1005. Jak podejmować mądre decyzje

Życie składa się z podejmowania różnych decyzji. Już jako małe dzieci decydujemy o tym, czym i z kim w danej chwili chcemy się bawić, co chcemy, aby nam przeczytano, czy mamy ochotę na dany program telewizyjny, czy też chcemy zjeść kisiel, czy też baton czekoladowy. Z czasem decydujemy z którym z kolegów w przedszkolu rozmawiamy, z kim siedzimy w ławce podczas lekcji, co piszemy na klasówce z danego przedmiotu, na jakie dodatkowe zajęcia pozalekcyjne chcemy chodzić. Wreszcie musimy zdecydować, do której szkoły chcemy iść po podstawówce, a potem na jakie studia i czy w ogóle na nie iść, bo może chcemy od razu iść do pracy. W sklepie musimy decydować o tym, co chcemy kupić, w domu - co zrobić na obiad. Nawet prowadząc bloga musimy zdecydować co chcemy na nim umieścić, które zdjęcia, jaki komentarz dać danej osobie, aby jej nie urazić.

I tak każdego dnia, niejednokrotnie do końca swojego życia. Każda decyzja pociąga za sobą jakieś konsekwencje. Jedne mają pozytywny dla nas wydźwięk, inne wręcz przeciwnie. Wszyscy chcemy, aby nasze decyzje były jak najbardziej trafione i przynosiły jak najbardziej efektowne skutki. Prawda jest jednak przewrotna - to negatywne efekty naszych decyzji są dla nas najlepszymi nauczycielami. Dlatego są one nieuniknione w naszym życiu. Nikt jednak z nas raczej nie chce, aby to one w nim dominowały. 

Z drugiej strony bardzo często boimy się podjąć jakąś ważną dla nas decyzję. Kieruje nami nie tylko strach, który wywodzi się ze strachu i egoizmu. Bardzo często chcemy bowiem, aby było nam dobrze za wszelką cenę i aby było po naszemu. Tymczasem po podjęciu danej decyzji może nam nie być po prostu dobrze, ani nie będzie dobrze. Co ważniejsze, tych dwóch blokad nie można przezwyciężyć od tak sobie. Nie da się powiedzieć, że od dzisiaj nie będę egoistą lub nie będę człowiekiem pysznym. Te cechy są częścią naszej osobowości oraz codziennej egzystencji.

Zważając na powyższe dwa argumenty można powiedzieć, że podejmowanie dobrych wyborów jest niezwykle trudną i odpowiedzialną sprawą. Jak więc spowodować, aby tych z negatywnymi skutkami, albo ich brakiem było jak najmniej, a za razem podejmować jak najwięcej trafnych i efektownych? Zdradzę Wam dzisiaj trzy kroki*, które od co najmniej roku staram się stosować. Nie są moją autorską wersją, zostały podpatrzone w internecie. Ale pomagają mi w rozeznaniu tego, co jest dla mnie bardziej, a co mniej ważne, co jestem w stanie zrobić od razu, a z czym mogę poczekać. Pozwoliły mi one rozeznać się w swoim życiu, a także przewidzieć konsekwencje moich czynów.

1. Krok 1: Postawa wolności - warto przyjrzeć się obszarom, w których pojawia się pycha wraz z egoizmem. Pierwszym z nich jest brak wolności, który powstrzymuje nas przed podejmowaniem dobra. Jak wiecie staram się pomagać innym, czy to poprzez wolontariat, czy też sama z siebie. Staram się to robić najlepiej jak umiem, jednak nigdy nie stawiam sobie zbyt wysoko postawionej poprzeczki. Dlaczego? Ponieważ wtedy podejmowane przeze mnie dobro wynikałoby nie w wyniku wolnego wyboru, a z przymusu. Podejmowanie zbyt wielu jak dla mnie zobowiązań(a u każdego ta granica jest inna, bo wynika z jego indywidualnych predyspozycji) może sprawić, iż na nic nie będę już miała siły, z połowy rzeczy nie będę w stanie się wywiązać, a w konsekwencji - z niczego nie byłabym w stanie się ucieszyć. Zresztą podobnie czyniłam w szkole i na studiach - jeżeli czułam, że materiału jest za dużo, bądź nie mam już siły na dalszą naukę, to po prostu sobie odpuszczałam. Naprawdę, nic się nie stało, jak dostałam gorszą ocenę. A ja przynajmniej nie czułam się przemęczona i wracałam do nauki z nową energią. Realizowanie szeroko rozumianego dobra(czy to w postaci pomocy, dobrych ocen, czy też zupełnie inaczej rozumianego, bo każdy z nas może mieć własną jego definicję) pod przymusem niejednokrotnie oddziela je od najważniejszego jego składnika - miłości, możliwej tylko w wolności. Dlatego pierwszym warunkiem podejmowania dobrych decyzji jest wewnętrzna wolność przejawiająca się w myśleniu, że nawet jeśli nie dokonamy żadnego wyboru, to świat się nie zawali. Obrazowo mówiąc - stojąc przed wyborem małżonka, wstąpienia do jakiejś grupy lub wspólnoty, podjęcia jakiejś aktywności lub powstrzymania się przed tym, to dobrego wyboru dokonamy dopiero wtedy, kiedy będziemy świadomi, że mamy prawo zarówno go przyjąć, jak też odmówić jego przyjęcia. Bo na tym właśnie polega wolność. Sama żyję w świadomości, że jeżeli czegoś nie wybiorę, to nie zostanę trafiona za to piorunem ani potępiona. A życie i tak każdego dnia ma dla mnie nowe wyzwania, więc w razie czego mam szansę szybko się zreflektować;
2. Krok 2 - Odpowiednia analiza sytuacji obecnej i przyszłej - Bardzo dobrze jest sobie zrobić przed podjęciem decyzji wizualizację stanu, w którym aktualnie się znajdujemy i tego, w jakim będziemy się znajdować po podjęciu danej decyzji. Być może teraz jest nam dobrze w tym stanie, w jakim się znajdujemy. Być może chcielibyśmy, aby było tak zawsze. Tymczasem życie jest drogą prowadzącą nas przez różne koleiny, zakręty i wyboje. A skoro jest drogą, to znaczy, że ciągle powinniśmy zmierzać nią na przód. Możemy korzystać z wcześniejszych doświadczeń, ale nie powinny one sprawiać, że zatrzymujemy się na tej drodze. Weźmy np. taką sytuację: chcemy mieć psa, jednak już z góry widzimy problemy z tym związane, łącznie z takim, że w końcu on od nas odejdzie. I w konsekwencji nigdy nie kupujemy tego psa. Ale gdybyśmy założyli, że kupienie psa sprawi nam tyle radości, nie zważając na negatywne skutki, nasza decyzja byłaby pewnie inna. Tak samo jest ze studiami, czy też pracą. Wielu moich znajomych, o normalnym poziomie intelektualnym, nie podjęło żadnych studiów tylko dlatego, że z góry założyło, że nie da sobie rady. I na odwrót - inni je podjęli, ale okazały się dla nich zbyt wielkim obciążeniem. Tymczasem każdy z nas zna swoje możliwości, wie na co go stać, co może robić. Czasami warto więc założyć pozytywne rozwiązanie pewnych kwestii. Może być ciężko, to prawda, ale potem satysfakcja będzie niewymierna. A efekty wręcz mogą przerosnąć nasze oczekiwania. I na odwrót - jeżeli zbyt bardzo przecenimy nasze możliwości, to możemy ponieść tak dotkliwą porażkę, że długo będziemy się z niej zbierać. Podejmowanie decyzji możemy porównać z wzięciem krzyża na swoje plecy. Czym ono jest? Konkretną decyzją: w związku z tym, co wybieram, zgadzam się na wszelkie minusy z tym związane, zarówno te przewidywalne, jak i nieprzewidywalne. Jeżeli więc stoimy przed jakimś ważnym wyborem i zastanawiamy się nad minusami z nim związanymi, to wiedzmy, że one będą, chociaż może nie takie, jak je sobie wyobrażamy. Jeżeli jesteśmy osobami wierzącymi, to możemy rozważyć to wszystko w jeszcze jednym aspekcie: Kiedy stoi przed nami jakiś wybór, jakaś ważna życiowa decyzja, to warto zwrócić uwagę, że gdy Bóg przychodzi do nas z tą propozycją, to równocześnie przychodzi z obietnicą dobra. A co do zła, to mamy zapewnienie, że łaska przyjdzie do wydarzeń, a nie podczas myślenia o nich.
3. Krok 3: Wierność obowiązkom stanu - żeby podjąć decyzję, w co możemy się zaangażować, musimy rozpoznać własne zasoby, czyli to, co posiadamy(czas, energię, dobra innego rodzaju, takie jak pieniądze czy jedzenie). Jednocześnie trzeba pamiętać o kolejności, pewnej hierarchii dobra. Nie uniknie się błędów, jeżeli w naszym angażowaniu sił i energii pojawi się nieporządek. Kiedy mamy już swoje obowiązki stanu lub zawodowe, naturalne jest, że najpierw musimy się w nie angażować, a potem w kolejne rzeczy. Po jakimś czasie doświadczymy prawdopodobnie rutyny i znudzenia, przez co atrakcyjne staną się wszystkie inne czynności, ale nie te, które związane są z naszymi obowiązkami i zobowiązaniami. Dlatego warto jest trenować się w wierności pierwszym obowiązkom.

Podsumowując powyższe trzy kroki to dwiema głównymi blokadami w podejmowaniu dobra to pycha i egoizm. Następnie mamy dążyć do tego, aby stawać w postawie wolności wobec dobra, co jest pierwszym warunkiem dobrych wyborów. Drugim ważnym czynnikiem jest prosta, rozumowa analiza: plusy i minusy obecnej oraz przyszłej sytuacji. Ja dodatkowo w odniesieniu do przyszłej mam świadomość, że jeżeli chodzi o minusy, to Bóg przyjdzie mi ze swoją łaską. I że w plusach kryje się o wiele więcej, niż może mi się wydawać. Trzecim warunkiem dobrych warunków jest dążenie do zachowania porządku, czyli najpierw obowiązki stanu, a potem reszta.

A skąd taki decyzyjny temat? Otóż ważą się moje losy, oj ważą. Mam teoretyczną szansę spełnić jedno z moich marzeń. Zanim jednak je zacznę spełniać muszę rozważyć wszelkie za i przeciw. A to nie jest takie proste. Tym bardziej, że spełnienie tego marzenia będzie sporym wyzwaniem. Tylko nie piszcie mi, że wyzwania to mój żywioł, bo tak nie jest. A z drugiej strony nie mam już czasu na podejmowaniu nieprzemyślanej decyzji... Tak więc trzymajcie kciuki, abym wybrała to, co dla mnie będzie najlepsze.

* na podstawie: https://www.deon.pl/inteligentne-zycie/psychologia-na-co-dzien/art,803,3-warunki-podejmowania-dobrych-decyzji.html?utm_source=deon&utm_medium=link_artykul