1778. Jak się żyło w radzieckiej Legnicy?

Jedna z moich znajomych poznanych podczas wolontariatów pochodzi z Legnicy, a po śmierci rodziców wyjechała na studia na Śląsk i tutaj już została. Jak sama mówi, do miasta rodzinnego nie wróci, bo nic ją tam już nie trzyma. A jej wystarczy jak raz na rok tam pojedzie na grób bliskich. I to niekoniecznie w okolicach 1 listopada. Jej mama kochała wiosnę i to właśnie wtedy tam jedzie. 

Chociaż w ostatnim czasie miałam stosunkowo mało czasu, to jednak udało mi się wygospodarować go na lekturę "Mała Moskwa. Rzecz o radzieckiej Legnicy". Nie będę ukrywać, że moje główne miejsce jej czytania to autobus międzymiastowy, ale tak naprawdę to głównie wtedy miałam na to czas. Do lektury, nie łatwej zresztą, podeszłam przede wszystkim jak do szansy poznania miejsca, w którym owa dziewczyna spędziła swoje dzieciństwo i młodość. Co prawda miało to miejsce już w czasach postkomunistycznych (jesteśmy z jednego rocznika, a nawet miesiąca), jednak Karo zawsze wspominała, że ślady obecności Sowietów w Legnicy pozostały praktycznie po dzień dzisiejszy.

Tytuł: "Mała Moskwa. Rzecz o radzieckiej Legnicy"

Autor: Wojciech Kondusza

Wydawnictwo: Edytor

Legnica 2006

Ilość stron: 310

Po zakończeniu II wojny światowej w wielu polskich miastach stacjonowały sowieckie wojska. Wbrew wszelkiej logice zostały one umieszczone nie na wschodzie naszego kraju, ale w miastach w południowo - zachodniej części Polski. Jednym z takich miast była położona za Wrocławiem Legnica, miejsce średniowiecznej walki księcia Henryka II z Dżingis-Chanem. 

W tym roku, 16 września, minęło 30 lat od chwili, w którym ostatni radziecki garnizon stacjonujący we wspomnianej Legnicy, opuścił granice Polski. Stało się to "po cichu", pod osłoną nocy. Odtąd Legnica stała się wolnym miastem, bez zbędnego, narzuconego z zewnątrz balastu. 

O życiu w "Małej Moskwie", jak nazywano Legnicę w czasach, kiedy stacjonowała w niej armia sowiecka, bardzo dobrze opowiada książka Wojciecha Konduszy pod tym samym tytułem. Autor dokonuje w niej swoistej podróży w czasie i opisuje zarówno genezę powstania w mieście jednego z sowieckich garnizonów, warunki życia dzielonego z sąsiadami-Sowietami, jak w końcu ostatnie lata "Małej Moskwy". W książce znajdziemy liczne ciekawostki i dane statystyczne obrazujące tamte, nie takie znowu odległe, czasy.

Nie przypominam sobie abyśmy w szkole średniej na lekcjach historii dotarli do tego punktu przeszłości naszej ojczyzny. To smutne, tym bardziej, że Legnica odegrała dosyć znaczącą rolę. Nie można zapominać, że to z niej usunięto ostatni garnizon sowiecki w Polsce. Tak skończyła się nasza zależność od wschodniego sąsiada, a raczej od resztek, które po nim zostały po rozpadzie ZSRR.