1413. Księża też ludzie, w dodatku z ludzkimi grzechami

Czekałam na ten film długo. Najpierw mieliśmy iść na niego wspólnotowo do kina. Na "mieniu" niestety się skończyłam. Raz był dołączony jako DVD do jakiejś gazety, tym razem jednak przegapiłam go. W internecie był, jednak jak zobaczyłam cenę za jeden seans, to aż mnie ciarki przeszły po plecach. Była jeszcze "tańsza" opcja na popularnym chomiku, jednak coś za coś - tym razem był to koszt samej jakości filmu, która była tragiczna. A przecież wiedziałam, że prędzej czy później film zostanie wyemitowany w ogólnodostępnej telewizji. 

Dlatego ucieszyłam się, kiedy we wczorajszej ramówce telewizyjnej zobaczyłam, że idzie "Kler". Wiele słyszałam i czytałam o tym filmie, podobno nawet zdarzały się przypadki apostazji po jego obejrzeniu. Czyżby tak bardzo ludzi wzburzyło obnażenie grzechów kościoła? Tym bardziej, że wielu księży po obejrzeniu filmu przyznało, że w żaden sposób nie obraża on uczuć religijnych osób wierzących, a tylko w przystępny sposób obrazuje to, co tak wielu księży z uporem maniaka ukrywa.

"Kler" przedstawia historię trzech księży, których przed laty połączył pożar kościoła. Jest wśród nich ksiądz Leszek Lisowski, pracownik kurii, który marzy o awansowaniu i przeniesieniu go do Watykanu. Gotowy jest uciec się przy tym do licznych przekrętów i matactw, w tym do zamontowania podsłuchu w gabinecie arcybiskupa, którego jest podwładny. Jego kolega, Andrzej Kukuła(którego Lisowski ocalił z pożaru), po omdleniu ministranta podczas Mszy świętej oraz wykrycia w jego jelicie obcych śladów biologicznych zostaje oskarżony o pedofilię. Ludzie robią na niego nagonkę, chociaż jeszcze niczego mu nie udowodniono, nie potrafią nawet uszanować pogrzebu, który odprawia. W końcu zostaje przeniesiony do domu księży emerytów, gdzie spotyka księdza, który w dzieciństwie wykorzystywał go seksualnie. Trzeci z kolegów to Tadeusz Trybus, wiejski kapłan zmagający się nie tylko z problemem alkoholowym, ale i z popędem seksualnym. Pewnej nocy, wracając pod wpływem alkoholu do domu, uderza w coś. Kilka dni później przychodzi do niego wdowa, której mąż zginął tego dnia pod kołami samochodu, Trybus obawia się, że to on jest sprawcą tego wypadku. W dodatku kobieta, z którą współżył, oznajmia mu, że jest w ciąży. Dopełnieniem tych trzech postaci jest arcybiskup Mordowicz, który buduje największe w kraju sanktuarium, jednocześnie tuszując "grzechy" kościoła.

"Kler" może szokować. Oglądając go należy jednak mieć na uwadze rozdział pomiędzy Kościołem jako instytucją powołaną przez Jezusa Chrystusa, a Kościołem, który tworzą współcześni ludzie. Zresztą, jak to trafnie podkreślił jeden z bohaterów(epizodycznych) filmu: "Kościół jest święty, ale tworzą go grzeszni ludzie". Bo wielu z nas chce widzieć w księżach odosobnienie samego Boga. Tymczasem oni też zmagają się z grzechem pychy, chciwości, nieczystości, pijaństwa czy też lenistwa. Zmagają się, ponieważ są ulepieni z takiej samej gliny jak każdy z nas i tak samo jak inni, mają wolną wolę i sumienie. Film pokazuje też to, w jaki sposób wydarzenia z dzieciństwa wpływają na nasze życie. Kukuła do końca życia nosił w sobie traumę po wykorzystywaniu go seksualnie przez księdza w dzieciństwie, z filmu można wywnioskować, że również Lisiecki był świadkiem zachowań seksualnych w domu dziecka, w którym się wychowywał. Czy byliby zdolni po latach wykorzystać małego ministranta?
Z drugiej strony film aż do bólu pokazuje czym może kończyć się niesłuszne oskarżenie księży o pedofilię. Temat ten stał się głośny kilka lat temu, a ludzie automatycznie zaczęli stawiać znak równości pomiędzy słowem ksiądz, a słowem pedofil. Nie, nie jestem za uniewinnianiem księży, którzy dopuścili się tego czynu, przenoszenia ich na inne parafie itp. Jeżeli udowodni mu się winę(a to w dzisiejszych czasach nie jest takie trudne), to jak najbardziej zasługuje na prawomocny wyrok odpowiadającemu temu, jaki otrzymałby nie będąc osobą duchowną. Jednak jeżeli śledztwo jest na etapie poszlak, a oskarżenie o pedofilię jest na etapie śledztwa... Oddajmy tą sprawę prokuraturze, a nie osądzajmy sami. Wiem, że taka jest już natura człowieka, ale pomyślmy, że nas też kiedyś ktoś może o coś niesłusznie oskarżyć i nasłać na nas nagonkę. Jak dla mnie jest to jedyny powód(ta nagonka) przeniesienia kapłana na inną parafię w przypadku, kiedy okaże się on niewinny. Innej przesłanki nie widzę.
Sam film oceniam raczej dobrze. Plusem filmu jest obsada - Janusz Gajos jako przebiegły arcybiskup, Jacek Braciak jako cwany Leszek Lisowski, Arkadiusz Jakubik jako pogubiony Andrzej Kukuła oraz Robert Więckiewicz jako uległy nałogom Tadeusz Trybus. Minusem - w niektórych momentach gubiłam się w akcji. I mimo że obraz ukazał ciemniejszą stronę polskiego duchowieństwa, to jednak wiem, że nie wszyscy księża są tacy, a na kilkudziesięciu grzesznych znajdzie się taki, który jest po prostu sprawiedliwy.