1143. Paweł Zuchniewicz "Pamiętnik papieskiego anioła" - część 6/O Kamilu, który łamał wszelkie stereotypy

IMPERIUM ZŁA

Salezjański kościół p.w. św. Stanisława Kostki na
Dębnikach w Krakowie(źródło zdjęcia)

Wyszedł z kościoła i stanął jak wryty. Na ulicy roiło się od Niemców. Pod domem, w którym mieszkali księża salezjanie, stał "czarny kruk", półciężarówka używana do przewożenia więźniów. Coś ścisnęło go za gardło. Tak samo jak na początku okupacji, gdy na jego oczach gestapowcy pędzili aresztowanych profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. 

W drzwiach plebani zobaczył znajomą postać. Ksiądz Jan! Niemiec brutalnie wepchnął proboszcza do samochodu. Za nim pojawili się następni duchowni. Gdy za ostatnim z nich zatrzasnęły się drzwi, kierowca uruchomił silnik i ponura kawalkada skierowała się w stronę Wisły. Każdy wiedział, że wiozą ich do więzienia na Montelupich.
Lolek wstrząśnięty poszedł do Kydryńskich. Zamieszkał tam po śmierci ojca. 

 - Co się stało? - zapytała matka Julka widząc go w takim stanie.

 - Niemcy zabrali salezjanów!

 - Jezus, Maria! Co się dzieje na tym świecie. Jak długo Bóg jeszcze będzie na to patrzał i milczał? Aresztują, torturują, mordują! Prawie nie ma dnia, żeby ktoś nie zginął w egzekucji, albo nie trafił do obozu!

Jan Tyranowski(źródło zdjęcia)

Wiele razy słyszał podobne słowa. Zdawało się, że zło atakuje ze wszystkich stron. On sam też zadawał sobie te pytania. Na początku okupacji napisał dramat "Hiob", w którym zastanawiał się nad sensem cierpienia. A wtedy to był zaledwie początek. Wówczas myśleli, że wojna skończy się w pół roku, hitlerowcu zostaną przegnani i wrócą dobre czasy. Tymczasem najeźdźcy podbili niemal całą Europę. Zdawało się, że nic nie jest w stanie ich powstrzymać. 

Od Anioła Stróża: Jakiś czas potem dostałem zadanie, aby podprowadzić Lolka do kościoła na Dębnikach. Poddałem mu tę myśl, a on poszedł tam w drodze powrotnej z pracy. Na schodach kościoła spotkał pewnego człowieka, którego poznał już wcześniej. Nazywał się Jan Tyranowski i był krawcem. Przez chwilę rozmawiali, Jan powiedział mu, że tworzy koło Żywego Różańca Młodzieży Męskiej i zaprasza go na spotkanie. Karol nie wiedział wówczas, że Tyranowski podjął się opieki duchowej nad chłopakami na prośbę księdza, który zastąpił aresztowanych salezjanów. Wydawać by się mogło, że Jan zupełnie nie nadaje się do tej pracy. Mówił nudno, w dodatku był garbaty. A jednak, jak sam Lolek napisał po latach, Tyranowski pokazał mu, że "Bóg jest w nas nie po to, abyśmy Go zacieśniali do wąskich granic naszego ludzkiego ducha, Bóg w nas jest po to, aby nas wyrwać z nas samych". 

"MASZ KRZEPĘ"

Karol Wojtyła jako robotnik
(źródło zdjęcia)

Lolek odwrócił się słysząc huk i serię przekleństw. Zobaczył wywrócony wagonik, z którego wysypał się ładunek wapna z porannego odstrzału. Obok stał mężczyzna w drelichowym ubraniu. Schylił się i spróbował ponownie ustawić pojazd na torach. Naprężył mięśnie, uniósł nieco ciężar, ale po chwili puścił bezradny. 

 - Czas na przerwę - powiedział pomocnik maszynisty, Józef Pachacz. 

 - A co z nim? - powiedział Wojtyła, wskazując na kolegę mocującego się z wagonikiem. 

 - Niech próbuje dalej.

Robotnicy rozsiedli się obserwując daremny wysiłki kolegi. Dopóki wagonik leżał, praca nie była możliwa. Wszyscy uważali, że to znakomity pomysł, i w dodatku uzasadniony patriotycznie. Przerwa trwała dłużej, a pracy dla okupanta wykona się mniej. 

Fabryka sody "Solway", w której pracował Karol, była tzw. Kriegswichtigebetrieb - zakładem ważnym ze względów wojennych. Dlatego się tu zatrudnił. W przeciwnym razie groziłoby mu wywiezienie do Niemiec na roboty. 

 - Niech to szlak! Długo jeszcze będziecie się tak gapić? - warknął mocujący się z wagonikiem mężczyzna. 

 - Odpocznij sobie - ktoś odpowiedział życzliwie. - Nabierzesz sił i znowu spróbujesz. Co to dla takiego chłopa jak ty. 

Bezradny robotnik miał na końcu języka kolejne mocne słowo, kiedy zobaczył obok siebie Karola. Ten schylił się do wagonika i spojrzał na niego zachęcająco. 

 - Trzy-cztery! - krzyknął. Chwycili za burtę i dźwignęli pojazd osadzając go na torach. 

 - Niby taki z ciebie studencik, a krzepę masz - w jego głosie zabrzmiało uznanie.
Lolek uśmiechnął się.

 - On chyba na księdza pójdzie, taki miłosierny - usłyszał gdy przechodził obok przypatrujących się im kolegów.

SZCZEKACZKA

 - "Ważne rzeczy, mój bracie! Wojna tuż nad nami!
Wojna o Polskę! Bracie, będziem Polakami!"
Mieczysław Kotlarczyk z przyjemnością słuchał głębokiego barytonu Lolka, który deklamował "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza. Konspiracyjny Teatr Rapsodyczny wystawiał kolejny spektakl. Z ulicy dobiegło ujadanie "szczekaczki":

- "Uwaga! Uwaga! Podajemy najnowsze wiadomości z frontu..."

W całym Krakowie rozmieszczone były takie głośniki. Nadawano przez nie komunikaty okupantów. 

 - "... Bohaterskie wojska Wehrmachtu w niepowstrzymanym pochodzie maszerują na wschód! Nasza armia zadaje ciężkie straty bolszewikom!..." - jazgot z głośnika mieszał się z wierszem polskiego poety:

Mieczysław Kotlasrczyk(źródło zdjęcia)

 - "Ja, niegdyś dumny z rodu, ja com był junakiem.
Spuściłem głowę, kwestarz, stałem się Robakiem."
Karol z jakimś wewnętrznym uporem ciągnął kwestię, choć całe wrażenie psuł ten nieznośny hałas z ulicy. Recytował jeden z najważniejszych, a zarazem najpiękniejszych fragmentów arcydzieła polskiej literatury - spowiedź umierającego Jacka Soplicy. 
 - "Teraz, rzekł, Panie, sługę Twego puść z pokojem.
Wszyscy uklękli, a wtem odezwał się pod progiem
Dzwonek: znak, że przyjechał pleban z Panem Bogiem."
Szczekaczka zamilkła.
 - "Właśnie już noc schodziła i przez niebo mleczne,
Różowe, biegną pierwsze promyki słoneczne."
 - Gratuluję, poczynił pan znaczne postępy - pochwalił Lolka słynny reżyser, Juliusz Osterwa, który zasiadł tego popołudnia na widowni. - Ale czemu nie przerwał pan recytacji? Ta "szczekaczka" zepsuła całe wrażenie.
 - Sądzi pan, że trzeba było przerwać? Bo mnie się wydaje, że to byłaby prawdziwa porażka. Dobro nie może cofać się przed złem.
 - Nie rozumiem. Przecież najważniejszy jest efekt artystyczny.
 - Chyba Karolowi nie chodzi tylko o to - do rozmowy wtrącił się Kotlarczyk. I sądzę, że go nie przekonamy.

Od Anioła Stróża: Zobaczyłem Lolka czterdzieści lat później i kilkanaście tysięcy kilometrów dalej. W 1983 roku papież Jan Paweł II przyjechał do Nikaragui w Ameryce Środkowej. Rządzili tam wówczas wrodzy Kościołowi komuniści. Ojciec Święty odprawiał Mszę na centralnym placu stolicy, Managui. Kiedy mówił kazanie, podstawieni ludzie zaczęli wznosić wrogie okrzyki i zagłuszać jego słowa. Papież nie przerwał. Kiedy wrzaski się nasiliły chwycił za pastorał w kształcie krzyża, uniósł go w górę i krzyknął: "Silencio!", czyli "cisza". Przydała mu się ta lekcja, którą przerobił w czasie okupacji.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Z wielkim smutkiem przyjęłam wiadomość o śmierci jednego z moich studenckich kolegów, Kamila. Chociaż nie studiowaliśmy na tym samym kierunku, to oczywiście znałam go z uczelnianego korytarza, który przemierzał na swoim elektrycznym wózku. Kamil był też niepełnosprawny, zmagał się z rodzeniowym zanikiem mięśni. Choroba odebrała mu sprawność, nie zabrała mu jednak jasności umysłu. Szybko znalazł sens swojego życia - poświęcał się nauce. Dwa lata temu obronił magisterkę z politologii na Uniwersytecie Jagiellońskim, rok temu obronił magistra z filozofii na UPJPII. Jednocześnie robił już doktorat z nauk o polityce na Ignatianum oraz studiował(z nudów) kognitywistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. A to wszystko bez możliwości robienia odręcznych notatek. Miał chłopak łeb, ambicje i chęci. W wolnym czasie prowadził blog, w którym z sarkazmem opisywał otaczający go świat. Co prawda go nie komentowałam, ale kiedy miałam gorszy dzień(co chyba każdemu się zdarza), lubiłam do niego zaglądać.
Kamil zrobił też jeszcze jedną cudowną rzecz - poleciał do Lourdes, gdzie nakręcił film o pielgrzymce Zakonu Maltańskiego. A przecież nie był  w stanie samodzielnie się poruszać, ani nawet wykonać wokół siebie żadnej czynności. Przełamał tym osiągnięciem niejedną barierę i stereotyp. A zarazem dał innym niepełnosprawnym nadzieję na spełnienie marzeń.

To było zaledwie 4 lata temu. A dzisiaj? Dzisiaj Kamil jest już w tym "lepszym" świecie. I może robi reportaż o samym Panu Bogu?