1252. "Podróże" w czasach pandemii - cz. 1 Śladami Mickiewicza

Mijający rok nie był dla nas łaskawy pod wieloma względami. Również w sferze wszelkich wypraw niejeden z nas musiał sobie dać spokój i zostawić sobie odwiedzenie nowych miejsc na bardziej dogodny termin.
Chociaż od dzisiaj w Polsce działają kolejne restrykcje uniemożliwiające m.in. korzystanie zwykłym osobom korzystanie chociażby z hoteli, od dwóch dni intensywnie "zwiedzam" różne zakątki naszego kraju, a nawet i globu związane z popularnymi postaciami literatury polskiej. Wszystko za sprawą pewnej polonistki, Agnieszki Zielińskiej, a raczej wydanej przez niej serii książek "Podróże literackie", która niewiele ponad miesiąc temu stała się moją własnością. Dzisiaj postaram się Wam opowiedzieć o podróży pierwszą książką, poświęconą Adamowi Mickiewiczowi.

Pierwszy na ruszt poszedł, zgodnie z kolejnością wydania książek, "Adaś". Ale żeby nie było tak nudno, starałam się uzupełnić podróż z wieszczem narodowym o materiały związane z miejscami, w których przebywał. Historia Adama Mickiewicza zaczęła się w położonym w Białorusi Zaosiu, niewielkiej wsi, gdzie w jednym z tamtejszych dworków w Wigilię Bożego Narodzenia 1798 roku przyszedł na świat. Dzisiaj we wsi znajduje się muzeum poety. Dzięki internetowi można "podejrzeć" jego wnętrze.

wnętrze muzeum w Zaosiu                                                                                            Zaosie na mapie google

Działa na wyobraźnię, a to przecież początek naszej wędrówki. Następnym przystankiem był Nowogródek, jedna z nielicznych miejscowości, którą udało mi się znaleźć na mapie w atlasie. Nowogródek - "kraj lat dziecinnych", wszak to w tej miejscowości mały Adaś przeżył swoje dzieciństwo. I chociaż od tego czasu minęły przeszło trzy stulecia, z przyjemnością "wybrałam się" na wycieczkę po ulicach miasta, wyobrażając sobie, jak kroczył nimi młodziutki Adam, przyszły wieszcz narodowy. To tutaj rodzina miała swój przytulny dworek, to tutaj Adaś musiał słyszeć pierwsze historie z przeszłości, to tutaj czytał swoje pierwsze książki. Do dzisiaj znajduje się w Nowogródku posiadłość Mickiewiczów, chociaż odbudowana, to jednak ich. Stoi też kościół farny, który pamięta młodziutkiego jeszcze chłopaczka, o którym po latach mówiła cała Polska.

Nieopodal Nowogródka znajduje się słynne jezioro Świteź. Pod wpływem usłyszanych opowieści po latach powstała ballada "Świtezianka" ukazująca jego magię. Oczami wyobraźni widziałam kilkuletniego chłopca, który z przejęciem wsłuchiwał się w słowa miejscowych bajarek. Z przyjemnością wróciłam też do wspomnianej ballady, przy okazji "odwiedzin" tego wciąż magicznego miejsca.

Następnie przeniosłam się do Wilna, miasta, w którym Mickiewicz studiował nauki humanistyczne na Cesarskim Uniwersytecie Wileńskim. "Zaszłam" pod Ostrą Bramę, miejsca wspomnianego w inwokacji "Pana Tadeusza" obok Częstochowy. Podobno matka Adama nakazała na "dzień dobry" odwiedzić to niezwykłe miejsce. Udało mi się też znaleźć klasztor, w którym więziono Mickiewicza za udział w tajnych młodzieżowych organizacjach. Z książki Agnieszki dowiedziałam się, że nieopodal znajduje się "Cela Konrada" z "Dziadów III", która zapewne przypomina tą, w której siedział ich twórca.

Z Wilna przeniosłam się do położonego ponad 100 kilometrów na zachód Kowna, gdzie Mickiewicz odrabiał swoje uczelniane stypendium w jednej z tamtejszych szkół. Wzmiankę o tej miejscowości możemy odnaleźć w jednym z jego dramatów zatytułowanym "Konrad Wallenrod"

Dzięki technice mogłam się przejść Doliną Mickiewicza, czyli traktem, którym często spacerował nasz słynny wieszcz.

Z Kowna zrobiłam sobie krótki wypad do położonej nieopodal Kłajpedy(nawet nie wiecie jak mi się w gimnazjum podobała nazwa tego miasta) Połągi. Połąga jest położona nad Morzem Bałtyckim. Dzisiaj znajduje się w niej Muzeum Bursztynu, jednak na przełomie XVIII i XIX wieku był to nadmorski kurort. Mickiewicz odwiedził ją m.in. w lipcu 1821 roku, tuż po wyjściu z więzienia. O miejscowości jest krótka wzmianka w "Konradzie Wallenrodzie". Wiadomo, że zamieszkał w willi nazwanej w późniejszych czasach Aldoną. Nie zachowała się ona do dnia dzisiejszego, jednak w jednej z aptek, nomen omen "pamiętających" mickiewiczowskie czasy, wisi rycina przedstawiająca tenże obiekt.

Z Połągi wyruszyłam do jednego z moich ulubionych miast na świecie - Sankt Petersburga. Oczywiście, nie widziałam go na własne oczy, dlatego z taką radością czytam o nim wszędzie, gdzie tylko się da. To temu miastu poświęcił początek "Dziadów II", zastanawiając się jakie są jego początki. Ponownie otwieram googlemaps, aby chociaż w wirtualny sposób pospacerować po tamtejszych uliczkach.

Tą ulicą musiał nie raz iść. Już sobie wyobrażam stojące po bokach dorożki zamiast aut...

Próbowałam znaleźć kamieniczkę, w której mieszkał nasz przedstawiciel romantyzmu, niestety niezbyt mi się to udało. Z książki dowiedziałam się, że w tym pięknym mieście znajduje się też jego pomnik tuż przy szkole, w której dzieci mogły poznawać język polski. Niestety, została ona zlikwidowana. Mam jednak nadzieję, że pomnik jej patrona w dalszym ciągu stoi na swoim miejscu.

Z wędrówki po Sankt Petersburgu(nie mogłam się powstrzymać i nie zajrzeć do Ermitażu, wybacz Adamie) udałam się na przepiękny Krym, z którym nierozerwanie kojarzyć mi się będą słynne "Sonety Krymskie":

W ślad za wieszczem "wspięłam się" na słynny Czatyrdah.

Drżąc muślimin całuje stopy twéj opoki,

Maszcie krymskiego statku, wielki Czatyrdahu!

O minarecie świata! o gór padyszachu!

Ty, nad skały poziomu uciekłszy w obłoki,

Następnie, oczywiście dzięki wirtualnej rzeczywistości, przeniosłam się nad kolejne wzniesienia - tym razem były to Ajudah oraz Czufut-Kale.

A swoją drogą, zastanawiam się, jakie te wzniesienia muszą robić wrażenie na żywo, skoro już na zdjęciach powodują u mnie szybsze bicie serca... Wędrówki tymi malowniczymi krainami musiały szczególnie odcisnąć się w mickiewiczowskim sercu, skoro poświęcił im cały cykl utworów. Na Krymie udało mi się jeszcze odszukać pałac chanów w Bakczysaraju, któremu również został poświęcony jeden z sonetów.

I znowu pojawia się pytanie - czy widzimy go takim, jakim widział go Mickiewicz? Z Bakczysaraju jeszcze na chwilę "skoczyłam" do Ałuszty, również utrwalonej na kartach Sonetów Krymskich, po czym udałam się w kierunku tajemniczej Sycylii. Po drodze "zahaczyłam" o Splugen, niewielkie szwajcarskie miasteczko, w którym bohater podbojów spędził zaledwie jedną noc. Do dzisiaj zachował się hotelik, w którym nocował. Zapewne różnił się wystrojem od tego, co można zobaczyć współcześnie. Zachował się jednak wpis Mickiewicza na 17 stronie księgi pamiątkowej, która się w nim znajduje. Niestety, wśród licznych zbiorów dzieł napisanych przez hotelowych gości zabrakło chociaż jednego, które wyszłoby spod pióra naszego wieszcza narodowego.

Następnym punktem w mojej podróży była włoska wyspa Sycylia. 

Mickiewicz odwiedził ją w 1830 roku, kilka miesięcy po tym, jak erupcja tamtejszego wulkanu, Etny, spowiła całe niebo ciemną chmurą pyłu. Być może to spowodowało, że w Dziadach porównał polski naród do lawy - z wierzchu zastygłej, ale wewnątrz niezwykle gorącej.

Wybuch Etny

Na Sycylii Mickiewicz zwiedził Palermo, a w nim zapewne Katedrę p.w. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej. Z zachwytem przejrzałam wykonane wewnątrz zdjęcia(głównie na podróżniczych blogach) oraz uzupełniłam swoją wiedzę na jej temat. Ale katedra w Palermo nie była jedyną, którą odwiedził nasz wieszcz, a i ja, przy okazji. Zobaczyliśmy razem katedrę w Messynie wraz z wieżą, która posiada największy na świecie mechanizm zegarowy.

Katedra w Palermo

Katedra w Messynie

Unikatowa dzwonnica

Wątek sycylijski można odnaleźć na kartach "Pana Tadeusza", w Księdze V(kiedy Hrabia opowiada Gerwazemu o swoim męstwie) oraz w Księdze VIII(podczas jego rozmowy z Zosią i Telimeną).

Następny punkt postojowy(mam nadzieję, że jeszcze nie macie dosyć) to położone w Niemczech Drezno.

Pierwsze skojarzenie z Adamem Mickiewiczem i Dreznem? Oczywiście trzecia część "Dziadów", zwana także "Dziadami dereźniańskimi".

Mickiewicz był w Dreźnie trzy razy(w 1829, 1831, 1832 r). Jest to jedna z niewielu miejscowości, w którym i ja miałam okazję być, toteż trochę łatwiej mi było wyobrazić sobie przebieg wizyty wieszcza w tym mieście. Co mógł zobaczyć w tym mieście nasz wieszcz narodowy? Być może zwiedzał późnobarokowy pałac Zwinger znajdujący się w jego centrum. A może zaglądał do katedry św. Trójcy na tamtejsze Msze święte? Nie zachowały się co prawda żadne ku temu wzmianki, mury budynków milczą jak zaklęte, ale kto wie?

Pałac Zwinger                                                                                                                  katedra św. Trójcy

Kolejnym przystankiem w mojej podróży z Mickiewiczem był Paryż. I to miasto mogłam zaledwie 5 lat temu zobaczyć na własne oczy. Czy wieszczowi podobała się stolica Francji? Niekoniecznie, czego dał wyraz w "Panu Tadeuszu".

CDN...