584. Zwiedzamy Czechy - Brno

Od kilku lat początek września wiąże się dla mnie z poznaniem jakiegoś zagranicznego kraju. Byłam już we Włoszech(Wenecja, Padwa, Asyż, Watykan i Rzym), Czechach, Austrii i na Węgrzech(Kromeriż, Wiedeń i Budapeszt), Francji(Paryż) oraz Anglii(Londyn i Oxford). W tym roku przyszła pora na Czechy, a konkretniej na Brno, Pragę oraz kilka jaskiń dostosowanych dla ludzi mających problem z poruszaniem się. Od początku jeździmy właściwie w stałym składzie, więc jest luzik. Nikt na nikogo nie fuczy, nikt nie narzeka, że za wolno idziemy. Tylko potem zrobiło mi się żal, kiedy dowiedziałam się, że zmarł tata mojej Kochanej Małgosi. Gdybym wcześniej o tym wiedziała...

Dzisiaj zabiorę Was do stolicy Moraw - Brna, które zwiedzaliśmy w drugim dniu naszej wyprawy. Na zwiedzenie tego miasta przeznaczyliśmy połowę poniedziałku. Szkoda, że tak mało, ponieważ Brno jest bardzo ciekawym, pełnym zabytków i ciekawych obiektów miastem, przyćmionym przez stolicę Czech - Pragę.

Brno jest starym miastem. Jego początki sięgają epoki brązu i żelaza. Pomiędzy V a VII wiekiem w rejonie miasta powstała słowiańska warownia, która miała charakter administracyjny. Kilka wieków później książę Brzetysław I na wzgórzu Petrov założył gród, który rozwinął się we współczesne miasto. Pierwszą pisemną wzmiankę o nim znajdziemy w zapisku w kronice Kosmosa wykonanym w 1091 roku. Ważną datą w historii Brna był rok 1243, kiedy król czeski Wacław I nadał mu prawa miejskie wraz z przywilejem miasta królewskiego. Kilkadziesiąt lat później król Przemysł Ottokar II wybudował  w nim zamek, który nie tylko dał początek twierdzy Spilberk, ale też stanowił podstawę systemu umocnień miejskich Brna.

Stolicą Moraw Brno zostało dopiero w 1641 roku(wcześniej tą funkcję pełnił Ołomuniec). Dzięki umiejętnościom komendanta de Souchesa miasto bez problemów odpierało ataki wojsk szwedzkich. Nie dało się też  zdobyć 100 lat później wojskom pruskim. Dopiero w 1805 roku miasto zostało zdobyte przez wojska napoleońskie, zaś cesarz Napoleon I nakazał częściowo zniszczyć fortyfikacje miejskie. W połowie XIX wieku rozebrano mury miejskie, zaś na terenach wokoło twierdzy powstały planty. Sama twierdza Spilberg w dalszym ciągu pełniła funkcje publiczne - do 1853 roku znajdowało się w niej ciężkie więzienie.

W osiemnastym stuleciu w mieście rozwinął się przemysł tkacki, dzięki czemu miasto mogło zdystansować się w rozwoju w stosunku do konkurencyjnego Ołomuńca. Zastosowanie pionierskich w obszarze monarchii habsburskiej wynalazków przyczynił się do intensywnego rozwoju przemysłowego miejscowości - w 1839 doprowadzono do niego linię kolejową z Wiednia, siedem lat później na ulicach pojawiły się latarnie gazowe, w 1847 roku podłączono ją do sieci telefonicznej, zaś w 1869 roku wprowadzono tramwaje konne. Nic dziwnego, że w latach 1849 - 1918 Brno było stolicą margrabstwa Moraw(tj. kraju konnego w austriackiej części Monarchii Austro-Węgierskiej). 

W dwudziestoleciu międzywojennym fabryki broni działające w Brnie i Pilznie sprawiły, że Czechosłowacja stała się pionierem światowym w tym obszarze. W 1939 roku Brno włączono w obszar Protektoratu Czech i Moraw. Z uwagi na militarny wysiłek III Rzeszy, miasto miało ogromne znaczenie. Dodatkowo zostało ono dwukrotnie zbombardowane w 1944 roku w ramach strategicznych operacji amerykańskiej 15 Floty Powietrznej. Chociaż podczas bombardowań zniszczeniu uległa spora część miasta, zachowały się najważniejsze zabytki. 26 kwietnia 1945 Brno zostało wyzwolone przez Armię Czerwoną spod okupacji niemieckiej. Zaczęły się masowe deportacje zamieszkujących miasto Niemców połączone z konfiskatą posiadanych przez nich majątków.

Po odbudowie zniszczeń spowodowanych II wojną światową, miasto dalej się rozwijało. Jego rozwój połączony był z rozbudową zarówno infrastruktury, jak i sieci szkolnictwa technicznego oraz wyższego. Aktualnie Brno jest powiatem miejskim, jak też siedzibą powiatu ziemskiego Brno.

Brno posiada wiele urokliwych zabytków. Dla nas, Polaków, najbardziej znaczącym może być gotycka bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny wraz z przylegającym do nim klasztorem augustianów. Ów klasztor, który do 1783 roku należał do cysterek, został ufundowany w 1323 roku przez polską i czeską królową Ryksę Elżbietę, żonę czeskiego króla Wacława II. Świątynia ta stała się miejscem pochówku jej fundatorki oraz jej kochanka, niejakiego Henryka z Lipy. Ciekawostką może być też to, że jednym z opatów klasztorów był Grzegorz Mendel, znany jako pionier genetyki.

Tuż obok bazyliki znajduje się prestiżowe gimnazjum, gdzie obok języka czeskiego jako wykładowego lekcje prowadzone są też w języku niemieckim, francuskim oraz angielskim. 

Innym ciekawym obiektem jest Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Zbudowana została najprawdopodobniej na miejscu pierwszego miejskiego zamku wybudowanego w XII wieku na szczycie wzgórza Petrov. Pierwotnie zbudowana w stylu romańskim, dopiero wiek później przebudowano ją na styl gotycki. Kolejne przebudowania spowodowały, że zatraciła swoją pierwotną czystość architektoniczną. Obecna forma jest efektem prac z przełomu XIX i XX wieku, kiedy nadano budynkowi neogotycki styl oraz ukończono wieżę. Do zwiedzania udostępnione jest barokowe wnętrze katedry, wieże ze skarbcem oraz jedyna zachowana romańska część kościoła - krypta, z ekspozycją dotyczącą historii świątyni. Wychodząc na wieżę można zobaczyć przepiękną panoramę miasta. Ciekawostką jest fakt, że wizerunek świątyni został uwieczniony na monecie o nominale 10 koron.

Innym ciekawym zabytkiem Brna jest stary ratusz miejski. Pierwszy obiekt powstał w obecnym miejscy w pierwszej połowie XIII wieku. Od XVI wieku do 1935 roku mieściła się tu siedziba władz miejskich. Wchodzących na dziedziniec ratusza wita podwieszony u sufitu sympatyczny krokodyl.

Na uwagę zasługuje również główny rynek z przepięknymi fontannami oraz niewielkim targiem z różnymi specjałami... Miałam wrażenie, że można na nim kupić wszystko.