358. 4 milionowa rzesza młodzieży świata w Manili

Manila, stolica największego katolickiego kraju w Azji - Filipin, wywodzi się od słowa lilia. Według lokalnej legendy, przed wiekami rzeka przepływająca przez nią miała być pokryta liliami. Zachwycony lud odkrywszy te tereny miał powiedzieć jedno słowo - "nyland", co w języku lokalnym znaczy tyle co "lilia". To właśnie tą "Lilię" papież wyznaczył jako miejsce X Światowego Dnia Młodzieży w 1995 roku.

Dotychczas Światowy Dzień Młodzieży odbywał się w sierpniu. Zważając jednak na fakt, że na Filipinach cieplej jest podczas naszych miesięcy zimowych, postanowiono przenieść całe wydarzenie na styczeń. W ten sposób spotkanie papieża z młodzieżą całego świata odbywało się w stolicy Filipin w dniach od 10 do 15 stycznia, zaś jako hasło przyjęto fragment Ewangelii wg św. Jana - "Jak Ojciec mnie posłał, tak i ja was posyłam"

Światowy Dzień Młodzieży na Filipinach miał stać się zapalnikiem nowej Ewangelizacji Azji. Dosłownie chwilę przed Wielkim Jubileuszem Roku 2000 papież chciał przekazać, że skoro w pierwszym tysiącleciu nastąpiła ewangelizacja Europy, w drugim Afrykę i obie Ameryki, to teraz przyszła pora na Azję ze swoją znacznie starszą i znacznie bardziej odmienną niż europejska kulturą.
Uczestnicy spotkania jeszcze spali, kiedy Jan Paweł II wsiadł do samolotu, aby przylecieć na spotkanie z nimi. Samolot przeleciał tysiące kilometrów nad kontynentem Azjatyckim, aż wreszcie w okolicach godziny 15 czasu lokalnego zgromadzeni na lotnisku widzowie zobaczyli maszynę Alitalii, do której przytwierdzone były dwie flagi - watykańska i filipińska. Kwadrans później papież ukazał się w drzwiach samolotu, aby po raz pierwszy pozdrowić młodzież. Jego słowa wywołały wielki entuzjazm wśród zebranych. Nazwał Filipińczyków "starymi przyjaciółmi", widać było że czekał na to spotkanie.
Na trasie przejazdu papieża z lotniska do nuncjatury zebrał się niezliczony tłum. A to była dopiero zapowiedź późniejszych wydarzeń. Chociaż droga ta zajmuje zazwyczaj kilkanaście minut, teraz wydłużyła się kilkakrotnie. Zgromadzona młodzież zawzięcie wymachiwała sztandarami z logo spotkania, okazując w ten sposób swoją radość.

Papamobile jechał wolno ulicą, a policja z trudem powstrzymywała napierające rzesze młodych ludzi. Szczęśliwcom udawało się przedrzeć przez kordon i dobiec do pojazdu, aby rzucić na niego kwiaty, lub powiedzieć coś Ojcu Świętemu. On sam zaś pozdrawiał ich i błogosławił.
13 stycznia w piątek, tuż po godzinie dziewiątej rano papieski orszak pojechał do Pałacu Malacanang, gdzie papież miał zostać przyjęty przez prezydenta kraju. Jan Paweł II zrezygnował z wjazdu na miejsce spotkania windą i wszedł po schodach na drugie piętro, gdzie czekał na niego prezydent, po czym wpisał się do księgi pamiątkowej wystawionej w sali przyjęć. Po wizycie w Pałacu papież przejechał do Uniwersytetu św. Tomasza, gdzie najpierw odprawił Mszę świętą dla uczestników Międzynarodowego Forum Młodych, a następnie spotkał się z całą wspólnotą uniwersytecką.
Uwagę wszystkich zwróciła niewielka laseczka, której używał papież podczas wszystkich dni spędzonych w Manili. Rok wcześniej poślizgnął się w łazience, w skutek czego doznał uszkodzenia stawu biodrowego i przeszedł operację w Poliklinice Gemelli. Od tego czasu chodziło mu się coraz ciężej. Dlatego w pałacu prezydenckim czekała na niego winda. On jednak z niej nie skorzystał. Tak samo jak odmówił skorzystania z fotela podczas spotkania z uczestnikami Forum Młodych i z każdym z nich rozmawiał na stojąco. A potem, nie zważając na to, że właśnie przyszła pora obiadu, poszedł na spotkanie ze studentami i wykładowcami. Biodro bardzo mu dokuczało, kiedy był sam, przez jego twarz przechodził grymas bólu. Jednak gdy wychodził do ludzi, natychmiast o tym zapominał. Wieczorem odbyło się tradycyjne nabożeństwo Drogi Krzyżowej. Poszczególne jego rozważania dotyczyły woli Bożej, i tego, że należy ją przyjmować z pokorą i wiarą.
Dzień później kilkaset tysięcy osób przyszło do Parku Rizana, w którym odbyło się wieczorne czuwanie z Janem Pawłem II. Ponieważ na Filipinach, z powodu położenia tuż przy równiku, nie znany jest mrok i świt, dzień niemal natychmiast przechodzi w noc. Uczestnicy spotkania przynieśli więc z sobą świece, aby chociaż trochę rozjaśnić ciemności. Sprawiło to atmosferę wręcz magiczną. Kiedy papież pojawił się na podium, młodzież zaczęła skandować zdrobnienie, którym zwracano się do niego w rodzinie:
- Lolek! Lolek!
- Lolek to nie brzmi zbyt poważnie - papież zaczął się z nimi przekomarzać. - Jan Paweł II to znów zbyt poważnie. Spróbujmy więc poszukać jakiegoś określenia pośrodku. Lolek to dziecko, Jan Paweł II to stary człowiek. Pomiędzy nimi był Karol!
 - Karol! Karol! - zaczęto skandować na nowo.
Procesyjnie wniesiono Krzyż Światowych Dni Młodzieży. Jan Paweł II odmówił modlitwę, po której młodzież całego świata zaczęła zadawać mu pytania: Czego oczekiwałeś od nas, zwołując Światowy Dzień Młodzieży?Dlaczego każesz nam przemierzać świat? Czy spełniliśmy twoje oczekiwania? Co jeszcze mamy uczynić?
- Wasze pytania odtwarzają jak gdyby scenę z Ewangelii, w której młodzieniec pyta Jezusa: Nauczycielu dobry, co mam czynić? Jezus zwrócił przede wszystkim uwagę na postawę pytającego - na szczerość jego poszukiwania. Zrozumiał, że młodzieniec rzeczywiście szczerze szuka prawdy o życiu i o własnej drodze życiowej - usłyszeli w odpowiedzi. Wszyscy widzieli, jak Jan Paweł II młodnieje przy nich. Filipińczycy tańczyli i śpiewali, a Ojciec Święty kołysał się w rytm tych dźwięków, a nawet kręcił swoją laseczką niczym Charie Chaplin w swoich komediach. Na koniec spotkania padło miejsce następnego ogólnoświatowego spotkania młodych:
 - Czy wiecie, gdzie będziemy mieć następny Światowy Dzień Młodzieży? Zapytacie się kardynała Paryża. On wam zdradzi tajemnicę. Ale pamiętajcie, to jest ściśle tajne!
- Jesteście za dwa lata zaproszeni do Paryża - ogłosił uroczystym tonem kardynał Jean-Marie Lustiger.
Przez całą noc do Parku Rizala napływały tłumy ludzi, którzy chcieli uczestniczyć w Mszy świętej na zakończenie X Światowego Dnia Młodzieży. 4 milionowy tłum zajął nie tylko sam Park, ale i przylegające do niego ulice - głowa przy głowie, ramie przy ramieniu, na przestrzeni wielu kilometrów kwadratowych nie było ani kawałka wolnego miejsca. Organizatorzy zastanawiali się jak w takich okolicznościach przybędzie papież. Dotychczas poruszał się po mieście swoim papamobile i sprawiało mu to wiele radości. Teraz przyleciał na miejsce spotkania helikoptera, z którego zeszedł sam po schodach. Dopingowały go okrzyki, których pielgrzymi z Polski nauczyli obcokrajowców, a także hymn spotkania:

Spotkanie dochodziło do końca. Dni spędzone na Filipinach były dla Ojca Świętego nadzwyczajnym przeżyciem. Zobaczył radosny, wierny i zdolny do poświęceń naród. Już samo czwartkowe powitanie na lotnisku zwiastował magiczną atmosferę. Również później papież przekonywał się, że jego poświęcenie i radość znajdowały zwielokrotnioną odpowiedź wśród Filipińczyków. Szczególnie dało się to odczuć podczas sobotniego wieczornego czuwania o czym przypomniał podczas niedzielnej Mszy świętej. Każda osobista wypowiedź Jana Pawła II wywoływała entuzjazm zgromadzonych ludzi. Nie tylko dlatego, że były one dowcipne, ale też dlatego, że zawierały własne świadectwo Ojca Świętego.

357. Zakazane miasto

Był środek nocy, kiedy przez jedną z miejskich ulic gnało kilka motorów. Nagle na horyzoncie pojawił się przypadkowy przechodzeń. Jeden z jadących na motorach wyciągnął pistolet. Rozległ się huk, idący chodnikiem człowiek pada bez życia. Jego oprawca jest zadowolony - został w ten sposób przyjęty do lokalnego gangu.

Kilka dni później, tą samą ulicą, jechało papamobile z papieżem Jana Pawła II. Na miejsce VI Światowego Dnia Młodzieży Jan Paweł II wybrał Denver, miasto niezbyt cieszące się sławą, położone w Stanach Zjednoczonych.

Był czwartek, 12 sierpnia 1993 roku, kiedy o godzinie 14:30 samolot włoskich linii lotniczych z orszakiem papieskim na pokładzie wylądował na lotnisku w Denver. Na płycie czekała już oficjalna delegacja z prezydentem Billem Clintonem na czele. Po przywitaniu obydwóch głów państw ze sobą, zarówno papież, jak i prezydent Ameryki podeszli do specjalnie przygotowanego podium, aby wygłosić przemówienia. Zgodnie z prognozą pogoda tego dnia była wyjątkowo paskudna. Z czarnych chmur padał rzęsisty deszcz. Ktoś z grupy towarzyszących papieżowi rozłożył nad nim parasol. Prezydentem natomiast nikt się nie przejmował - z każdą chwilą mókł coraz bardziej, zaś litery na jego kartce rozmazywały się, aż w pewnej chwili zrezygnował z czytania. Dopiero po jakimś czasie ktoś to spostrzegł i podszedł do Clintona z drugim parasolem. Przemówienie papieskie wyraźnie nawiązywało do tematu Światowego Dnia Młodzieży, zaczerpniętego z Ewangelii wg św. Jana: "Aby życie mieli i mieli je w obfitości". Papież jak zwykle zaskakiwał. Wszyscy spodziewali się usłyszeć surowego kaznodzieję, nie rozumiejącego, a nawet nie chcącego zrozumieć kraju, do którego przybywa. Tymczasem wydawało im się, że słyszą rzecznika praw młodych Amerykanów. I to w nich szukał swoich sojuszników. Wiedząc, że Bill Clinton nie akceptuje wszystkich głoszonych przez niego nauk przypominał, że życie jest nienaruszalną wartością.
Po powianiu papież wsiadł do helikoptera, który miał go zawieść do miejscowego uniwersytetu prowadzonego przez jezuitów, aby porozmawiać tam w cztery oczy z prezydentem. Jeszcze kilka godzin temu na placu przed wejściem do budynku pojawiła się rzesza homoseksualistów, członków Stowarzyszenia Ateistów, jak również zwolennicy aborcji. Wykrzykiwali, że papież nic dla nich nie robi, zaś ich podatki idą na organizację tego typu impres. Tłum na szczęście został przepędzony przez oddziały policji, aby nie zakłócać przebiegu rozmów Jana Pawła II z Bilem Clintonem.
Tymczasem na stadionie, na którym miało dojść do otwarcia uroczystości pojawiała się coraz większa liczba młodzieży. W sumie naliczono ich 700 tysięcy. Nie był to oczywiście tak imponujący wynik jak dwa lata wcześniej w Częstochowie, jednak i tak zaskoczył wszystkich. Tym bardziej, że dzień wcześniej na Mszę świętą koncelebrowaną przez amerykańskich biskupów przyszło zaledwie kilkanaście tysięcy ludzi. Teraz ten ogromny, mogący pomieścić do 100 tysięcy osób stadion wypełniony był po brzegi. Młodzież, pomimo deszczu, bawiła się wyśmienicie, wymachując flagami z emblematem spotkania:

Kiedy na horyzoncie pojawił się helikopter z papieżem, zgromadzeni na trybunach ludzie wstali, robiąc tzw. falę. Rzeczywiście wyglądało to jak ogromna fala ludzka przetaczająca się przez stadion. I wtedy stało się coś dziwnego - pod wpływem oklasków i wiwatów na stadionie wytworzyła się taka fala powietrza, że pilotowi sterującemu maszynę ciężko było wylądować. Kiedy Jan Paweł II wjechał na płytę stadiony papamobilem, zgromadzona młodzież oszalała z radości. Zabrzmiał hymn, napisany specjalnie na to spotkanie:

Papież wysiadł z pojazdu i wszedł na przygotowany stadion. Spojrzał na zgromadzoną rzeszę młodych ludzi. W jego oczach widać było wzruszenie, które zobaczyli wszyscy na telebimach. Nazajutrz jeden z uczestników spotkania zdradził dziennikarzowi: "Michael Jackson nigdy dla mnie nie płakał. A papież płakał. To znaczy, że mnie kocha, i że jestem dla niego ważny". Podczas swojego pierwszego spotkania z młodzieżą papież zwrócił uwagę na piękno przyrody. Bo przecież Denver, chociaż to typowe biznesowe miasto, osadzone jest w przepięknej scenerii Gór Skalistych. Zwrócił uwagę, że jest to przykład więź między dziełem rąk ludzkich i dziełem Rąk Boskich. Jednocześnie zachęcał wszystkich zgromadzonych, aby weszli w głąb swoich serc, aby przeżyli następne dni jako prawdziwe spotkanie z Chrystusem.
W piątek 13 sierpnia zaplanowano kilkugodzinny odpoczynek w ośrodku rekolekcyjnym położonym w Górach Skalistych na wysokości 3100 m. Spodziewano się nawet, że Ojciec Święty będzie chciał się chwilę zdrzemnąć. Tym czasem Jan Paweł II zaproponował... spacer po górach. Na trasie czekały na niego nie tylko piękne widoki, ale też grupa ok. 100 wiernych, którzy chcieli tylko zobaczyć papieski helikopter. Rzeczywistość przerosła ich najśmielsze oczekiwania - Jan Paweł II nie tylko do nich podszedł, ale też zamienił kilka słów. Tego samego dnia uczestnicy Światowego Dnia Młodzieży dostali dwa zaproszenia - w pierwszym w ciągu dnia mogli zrezygnować z jednego posiłku, a zaoszczędzone w ten sposób pieniądze przekazać na cele hospicjum dla chorych na AIDS w Ugandzie. Drugie dotyczyło wieczornego nabożeństwa Drogi Krzyżowej odbywającego się na Mile High Center. Ale na Drodze Krzyżowej ten dzień się nie skończył. Najwytrwalsi, nie wiedząc o polskiej tradycji "okna na Franciszkańskiej", udali się jeszcze pod rezydencję arcybiskupa Jamesa Stafforda, gdzie nocował papież. Ku ich wielkiej radości papież wyszedł na balkon, aby z nimi pogawędzić i pożartować, aż w końcu życzyć im dobrej nocy. Jednak zanim młodzi ludzie się rozeszli pozbierali wszystkie przyniesione przez siebie śmieci.
Nazajutrz kilkadziesiąt tysięcy młodzieży zebrało się w centrum miasta, aby wyruszyć na wieczorne czuwanie do odległego o 20 kilometrów Parku Stanowego Cherry Creer, jednego z ulubionych miejsc mieszkańców Denver. W Ameryce, gdzie nieznana była tradycja pieszych pielgrzymek, budziło to zdziwienie. Rankiem została jeszcze odprawiona Msza święta dla uczestników Międzynarodowego Forum Młodych, które podobnie jak w Częstochowy, poruszało problemy związane z wiarą katolicką w poszczególnych krajach. Następnie papież uczestniczył we Mszy świętej dla diecezji w Denver. W tym czasie młodzi docierali już na miejsce i zajmowali miejsca na zielonej trawie. W pewnym momencie padł przez głośniki komunikat, że Jan Paweł II zbliża się do Cherry Creer. W zmęczonych piechurów naszły nowe siły - wybuchnął potężny aplauz, a okrzykom radości nie było końca. Helikopter z góry obleciał całe zgromadzenie, a następnie poleciał na lądowisko. Jeszcze większa radość wybuchła, kiedy okazało się, że papież objedzie w papamobilu wszystkie sektory, aby w ten sposób zbliżyć się do zgromadzonych. Po chwili wszedł na podium, aby odczytać rozważanie, które tradycyjnie składało się z trzech części. W pierwszej papież pokazał pomyślane od wieków zadanie człowieka, w drugiej przedstawiał przeszkody jakie spotyka nie na drodze wykonania tego zadania, w ostatniej zaś przedstawił zgromadzonym wizję dalszej drogi.
15 sierpnia wybudzających się ze snu pielgrzymów przywitał poranny chłód charakterystyczny dla górskich terenów. Już tylko kilka godzin pozostało do Mszy Świętej kończący VIII Światowy Dzień Młodzieży. Gdy jednak papieski helikopter ukazał się oczom zebranym, wszyscy zapomnieli o zmarzniętych kościach. Radość wybuchła ze zdwojoną siłą, a animuszu dodawało skandowanie "John Paul Two - we love you!". Był poranek najważniejszego święta Maryjnego w Kościele Katolickim. Podobnie jak dwa lata wcześniej, tak także i teraz papież spotkał się z młodymi w uroczystość Wniebowzięcia NMP. Po raz kolejny padła prośba: "Nie lękajcie się!". "Przyszedł czas, aby powiedzieć sobie do widzenia. Chyba już za dużo mówiłem. Jest was tu wielu, dziękuję wam. Dziękuję wam z całego serca. Dziękuję, że jesteście!" - padło w ostatnich słowach papieża do młodzieży zgromadzonej w tym niezbyt bezpiecznym mieście.
W ten sposób stał się mały cud. Przez trzy dni Denver było zupełnie innym miastem. Przestępczość spadła do zera, po ulicach poruszali się uśmiechnięci, zadowoleni młodzi ludzie. Ktoś skomentował to zdarzenie tymi słowami - "Takie dzieciaki są jak marzenie. Jak marzenie, które się spełniło".

356. Młodzież u stóp Częstochowskiej Panienki z zagadką w tle...

Częstochowa i klasztor braci paulinów na Jasnej Górze skrywają w sobie równie piękną odwieczną tradycję pielgrzymowania jak położone tysiące kilometrów na zachód Santiago de Compostela. To tutaj przybywały rzesze Polaków w najcięższych dla nich czasach, to tutaj, przed obliczem Czarnej Madonny, modliło się wiele władców przed ważnymi bitwami i wydarzeniami. Co roku, w okresie wakacyjnym, niezliczona ilość pątników zmierza do Jasnogórskiej Pani, aby powierzyć jej swoje sprawy, podziękować za otrzymane łaski. Tradycji tej nie przerwały ani rozbiory Polski, ani dwie wojny światowe, ani władza komunistyczna. I oto, w 1991 roku, dwa lata po prawdziwym odzyskaniu przez Polskę niepodległości, masa młodych pielgrzymów, podobnie jak dwa lata wcześniej, przybyła w pieszych pielgrzymkach z różnych stron Europy w to niezwykłe miejsce, aby uczestniczyć w VI Światowym Dniu Młodzieży przypadających w 10 - 15 sierpnia 1991 roku.

Szpic jasnogórskiego klasztoru wyraźnie widać z daleka. Wielu pielgrzymów, pomimo zmęczenia, przyspieszyło kroku. Ci, dla których piesza wędrówka okazała się za daleka, dotarła na miejsce spotkania autokarami, pociągami. Ze stacji kolejowej do klasztoru jest zaledwie 500 metrów. W sumie 1,6 miliona ludzi wstawiło się w tych dniach w wyznaczonym miejscu. Wśród nich, nota bene, 100 tysięcy ludzi zza wschodniej granicy. I to nie tylko młodzieży, ale nawet srogich żołnierzy. Po rozpadzie ZSRR stało się coś, co wcześniej było tylko marzeniem. Wśród nich był młody, zaledwie piętnastoletni chłopak urodzony na Syberii. Jasna Góra, a szczególnie spotkanie z papieżem, zrobiło na nim piorunujące wrażenie. Został tutaj, zrobił karierę. Po piętnastu latach, w jednym z popularnych programów telewizyjnych powie:

- Przyjechałem do Polski w 91 roku i pierwsze swoje kroki skierowałem do Częstochowy. I tam po raz pierwszy zobaczyłem właśnie papieża, Jana Pawła II.

Zagadka brzmi - kto mógł powiedzieć te słowa w "Tańcu z Gwiazdami"?

Po wizycie w rodzinnych Wadowicach papież przybył do Częstochowy. Jadąc papamobile przez pełną ludzi Aleję Najświętszej Maryi Panny spoglądał to na zebraną młodzież, to na wieżę bazyliki. Zewsząd dobiegało go śpiewanie radosnego hymnu tegorocznego spotkania:

Ojciec Jan Góra czuł, jak serce biło mu coraz mocniej. Wszak on sam był autorem słów do niej. Wracając pewnego razu pociągiem do Poznania z kolejnego spotkania odnośnie organizacji ŚDM w Częstochowie, uświadomił sobie, że przecież nie ma jeszcze hymnu. Wyciągnął więc zeszyt, słowa jakoś same przechodziły przez jego pióro. Słowa nawiązywały do końca ery PRL-u, kiedy to Najwyższy wyzwolił wszystkich Polaków z kajdan tego dziwnego systemu, jak również z samych siebie, kiedy to komunistyczne myślenie siedziało głęboko w naszym narodzie. Gotowy tekst dał jednemu podopiecznemu z Duszpasterstwa Akademickiego, które prowadził, aby dopisał odpowiednią melodię. Dominikanin bardzo chciał, aby to młodzież świecka prowadziła śpiew, modlitwy, była konferansjerami, a nie jak dotychczas duchowieństwo. Zebrał więc chętną młodzież i zaczął z nimi ćwiczyć w ośrodku młodzieżowym na Jamnej. Coś jednak im nie szło. Dopiero kiedy ojciec Góra zaproponował, aby cały 700 osobowy zespół chwycił się za ręce ponad swoimi głowami, tworząc w ten sposób jedność. Pieśń i ruch rąk stworzyły uzupełniającą się całość.
W ten niezwykły sposób powitano papieża, kiedy około wpół do osiemnastej wjeżdżał na Jasną Górę. Pieśń została zaintonowana przez młodzież stojącą na pokrytym żółtym suknem podium przy papieskim tronie. Niektórzy z nich zdjęli buty, nie chcąc pobrudzić wykładziny. Ten kto miał w swojej dłoni kij od sztandaru z logo VI Światowego Dnia Młodzieży, powiewał nim na prawo i lewo:

Obchody VI Światowego Dnia Młodzieży poprzedziło Forum Młodych, podczas którego przedstawiciele poszczególnych krajów biorących udział w wydarzeniu wymieniało się spostrzeżeniami oraz problemami w praktykowaniu wiary w ich środowisku. Wśród osób biorących w nim udział była pochodząca z Sudanu Mary Nadi. Opowiadała ona w Polsce o cierpieniach i prześladowaniach chrześcijan w swoim kraju. Prosi zebranych o modlitwę za Sudan. Jej przemówienie tak "uderzyło" organizatorów, że zaproponowali jej wygłoszenia kilku słów do papieża w imieniu Afrykańczyków. O tym Sudanka nawet nie śniła. Podczas przemówienia stało się coś niezwykłego - dziewczyna nagle zaczęła biec i wpada w objęcia Ojca Świętego. Poprosiła go, aby przyjechał do Sudanu. "Przyjadę" - brzmiała odpowiedź.
Tymczasem na wałach robiło się coraz goręcej. Atmosferę podgrzewał fakt, że pielgrzymi zza wschodniej granicy zajęli sektor zarezerwowany dla grupy z Francji. Francuzi nadzwyczaj dojrzale przyjęli tą wiadomość, postanawiając rozdzielić się i na własną rękę dostać na wały. Na horyzoncie pojawił się Krzyż Roku Jubileuszowego niesiony przez młodzież. Za chwilę rozpoczął się słynny Apel Jasnogórski uzupełniony o papieskie rozważanie. Słynnemu zawołaniu jasnogórskiemu przypisał symbole Światowego Dnia Młodzieży: JESTEM - Krzyż Roku Jubileuszowego, PAMIĘTAM - Pismo Święte, CZUWAM - ikona. A wszystko opatrzone komentarzem. Pod koniec Apelu miał miejsce jeszcze jeden wzruszający incydent - do papieża podszedł kapelan Rodzin Katyńskich, ksiądz Zdzisław Peszkowski i podał mu mały krzyżyk wykonany z korzeni drzewa, które wyrosło na mogiłach polskich żołnierzy w Charkowie.
15 sierpnia, kiedy w Polsce przypada uroczystość Wniebowzięcia, Częstochowa przeżyła największe zagraniczne oblężenie od czasów potopu szwedzkiego. Szczęśliwcom udało się dostać na wały, z których widzieli cały ołtarz, reszcie, która znajdowała się na Alei Najświętszej Maryi Panny i przyległych ulicach, musiały wystarczyć porozstawiane telebimy. Ale nie to było najważniejsze - najważniejsze było usłyszenie przesłania, jakie dla młodych miał Jan Paweł II. Tym bardziej, że hasło VI Światowego Dnia Młodzieży było bardzo intrygujące - "Otrzymaliście Ducha przybrania za synów"(List św. Pawła do Rzymian). Papież przemawiał po polsku, jego słowa były jednak tłumaczone na inne języki i transmitowane za pomocą radia. "Drodzy przyjaciele, wiecie z doświadczenia, że upadek ideologii w krajach Europy Środkowej i Wschodniej pozostawił w wielu waszych kolegach i koleżankach uczucie głębokiej pustki, wrażenie, że zostali oszukani, a także zniechęcenie i lęk przed przyszłością." - zniechęcenie, lęk, pustka, narkotyki - były to po prostu inne formy niewolnictwa. Być może nawet bardziej niebezpieczne niż niewola zewnętrzna, której na własnej skórze doświadczyło tak wielu uczestników tego spotkania. "Również w krajach Europy Zachodniej wielu młodych ludzi zatraciło motywy, dla których warto żyć. Objawem tego głębokiego zagubienia jest zjawisko uciekania się do narkotyków. Brak zainteresowania polityką zdradza u wielu poczucie bezsilności w walce o dobro. "Do tych braci i sióstr jesteście posłani wy, jako zwiastunowie Dobrej Nowiny o zbawieniu. Spotykając Jezusa Chrystusa dzięki waszemu radosnemu świadectwu, spotykając Chrystusa i poznając nasze powołanie do godności synów Bożych, będą mogli odnajdywać sens życia. Cierpienie ich bowiem to pragnienie odkrycia znaczenia ludzkiego życia, a przecież Chrystus jest Prawdą, która człowieka wyzwala! Tych wszystkich, którzy są zawiedzeni ziemskimi zadaniami cywilizacji, zapraszajcie do współpracy w budowie "cywilizacji miłości" - padło w pewnym momencie. Dla 1,6 miliona młodych była to zachęta do głoszenia Ewangelii nawet w najdalszych zakątkach naszego globu.
Po dwóch dniach i dwóch nocach spędzonych na Jasnej Górze, papież odleciał do Krakowa, a następnie na Węgry. Było to dopełnieniem wizyty w Częstochowie - wszak to z Węgier przybyli bracia paulini, którzy opiekują się jasnogórskim sanktuarium od przeszło 600 lat...

Post ten dedykuję wszystkim, którzy w tamtych dniach przebywali na spotkaniu z Ojcem Świętym :)

355. Pod znakiem muszli i kija

W średniowieczu znane były trzy główne szlaki pielgrzymek chrześcijańskich: do Jerozolimy, Rzymu oraz położonego w Hiszpanii Santiago de Compostela. Wedle tradycji w okolice tego ostatniego, miał dotrzeć święty Jakub Większy, który był bratem Jana Ewangelisty. Jak wiadomo z przekazów, Jakub był pierwszym biskupem Jerozolimy, jak również pierwszym męczennikiem wśród Apostołów. Nie wiadomo, czy faktycznie dotarł w te tereny. W VII wieku jego ciało miano przewieźć na statku do miejscowości Iria w Hiszpanii, po czym zaginęło. Około 830 roku miano je odnaleźć. Pochowano je w pobliskiej miejscowości Santiago de Compostela, którego człony nazwy tłumaczy się następująco: "Santiago" - "święty Jakub", "de Compostela" - najprawdopodobniej wywodzi się z łacińskiego wyrażenia "Campus stellae", co oznacza "pole gwiazdy"(gwiazda miała prowadzić biskupa Teodomiera, który odnalazł w Irii relikwie świętego).

Ludzie przybywali do tego miejsca z różnych stron świata, niejednokrotnie przemierzając tysiące kilometrów. Ich atrybutami stały się kij i muszla. Dzięki kijowi mogli się podpierać w czasie drogi, muszla służyła im jako naczynie do nabierania pitnej wody.

Podobnie jak na przestrzeni wieków, tak samo i w sierpniu 1989 roku setki młodych nóg przyszło do znanego od wieków sanktuarium św. Jakuba w "Galicji zachodu", aby uczestniczyć w IV Światowym Dniu Młodzieży odbywającym się od 15 do 20 sierpnia. Nie zważali na wszelkie niedogodności, chcieli po prostu kontynuować odziedziczoną po przodkach tradycję.

Ostatni odcinek drogi do świątyni siedmiuset młodych pielgrzymów przemierzało pod przewodnictwem, a jakżeby inaczej, Ojca Świętego, Jana Pawła II. Po okolicy roznosił się radosny śpiew hymnu spotkania "Somos los jovenes del 2000":

Dochodząc do celu, 79-latek spojrzał na okazałą bazylikę, a w jego oczach zdawało się odczytać wyznanie: "Zobacz, przyprowadziłem ci ich wszystkich tutaj". Papież zmierza do głównego wejścia do sanktuarium. To z tego miejsca przemówił do zgromadzonego tłumu w języku galicyjskim żartując, że następca św. Piotra urodzony w Galicji Wschodu przybył do świętego miejsca w Galicji zachodu. Dalsza część przemówienia opierała się na haśle przewodnim spotkania, fragmencie z Ewangelii według św. Jana - "Jam jest drogą, i prawdą, i życiem". Po jego zakończeniu papież wszedł do świątyni. Jego oczom ukazała się kolumna z wyrzeźbionym drzewem genealogicznym Zbawiciela. Na samym jej szczycie można dostrzec figurę św. Jakuba. Po wstępnych modlitwach podszedł do olbrzymiej srebrnej kadzielnicy nazywającej się Butafumeiro. Wieszana jest tylko na największe uroczystości. Papież nasypał do jej środka kadzidło i wolnym ruchem wprawił je w ruch. Wydobywający się dym symbolizuje modlitwę wznoszącą się ku Bogu.
W sobotni wieczór młodzi przybyli na Monte del Gozo, aby spotkać się z papieżem. Wiele ludzi nie wierzyło w jego powodzenie. Tymczasem z każdą chwilą tłum rósł i rósł. W końcu półmilionowa, radosna rzesza owacjami na stojąco powitała Piotra naszych czasów. W powietrzu powiewały sztandary z logo spotkania:

Czuwanie rozpoczyna się przedstawieniem przygotowanym przez Hiszpanów. W pewnym momencie pada pytanie: "Czego szukacie?", i jakże oczywista, a za razem oczywista odpowiedź "Drogi, którą mamy podążać. Szukamy prawdy, szukamy miłości".
Dzień później, podczas Mszy świętej kończącej IV Światowy Dzień Młodzieży, Jan Paweł II skupił się na patronie miejsca, w którym przebywał - św. Jakubie. Przypomniał zgromadzonym fragment Ewangelii opowiadającym o prośbie Salome skierowanej do Jezusa względem jej synów. Papieża nie zdziwiła jej zapobiegliwość, pochwalił też odpowiedź jej synów na pytanie Jezusa: Czy możecie wypić kielich, który ja pić będę? - Możemy! Oznajmił, że jest to odpowiedź pełna zaufania. W bardzo podobnej sytuacji znajdowali się młodzi ludzie. Przyszli do grobu św. Jakuba, aby uczyć się prawdy ewangelicznej: "kto by chciał się stać wielkim, niech będzie jak sługa". Są to słowa, w których zostało jasno pokazane kryterium wielkości człowieka. Zawiera w sobie przeobrażenie, czy wręcz odwrócenie kryteriów, którymi kieruje się świat. Na przykład kryterium znaczenia, władzy. Mieć władzę ekonomiczną, by uzależnić innych. Mieć władzę nad kulturą, by manipulować sumieniami. Używać jednej i drugiej władzy to inaczej nadużywać. To jest właśnie duch dzisiejszego świata. Tymczasem papież proponował zebranym inną drogę. Nie ucieczka od aktualnego świata, ale droga, której drogowskazem jest Ewangelia.
W ciągu dwóch dni Santiago de Compostela stała się miastem dobroci i gościnności. Utworzyły się ekipy tzw. V.A.S. - była to grupa kilkuset ochotników, którzy o każdej porze dnia i nocy służyły pielgrzymom. Odkryto też, że popularne w średniowieczu miasteczko przeżywa swój renesans. I to wśród młodzieży, która odkryła na przemierzonym szlaku nieznane dotąd skarby: osobistą refleksję, wędrówkę w grupie, wysiłek fizyczny, miłość do przyrody oraz ucieczkę od konsumpcji kultury. Pokazała im też coś jeszcze: nie tylko my szukamy Boga, ale też Bóg szuka każdego z nas.

CDN...

354. Na końcu świata...

Buenos Aires. Stolica znajdującej się w Ameryce Południowej Argentyny. Miasto znane z karnawału i tanga. Można powiedzieć, że jest to miasto położone właściwie na końcu świata. Dominuje w nim katolicyzm. W 1987 roku było miejscem II ogólnoświatowego spotkania młodzieży z Ojcem Świętym, Janem Pawłem II. Trwało ono wyjątkowo krótko, zaledwie 2 dni(od 11 do 12 kwietnia), a jego myślą przewodnią był cytat z Pierwszego Listu św. Jana: Myśmy poznali i uwierzyli miłości jaką Bóg ma ku nam.

Yerba mate - wysuszone, zmielone liście ostrokrzewu paragwajskiego. To z nich przygotowuje się pitny napar o odżywczych właściwościach, którym mieszkańcy Ameryki Południowej częstują swoich gości. Ma gorzki smak, co ma przypominać o trudnych chwilach w historii kraju, podawany na gorąco symbolizuje żarliwość serc Argentyńczyków. Nic dziwnego, że na największym skrzyżowaniu świata przy Alei 9 lipca, papież otrzymał na powitanie kubeczek z tym narodowym napojem. Ciekawostką jest, że nazwa mate pochodzi od słowa mati, które w lokalnym języku oznacza tykwę służącą do parzenia ziół. Wzdłuż ulicy powiewały sztandary z logo II Światowych Dni Młodzieży:

Zewsząd rozbrzmiewał również hymn napisany specjalnie na to spotkanie:

Tak samo, jak podczas pilotażowego(jak byśmy dzisiaj powiedzieli) spotkania w Rzymie, tak samo i tym razem data zjazdu pokryła się z Wigilią Niedzieli Palmowej, jak i z samą Niedzielą Palmową. Centralne uroczystości odbyły się na Plaza de Constitución, jednym z największych placów stolicy Argentyny. Zebrało się na nich ok. 900 tysięcy wiernych - to trzy razy więcej niż dwa lata wcześniej. Spotkanie miało charakter dialogu - młodzi przygotowali dla papieża 21 pytań, według których przeprowadził swoje rozważanie. Wśród nich znalazło się pytanie, co najbardziej niepokoi Jana Pawła II. Po chwili namysłu padła odpowiedź, że jest to myśl o dwóch "gatunkach" ludzi: tych, którzy jeszcze nie poznali Jezusa i nie odkryli prawdy o Bożym miłosierdziu oraz tych, którzy coraz bardziej oddalają się od Boga, np. chcąc się rozwijać spychają Go na margines, czy wręcz zaprzeczając jego istnieniu. Jan Paweł II podkreślił, że wszystko to nakłada na młodzież szczególną odpowiedzialność w obliczu Kościoła i ludzkości, po czym dodał, że on sam tego od nich oczekuje.

Szczególnie wzruszającym momentem tego spotkania było sprowadzenie na Mszę świętą w Buenos Aires figurki Matki Bożej z Lujan. Jan Paweł II już raz nawiedził sanktuarium w Lujan(które ma podobną rangę do polskiej Jasnej Góry), w którym modlił się przed cudownym wizerunkiem. Teraz jednak program pielgrzymki nie przewidywał wizyty w tym miejscu. Co prawda przeleciano samolotem nad sanktuarium, jednak to nie wystarczyło. Aby nie sprawiać zawodu Janowi Pawłowi II, przywieziono cudowną figurkę na miejsce jego spotkania z młodzieżą. W obecności wszystkich zebranych papież uklęknął przed nią i długo się modlił.
Z figurką tą wiąże się ciekawa legenda: pewnego razu w XVII wieku jeden z bogatych osadników zamówił u swojego brazylijskiego przyjaciela figurę Matki Bożej do kaplicy wzniesionej przy majątku ziemskim. Prośba została spełniona podwójnie – do portu w Buenos Aires wpłynął statek z dwiema świętymi figurami wykonanymi z terakoty. Jedna skrzynia z cennym ładunkiem została odprawiona bezpośrednio do zamawiającego, drugą zaś załadowano na wóz z myślą przesłania do Córdoby. Znużeni wysiłkiem tragarze spędzili noc w Villa Rosa. Rankiem okazało się, iż nie można ruszyć wozu z miejsca. Dopóki nie zdjęto posągu, wszelkie próby kończyły się niepowodzeniem. Matka Boża pozostała więc w majątku Rosende przez 40 lat, aż w 1671 roku figurę zakupiła Ana de Matos do specjalnie wybudowanej kaplicy. Tuż po przeniesieniu posąg samoistnie wrócił na dawne miejsce. Ponownie podjęto próbę przekazania figury w obecności władz kościelnych z Buenos Aires, wyznaczając jednocześnie opiekuna kaplicy, miejscowego czarnego niewolnika Manuela. Tym razem Matka Boża pozostała w nowym miejscu.