701. Zatrzymani w czasoprzestrzeni

Jestem mały chrześcijanin.
Mam być dobry i łagodny,
Szczery, prosty i pogodny.
W każdym czynie swym cierpliwy,
W każdym słowie swym uczciwy.
Bo Bóg patrzy i się dowie
Co ja myślę i co robię.
Szkolna rymowanka amiszów*

Lekcje języka angielskiego w klasie II i III liceum były dla mnie koszmarem. O ile w I klasie moja inność, a raczej wymowa, nie stanowiły problemów dla anglistki, o tyle od II klasy zmieniła się naszej grupie nauczycielka, która może i była dobrą nauczycielką na poziomie zaawansowanym, ale na niższym to już średnio. Od tego czasu lekcje były dla mnie na zasadzie "byle przetrwać i mieć spokój"(zresztą potem na studiach miałam podobne podejście). I tak zamierzałam zdawać maturę z niemieckiego, więc motywacji do nauki jako takiej nie miałam. Nie muszę mówić, że lekcje nie były dla mnie przyjemnością, ale przecież musiałam na nie chodzić. 

Jedyna ciekawa lekcja, jaką udało jej się u nas przeprowadzić, była zarazem ostatnią lekcją języka angielskiego na poziomie szkoły średniej. Stopnie już były wystawione, nikt z grupy nie wybrał angielskiego na maturze, nie wszyscy też przyszli na zajęcia - zatem panował pełen luzik. I zamiast oklepanego materiału z podręcznika anglistka skserowała nam artykuł o Amiszach z jakiegoś czasopisma. Sam odłam religijny kojarzyłam z jakiegoś odcinka "Rozmów w toku" z czasów, kiedy podejmowano jeszcze ciekawe tematy(bo potem zmieniło się to diametralnie), ale jakoś specjalnie nie zgłębiałam się w ten temat. Dopiero ten krótki artykulik sprawił, że dowiedziałam się co nieco o ich surowym życiu, a nawet zaczęłam ich podziwiać za to, że wśród dzisiejszej techniki potrafią prowadzić życie, jak w XVIII/XIX wieku.

Amisze to społeczność żyjąca w odizolowanych od świata zewnętrznego wspólnotach. Ich życie zorganizowane jest wedle nakazów niepisanego zbioru zasad zwanego Ordnung. Reguluje on wszelkie aspekty życia codziennego, w tym techniki jakiej można używać, czy też kobiece fryzury i kolor materiału na ubrania. Mężczyźni do czasu ślubu golą zarost twarzy, zaś żonaci zapuszczają długie brody. Nie praktykuje się małżeństw spoza wspólnoty, gdyż grozi to wykluczeniem z niej. Zbiorowość nie akceptuje nowoczesnej techniki. Nie korzystają z elektryczności, samochodów, telewizji, fotografii i innych dobrodziejstw współczesności, chociaż dopuszcza się posiadanie jednego aparatu telefonicznego i drobnych maszyn rolniczych. Zajmują się rolnictwem oraz rzemiosłami z nim związanymi. Amisze stawiają swoje zasady ponad oficjalnym prawem, z powodu czego niejednokrotnie do konfliktów pomiędzy wspólnotami, a rządem amerykańskim. Nie uznają ubezpieczeń społecznych twierdząc, że wspólnota jest ubezpieczeniem zapewniającym ochronę i opiekę nad chorymi czy też starymi. Ostatecznie zostali zwolnieni z obowiązku ubezpieczeniowego, zaś dla członków wspólnoty, którzy muszą ponieść koszty leczenia, organizuje się specjalne fundusze na ten cel. Nie pobierają też zasiłku dla bezrobotnych, ani żadnej innej formy opieki społecznej od państwa. Nie posyłają też swoich dzieci do szkół publicznych ani na uczelnie wyższe.

Trochę zawile to wszystko brzmi? Być może, ale skończyłam właśnie czytać książkę, która w ciekawy sposób porusza te niezbyt łatwe sprawy.

Bardzo lubię powieści autorstwa Jodi Picoult, która wspaniale opisuje problemy współczesnego świata. Sięgnięcie po kolejną z nich jest tylko kwestią czasu. Po "Bez mojej zgody", "Kruchej jak lód" oraz "W imię miłości" przyszedł czas na "Świadectwo prawdy". Akcja powieści rozgrywa się u schyłku XX wieku w Pensylwanii. Na jednej z tamtejszych ferm prowadzonych przez Amiszów znaleziono zwłoki noworodka. Wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazują na to, że tej makabrycznej zbrodni dokonała córka właściciela posiadłości - osiemnastoletnia Katie Fisher. Wszyscy wiedzą, że prosta dziewczyna, żyjąca regułami obowiązującymi wewnątrz społeczności, w której się wychowała nie poradzi sobie w amerykańskim sądzie. Obrony Katie podejmuje się jej daleka krewna z wielkiego miasta, adwokatka Ellie Hathaway. Jako kurator nastolatki zmuszona jest przeprowadzić się na daleką od wszelkich wygód prowincji. Tam nie tylko poznaje surowy standard życia Amiszów, ale też próbuje wyjaśnić, co tak naprawdę stało się w nocy poprzedzającej odkrycie zwłok dziecka.

Jodi Picoult jak zwykle stanęła na wysokości zadania. Jak w każdą swoją książkę, także i w tą, włożyła ogrom serca i... pracy. Bo to autorka, która solidnie przygotowuje się do każdej swojej powieści, czytając odpowiednią literaturę faktu. Dzięki temu jej dzieła są takie życiowe i realistyczne. Naprawdę, bardzo przyjemnie się je czyta. "Świadectwo prawdy" pozwoliło mi też lepiej poznać i zrozumieć religię Amiszów, a nawet niejako wczuć się w ich rolę. Nie mogę już się doczekać kolejnej jej książki, którą będę miała okazję przeczytać.
A wracając jeszcze do jedynej rodziny Amiszów mieszkających w naszym kraju, to polecam bardzo ciekawy film dokumentalny, który jest jej poświęcony, można go obejrzeć >>tutaj<<. I chociaż ich życie nie jest aż tak surowe, jak życie ortodoksyjnych Amiszów zza Oceanu, to jednak zachowali wiele zwyczajów swojej społeczności.

* źródło: Jodi Picoult, "Świadectwo prawdy"