Moje motto

„Często spotykam się ze stwierdzeniem, że wszyscy jesteśmy niepełnosprawni. Ludzie bywają okaleczeni w najróżniejszy sposób: zatruci przez toksyczne relacje, zranieni przez miłość, przytłoczeni utratą pracy, rozdarci wewnętrznie z powodu rozpadu rodziny, sparaliżowani strachem czy niepokojem... Okaleczenie może dotyczyć każdego, w każdej sferze życia i w każdym środowisku społecznym” - J.-B. Hibon "Pijany ze szczęścia. Opowieść o życiu spełnionym"

Jaki był ten dzień

"Jaki był ten dzień,
co darował, co wziął?
Czy mnie wyniósł pod niebo,
czy zrzucił na dno?
Jaki był ten dzień,
czy coś zmienił, czy nie?
Czy był tylko nadzieją
na dobre i złe?"

środa, 31 stycznia 2018

666. Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli

 - Lolek, to jutrzejsze Drugie Czytanie dostała schola. Ale nie martw się, jak jeszcze kiedyś proboszcz poprosi Oratorium o przeczytanie czegoś, to będę pamiętał o tobie - łagodny głos księdza Oskara przeniknął przez mój umysł, a jego dłoń znalazła się na moim ramieniu w przyjacielskim geście. Jak na kogoś, kto jeszcze wczoraj walczył z własną niemocą, to wyglądał całkiem nieźle. 
Kilka dni temu ksiądz pytał się, kto z nas chciałby coś przeczytać na jutrzejszej wieczornej Mszy świętej z okazji wspomnienia świętego Jana Bosko. Bardziej dla sprawdzenia reakcji księdza Oskara,  jaka będzie jego argumentacja na "nie", niż w nadziei, że coś się uda wskórać, powiedziałam, że ja chcę. Oczywiście szanse na przystanie na to były znikome, ale były. Jakież było moje zdziwienie, kiedy ksiądz powiedział, że nie ma sprawy i mogę mieć Drugie Czytanie. Myślałam, że się przesłyszałam. Wszak na przeczytanie Modlitwy Wiernych w scholi czekałam pięć lat. Na komentarz wstępny do Mszy świętej - kolejnych trzy lata. Do czytań jeszcze nie doszłam, pomimo dziesięcioletniej kariery. To dlaczego tutaj ma być inaczej?
 - Żartuje ksiądz, prawda? - zapytałam z niedowierzaniem.
 - W takich sprawach w żadnym wypadku - powiedział z nieudawaną szczerością.
Szczęka mi opadła. I to dosłownie. Bo oto ktoś po raz drugi uwierzył w to, że da się mimo wszystko. Nota bene pierwszą taką osobą, która we mnie uwierzyła i dała mi Pierwsze Czytanie, był ksiądz Franek, który pochodzi z tej samej parafii co ksiądz Oski. Zresztą pisałam o tym >>tutaj<<. 
 - Jak dam ci tekst we wtorek to go opanujesz?
 - Jasne.
Wtedy jeszcze nikt nie wiedział, że w wydarzenie będzie zaangażowana też parafialna schola. W końcu przez ostatnich kilka lat nikogo, oprócz prowadzącej scholę, nie widziałam tego dnia w kościele. Jednak już w niedzielę usłyszałam, że śpiewamy tego dnia, a i będzie rozmowa z proboszczem na temat tego, w co jeszcze moglibyśmy się zaangażować. Od razu serce mocniej mi zabiło, bo wiadomo, jeżeli komuś coś zostanie zabrane, to na 90% tą osobą będę ja. I tym sposobem możliwość przeczytania czegoś znowu odwlecze się do świętego nigdy. I nie pomyliły mnie moje przeczucia, chociaż wczoraj ksiądz chciał, abym jak najmniej poczuła się źle z tego powodu. W dodatku jakoś nie wierzę w to, aby szybko nadarzyła się okazja do przeczytania czegoś przez Oratorium.
Ale i tak doceniam Boskiego Oskiego. No bo wiecie, nie potrzebował lat, żeby mi zaufać i uwierzyć we mnie na tyle, aby mi pozwolić na przeczytanie czytania pomimo wady wymowy i tego, że moje ciało żyje czasami zupełnie swoim życiem. Co prawda słyszał już jak kilka razy czytam coś tam, ale i tak zaskoczył mnie tym swoim gestem. No ale wiecie - błogosławionymi będą ci, którzy nie widzieli, a uwierzyli.
A mimo to jakiś żal pozostał. Moją wadą jest jednak to, że nie potrafię na niektóre tematy otwarcie gadać, zwłaszcza z prowadzącą scholę. Akurat wczoraj dzwoniła do mnie pani od scholi z zapytaniem w sprawie niedzielnych imienin księdza Oskara, co robi Oratorium. Dla nas jest jasne, że idziemy do niego z życzeniami, w końcu to nasz opiekun. A że od czasu do czasu ze smutku pociągałam nosem, to na koniec usłyszałam:
 - A co ty przeziębiłaś się?
 - Nie.
 - To co się stało?
 - Nic.
 - ... Aha, to trzymaj się i nie daj się przeciwnościom losu. I do jutra, widzimy się, prawda?
 - Jasne...
No przecież nie mogłam jej powiedzieć, co się dzieje, bo znowu bym usłyszała jakiś banalny komentarz. A może to mój błąd, że jej nic nie powiedziałam? Nie wiem, mam mętlik w mojej głowie.
I tak na sam koniec z okazji dzisiejszego dnia wrzucam Wam naszą ulubioną piosenkę o księdzu Bosko, najpierw w wykonaniu kleryków z seminarium salezjańskiego w Lądzie nad Wisłą, a następnie w wykonaniu naszych dzieciaków podczas jednych z półkolonii.

P.S. Przez przypadek usunęłam wczorajszy komentarz jotki na temat wspinaczki, który jakimś cudem trafił do spamu. Jotko, wybacz, moja nieuwaga.

wtorek, 30 stycznia 2018

665. Pasja też bywa zgubna

W niedzielę świat obiegła wieść, że odwołano akcję ratunkową polskiego Himalaisty Tomasza Mackiewicza, który dzień wcześniej wraz z francuską Elisabeth Revor utknął podczas schodzenia z szczytu Nanga Parbat. Kobietę udało się uratować, Tomasz został w ukochanych górach już na zawsze. Jak się potem okazało, kiedy kobieta zostawiała towarzysza wspinaczki w bazie, cierpiał już na chorobę wysokościową, nie było też z nim kontaktu.
To już kolejny Polak, który został pokonany przez pasję, która była całym ich życiem. Dokładnie 15 lat wcześniej, też 28 stycznia, całą Polską wstrząsnęła wiadomość o ośmiu osobach, które zginęły pod lawiną w Rysach - 6 licealistach, jednym studencie i opiekunie całej grupy. Imię himalaisty Jerzego Kukuczki, który zginął rok przed moim urodzeniem zdobywając kolejny górski szczyt, nosi Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach, w której ukończyłam studia z zarządzania. Tomasz Kowalski, alpinista, który zginął wraz z Maciejem Berbeką w marcu 2013 roku, pochodził z tego samego miasta co ja. Ba, śmierć w górach dopadła nawet syna moich znajomych, który w 2015 roku wyruszył na kolejne podbicie ukochanych Alp. I chociaż o jego śmierci nie było tak głośno w mediach(tzn. były jakieś szczątkowe informacje, bez personaliów oraz miejsca zamieszkania), to całe miasto o niczym innym nie mówiło niż o tej tragedii. I teraz Mackiewicz. Ale jak to powiedział ksiądz na pogrzebie pana Przemka: "Chociaż w górach ludzie czują się bliżej Boga, to jednak nie można zapominać tego, że te góry mogą być także bramą przejścia z życia doczesnego do życia wiecznego". Niestety, te słowa są jak najbardziej aktualne i powinien o nich pamiętać każdy miłośnik gór.
W Oratorium praca wre - wczoraj przyszło 7 dzieci na warsztaty modelarskie. Czyli jest nieźle. Ciekawe ile będzie dzisiaj na kulinarnych...

niedziela, 28 stycznia 2018

664. Przygotowania, przynajmniej te duchowe, czas zacząć

Do spotkania młodzieży całego świata z papieżem podczas Światowych Dni Młodzieży w Panamie pozostał niecały rok. Ja jednak w dalszym ciągu mam w swojej pamięci chwile, które przeżyłam podczas spotkania w Krakowie sprzed 1,5 roku. Tyle przygotowań, które w dużej mierze toczyły się na Waszych oczach poprzez wpisy na blogu, tyle obaw... A potem wspaniałych kilka dni, najpierw we własnej parafii, a potem podczas spotkania w samym Krakowie. I wiara. Wiara zarówno w drugiego człowieka, jak i we własne, dosyć ograniczone przez schorzenie możliwości. Nigdy bym nie przypuszczała, że zostanę wolontariuszem podczas imprezy o tak szerokim zakresie, nigdy bym nie pomyślała, że dogadam się w obcym języku, kiedy nawet w ojczystym nie mogę czasami się wysłowić...
Po tamtym wydarzeniu stało się dla mnie jasne, że muszę zrobić wszystko, aby pojechać do położonej na drugim końcu kuli ziemskiej(chociaż to chyba nie jest zbyt logiczny zwrot, wszak trudno jest znaleźć początek i koniec tejże bryły). Będę próbować aplikować znowu na wolontariusza, chociaż podejrzewam, że może to być trudne. Co prawda z angielskim idzie mi coraz lepiej, w języku hiszpańskim też chyba bym coś wydukała od biedy, ale pewnie będzie dużo więcej lepszych kandydatów ode mnie. To może chociaż jako uczestnik? Wspaniale byłoby być tam na miejscu... Ale przecież nawet jak będę oglądała to wszystko z perspektywy szklanego ekranu, to i tak będzie wspaniale.
Jakkolwiek bym nie uczestniczyła w Światowych Dniach Młodzieży w Panamie, myślę że warto przygotować się do tego wydarzenia duchowo. Dekalog wolontariusza ŚDM, który przekazano nam podczas spotkania z papieżem w Tauron Arenie(co prawda nie dotarłam na niego, ale od czego jest internet?) staram się konsekwentnie wcielać w życie. Ostatnio na stronie ŚDM w Panamie znalazłam dziesięć kroków, opracowanych przez Komitet Organizacyjny Światowych Dni Młodzieży, które mają pomóc młodym osobom w przygotowaniach do przyszłorocznego spotkania niezależnie od miejsca zamieszkania jak i tego, czy zdecydują się pojechać do Panamy. A oto one:
  1. Bycie pielgrzymem 24/7 - spędzenie większej ilości czasu ze swoją rodziną i wspólne podejmowanie "pielgrzymki miłości", którą Kościół, będący wspólnotą ludzi zjednoczonych w Chrystusie podejmuje nie tylko w drodze na ŚDM, ale przede wszystkim w codziennym życiu
  2. Bycie misjonarzem Chrystusa - zaangażowanie się w działalność parafialną lub wspólnotową, która pozwoli, zgodnie z prośbą papieża Franciszka, na dzielenie się Słowem Bożym w środowisku, w którym się przybywa;
  3. Podjęcie pracy apostolskiej - modlitwa do Ducha Świętego o udział w naszym życiu, jak także dawanie świadectw cudów, jakich zaznaliśmy za sprawą Syna Bożego. Powinno się to czynić z radością, a równocześnie z wiarą i oddaniem;
  4. Naśladowanie Maryi - czyli przyjaźń z nią i poświęcenie tyle czasu, ile nam jest potrzebne, aby odczuć jej obecność w przygotowaniach do Światowych Dni Młodzieży. Maryja chce być najlepszą przyjaciółką każdego z nas;
  5. Akceptacja woli Bożej - niech inspiracją do tego punktu będą słowa hymnu Światowych Dni Młodzieży: "Niech mi się stanie według słowa Twego". Najlepszą akceptacją woli Bożej jest naśladowanie Maryi w jej radości, roztropności, prostocie, uległości oraz odwadze;
  6. Brak negatywnych myśli - bez względu na to, co się będzie działo warto mieć nadzieję, że się będzie w Panamie w 2019 roku;
  7. Ćwiczenia ducha - pogłębianie swojej codziennej modlitwy oraz przystępowanie do sakramentów świętych. Jest to najlepsze przygotowanie na to wielkie spotkanie z Chrystusem;
  8. Wypełnianie dzieł miłosierdzia - spełnienie jakiegoś uczynku miłosierdzia wspólnie z rówieśnikami przynajmniej raz w miesiącu;
  9. Pomoc innym - pomoc komuś, kto chciałby wziąć udział w ŚDM w Panamie, ale potrzebuje wsparcia;
  10. Służba Kościołowi poprzez swoje talenty - odpowiedź na zaproszenie organizatorów ŚDM poprzez zgłoszenie się jako wolontariusz bądź uczestnik Festiwalu Młodych.

A z takich bardziej przyziemnych rzeczy, to od jutra zaczynamy dwugodzinne, popołudniowe warsztaty w ramach tzw. ferii w mieście. Wczoraj mieliśmy w tej sprawie wieczorne spotkanie z samym księdzem proboszczem. Biedny ksiądz Oskar na koniec semestru przywlókł ze szkoły jelitówkę(a może gdzieś na kolędzie ją złapał?), która powaliła go do łóżka. Ale tak to już jest, kiedy chodzi się chorym po świecie... Nawet na fejsie nie siedzi, o dziwo. I dzisiejsze Msze święte też sobie odpuścił. No tak, w sumie gorączkę z katarem i kaszlem da się jakoś przetrwać, ale problemy żołądkowo-jelitowe to już grubsza sprawa. W dodatku drugi ksiądz wylądował w szpitalu z zapaleniem trzustki. Dobrze, że chociaż wizyta duszpasterska jest na finiszu, bo proboszcz chyba by chodził do Wielkiego Postu. No i dobrze, że dzisiaj mamy w parafii odpust - przynajmniej jedna Msza jest z głowy(odprawił ją zaproszony ksiądz), a na wieczorną dziekan ma kogoś z dekanatu. Wszak jeden ksiądz może w ciągu dnia odprawić 2 albo 3 intencje, a u nas w parafii w niedzielę jest 5 Mszy. 
Warsztaty będziemy mieli w poniedziałek, wtorek i w piątek. W sobotę ma być dyskoteka. Pierwotnie w planach był jeszcze czwartkowy wyjazd do Sali Zabaw we Wrocławia, jednak już dzisiaj wiemy, że się nie odbędzie z powodu małego zainteresowania. Środa jest wolna, ale wtedy my, animatorzy, mamy w kościele uroczystą Mszę Świętą z okazji wspomnienia świętego Jana Bosko, a następnie jesteśmy zaproszeni na kolację do księdza. W sumie słyszałam, jak zaraz po zakończeniu II wojny światowej dzieci przystępujące do Pierwszej Komunii Świętej były zapraszane do proboszcza na "śniadanie u księdza", na które składała się bułka z masłem i kakao(taki odpowiednik dzisiejszych przyjęć komunijnych), ale o kolacji u księdza słyszę po raz pierwszy. Zobaczymy jak to wyjdzie, bo nigdy wcześniej nie było nic takiego organizowane. Żeby tylko ksiądz Oskar wydobrzał do tego czasu, bo wiadomo - to on jest naszym głównym "przełożonym". Co do samych warsztatów, to w poniedziałek będą modelarskie, we wtorek kulinarne(proboszcz zaakceptował robienie pizzy), w piątek zaś mamy warsztaty "Dookoła świata". Przypadło mi do przygotowania coś na temat Europy. Spoko, po turystyce chyba dam radę. I nawet mam pomysł jak to ogarnąć. Sobotnia dyskoteka należy do nas i możemy ją zorganizować jak chcemy. Chyba nie będzie tak źle, a jeśli nawet to możemy zaśpiewać, że(nagranie z półkolonii zimowe sprzed 3 lat, kiedy tematem przewodnim spotkań była bajka "Kraina lodu"):

sobota, 27 stycznia 2018

663. Yoram Friedman - chłopiec, który uciekł z getta

Kiedy czyta się książkę Uriego Orleva "Biegnij chłopcze biegnij" lub ogląda film oparty na jej fabule, trudno uwierzyć w to, że przygody zaledwie ośmioletniego Srulika, który przedstawiał się jako Jurek Staniak, są prawdziwe. Tymczasem za kanwę powieści posłużyła autentyczna historia mieszkającego w Izraelu Yomana Friedmana, Żyda polskiego pochodzenia, który przed wybuchem II wojny światowej mieszka wraz z liczną rodziną w Warszawie.
Temat holokaustu nie jest łatwy do przedstawienia, zwłaszcza jeżeli jego głównymi bohaterami są jego najmłodsze ofiary. Uri Orlev zrobił to jednak znakomicie. Być może dlatego, że sam przeżył jego piekło na własnej skórze? Pisarz urodził się w 1931 roku, w warszawskiej żydowskiej rodzinie. Po wybuchu II wojny światowej trafił z matką i młodszym bratem do getta warszawskiego. Czy widział wtedy Srulika Friedmana? Tego nie wiemy. Po śmierci matki chłopcy wraz z ciotką przedostają się na polską stronę getta, skąd w 1943 roku trafiają do obozu koncentracyjnego w Bergen-Belsen(zaczęłam się zastanawiać, czy spotkał w nim innego znanego mi dziecięcego więźnia – Jony Oberskiego, który też napisał wspomnienia z czasów, kiedy tam przebywał). Po zakończeniu wojny chłopcy zostają wysłani do Palestyny. Tam Uri poznaje Yorama Friedmana, któremu udało się przetrwać wojenne piekło jako… Jurek Stanek. Oczarowany niezwykłą historią postanawia przenieść ją na papier.
źródło zdjęcia
Akcja rozpoczyna się pewnego dnia, kiedy Dawid opowiadał swojemu młodszemu bratu, Srulikowi, o realiach życia po aryjskiej stronie warszawskiego getta, do którego przenieśli rodzinę jakiś czas temu. Kilka dni później rodzice uciekają z Srulikiem z odgrodzonego obszaru miasta. Ich ucieczka nie trwała długo – wkrótce matka z synem zostają złapani przez Niemców i odstawieni na nowo do getta, ojcu udaje się uciec. Rodzina cierpi głód, toteż matka z najmłodszym synkiem wygrzebują z kontenerów resztki jedzenia. Któregoś dnia, kiedy chłopiec znowu szuka odpadków w śmietniku, matka niespodziewanie znika. Ponieważ malec nie bardzo wie gdzie mieszka, przyłącza się do spotkanej grupki chłopców. Po jakimś czasie Srulikowi udaje się przy pomocy woźnicy uciec z getta. Wolność nie jest jednak taka piękna, jakby się mu mogło wydawać. Chociaż na początku ośmiolatkowi udaje się znaleźć w pobliskim lesie grupkę chłopców, także uciekinierów, którzy uczą go zasad życia wśród Polaków, to po pewnym czasie chłopiec ponownie zostaje sam. Od tego czasu przedstawia się jako Jurek Staniak. Mimo swojego wieku jest bardzo zaradny życiowo. Wykorzystując wskazówki, które usłyszał w lesie, a także te, które potem przekazała mu pewna miła kobieta, zatrudnia się u kolejnych wiejskich rodzin. W pracy nie przeszkadza mu kalectwo, którego się nabawił pracując u jednych z nich w młockarni. Pomimo braku ręki podejmuje kolejne zadania wyznaczone mu przez chlebodawców. Dzięki temu jest nie tylko szanowany, ale i udaje mu się przetrwać najgorszy okres w swoim życiu.
źródło zdjęcia
Film natomiast zaczyna się sceną, w której zmęczony i przemarznięty chłopiec puka do drzwi nieznajomej kobiety. Kiedy ta wreszcie mu otwiera, wykończone dziecko osuwa się na ziemię. Pogrążone we śnie przypomina sobie swoją ucieczkę z getta, oraz letnie dni spędzone w pobliskim lesie wśród innych dzieci, które podzieliły jego los. Kiedy odzyskuje świadomość, przedstawia się swojej wybawczyni jako Jurek Staniak. Ta, domyślając się jego prawdziwego pochodzenia, uczy go  na nowo historii jego życia, jak również podstaw wiary chrześcijańskiej. Po pewnym czasie zaradny ośmiolatek opuszcza rodzinny dom i wyrusza w świat, pod przybranym imieniem i nazwiskiem, swoją historią oraz wyznaniem. Świat, w którym czeka go zarówno dobro, jak i zło.
źródło zdjęcia
Yoram Friedman i grający go
Kamil bądź Andrzej Tkacz
źródło zdjęcia
Książka i jej ekranizacja przedstawiają losy niezliczonej liczby dzieci, które po ucieczce z getta warszawskiego pozostawione zostały samy sobie. Jeżeli nie zostały zastrzelone przez patrole gestapo, albo wydane przez rodziny chcące w zamian za wydanie żydowskiego dziecka dostawały od Niemców pieniądze, zmuszone były radzić sobie w lesie. W ostateczności wyrzekały się swojego żydowskiego pochodzenia, przyjmując wiarę chrześcijańską. Tak też postąpił Jurek. Jednak w pamięci miał ostatnie słowa ojca, który chcą ocalić synka, sam poświęcił swoje życie – pamiętaj synku, że możesz wszystkiego zapomnieć, ale nigdy nie możesz wyrzec się swojej wiary. Być może dzięki tym słowom po skończonej wojnie postanowił powrócić do wiary, którą wyniósł z rodzinnego domu.
„Biegnij chłopcze, biegnij” nie jest banalną historią o życiu wyznawców judaizmu podczas II wojny światowej. To piękna, oparta na faktach opowieść o odwadze i zaradności życiowej. Autor w prostych słowach przedstawia brutalną rzeczywistość, widzianą oczami zaledwie ośmioletniego dziecka. A pamiętajmy, że to co widzi małe dziecko może się znacznie różnić od świata widzianego oczami dorosłych, głównie ze względu na różnice priorytetów. Dzięki temu jest ona przystępnie i w zrozumiały sposób opowiedziana. Postawa Jurka wzrusza, zwłaszcza kiedy traci swoją prawą rękę. Udowadnia tym samym, że nawet mając pewien ubytek na zdrowiu, można pracować fizycznie. Wystarczy tylko znaleźć sposób jak to zrobić. Myślę, że ta postać powinna być wzorem do naśladowania dla dzisiejszej młodzieży. Nie miałabym nic przeciwko temu, gdyby książka trafiła na listę kanonu lektur.
Yoram Friedman po skończonej wojnie trafił do sierocińca dla żydowskich dzieci, gdzie w trybie eksternistycznym ukończył edukację. Następnie wyemigrował do Izraela, gdzie spotkał się z jedyną żyjącą osobą z rodziny - siostrę, jak również założył swoją własną rodzinę. W Izraelu żył i mieszkał aż do śmierci. Zmarł w styczniu 2017 roku, jednak jego historia zostanie zachowana dla potomnych dzięki książce i filmowi "Biegnij chłopcze, biegnij".

piątek, 26 stycznia 2018

662. Raz, dwa, trzy - nie masz internetu, więc wypadasz z gry!

Prawo rynku mówi, że każda używana rzecz z czasem się zużywa. U mnie ostatnio zużyło się coś, co roboczo nazywam "puszką internetową", czyli coś przed modemem. Kiedy w poniedziałek włączyłam komputer, sieć cały czas była niewidoczna. Ok., zdarza się czasami. Nie robiłam toteż z tego tragedii. We wtorek było tak samo. W środę też. Dopiero kiedy wczoraj w dalszym ciągu było bez zmian, postanowiłam podejść do dystrybutora i zgłosić awarię. Pani w okienku zadzwoniła do innego miasta, tam coś sprawdzili u siebie - wszystko niby było w porządku. A jednak przysłali do mnie dzisiaj fachowca, żeby zobaczył co i jak. 
Pan przyszedł, zobaczył coś w parametrach, stwierdził że jest za mała moc(cokolwiek to znaczy), wymienił "puszkę". Po pół godzinie Internet zaskoczył. Wchodzę na facebooka sprawdzić, kiedy mamy zbiórkę w sprawie półkolonii, a tam 290-coś nieprzeczytanych wiadomości w konwersacji... I znowu wyszłam na tą najmniej doinformowaną. A za razem zastanawiam się nad jednym, a raczej nad kilkoma rzeczami:
  1. po co robić spotkania, skoro 99% ustaleń jest podejmowanych i zatwierdzanych za pomocą facebooka?
  2. co robią ludzie w porze zajęć szkolnych na facebooku(jakbym w szkole średniej wyjęła chociażby telefon na lekcji, to odbierałaby go moja mama ze szkolnego sekretariatu)?
  3. jakim cudem Oratorium funkcjonowało 6-8 lat temu bez grupy na facebooku?
I naprawdę zaczynam tęsknić za starymi czasami Oratorium, gdzie może nie było tak zaawansowanej techniki, ale czuło się, że jest się w jakiejś wspólnocie. Czas zaś spędzało się na pogaduszkach twarzą w twarz, a nie za pomocą komunikatora internetowego.

W ogóle jak byłam w serwisie, to przede mną była pewna starsza pan, też w sprawie internetu. Tak wyzywała na czym świat stoi, bo ona już od dwóch dni nie może zalogować się na fejsbuka. Szczerze? Przez te cztery dni wcale nie brakowało mi tego portalu. I pewnie gdyby nie pewne sytuacje, taka jak powyższa, to najchętniej usunęłabym go sobie. Ale wtedy to już na pewno w sprawach związanych z Oratorium byłabym 100 lat za murzynami.