przed parafię p.w. Judy Tadeusza 😄. Odmeldowaliśmy się w położonej obok szkole i grzecznie czekaliśmy na rodziny, które zechciały nas przyjąć pod swój dach.

Nasza gospodyni lekko się spóźniała, ale to nic. Mniej lub bardziej spokojnie czekaliśmy aż przyjdzie. W końcu się pojawiła i krętymi ścieżkami udaliśmy się do jej skromnego mieszkania. Trochę odpoczęłyśmy, posiliłyśmy się i wróciłyśmy wieczorem do szkoły, gdzie odbyło się uroczyste powitanie pielgrzymów.

Po krótkiej chwili zdezerterowaliśmy do pobliskiej knajpki z jedzeniem, aby wykorzystać kupon na jedzenie. Wkrótce dołączyli do nas też inni, toteż spędziliśmy czas w przyjemnej, swojskiej atmosferze.

Od tej chwili Chili's stało się naszym ulubionym miejscem spotkań na obiadokolację, a przy okazji podsumowanie dnia.

Późnym wtorkowym popołudniem odbyła się Msza otwarcia Światowych Dni Młodzieży. Zanim jednak to się stało mieliśmy czas dla siebie. Rano śniadanko z pobliskiego supermarketu i po zaspokojeniu pierwszego głodu oraz podzieleniu się na grupy ruszyliśmy zbadać teren. Na nasz cel obraliśmy sobie Stare Miasto z zabytkową katedrą znajdującą się na Placu Niepodległości(inna jego nazwa to Plac Katedralny). Jest to jedna z największych świątyń na terenie Ameryki Środkowej. Jej budowa została zakończona w 1796 roku. Do renowacji, która miała miejsce w 2003 roku, była praktycznie wyłączona z użytkowania. Katedra jest jedną z największych atrakcji turystycznych miasta. Jej ogromne wnętrze jest niezwykle skromnie ozdobione. Posiada charakterystyczne dwie wieże zdobione masą perłową z Wysp Perłowych. Są one kontrastem do kamiennego wejścia i drewnianych drzwi. Niestety, na miejscu okazało się, że świątynia jest dosłownie zamknięta na cztery spusty i czeka, aż główny jej ołtarz zostanie poświęcony przez Ojca Świętego. Dopiero wtedy miała zostać otwarta dla świeckich pielgrzymów. 

Trochę rozczarowani ruszyliśmy w dalszą drogę. Naprzeciwko katedry znajduje się ciekawy skwer, który też przykuł moją uwagę.

Młodzież całego świata bawiła się radośnie wokół białego okrąglaka, bez względu na rasę, pochodzenie, czy stan portfela. Nie udało mi się sfotografować jednego istotnego szczegółu - przy każdym zielonym skwerku widniał jakiś pomnik. Zakładam, że są to jacyś zasłużeni dla społeczności ludzie. Chwilkę pochodziliśmy jeszcze uroczymi, panamskimi uliczkami, aż wreszcie wstąpiliśmy do jednej z knajpek, aby coś zjeść przed zbliżającą się Mszą świętą.

Na miejsce Mszy świętej podjechaliśmy metrem, a następnie szliśmy takimi ogromnymi wiaduktami. Oj robiło to na nas wrażenie, robiło. Trochę im się  organizacyjnie ten pierwszy oficjalny dzień posypał, bo nie wpuszczali nas do sektorów, tylko wszyscy na głównej drodze. Sytuacja była tak paradoksalna, że gdyby ktoś zemdlał, to nawet nie miałby jak upaść. Nie mówiąc już o innych niespodziewanych akcjach. Na szczęście nie było żadnych nieprzewidzianych sytuacji. Nie licząc tego, że zapomniałam wziąć z domu słuchawek do telefonu i nie za bardzo wiem, co było mówione podczas kazania. Myślałam, że będzie ono dostępne gdzieś w internecie, a tutaj cisza...

Zadowoleni wróciliśmy na obiadokolację do naszego Chili's, a następnie na nocleg na kwaterach.

Od środy do piątku uczestniczyliśmy w katechezach prowadzonych przez polskich biskupów. Miejscem naszych katechez był kościół p.w. świętego Łukasza Ewangelisty. Pierwszego dnia konferencję dotyczącą słów "Oto ja" prowadził prymas naszego kraju - ksiądz Wojciech Polak, z którym część naszej grupy zrobiła sobie nawet zdjęcie.

W swojej katechezie uzmysławiał nam, że każdy z nas jest do czegoś powołany. To od nas zależy, czy na to Boże wezwanie odpowiemy "Oto jestem", czy też przejdziemy obok niego obojętnie. Przytoczył tutaj przykład tego, jak on sam kilka lat temu został powołany do bycia biskupem i przyjął ten wybór. A tak w ogóle to wiecie, czym się różni młody człowiek od starszego? Starszy człowiek stojąc ma zwykle nogi złączone, młody - wysuwa jedną nogę do przodu, jakby automatycznie chciał iść naprzód. Po katechezie odbył się krótki pokaz taneczny, po czym wszyscy gdzieś się ulotnili. A że ksiądz zabronił samemu przemieszczać się po mieście, trafiłam pod jego skrzydła. Tak więc najpierw podjechaliśmy do polskiego centrum ŚDM po wejściówki na sektory, potem wstąpiliśmy do znajdującego się obok kościoła, a następnie udaliśmy się na Stare Miasto, bo księża jeszcze tam nie byli.

A ponieważ był to dzień przylotu papieża do Panamy, na ulicach którymi miał on przejeżdżać ustawiły się tłumy ludzi, którzy chcieli chociaż przez chwilę zobaczyć następcę św. Piotra. W sumie to nie dziwię się - ostatnia taka okazja miała miejsce w 1983 roku, kiedy to niewielkie państwo odwiedził papież Jan Paweł II.

I rzeczywiście - kiedy samolot z papieżem wylądował na panamskim lotnisku, w mieście rozległo się jedno wielkie bicie dzwonów. Ucieszeni Panamczycy wylegli na ulice powitać dostojnego gościa. My zaś z księżmi zmierzaliśmy do metra, aby dojechać do ogromnego centrum handlowego "Albrook Mall", za którym miała miejsce Msza święta dla wszystkich Polaków, a następnie wielki koncert. Pierwotnie wydarzenie to miało się odbyć w panamskim porcie przy "Darze Młodzieży", jednak władze portu zażądali tyle za dzień cumowania żaglowca, że zrezygnowano z tego. Z drugiej strony nie ma się co dziwić, zważając na to, że to głównie Kanał Panamski napędza gospodarkę państwa. Jako alternatywę podano teren dawnego panamskiego lotniska, gdzie 5 marca 1983 roku Jan Paweł II odprawił Mszę św. dla blisko 100 tys. osób. Dzisiaj w tym miejscu stoi olbrzymie centrum handlowe (już nigdy nie zamarudzę na ogrom "Galerii Krakowskiej"). Ciekawostką jest, że na jego terenie znajduje się kaplica, w której przechowywane są relikwie Jana Pawła II. Oczywiście mała kaplica nie pomieściłaby nas wszystkich, toteż udostępniono nam miejsce tuż za centrum handlowym. Aby się tam dostać musieliśmy przejść przez galerię. Będąc tuż przy wejściu na plac zderzyliśmy się z... kardynałem Markiem Jędraszewskim. Przywitał się z naszymi księżmi, a mnie udzielił swojego błogosławieństwa. Znowu. Ze wzruszeniem weszłam na ogromny plac ze sceną. Ksiądz Sz. szybko zlokalizował resztę naszej grupy i wraz z księdzem Ł. poszedł koncelebrować Mszę św. A ja wbiłam się na karimatę wokół innych. Moją uwagę przykuł krzyż, jak się potem okazało, pochodzący ze wspomnianej kaplicy. Jeszcze przed Mszą świętą przed scenę na której znajdował się ołtarz wprowadzono feretrony z różnymi polskimi wizerunkami Matki Bożej. Samemu nabożeństwu przewodniczył Prymas Polski, który na początku oznajmił wszystkim, że papież Franciszek jest już z nami. Odpowiedziała mu burza oklasków. Wprowadzając nas wszystkich w liturgię zapowiedział, że jest to Eucharystia "wdzięczności i czuwania", oczekiwaniem na spotkanie z Ojcem Świętym, które miało nastąpić już następnego dnia. Homilia została wygłoszona przez przewodniczącego Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Młodzieży - biskupa Marka Solarczyka. Przypomniał, że usłyszany przed chwilą fragment Ewangelii opowiadający o weselu w Kanie Galilejskiej i cudzie, jaki się wtedy dokonał, niesie w sobie doświadczenie obecności Boga. Porównał nas wszystkich na panamskiej ziemi do uczestników takiego kananejskiego wesela, czyli tego, co nam przypomina i uświadamia, że Maryja jest obecna wśród nas, że zaprosiliśmy do naszego życia także Jej Syna - Jezusa Chrystusa. Następnie wskazał na Maryję, jako szczególną, chociaż nieoficjalną, patronkę obecnych Światowych Dni Młodzieży, argumentując to tym, że wszyscy przygotowujemy się do tego, aby wraz z papieżem Franciszkiem, podczas niedzielnej Mszy świętej posłania wypowiedzieć publicznie: "Oto ja, służebnica Pańska, niech mi się stanie według Twego słowa". Bo przecież po tych słowach wstąpił na Nią Duch Święty i w ten sposób zaczęło się rozwijać Boże dzieło. Tłumaczył nam też, że wypowiadając te słowa "mamy być gotowi na to, aby przyjąć moc Boga, aby stać się tymi, których Duch Święty umocni i będzie prowadził" i uczyni z każdego z nas "Świadka Bożych tajemnic". Warto tutaj zaznaczyć, że o oprawę muzyczną nabożeństwa zadbali uczestnicy "Rejsu Niepodległości", którzy stworzyli niepowtarzalny chór.

Po Mszy odbył się koncert uwielbienia "Polska dla Panamy". Mogliśmy w nim zobaczyć znanych już "Siewców Lednicy", a także takich artystów jak Olga Szomańska, Darek Malejonek, Marcin Wyrostek, Marcin Januszkiewicz, a także przybyły z USA  Stan Fortuna. Zabawa mogłaby trwać bez końca, została jednak zakończona wspólnym wykonaniem hymnu Światowych Dni Młodzieży w Częstochowie.

 

Czwartkowy poranek również zaczął się od katechezy. Tym razem prowadził ją biskup z Kalisza. W swojej mowie analizował drugą część fiatu Maryi - "służebnica Pańska". Do takich służebnic zostali porównani wszyscy wolontariusze. Bo przecież "wolontariusz" lepiej brzmi niż "sługa", prawda? Zresztą każdy z nas jest takim sługą, kiedy pomaga drugiej osobie, zwierzęciu, instytucji. Po katechezie odbyła się Msza święta, a następnie udaliśmy się coś przekąsić przed ceremonią przywitania papieża na Campo Santa Maria. Znaleźliśmy przytulny lokalik, a ponieważ stołowali się w nim również polscy biskupi, to ksiądz Sz. stwierdził, że warto się w nim zatrzymać. Posileni spaghetti udaliśmy się na przystanek, aby dojechać na miejsce spotkania z papieżem. Byliśmy trochę przed czasem, jednak zważając na tłumy do bramek prowadzących do sektorów, wszystko czasowo wyszło na styk. Trochę zdziwieni byliśmy tym, że nasze plecaki są pobieżnie sprawdzane, no ale prawdziwe zaskoczenie miało nadejść dopiero następnego dnia. Na razie jednak weszliśmy do naszej A2 i zajęliśmy miejsce we względnym cieniu. Znaczy się księża zajęli, by my, młodzi, korzystając z tego, że przy barierkach nie było zbytnio osób zajęliśmy przy nich miejsce. Godzina oczekiwania dłużyła nam się jak nie wiem co. Ale oto usłyszeliśmy huk helikopterów, po czym zabrzmiało kilka hymnów dotychczasowych Dni Młodzieży. I oto... tak, przejechał tuż obok mnie. Drugi raz w moim życiu.

A potem zaczęło się radosne powitanie przez młodzież całego świata. Były tańce, muzyka i mój ulubiony hymn z Światowych Dni Młodzieży w Rzymie w jubileuszowym, 2000 roku  - "Emmanuel". I było oczywiście przemówienie papieża Franciszka.

Słuchałam tego z zapartym tchem, chociaż czas tłumaczenia był trochę opóźniony w stosunku do rzeczywistej przemowy. Ale czy to coś zmieniało? Uwierzcie mi, że nic. Po przywitaniu rozradowana młodzież wybiegła na panamskie ulice krzycząc co sił w piersiach: "Esta es la juventud del papa!"(hisz. To jest młodzież papieża!) oraz śpiewając hymn spotkania w różnych językach świata. Miasto żyło młodzieżą i po trochu też należało do niej. A Panamczycy odbierali to jako coś zupełnie zwyczajnego, a nawet cieszyli się razem z nami. Muzułmanie wychodzili z meczetów z owocami i butelkami wody, cieszyli się naszą radością. Nagle cały świat zatrzymał się na Panamie i zdawał się nie wychodzić poza nią.

W piątkowe przedpołudnie spotkaliśmy się na ostatniej już katechezie w kościele św. Łukasza Ewangelisty. Tym razem biskup tarnowski interpretował ostatnią część maryjnego zawołania: "Niech mi się stanie według słowa Twego". Tłumaczył nam, że Bóg mając wobec nas swój plan, nie zabrania nam myśleć, analizować, rozpatrywać różne metody rozwiązana. Do Maryi też nie powiedział, że ma zostać Matką Jego Syna i koniec. Bo czyż Maryja nie miała prawa mieć wątpliwości? Miała takie prawo. Miała prawo do miłości, dlatego postawił jej u boku św. Józefa. Miała prawo do opieki "na starość", toteż od umierającego na krzyżu Syna usłyszała, że teraz św. Jan przejmie tą rolę. Następnie odbyła się Msza święta, po której udaliśmy się na lunch. Po posileniu się i krótkim odpoczynku ponownie ruszyliśmy na Campus Santa Maria, aby uczestniczyć w tradycyjnej piątkowej Drodze Krzyżowej. Tym razem byliśmy prawie całą grupą w jednym miejscu(dzień wcześniej wiele osób z naszej grupy nawet nie weszło do sektorów). Co ciekawe, udało nam się wejść nie przez bramki, ale tylnym wejściem na kampus, którego nikt nie pilnował... Ech, musieli mieć bardzo dużą wiarę w ludzi, bo na dobrą sprawę każdy mógł wszystko wnieść na miejsce uroczystości. Na szczęście nic takiego się nie wydarzyło. Sama Droga Krzyżowa miała bardzo głębokie przesłanie, opierała się na współczesnych problemach ludzi zamieszkujących kraje Ameryki Środkowej i Południowej. Na koniec usłyszeliśmy komentarz papieża.

Po nabożeństwie wróciliśmy komunikacją miejską na nasze kwatery, wcześniej jednak udając się na obiadokolację, bo nie samą wiarą człowiek żyje.

Sobota była dniem, w którym udaliśmy się do Matroparku, zamienionego na Campus Jana Pawła II, aby uczestniczyć w całonocnym czuwaniu przed Mszą posłania, która miała się odbyć nazajutrz. Zanim jednak udaliśmy się na miejsce czuwania, poszliśmy jeszcze raz do kościoła św. Łukasza. Tym razem nie na katechezy, lecz na spotkanie z Pierwszą Damą RP, Panią Agatą Dudą. W spotkaniu uczestniczyło ok. 400 pielgrzymów, w tym Dyrektor Krajowego Biura Organizacyjnego Światowych Dni Młodzieży, ks. Emil Parafiniuk. W ciepłych słowach usłyszeliśmy, że jest bardzo dumna z tego, że aż tylu pielgrzymów reprezentuje nasz kraj w tym wydarzeniu, prosiła, abyśmy godnie i głośno dawali znać kim jesteśmy i skąd przybywamy, przekazała też gorące pozdrowienia od swojego małżonka, Pana Andrzeja Dudy. Przy okazji przypomniała nam słowa papieża wypowiedziane podczas pielgrzymki do ojczyzny w 1997 r.: "Liczę na was.(...) Znałem młodzież polską i nie zawiodłem się nigdy na niej. Świat was potrzebuje. Potrzebuje was Kościół. Przyszłość Polski od was zależy". Po spotkaniu każdy chętny mógł sobie zrobić zdjęcie z Panią Prezydent. Nam się udało niemal w ostatniej chwili.

Następnie udaliśmy się na kwatery po nasze bagaże. I wtedy tak zupełnie przypadkowo udało mi się zderzyć z panamskim chodnikiem. Wszyscy naokoło spanikowali, ale nie ja. Bo to pierwszy raz... Szybko podniosłam się do pionu i ruszyłam przed siebie po plecak. Nawet się zbytnio w grupie nie przyznałam do wywrotki, jednak co bystrzejsi zaraz zauważyli. Niewtajemniczony ksiądz(dopiero po drodze odkrył moje rozwalone kolano) zaczął się zastanawiać czy mu dojdę na miejsce, wszak to jakieś 1,5 godziny drogi. Spoko, nie takie dystanse się pokonywało(chyba już zapomniał o sierpniowej pielgrzymce do Częstochowy). A szło mi się wyjątkowo lekko i sprawnie, mimo bólu w kolanie. Na MetroPark było stosunkowo bliżej niż na Kampus Miłosierdzia w podkrakowskich Brzegach. Po dotarciu na miejsce i rozlokowaniu się w sektorze(szok - sprawdzano wejściówki :)) pozostało jeszcze trochę czasu na przybycie papieża. Akurat koleżanka opatrzyła mi nogę, a potem przez przypadek mi się kimnęło... Obudził mnie ogólny hymn Światowych Dni Młodzieży - "Jesus Christ You are my live" i krzyki innych "tam jedzie, o tam". I faktycznie, kiedy wychyliłam się trochę w górę to ujrzałam przemierzające między sektorami papamobile z papieżem. Po opadnięciu pierwszych emocji wszyscy usiedliśmy na swoich karimatach i z zapartym tchem słuchaliśmy przemówienia Franciszka, które wprowadziło nas w atmosferę czuwania. Wcześniej jednak wysłuchaliśmy świadectw trzech ludzi, którzy znaleźli się na tzw. życiowym zakręcie, ale dzięki wierze w Boga, bądź jakiemuś impulsowi(jak choćby uczestnictwu w Światowych Dniach Młodzieży w Krakowie) nie popełnili błędów, których żałowaliby do końca życia, nie odeszli od wiary, a nawet do niej powrócili. Do tych historii nawiązywał też papież w swoim przemówieniu..

I znowu przyznałam rację następcy św. Piotra - świat nie zmieni się na lepsze wtedy, kiedy znikną z niego "wybrakowani" ludzie, ale wyłącznie wtedy, kiedy my sami staniemy się lepsi. Następnie zaczęło się samo czuwanie. Na uwagę zasługiwała monumentalna monstrancja wykonana z przetopionych pistoletowych łusek. Symbolizowała ona wszystkich tych, którzy przelali krew na tej ziemi. Nie można było też nie zauważyć figury Matki Boskiej z Lourdes. Już wtedy w głowach wielu z nas zrodziła się myśl, że następne ŚDM odbędą się w Portugalii. Padło wiele ważnych i pięknych słów, gdyby chcieć je przytoczyć powstałaby osobna notatka. Przyznam szczerze, że nie dałam rady przeklęczeć całego nabożeństwa, ale ksiądz po prostu pozwolił mi usiąść po pewnym czasie. Trochę mnie zdziwiło, że nie było na koniec ani zapowiedzianego różańca, ani procesji z figurką Matki Boski. Ale dzięki temu można było wcześniej położyć się spać pod gołym niebem.

O 6 rano obudziło nas głośne "Buenos dias, Buenos dias" wydobywające się z głośników. Nie dało się spać dalej. Udałam się do toytoy'a i po odstaniu swojego chciałam wrócić do sektora. A tu klops - okazało się, że wszystkie przejścia są zamknięte. Szybko domyśliłam się, że nie otworzą ich aż papież nie przejedzie. A z drugiej strony zaczęłam się zastanawiać jak ja trafię do swojej grupy. Przecież nawet nie miałam przy sobie telefonu... Udało mi się jednak podejść prawie a do samej barierki. Znowu miałam papieża na wyciągnięcie ręki. A potem udało mi się dotrzeć do reszty. Nie wiedziałam jednak ile potrwa kazanie Franciszka, a tym samym czy mogę coś zjeść na śniadanie. W sumie nie mówił tak dużo.

Tak więc nie jesteśmy przyszłością, ale Bożym TERAZ. Na myśl przyszła mi ostatnia zwrotka hymnu "Emmanuel" - "Nadeszła już godzina wiosny - czas łaski na przemianę. Nie czekaj jutra, dziś jest darem - przyjmij to z zapałem. Powroty szczere, słowa nowe, serca nawrócenie. Chrystus niesie każdemu z ludzi nowości czas". Warto żyć teraźniejszością, niezbyt wybiegając z planami w przyszłość. Bo w przeciwnym razie zaprzepaścimy to teraz. A jutro... Jutra może przecież nie być. To było bardzo, bardzo głębokie przesłanie. Po zakończeniu kazania przyszło nam tylko czekać na koniec Mszy, kiedy zostało ogłoszone miejsce kolejnych Światowych Dni Młodzieży. A i to nie stało się wprost. Szybko jednak domyśleliśmy się, że skoro jest z nami figurka Matki Bożej z Fatimy, to Portugalia została wybrana na miejsce kolejnego spotkania młodzieży całego świata. I nie pomyliliśmy się. Kiedy jakiś czas po zakończeniu Mszy świętej dotarli do nas nasi księża, którzy ją koncelebrowali, ksiądz Sz. z bananem na twarzy oznajmił, że możemy już zbierać pieniądze na podróż do Portugalii. Powoli zaczęliśmy zbierać nasze rzeczy i szykować się na powrót do miasta. Na szczęście nie było tak bardzo ciepło - plus dla organizatorów, że zaplanowali Mszę na ranek, inaczej mogłoby być ciekawie. A tak nawet dało się iść wśród betonu i asfaltu. Po dotarciu na kwaterę niemal każdy marzył o prysznicu i śnie. I tak też się stało. Wieczorem wypoczęci spotkaliśmy się w Chili's, aby ustalić plan działania na następne dni. Wszak samolot mieliśmy dopiero w piątek rano - do tego czasu musieliśmy sobie jakoś zająć czas...