1040. Film na sobotę - "Popiełuszko. Wolność jest w nas"

35 lat temu Polską wstrząsnęła wiadomość o uprowadzeniu znanego księdza Jerzego Popiełuszki. Kilkanaście dni później jego potwornie zmasakrowane ciało(wyniki sekcji zwłok zamieszczone zostały z prawej strony) zostało wyłowione z nurtów Wisły. Kiedy media podały tą informację, w oczach Polaków pojawiły się łzy. 3 listopada 1984 roku na pogrzebie kapłana wstawiły się tłumy ludzi, przede wszystkim wywodzących się ze środowiska ludzi pracy, którzy przybyli z różnych stron Polski pożegnać swojego kapelana. 

Film w reżyserii Rafała Wieczyńskiego "Popiełuszko. Wolność jest w nas" to fabularna opowieść o życiu Jerzego Popiełuszki z 2009 roku(wtedy też pierwszy raz go obejrzałam w ramach szkolnych rekolekcji wielkopostnych). Reżyser próbował przedstawić w nim nie tylko życie księdza, ale i wydarzenia, które wpłynęły na jego zachowanie i światopogląd.

Akcja filmu rozpoczyna się w 1956 roku w tradycyjnej, podlaskiej wsi. Kilkuletni Alfons, bo tak pierwotnie nazywał się Popiełuszko, wraz z ojcem zbierają grzyby w pobliskim lesie, kiedy nagle zza drzew wyłania się pościg za ukrywającym się w lesie partyzantem. Kiedy w oddali słychać wystrzały z pistoletu, ojciec odwraca uwagę chłopca. Chociaż dookoła panuje ideologiczny terror, rytm życia w rodzinie Popiełuszków wyznacza wiara. Mija kilka lat, Alfons, kleryk seminarium duchownego, zostaje wcielony do wojska. Pomimo surowej dyscypliny młody chłopak pozostaje wierny ideałom, które wyznaje. Spotykają go za to szykany i represje, nadwyręża swoje wątłe zdrowie, a jednocześnie zostaje duchowym przywódcą innych kleryków przebywających w jednostce. Następnie przenosimy się do roku 1980 roku, kraj coraz bardziej ogarniają strajki. Pełniący posługę duszpasterską w warszawskim kościele pw. św. Stanisława Kostki ksiądz Jerzy zostaje poproszony o odprawienie Mszy świętej dla strajkujących pracowników Huty Warszawa. Z czasem coraz bardziej angażuje się w rodzący się ruch Solidarności, ale i zaczynają się wobec niego pogróżki, które z czasem przybierają na sile.

To co zwróciło moją szczególną uwagę w filmie to dobór aktorów do odgrywanych przez siebie ról. Wielkie gratulacje dla reżysera za obsadzeniu w głównej roli mało wówczas rozpoznawalnego Adama Woronowicza, który zagrał ją z sercem. Widać było, że autentycznie przeżywa tragizm tej niezwykłej postaci. Poza tym sam Popiełuszko został przedstawiony nie jako bohater, ale zwyczajny człowiek, który np. ma problem ze śpiewem pieśni liturgicznych, czy też nazywa swojego psa "Tajniakiem". Bardzo mi się też podobał nieżyjący już Marek Frąckowiak w roli proboszcza warszawskiej świątyni. Zagrany przez niego ksiądz był równie charyzmatyczny jak Jerzy Popiełuszko, a zarazem zachowywał się jak prawdziwy ojciec - z jednej strony umiał skarcić wikariusza, a jednak stał za nim murem. Zresztą widać było, że dobór aktorów do odgrywanych przez nich ról był przemyślany i nieprzypadkowy, a każdy aktor doskonale się w niej czuł.

Druga rzecz, która zwróciła moją uwagę to wydarzenia, na tle których toczyła się akcja filmu. Już na na początku na pierwszy plan wysuwa się pościg i rozstrzelanie ukrywających się po podlaskich lasach partyzantów. A przecież to nie był jednorazowy incydent. Widzimy w filmie stosunek władzy do młodych kleryków odbywających przymusową służbę więzienną oraz w ogóle do kościoła. Jako przeciwwagę tej rzeczywistości ukazano pierwszą pielgrzymkę Jana Pawła II do ojczyzny, czy też pielgrzymkę ludzi pracy do Częstochowy. W filmie ukazano też takie wydarzenia jak kontrowersyjne zabójstwo Grzegorza Przemyka przez służby MO, czy też zabronienie aktorom występów na deskach teatralnych.

Trzecia rzecz, która nasunęła mi się na myśl po obejrzeniu filmu, to piękne plenery. Za pomocą kamery przenosimy się do malowniczej, chociaż ubogiej krainy Podlasia, nad polskie morze, do serca religijnego narodu, czyli na Jasną Górę. Tak, jakby reżyser sprzeciwiał się temu, że życie w okresie PRLu było szare i zdominowane przez bloki z wielkiej płyty, jakby chciał pokazać, że tamtejsze życie miało też swoje jasne strony. Chociażby przyjazdy zapracowanego Jerzego do rodzinnego domu, gdzie zawsze czekało na niego smaczne jedzenie i dobre słowo od tych, którzy naprawdę go kochali - rodziców i rodzeństwa.

Film "Popiełuszko. Wolność jest w nas" zrobił na mnie niesamowite, pozytywne wrażenie. Postać błogosławionego Jerzego Popiełuszki została w nim przedstawiona w naturalistyczny, niewyniosły sposób. W filmie nie ma czasu na gloryfikację tej postaci. Reżyser pokazał go jako człowieka z krwi i kości. Dużo scen opartych jest na kanwie prawdziwych wydarzeń, co nadaje temu wszystkiemu jeszcze większą autentyczność. Dla mnie był prawdziwą wyprawą w tamten świat, a zarazem okazją do jeszcze lepszego poznania osoby Jerzego Popiełuszki.