1179. Śmierć zwarła się z życiem

ks. Józef Tischner

Śmierć księdza Józefa Tischnera, która miała miejsce równo dwadzieścia lat temu, zrobiła na mnie niesamowite wrażenie. Miałam niespełna 10 lat, od kilku dni cieszyłam się zarówno wakacjami, jak i wiadomością, że dostałam się do klasy sportowej. Za cztery dni miałam jechać z mamą i siostrą na turnus rehabilitacyjny do Polańczyka, nie mogłam się doczekać momentu, kiedy wreszcie odwiedzę Bieszczady...

Sama śmierć nie była też dla mnie tematem tabu. Pierwszy "świadomy" pogrzeb odbyłam w wieku siedmiu lat, kilku moich kolegów i koleżanek było już po tamtej stronie życia, mama nigdy nie ukrywała przede mną, że ktoś umarł. Ponadto na początku maja tego samego roku umarł jeden z moich sąsiadów, a miesiąc później jeden z moich wujków. Wiedziałam, że już ich nie ma tutaj, na ziemi. Ale są w jakimś innym świecie. "Niebo" było dla mnie pojęciem zbyt abstrakcyjnym, ale "inny świat" już sobie jakoś umiałam wtedy wytłumaczyć.

Mogłoby się wydawać, że z tematem jestem niejako oswojona. A jednak medialny szum, jaki powstał w związku z tą śmiercią napełnił mnie trwogą. To nic, że nie wiedziałam, kim był ksiądz Tischner. Temat śmierci powrócił za jego przyczyną do mnie niczym bumerang. Przez kilka kolejnych dni to nazwisko nie znikało z ust prezenterów telewizyjnych. Ja zaś zaczęłam się bać, że umrę. Ten strach był tak silny, że nawet nie potrafiłam bawić się ulubionymi klockami, książki nie sprawiały mi przyjemności, seriale komediowe nie śmieszyły, nawet apetyt mi odszedł, zaś śmiech młodszej siostry wywoływał frustrację. Nie widziałam nawet sensu pójścia do czwartej klasy i dalszego zdobywania wiedzy. Mama próbowała dowiedzieć się, co się ze mną dzieje, ja jednak nie potrafiłam znaleźć odpowiednich słów.

Przez kilka dni żyłam niczym w letargu, a kolejne informacje telewizyjne i radiowe tylko pogłębiały mój stan. Całe dnie spędzałam we własnym zamknięciu, ściskając pluszowego królika. Niestety, nikt nie wpadł na to, że jego przyczyną może być nadmiar bodźców na temat krakowskiego księdza. "Wyjedziecie w góry, przejdzie jej" - powtarzał tata, kiedy znowu siedziałam nad talerzami z nietchniętym jedzeniem. 

I w sumie miał rację. Na turnus wyjechałam z niesamowitym poczuciem kruchości każdego życia. Tam jednak nie było telewizora w pokojach, najwyżej mieliśmy do dyspozycji radio przywiezione z domu, w którym mama słuchała najczęściej prognozy pogody. Jazgot informacyjny zastąpiły codzienne spacery pozwalające na poznanie okolicy, nawiązywanie nowych znajomości, zabawy z innymi dziećmi. Kilkudniowa trwoga przed tym co nieuniknione zniknęła, na jej miejsce powróciła dziecięca radość. Oczywiście nie wyparłam tematu ze swojej świadomości, bo niemal każdego roku ktoś umierał, jednak nie powodowało to u mnie aż takiej reakcji.

Temat księdza Tischnera też nie umarł. Co jakiś czas to nazwisko przewijało się przez moje życie. Najsilniej w okresie studiów na krakowskim Uniwersytecie Papieskim, niegdysiejszej Papieskiej Akademii Teologicznej, gdzie kiedyś wykładał. Jego legenda pozostaje tam wciąż żywa, a profesorowie opowiadają kolejnym pokoleniom studentów, jak to kardynał Macharski przychodził na uczelnię i siadał w ostatnich ławkach po to, aby posłuchać wykładów podhalańskiego oratora. Miejsce dla Tischnera znalazło się także na kartach mojej pracy licencjackiej poświęconej Szlakowi Papieskiemu w Gorcach - wszak słynął z corocznych Mszy pod Turbaczem, wchodzącym w skład szlaku. Dzięki temu poznałam nieco bliżej jego biografię. Chociaż dla mnie chyba zawsze będzie osobą, która wzbudziła we mnie respekt przed śmiercią...