1105. VIII Bieg Tropem Wilczym

Jak może większość z Was pamięta(a nawet jeśli nie, to zawsze można sięgnąć do archiwum blogowego) w zeszłym roku po raz pierwszy brałam udział w ogólnopolskim "Tropem Wilczym. Bieg pamięci Żołnierzy Wyklętych", który organizowany był przez UM w S-cu. Oczywiście w naszym mieście też się on odbywał, i to właściwie tuż za przysłowiowym rogiem, jednak tego samego dnia we wspomnianym S-cu odbywały się również "Biegi wiosenne", w których też startowałam. Technicznie, jeżeli wzięłabym udział w biegu w moim mieście, to mogłabym nie wyrobić się na ten drugi bieg. A tak, w ostatniej chwili, ale zdążyłam.

W tym roku też postanowiłam wziąć w nim udział, tym bardziej że dystans 1963 m(rok, w którym poległ ostatni Żołnierz Wyklęty) jest w zasięgu moich możliwości. Zresztą już rok temu przekonałam się, że termin "Bieg" jest tutaj umowny - bardzo duża ilość uczestników, zwłaszcza rodzice z małymi dziećmi, po prostu go przeszła. A ponieważ postanowiłam tym razem nie brać udział w "Biegu wiosennym"(jednak 7 km po parku jest nie dla mnie), zdecydowałam się na wystartowaniu w "Biegu Wilczym Tropem" w moim mieście. Zresztą opłata startowa wszędzie była taka sama, więc nawet pod tym względem nie mogłam marudzić.

Każda edycja biegu ma swoich patronów, czyli kilkoro Żołnierzy Wyklętych, których podobizny znajdują się na koszulkach wchodzących w skład pakietu startowego(oprócz tego dostałam w nim jeszcze plakat, komiks, ulotkę, gumową opaskę, numer startowy z agrafkami oraz medal na mecie). W tym roku byli to*:

1. Stanisława Golec, ps. Gusta(1928 - 1946) - Miała 11 lat, kiedy wybuchła wojna i skończyło się jej dzieciństwo. Egzamin dorosłości zdawała wielokrotnie podczas działań w grupach leśnych VII (śląskiego) Okręgu NSZ. Była najmłodszym, czternastym, dzieckiem w rodzinie Golców z Milówki. Wzorem starszych braci włączyła się w czynną działalność oddziału kpt. Henryka Flamego "Bartka". NKWD w ramach operacji "Lawina", przeprowadzonej dzięki współpracy ze zdrajcą z oddziału, symulując działania przerzutowe żołnierzy "Bartka" na Zachód, aresztowało ok. 150 młodych patriotów. W budynku starej baraniarni, w której mieli przeczekać noc, podano im do posiłku środki nasenne, a następnie rozbrojono i wysadzono śpiących w powietrze, niektórych rozstrzelano. Prywatnie "Gusta" jest ciotką Łukasza i Pawła Golców. Bratankowie dedykowali jej i pozostałym podstępnie zamordowanym żołnierzom "Bartka" utwór "Lawina".
2. Ludwig Marszałek, ps. Zbroja(1912 - 1948) - Urodził się i kształcił w Brzezinach. Z braku środków na wymarzone studia, wstąpił do Wojska Polskiego. Brał udział w wojnie obronnej w szeregach 15 pułku piechoty "Wilków" z Dęblina, był oficerem piechoty i lotnictwa. Działał w strukturach AK i WiN. Od jesieni 1944 roku był intensywnie poszukiwany przez sowiecki kontrwywiad wojskowy Smiersz i Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. W 1947 roku schwytany przez UB, więziony we Wrocławiu, poddany brutalnym przesłuchaniom, wraz z innymi działaczami WiN został skazany na śmierć. Był ojcem dwójki dzieci: Marysi i Krzysia. W pożegnalnym liście do żony Wery i dzieci napisał: "Mój synku Krzysiu! Błogosławię Cię na szczęśliwe życie. Módl się, pracuj, bądź dobrym Polakiem, a da Bóg, że zobaczymy się w niebie...".
3. Zbigniew Matysiak, ps. Kowboj, Dym(1926 - 2018) - Działalność konspiracyjną zaczynał jako harcerz. Od 1944 roku działał w Armii Krajowej, jako członek oddziału "Romana" w zgrupowaniu mjr. Hieronima Dekutowskiego. Za udział w starciach z siłami komunistycznymi bezpieki został aresztowany w 1946 roku. Przenoszony do różnych więzień, zaliczył również Zamek Lubelski, uchodzący za jedne z najokrutniejszych kazamat ubeckich. Rok później został zwolniony na mocy amnestii. W życiu prywatnym był trenerem i zawodnikiem rajdów motocyklowych, członkiem polskiej kadry zawodowej, dziesięciokrotnym mistrzem Polski w rajdach motocyklowych. Uprawiał także inne sporty: boks, kolarstwo, narciarstwo. Chętnie spotykał się z młodzieżą, wspomnieniami propagując historię podziemia antykomunistycznego. Został awansowany do stopnia podpułkownika Wojska Polskiego w stanie spoczynku w 2018 roku, miesiąc przed śmiercią.
4. Henryk Kończykowski, ps. Halicz(1924 - 2016) - Plutonowy Armii Krajowej, żołnierz 4 drużyny III plutonu "Felek" 2 kompanii "Rudy" batalionu "Zośka". Aresztowany i skazany w 1944 roku za kolportaż tajnej prasy. Po ucieczce z więzienia wziął udział w powstaniu warszawskim. Kilkakrotnie aresztowany przez NKWD i UB. W 1950 roku został oskarżony o próbę obalenia siłą ustroju Polski Ludowej oraz zabójstwo por. AK Kazimierza Jackowskiego i skazany na 15 lat pozbawienia wolności. Sąd wydał również wyrok 8 lat dla jego żony za niepoinformowanie o działaniach męża. W domu została dwójka małych dzieci. W 1953 roku wyszedł na wolność. Zrehabilitowany w 1993 roku, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Walecznych, zmarł w 2016 roku.
5. Józef Trojan, ps. Kruk, J-3(1926 - 1946) - Członek "Oddziału Bojowego Armii Krajowej", uczestnik akcji bojowych tej formacji w pow. bydgoskim i szubińskim. Przebył szkolenie w Anglii, dowodził założoną przez siebie grupą dywersyjną Pogotowie Akcji Specjalnej "Rota". Uniknął wielu zasadzek i obław prowadzonych na szeroką skalę. 20-latek z doświadczeniem wytrawnego żołnierza i postawą dojrzałego patrioty napsuł krwi komunistom jak mało kto. Chłopak jeszcze, a już zdecydowanie przekonany o tym, że wolność kraju jest ważniejsza niż jego życie. Oddał je w walce w lipcu 1946 roku niedaleko domu, gdzie jego matka, świadoma niebezpiecznych i brawurowych sytuacji, od lat żyła w strachu o syna. Kiedy został śmiertelnie ranny, zdążyła  podbiec do swojego dziecka - umarł, leżąc z głową na jej kolanach. Został pochowany w szczerym polu.
6. Witold Pilecki, ps. Witold, Druh(1901 - 1948) - Wnuk powstańca styczniowego, syn polskiego patrioty. Ukształtowało go konspiracyjne harcerstwo, do którego wstąpił w 1913 roku w Wilnie, później Wojsko Polskie. Bronił Grodna przed Niemcami, brał udział w Bitwie Warszawskiej. Dwukrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych. Walczył w kampanii wrześniowej, po klęsce przeszedł do podziemia. We wrześniu 1940 roku trafił jako ochotnik do KL Auschwitz. Jako więzień nr 4859 zorganizował tam siatkę konspiracyjną. Wiosną 1943 roku wraz z dwoma towarzyszami podjął brawurową ucieczkę z obozu. W szeregach AK wziął udział w powstaniu warszawskim. Trafił do niewoli niemieckiej. Po wyzwoleniu dołączył do II Korpusu Polskiego we Włoszech. Na osobisty rozkaz Andersa wrócił do Polski. W maju 1947 roku został aresztowany i po absurdalnym procesie sądowym skazany na śmierć. Rok później wyrok wykonano. W 2013 roku został awansowany do stopnia pułkownika.

Patronem mojego biegu został Józef Trojan, bo to właśnie z nim dostałam koszulkę. Start biegu, podobnie zresztą jak w większości miast w Polsce, przewidziany był na godzinę 10:00. Podobnie jak w przypadku np. Biegu niepodległościowego, jego start i meta znajdowała się przy głównym wejściu do parku. Trasa natomiast prowadziła przez główną parkową aleję, następnie pod przejściem oddzielającym moje osiedle od parku, biegło się do jednego z bloków, po czym wykręcało się z powrotem na ścieżkę parkową i biegło już prosto do mety.

Rozgrzewka przed biegiem

Start(źródło zdjęcia)

I meta...

Już z medalem

Zbiorowe zdjęcie(źródło zdjęcia)

Cały bieg zajął mi ok. 10 minut. Co prawda na metę dobiegłam jako jedna z ostatnich osób, ale zważając na to, że kilka osób poddało się w połowie, to nie jest tak źle. A dotarcie jako ostatni na metę też ma swoje zalety - np. wszyscy biją nam brawo. Zresztą, jak to powtarzała moja wychowawczyni z drugiego etapu podstawówki i gimnazjum: "Pamiętajcie, pierwsi dobiegają najszybsi, ale najbardziej wytrwali i waleczni są ci, którzy dobiegają ostatni". Zresztą medal jest, satysfakcja jest i tego się trzymajmy.

Bieg Wilczym Tropem" jest jak dla mnie wspaniałą i ciekawą inicjatywą. Ja sama poznałam nowych żołnierzy zaliczanych do Wyklętych, bo z całej szóstki znałam tylko Stanisławę Golec i oczywiście Witolda Pileckiego. Pozostali są dla mnie nowością. Ale też inspiracją, aby poszukać o nich dodatkowych informacji. W biegu biorą udział całe rodziny, od najmłodszych jej członków po seniorów. Zresztą, jak to pokazał zeszłoroczny przykład, ten symboliczny dystans 1963 m. można też po prostu przejść.

Wydarzeniu towarzyszą różne imprezy. W przypadku naszego miasta w tym roku było to odsłonięcie tablicy upamiętniającej jednego z obywateli naszego miasta, Zdzisława Badochę, który był jednym z Żołnierzy Wyklętych. Tablica ta została umieszczona na murze naszej bazyliki(o której nieraz wspominałam), w której zresztą przyjął on sakrament chrztu świętego. Odsłonięcie tablicy zostało poprzedzone uroczystą sumą, o której podniosłości świadczyło odśpiewanie lokalnej pieśni ku czci Matki Boskiej Anielskiej, Królowej Zagłębia. Jedyny mankament tego wszystkiego był taki, że księdza poniosło podczas kazania(chociaż po Mszy zaplanowany był wykład na temat Żołnierzy Wyklętych, który miał być oparty o osobę Zdzisława Badochy), a w skutek tego zmarzłam jak nie wiem. Przez to nie zostałam ani na prelekcji, ani na samym odsłonięciu tablicy. No trudno. Jednak myślę, że kiedyś napiszę tutaj coś więcej o samym Zdzisławie Badosze, bo przecież to część naszej lokalnej, małej historii.

I tak zupełnie na koniec zostawiam Was ze wzruszającym utworem braci Golców pt. "Lawina", dedykowanym m.in. ich ciotce, Stanisławie Golec.

* Informacje przepisałam z tegorocznego plakatu informacyjnego