1346. Czy tajemnica Przełęczy Diałtowa zostanie kiedyś rozwiązana?

Ta książka od dawna znajdowała się na mojej liście pozycji do przeczytania. Jak dotąd odkładałam jej lekturę twierdząc, że to jeszcze nie jest odpowiedni moment na zapoznanie się z nią. W pewnym momencie nawet o niej zapomniałam. Jednak notatka na blogu Moniki Olgi poświęcona literaturze związanej z górami, przypomniała mi o niej. Co prawda Monika pisała o innej pozycji opowiadającej o tym zdarzeniu - "Przełęcz Diatłowa. Tajemnica dziewięciorga" autorstwa Anny Matwiejewy, ja jednak postanowiłam przeczytać najpierw książkę, którą wcześniej zaplanowałam(a "Przełęcz Diatłowa..." też kiedyś przestudiuję). Dlatego jedną z moich ostatnich bibliotecznych zdobyczy jest "Tragedia na Przełęczy Diatłowa. Historia bez końca" autorstwa Alice Lugen.

Tytuł: "Tragedia na Przełęczy Diatłowa. Historia bez końca"
Autor: Alice Lugen
Wydawnictwo: Wydawnictwo Czarne

Wołowiec 2020

Liczba stron: 277

Rok 1959 rozpoczął się w Związku Radzieckim XXI zjazdem partii, który odbywał się w Moskwie. Ośmioro studentów oraz absolwentów Uralskiego Instytutu Politechnicznego w Swierdłowsku (obecny Jekaterynburg, znany jako miejsce zabójstwa carskiej rodziny) postanowiło uczcić go wyprawą na jeden z uralskich szczytów, Ortoten, którego jeszcze nikt nie zdobył w warunkach zimowych. Tuż przed wyprawą dołącza do nich niejaki Siemion Zołotariow, starszy o około dekadę mężczyzna podający się za przewodnika górskiego. Wyprawa, która miała być wytchnieniem dla młodzieży od codzienności zamieniła się w tragedię, której prawdziwych przyczyn tak właściwie do dzisiaj nie udało się ustalić.

Alice Lugen w napisanej przez siebie książkę przedstawia genezę tragedii sprzed ponad 60 lat. Czytelnik zapoznaje się z krótką charakterystyką poszczególnych członków wyprawy, dowiaduje się o idei powstawania i funkcjonowania sekcji turystycznych na sowieckich uczelniach wyższych, systemie nagród za osiągnięciach w tej dziedzinie, wszechobecnej propagandzie. W końcu Alice rekonstruuje zarówno przebieg samej wyprawy(na podstawie zachowanych dzienników ofiar), jak i akcji poszukiwawczej, która ruszyła prawie miesiąc po zaginięciu ekipy. Opisuje również momenty odkrycia ciał oraz stan, w jakim one zostały odnalezione. Autorka przygląda się także śledztwu mającemu wyjaśnić przyczynę śmierci w tajemniczych okolicznościach 9 osób oraz reakcją władz i społeczeństwa na tą tragedię.

Alice Lugen w reporterski sposób(w końcu z zawodu jest reporterką) zajmuje się sprawą, która przez lata była zamiatana pod dywan. Przełom nastąpił w 2009 roku po odtajnieniu dokumentów z nią związanych. Niestety, niewiele one wniosły do rozwikłania zagadki nocy z 1 na 2 lutego 1959 roku (prawdopodobnie wtedy doszło do tragedii). Być może nigdy nie dowiemy się, dlaczego grupa 9 młodych ludzi wyszło wtedy w środku nocy z namiotu i przepłaciło to swoim życiem. Język, w jakim została napisana książka jest przystępny i zrozumiały, co sprawia, że czyta się ją sprawnie(sama przeczytałam ją w niecałe 4 godziny). Dodatkowym atutem książki są zdjęcia, także te z wyprawy z przełomu stycznia i lutego 1959, które zarazem stały się ostatnimi fotografiami studentów. Można ich zobaczyć jako młodych, pełnych pasji i zapału ludzi. Patrząc na nie czytelnik tym bardziej zadaje sobie pytanie co tak naprawdę wtedy się wydarzyło.

I na koniec taka konkluzja z książki. Kierownik wyprawy (przynajmniej oficjalny, bo z zachowanych notatek wynika, że to raczej Siemion chciał decydować o większości spraw) Igor Diatłow przed podróżą życzył wszystkim jej uczestnikom, aby ich nazwiska zostały kiedyś zapisane na mapach i w atlasach. Nie mógł jednak przewidzieć, że to właśnie od jego nazwiska nazwana zostanie przełęcz, w której zostaną znalezione zwłoki jego i jego znajomych.