1600. Ulica Mickiewicza w Katowicach

We wtorkowe przedpołudnia jeżdżę na zajęcia na kampus Uniwersytetu Śląskiego znajdujący się w sąsiadującym z Kato Chorz. Czasami, tak jak dzisiaj, udaje mi się przyjechać do stolicy Górnego Śląska (gdzie przesiadam się z jednego autobusu na drugi) nieco wcześniej. Samego autobusu w stronę Chorz. nie da się przyspieszyć. Właściwie jest to tylko jedna linia jadąca dokładnie tam, gdzie potrzebuję. W celu zabicia czasu chodzę sobie po okolicy podziwiając stare kamienice (i nie tylko).

Dziś chciałabym Was zabrać na spacer jedną z najważniejszych, ale i najpiękniejszych (moim zdaniem) ulic w K-cach - ulicą noszące dumne imię jednego z naszych wieszczów narodowych, Adama Mickiewicza. Jej historia sięga XIX wieku, kiedy u jej zbiegu z dzisiejszą ulicą Stawową uruchomiona została huta żelaza "Jakub". Przed pierwszą wojną światową ulica nosiła nazwę Tiele - Winckler Platz. Aktualną nazwę nosi od 1922 roku. W 1925 roku stanęła na niej stacja benzynowa należąca do firmy Ford. Pięć lat później wybudowano na niej halę garażową dla autobusów Śląskich Linii Autobusowych. W dwudziestoleciu międzywojennym mieściła się na tutaj księgarnia, sklep z sukniami, wiedeński zakład krawiecki, sklep z wełną, hurtownia żelaza, hurtownia przyborów szewskich oraz biuro sprzedaży Koncernu Węglowego Giesche S.A.

Współczesny widok na ulicę Mickiewicza

Ulica Adama Mickiewicza rozpoczyna swój bieg przy rynku głównym. Biegnie obok dawnej Łaźni Miejskiej, budynku Zespołu Szkół Łączności, placu Synagogi, ulicy Stawowej i budynku III Liceum Ogólnokształcącego. Następnie krzyżuje się kolejno z ulicami Juliusza Słowackiego, Sokolską oraz Dąbrówki, gdzie następuje jej koniec. Jej długość, według google.maps, liczy 800 metrów. Przy ulicy znajduje się wiele historycznych obiektów, które są warte uwagi.

Dom Handlowy "Skarbek" - wybudowany został na początku lat 70, oddany do użytku w 1975 r. Znajduje się na miejscu dawnej karczmy, a następnie kamienicy ze sklepem kolonialnym. Początkowo elewacja pokryta była tłoczoną blachą aluminiową sprowadzoną z Francji, w 2019 roku została ona zdjęta. Właścicielem budynku od samego początku jego istnienia jest PSS Społem Katowice.

Dom Handlowy "Skarbek"

Zabytkowy gmach Banku Gospodarstwa Krajowego (obecnie Banku Śląskiego) - budynek został zbudowany w 1930 roku w stylu ekspresjonistycznym. Jego fasada jest ukośna z powodu umiejscowienia przy nieistniejącej już ulicy Skośnej. Początkowo w jego murach miał swoją siedzibę Wyższy Urząd Górniczy. W witrażu głównej klatki schodowej można zobaczyć napis "A 130". Na dachu budynku znajduje się zegar i kuranty, które kiedyś wygrywały melodię "Płynie Wisła błękitna". Wpisany do rejestru zabytków. 

Zabytkowy budynek Łaźni Miejskiej - został wzniesiony w latach 1864 - 1911 w stylu eklektycznym za niebagatelną sumę 155 000 marek niemieckich. W okresie międzywojennym poszerzono go o basen kąpielowy. W latach 1996-1997 przebudowywany. Aktualnie służy jako siedziba Inspektoratu PZU Życie SA. Na jego fasadzie znajduje się tablica upamiętniająca Richarda Holtze - współzałożyciela miasta Katowice oraz jednego ze sponsorów budowy tego miejsca. Budynek wpisany do rejestru zabytków.

Budynek dawnej Łaźni Miejskiej

Kamienica mieszkalno - handlowa przy ul. Mickiewicza 6 - budynek został wybudowany w stylu eklektycznym z elementami secesji i manieryzmu w 1903 roku. Zaprojektowało go Przedsiębiorstwo Budowlane Perl i Trapp. Kamienica została wzniesiona na planie prostokąta, z boczną oficyną. Posiada cztery kondygnacje, podpiwniczenie, poddasze, dwuspadowy dach o stromej połaci frontowej z ozdobnym szczytem na osi centralnej i mansardami na osiach bocznych. Elewacja frontowa w strefie parteru została wytynkowana oraz przebudowana. Na pierwszej osi tej kondygnacji umiejscowiono bramę przejazdową. Kondygnacje oddzielono gzymsami.

Zabytkowy budynek dawnej kawiarni Wojko - wybudowano go w końcówce XIX wieku w stylu eklektycznym. Podobnie jak w poprzednim przypadku zaprojektowany został przez Przedsiębiorstwo Budowlane Perl i Trapp. Budynek został wzniesiony na planie prostokąta, z oficynami bocznymi tworzącymi wraz z budynkiem czworokąt zabudowy. W okresie międzywojennym w budynku działały m.in. "Cafe Atlantic", "Wojko - Bar", kawiarnia "Wojko" i żydowska sala modlitwy. Od 1945 roku "Cafe Atlantic" działał pod nazwą "Bar Wojko". Dzisiaj mieści się tam bar mleczny. Obecnie elewacja frontowa obdarta jest z większości dekoracji. Budynek wpisany do rejestru zabytków.

Budynek pierwszy od lewej (ten z banerem) to wspomniana kamienica przy ul. Mickiewicza 6, następna to dawna kawiarnia "Wojko"

Kamienica mieszkalno - handlowa przy ulicy Mickiewicza 10 - wybudowana została w latach 1897 - 1898 według projektu Ludwiga Goldsteina. Ona również prezentuje styl eklektyczny. Wzniesiono ją na planie litery "U" wraz z tylnymi oficynami. Trójskrzydłowa bryła z pozornym ryzalitem posiada cztery kondygnacje, podpiwniczenie, poddasze oraz dwuspadowy dach. Ryzality są zwieńczone ozdobnymi szczytami. Ośmioosiowa elewacja frontowa ukształtowana została w symetryczny sposób. Elewacja wyższych kondygnacji była licowana kolorową cegłą, ułożoną w poziome pasy i dekoracyjne wzory. Kondygnacje oddzielono pasami gzymsów wypełnionymi dekoracjami. We wnętrzu budynku zachowały się drewniane dwubiegunowe schody oraz oryginalna stolarka drzwiowa. W latach międzywojennych w budynku swoje przedstawicielstwo miała "Kooperacja Rolna", działała tu też kawiarnia / cukiernia "Wiedeńska".

Kamienica przy Mickiewicza 10

Zabytkowy gmach III Liceum Ogólnokształcącego imienia Adama Mickiewicza - wzniesiono go w latach 1898 - 1900 według projektu Józefa Perzlika. Prezentuje styl neogotycki. Inicjatorem powstania gimnazjum był wspomniany już Richard Holtze. Uczęszczali do niego uczniowie różnych wyznań, co było nowością. Do czasu wybuchu I wojny światowej gimnazjum było jedyną szkołą średnią na terenie miasta. Wpisany na listę zabytków.

Budynek III LO

Wszystkich wchodzących do liceum wita przed jego wejściem bebok Kasia

Kamienica mieszkalno - handlowa przy ulicy Mickiewicza 12 - wybudowano ją w 1898 roku według projektu A. Lauterbacha w stylu historycyzmu z elementami uproszczonego neobaroku. Wzniesiona została na planie w kształcie litery "U", posiadała też boczną oficynę. Trójskrzydłowa bryła budynku posiada cztery kondygnacje, podpiwniczenie i poddasze, a także dwuspadowy dach. Elewacja frontowa jest symetryczna. We wnętrzu zachowały się dwubiegunowe schody z drewnianą balustradą tralkową. W okresie międzywojennym budynek był siedzibą małej hurtowni rowerów oraz maszyn do szycia J. Premingera.

Kamienica przy ul. Mickiewicza 12

Zabytkowa kamienica przy ul. Mickiewicza 14 - wybudowano ją w 1905 roku według projektu Georga Zimmermanna na planie odwróconej litery "L". Posiada pięć kondygnacji, podpiwniczenie oraz poddasze. Budynek stanowi zwartą bryłę zwieńczoną szczytem umieszczonym na osi, którą urozmaicają dwa wykusze. Nakrywa ją dwuspadowy dach o stromej połaci frontowej. Elewacja od frontu jest ośmioosiowa, parter tynkowany, zdobiony pasem żłobkowanego tynku. Na trzeciej osi ulokalizowana jest brama przejazdowa, na czwartej - drzwi wejściowe do budynku. Zachowała się też posadzka lastrykowa z dekoracją mozaikową oraz ceramiczna okładzina ścian z secesyjnymi motywami oraz dwubiegunowe schody z metalową, kutą balustradą w motywy secesyjne. Okna klatki zdobią częściowo zachowane witraże, również o secesyjnych motywach.

Budynek pośrodku to kamienica przy Mickiewicza 14

Budynek Technikum nr 8 im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku - obiekt postawiono 1899 roku według projektu Antona Zimmermanna. W dwudziestoleciu międzywojennym mieściło się w nim schronisko młodzieżowe "Przelot" które posiadało 80 łóżek.

Technikum nr 8

Kamienica mieszkalno - handlowa przy ulicy Mickiewicza 18 - dokładna data jej wybudowania nie jest znana, wiadomo, że był to koniec XIX wieku. Reprezentuje styl secesyjny, popularny w tamtym czasie. Kamienica znajdowała się naprzeciw budynku zarządu kompleksu Synagogi Wielkiej i samej synagogi. Zbudowano ją na planie prostokąta, z boczną oficyną od strony wschodniej. Zwarta bryła posiada 3 piętra, podpiwniczenie i poddasze. Elewacja frontowa jest 9-osiowa. Dach jest jednospadowy. We wnętrzu znajdują się oryginalne, dwubiegunowe drewniane schody z balustradą i oryginalna dwuskrzydłowa stolarka drzwiowa. W części mieszkań zachowały się ozdobne piece kaflowe.

Kamienica nr 18. Na prawo widać przykrytą banerem kamienicę noszącą numer 20

Zabytkowa kamienica przy ulicy Mickiewicza 20 została wybudowana w 1906 roku według projektu wykonanego przez firmę Trapp i Perl. Prezentuje styl secesyjny z elementami modernizmu. Budynek posiada pięć kondygnacji oraz czteroosiową elewację. Czerwoną cegłę zastosowano na wyższych kondygnacjach jako element ozdobny. Balkony z ozdobnymi balustradami umieszczono na drugim i trzecim piętrze. Na czwartej kondygnacji między oknami umiejscowiono herb przedsiębiorstwa "Perl - Trap". Na elewacji zachował się napis "Sic volo, sic Aedifici", zaś na suficie w sieni stiukowa rozeta i faseta.

Zabytkowa kamienica przy ul. Mickiewicza 22 - wybudowano ją w 1906 roku w stylu secesyjnym według projektu Przedsiębiorstwa Budowlanego Perl i Trapp. Rok później na jej parterze otworzono "Casino-Bar", który istniał przez następnych kilka lat. Następnie w kamienicy mieściła się "Wein - Restaurant", winiarnia, piekarnia, a także sklep mięsny Pinkusa Friszera. Obecnie znajduje się w niej kawiarnia i cukiernia.

Kamienica przy Mickiewicza 22

Zabytkowa kamienica przy ulicy Mickiewicza 26 również została postawiona w 1906 roku. Wybudowała ją firma Ludwiga Goldsteina według opracowanego przez niego projektu. Wpisana do rejestru zabytków. Prezentuje styl secesyjny z elementami modernizmu. Po 1945 roku działał w niej zakład dentystyczny Heleny Bronisz - Skrzypcowej.

Kamienica przy ul. Mickiewicza 26

Kamienica mieszkalno - handlowa przy ulicy Mickiewicza 28 - jej elewacja posiada aż osiem osi. Na osiach pierwszej i drugiej oraz ósmej i dziewiątej znajdują się balkony. Budynek posiada parter, trzy piętra oraz poddasze. Na osi środkowej, nad oknami pierwszego i drugiego piętra, umieszczono detale architektoniczne. Obecnie w kamienicy mieści się szkoła języków obcych.

Kamienica przy ul. Mickiewicza 28

Kamienica mieszkalno - handlowa przy ulicy Mickiewicza 30 - zbudowana jako kamienica narożna.

Willa mieszkalna - Dom Rzemiosła przy ulicy Mickiewicza 32 - wybudowana na przełomie pierwszego i drugiego dziesięciolecia XX wieku. Reprezentuje pomieszanie stylu neoklasycznego oraz modernistycznego.

Stara zabudowa ulicy wzbudza podziw i zachwyt, jednak im bliżej zajezdni autobusowej, tym nowocześniejsze biurowce wyrastają przed oczami.

Aż wreszcie dociera się do wspomnianej zajezdni, znajdującej się na końcu ulicy.

To była dosyć przyjemna wędrówka, chociaż nie pokazałam Wam tak właściwie wszystkich obiektów znajdujących się przy tej ulicy. Dziękuję wszystkim tym czytelnikom, którzy zdecydowali się ze mną "przejść" ze mną tą trasę. Opracowanie jej było prawdziwą przyjemnością, a i sama dowiedziałam się wielu nieznanych mi dotąd ciekawostek.