1717. Konferencja o tych, co w Zagłębiu Dąbrowskim ratowali Żydów

Wrześniowe dni warto było spożytkować na coś ciekawego. Coś, na co później może po prostu zabraknąć czasu, poruszając się w kłębowisku pracy i studiów. Co prawda praca oraz inne zobowiązania (np. treningi, korepetycje) trochę mnie absorbują i ograniczają, jednak jak tylko jest taka możliwość, to staram się uczestniczyć w czymś, co jest dla mnie odskocznią od prozy codzienności.
Nie tak dawno temu moja diecezja była organizatorem konferencji metodycznej zatytułowanej "Jedni z wielu - historie odważnych ludzi ratujących Żydów". Jej pomysł zrodził się na kanwie beatyfikacji rodziny Ulmów, która miała miejsce 10 września tam, gdzie żyli, czyli w Markowie. Nie udało mi się na nią pojechać, jednak w samej konferencji bardzo chciałam wziąć udział. Tylko nie wiedziałam, czy się "nadaję". W informacji było podane, że jest ona skierowana do nauczycieli, a ja jestem zaledwie studentem pedagogiki. Co prawda na ostatnim roku licencjatu, ale brakuje mi jednak tych 10-ciu miesięcy, aby móc określać siebie mianem "nauczyciela"*. Jakoś tak przez przypadek podzieliłam się moimi wątpliwościami z kilkoma osobami, którzy kazali mi na to machnąć ręką. A niektórzy to nawet kazali w razie potrzeby powołać się na nich. I tym sposobem w piątkowe przedpołudnie, 22 września, miałam okazję uczestniczyć w tym wydarzeniu.

W ramach konferencji zostały wygłoszone trzy referaty. Pierwszy z nich dotyczył postawy ks. Wincentego Mieczysława Zawadzkiego, który za wszelką cenę i z narażeniem własnego życia po kryjomu wchodził na teren będzińskiego getta, aby chociaż spróbować wyprowadzić z niego jakiś umieszczonych tam Żydów. Jak łatwo się domyśleć, najczęściej były to dzieci, które mogły się ukryć pod większą sutanną, ale wśród ocalonych jest też kilkoro dorosłych. Następnie na kilka dni umieszczał ich na plebanii. Sam w tym czasie wystawiał im sfałszowane metryki chrztów oraz szukał dla nich bezpiecznego schronienia u zaufanych parafian.

Wiele z ocalonych dzieci udało się umieścić w ochronce prowadzonej przez Zgromadzenie Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus. Wiadomo, że z powodu rytualnego obrzezania chłopców, dziewczynki miały większe szanse w ukryciu swojego prawdziwego pochodzenia. Mimo to, i konsekwencji, jakie z tego wynikały, siostry przez prawie sześć lat wojny, ani razu nie odmówiły księdzu Zawadzkiemu, lub ludziom wskazanym przez niego, przyjęcia żydowskiego dziecka. Co więcej, zgodziły się zatrudnić za wikt i opierunek kilkoro zbiegłych (lub wyprowadzonych) z getta ludzi. Pracowali oni jako konserwatorzy, kucharze, opiekunki do dzieci, ogrodnicy - siostry posiadały niewielki ogródek, który podczas wojny okazały się rajem: uprawiano w nim warzywa, owoce, a nawet zboża, pasła się tam krowa, chodziły kury, a także dzieci mogły się tam bez większych przeszkód bawić.

Trzeci i ostatni wykład dotyczył rodziny Ulmów i ich samarytańskiej postawy wobec rozgrywającej się tragedii Żydów.

(źródło zdjęcia)

Nie będę ukrywać, że myślałam, że na konferencję przybędzie ciut więcej osób. Z jednej strony szału nie było być może z powodu samej jej pory. Nie ukrywajmy, w piątkowe przedpołudnie wielu nauczycieli, którzy być może byłoby zainteresowanych udziału w niej, mogło po prostu być w pracy i uczyć o podobnych sprawach podczas szkolnych zajęć. Z drugiej jednak strony, zaledwie kilka dni wcześniej na terenie diecezji wybuchła dosyć duża i głośna na cały kraj afera o charakterze seksualnym, więc równie dobrze wielu ludzi mogło nie przyjść w ramach protestu. Myślę jednak, że warto oddzielić to co złe i grzeszne, od tego co ciekawe i wartościowe. W czasie wojny też działo się wiele zła, ale miała ona i swoje jasne punkty. Tymi punktami byli wszyscy ci, którzy nieśli pomoc i schronienie dla drugiego człowieka. Nie ze względów majątkowych, ale po prostu "tak trzeba było".

* I pomyśleć, że nie tak dawno temu można było zostać pedagogiem szkolnym już po pierwszym stopniu NoR