1373. Kto zna adwentowy zwyczaj "szarej godziny"?

Wirujące płatki śniegu powoli pokrywają otaczający mnie świat. Po chwili biała, puchowa pierzynka przykrywa fragment parapetu za oknem oraz przepięknie otula ogołocone już z liści drzewa. Można nie lubić zimy, i wiem, że są ludzie, którzy nie darzą jej sympatią. Ja tam jednak nie mam nic do tej pory roku, chociaż niejednokrotnie wywróciłam się na oblodzonym chodniku albo porządnie przemarzłam, czekając na autobus na przystanku. W końcu cykliczność występowania pór roku też jest na coś potrzebna. Zimę, jak każdą inną porę roku, da się polubić. Chociażby za zbliżające się święta Bożego Narodzenia. Nawet jeżeli nie będziemy ich przeżywać od strony religijnej, to zawsze dostajemy dodatkowe dwa dni wolnego w pracy i w szkole.
Radość z zimowej aury spotęgowana została Waszymi komentarzami odnośnie kolejnego mojego wiersza i ogólnie ostatniej mojej notatki. Z wypiekami na twarzy czytałam Wasze wypowiedzi na temat niepełnosprawności i napisanego przeze mnie wiersza i tak sobie myślałam, że naprawdę trafiłam na empatycznych i wartościowych ludzi w sieci, którzy nie tylko mnie nie wyśmiali, ale wręcz podbudowali. Jesteście wspaniali!
Od dwóch niedziel w Kościele katolickim(i chyba też protestanckim) przeżywamy adwent, czyli czas radosnego oczekiwania na ponowne Boże Narodzenie. Jednak ludzie wierzący nie powinni zapominać, że tak naprawdę całe ich życie jest jednym wielkim adwentem. Z tym okresem, który rozpoczyna nowy rok liturgiczny, wiąże się wiele zwyczajów. Roraty, wieniec adwentowy, lampion, kalendarz adwentowy - to chyba zna większość z nas, nawet jeżeli samemu tego nie stosujemy. Ale czy ktoś z Was kiedyś słyszał o "szarej godzinie"?
Sama zupełnie niedawno i właściwie przypadkowo odkryłam ten stary, zapomniany już zwyczaj. Chociaż jak przez mgłę widzę pokój w domu mojej babci, gdzie zebrali się wszyscy domownicy, a babusia Antosia snuła opowieści o dawnych czasach. Czy to jednak była owa "szara godzina"? Nie mam pojęcia. Czas zatarł szczegóły tego wydarzenia(a raczej cyklu wydarzeń), w którym brałam udział mając 3, może 4 lata.
Na czym tak właściwie polega ów zwyczaj?
Nie da się ukryć, że grudzień jest miesiącem, kiedy to dni są najkrótsze, przyroda odpoczywa, a część zwierząt zapada w sen zimowy. Dawniej wierzono, że w tym miesiącu nie powinno się podejmować żadnych zajęć w gospodarstwie, nawet jeżeli pogoda ku temu sprzyjała. Wszystko po to, aby ziemia mogła odpocząć po całorocznej pracy. Obserwując te prawidłowości ludzie na wsiach również poddawali się takiemu wyciszeniu połączonemu ze spokojem.
Mając takie podejście można było spokojnie przeżywać przypadający zawsze w grudniu adwent. Kiedyś jednak wyglądał on nieco inaczej. Raczej nie był to czas, o który trzeba było szczególnie walczyć, będąc otoczonym przez sklepowe promocje i grane od tygodni świąteczne piosenki. Grudniowe wyciszenie sprzyjało za to praktykowaniu pewnej pięknej, rodzinnej tradycji adwentowej, jaką była "szara godzina". Był to czas między godziną 15 a 17, kiedy krótki zimowy dzień już dobiegał końca, jednak nie zapadała jeszcze zupełna ciemność. Na ten czas przerywane były w domu i w gospodarstwie wszelkie prace, a cała rodzina gromadziła się w jednym miejscu - najczęściej była to kuchnia przy rozpalonym piecu. Nie zapalano wtedy lamp i świateł, głównie z uwagi na oszczędność.
W czasie "szarej godziny" rodzina siedziała razem w ciszy albo spędzała ten czas na rozmowach. Bardzo często była to okazja, aby dziadkowie dzielili się swoimi rodzinnymi wspomnieniami, opowiadali wnukom, jak dawniej przeżywano adwent i Boże Narodzenie oraz uczyli ich historii ojczyzny. Była to też okazja do czytania polskiej literatury i recytacji wierszy. Zapadający zmrok sprzyjał także pogłębianiu wiary domowników. W wielu domach "szara godzina" poświęcona była modlitwie, śpiewaniu pieśni adwentowych, czy chociażby lekturze Pisma Świętego lub innych dzieł religijnych.
Chociaż w dzisiejszych czasach rzadko spotyka się piece kaflowe, to w dalszym ciągu można praktykować zwyczaj "szarej godziny" i poświęcić ją na spokojny czas spędzony z rodziną. Poniżej znajduje się kilka pomysłów na "szarą godzinę" w XXI wieku":

• Wyłącz na godzinę Internet, dźwięki w telefonie, muzykę - zadbaj o cichy czas, w którym nie będzie Cię nic rozpraszać,
• Zapal świecę, która w półmroku będzie dawać światło;
• Wykorzystaj ten czas na modlitwę lub czytanie i rozważanie Pisma Świętego;
• Posiedź w zupełnej ciszy, chociażby przez kwadrans;
• Jeżeli potrzebujesz muzyki, wybierz playlistę z utworami adwentowymi;
• Sięgnij po dobrą, duchową lekturę;
• Porozmawiaj z dziećmi o tradycjach adwentowych lub świątecznych;
• Przeczytaj historie postaci biblijnych związanych z adwentem(np. Izajasza, Jana Chrzciciela, Maryi);
• Przeczytajcie całą rodziną jakąś biblijną historię i spróbujcie ją zilustrować;
• Stwórzcie drzewo genealogiczne Waszej rodziny i opowiedzcie coś dobrego o każdej osobie, która się na nim znajdzie;
• Poświęć ten czas małżonkowi - porozmawiajcie w spokoju o tym, co dla Was ważne;
• Przypomnij sobie swoje najpiękniejsze wspomnienia świąteczne z dzieciństwa - możesz je także opowiedzieć swoim dzieciom;
• Przygotuj świąteczne ozdoby, szopkę, jakiś sentymentalny prezent dla rodziny;
• Wypisz kartki świąteczne z życzeniami dla Waszych bliskich i znajomych;
• Poznaj symbolikę świątecznych elementów, np. opłatka, sianka wigilijnego, pustego miejsca przy stole;
• Odwiedź kogoś, kto być może potrzebuje Twojej uwagi i troski.

Pomysłów jest oczywiście o wiele więcej, a na cokolwiek się zdecydujemy, z pewnością “Szara godzina” będzie zwyczajem, który w nawet zabieganym dniu może okazać się chwilą wytchnienia i “przeżycia” adwentu. Dobrze byłoby, aby ten czas oczekiwania nie uciekł nam przez palce, aby pozwolił nam zobaczyć, co tak naprawdę jest ważne i abyśmy nie obudzili się 27 grudnia z myślą “święta, święta i po świętach”.

P.S. W weekend sobie uświadomiłam, że to już 5 lat, jak w tragicznym wypadku zginęła jedna z nas, blogerek, a zarazem niezwykła matka(chociaż pewnie ona sama tak siebie nie postrzegała) pozostającego w stanie śpiączki Kajetana. Czas szybko leci, ale z całą pewnością nie goi ran...