964. Niepełnosprawność wymówką na wszystko?

Czytam różne blogi, fanpage. Wśród nich są także te, które prowadzą osoby niepełnosprawne. Nie ich opiekunowie, tylko one same. Często opisują w nich swoje codzienne życie, przemyślenia, mniej więcej tak jak ja. Czasami też dotyczą naszych zainteresowań. Wspomniany już raz przeze mnie Celt prowadzi fantastycznego bloga o kulturze celtyckiej. Kochani, jak on mi imponuje swoją wiedzą na ten temat...

Zdecydowanie przeważają jednak blogi typowo o naszym życiu. Staram się każdego z nich zrozumieć tak samo, jak staram się zrozumieć każde dziecko przychodzące do naszego Oratorium. Bez oceniania, bo oceniać mogę tylko w przypadku, kiedy poznam jakąś historię w pełni. Mogę sobie co najwyżej wyrobić opinię na temat danej osoby. I tak jak wyrabiam sobie opinię o poszczególnych dzieciach, co jest nieuniknione, sami przyznacie, zwłaszcza ci z Was, którzy pracują w branży pedagogicznej. Chyba już tacy zostaliśmy stworzeni i nic na to nie poradzimy. A może się mylę? Zresztą mylić się jest rzeczą ludzką, czyż nie?

Nie wszystko jednak jestem w stanie zrozumieć. Chyba nigdy nie zrozumiem tych, którzy każde swoje niepowodzenie zganiają na niepełnosprawność, którzy wszystko chcą wytłumaczyć schodzeniem, z którym się zmagają. Jak to prosto powiedzieć: "Coś mi się nie udało, bo jestem niepełnosprawny", "nie mam znajomych, którzy by mnie odwiedzali, bo jestem niepełnosprawny", "nie radzę sobie w szkole/na studiach, bo jestem niepełnosprawny", "nie zdałem egzaminu/itp. bo jestem niepełnosprawny", "nie radzę sobie w życiu, bo jestem niepełnosprawny"...

Tak, mam wrażenie, że dla niektórych niepełnosprawność jest wymówką na wszystko. Gdyby te same problemy dotyczyły kogoś, kto nie zmaga się z niepełnosprawnością, to w oczach innych, a może nawet samych niepełnosprawnych, byłby osobą niezaradną, nieukiem, izolującą się od innych. Ale o niepełnosprawnych tak nie powiemy. 

Przez lata utarł się mit, że niepełnosprawni to ci, którzy są zdani na pomoc innych, bez względu na stopień upośledzenia, psychicznego lub fizycznego, które posiada. W tym micie wychowani byli rodzice, w większości dorastający w realiach PRLu. Przez cały czas wmawiano im, że tak ma być. I albo w to uwierzyli, albo i nie. Szczęśliwi ci, których rodzice nie uwierzyli i wychowywali się w domach, gdzie życie nie toczyło się wokół ich schorzenia. Oczywiście nie chodzi mi o to, żeby zaprzestawać wszelkich terapii zmierzających do jak największej sprawności dziecka. Nie popadajmy w skrajność. Ale jeżeli dziecko wyleje coś na stół, a rodzice za każdym razem tłumaczą to tym, że ono takie biedne i niepełnosprawne i tak będzie zawsze, to to dziecko automatycznie nabiera przekonania, że tak ma być i niepełnosprawnością można wszystko wytłumaczyć.

Pamiętam takie dwie sytuacje z dzieciństwa. W pierwszej z nich byliśmy na obiedzie u znajomych i akurat jedząc zupę łyżką, porozlewałam ją naokoło. Widziałam, że rodzice byli trochę zdezorientowani. Gospodarz oczywiście kazał się tym nie przejmować, że zdarza się, zwłaszcza niepełnosprawnym. Jak zareagowała moja mama? Zamiast przyznać mu rację, spojrzała na mnie i rzekła:

 - Niepełnosprawność nie zwalnia jej z tego, aby starać się jeść tak, żeby nie rozlewać wszystkiego dookoła.

To była dla mnie pierwsza lekcja tego, że moje schorzenie nie sprawia, że mam jakąś taryfę ulgową. Drugą sytuacją była matematyka w liceum. A ściślej mówiąc - geometria. Miałam kolegę w klasie, też z mpd, którego matka zwolniła z pisania sprawdzianu z tego przedmiotu. Moja jednak tego nie zrobiła i dostałam dostateczny(najgorsza moja ocena z matematyki w całej mojej szkolnej karierze) z klasówki. Rozgoryczona wróciłam do domu, bo może gdyby zainterweniowała, to też nie musiałabym jej pisać. A przynajmniej byłaby szansa na zwolnienie z części dotyczącej rysowania. Wyżaliłam się rodzicom, ale zamiast "pogłaskania po główce" z komentarzem jaka ja biedna i niepełnosprawna, usłyszałam:

- Ale o co ci chodzi. Pomyśl, realizujesz taki sam program nauczania jak twoi koledzy z klasy, masz tylko zmienioną formę zaliczenia z pisemnej na ustną lub komputerową. Czy według ciebie fair byłaby to, gdybyś dostała inną klasówkę, albo nie dostała jej wcale? Chcesz zdawać matematykę na maturze, tam nie będzie taryfy ulgowej, dostaniesz taki sam arkusz jak inni. A studia? Myślisz że tam ktoś będzie się z tobą patyczkować tylko dlatego, że masz orzeczenie o niepełnosprawności?

Dwie sytuacje, w których niepowodzenie można by wytłumaczyć moim mózgowym porażeniem mózgowym. Ale nie w przypadku moich rodziców, dla których niepełnosprawność nie była wymówką. Rodzice nie stawiali mnie w centrum swojego świata, zresztą mam jeszcze młodszą siostrę. Dzisiaj pewnie byłoby to patologią, ale już w wieku sześciu, siedmiu lat zostawałam sama z K. w domu, a w wieku dziesięciu lat odprowadzałam ją i przyprowadzałam z przedszkola. Pomimo niepełnosprawności. Oczywiście miałam też inne obowiązki, adekwatne do mojego wieku i możliwości. Rodzice znali moje granice i nie wymagali ode mnie "rzeczy niemożliwych". Ktoś by mógł tutaj powiedzieć, że to przez niepełnosprawność, ale ja nazwałabym to inaczej - zdrowy rozsądek.

I wiecie co, takie wychowanie chyba mnie zahartowało, pozwoliło spojrzeć na niepełnosprawność z innej perspektywy. Nie jako wymówkę na wszystkie niepowodzenia, ale jako dodatek do życia. Dodatek, który w nim nie pomaga, rzuca kłody pod nogi, ale z którym można żyć, spełniać siebie i swoje marzenia, osiągać kolejne szczyty. A jeżeli do tego dołożymy jeszcze zdrowy rozsądek wraz z świadomością swoich możliwości i ograniczeń, to wyjdzie nam układ niemal idealny.