1357. "C'est la vie" - wspomnienie o Andrzeju Zausze

W ostatnich dniach bez reszty pochłonęła mnie... Nie, nie nauka (tzn. ona też, lecz dzisiaj nie o tym), ale książka autorstwa Katarzyny Olkowicz i Piotra Barana - "Serca bicie. Biografia Andrzeja Zauchy", którą ostatnio wypożyczyłam z biblioteki(chyba nawet pisała o niej nasza Monika Olga). Okazja ku temu była idealna, dzisiaj mija bowiem 30 lat od dnia, kiedy Zaucha zginął od kul wystrzelonych przez zazdrosnego męża jego kochanki Zuzanny Leśniak, francuskiego reżysera Yves'a Goulais'a.

Tytuł: "Serca bicie. Biografia Andrzeja Zauchy"

Autor: Katarzyna Olkowicz i Piotr Baran

Wydawnictwo: Dom Wydawniczy REBIS

Poznań 2020

Liczba stron: 280

Andrzeja Zauchę na początku kojarzyłam z piosenką rozpoczynającą jedną z wieczorynek - "Gumisie". Z czasem w radiu raz po raz wyłapywałam jakąś z jego piosenek. Podobały mi się, zwłaszcza jego barwa głosu. Dzisiaj wiem, że śpiewał barytonem, jednak wiele lat temu muzykę pojmowałam bardziej intuicyjnie, na zasadzie podoba mi się - nie podoba mi się. A wykonanie legendarnych Gumisiów, które były "zawsze zwycięskie, waleczne, rycerskie" niezwykle przypadło do mojego dziecięcego guściku. Wtedy jeszcze nie zdawałam sobie sprawy z tego, jak tragiczne były losy tego niezwykle uzdolnionego i do dzisiaj uważanego za jednego z najwybitniejszych w historii naszego kraju, piosenkarza. Ba, nawet chyba nie wiedziałam, że nie ma go już z nami, a jego głos przetrwał jedynie w postaci archiwalnych zapisków.

Zaucha właściwie całe swoje życie związał z Krakowem. To w nim przyszedł na świat i, niestety też, w nim przyszło mu pożegnać się ze swoim życiem. Nawet kiedy wyjeżdżał na koncerty, czy też nagrania, zawsze z chęcią wracał do swojej ostoi nad Wisłą. Można powiedzieć, że muzykę miał we krwi. Co ciekawe, wróżono mu bardziej karierę sportową - w wieku kilkunastu lat był obiecującym kajakarzem, brano go nawet pod uwagę jako członka Kadry Narodowej na Letnie Igrzyska Olimpijskie w Tokio w 1964 r. On jednak wolał iść za głosem serca i wybrał muzykę. Chociaż nie pobierał nauki w żadnej szkole muzycznej(miał wykształcenie w zawodzie zecera), sam nauczył się grać na bębnach, czy też saksofonie. Chociaż nie znał języka angielskiego, nie przeszkodziło mu to wykonywać piosenek w tymże języku. W Polsce szybko wszedł na szczyty popularności, a niemal każdy jego singiel stawał się prawdziwym hitem. Zresztą do dzisiaj takie jego piosenki jak "Byłaś serca biciem", "Baw się lalkami", "Wymyśliłem ciebie", czy też "Tańcząc w powietrzu" nucą kolejne pokolenia. Najwięcej ciepłych emocji wywołuje jednak u mnie zdecydowanie utwór "C'est La Vie - Paryż z pocztówki". Czasami nawet zastanawiam się, czy jakby ktoś inny go zaśpiewał, to miałabym tak samo przyspieszone bicie serca. I wiecie co - słyszałam go w wykonaniu Ryszarda Rynkowskiego(którego też lubię i szanuję), bez porównania.

Życie rodzinne Zauchy przypominało sinusoidę. Dzieciństwo miał trochę zagmatwane. Z jednej strony kochająca matka, wspierająca syna i nakłaniająca go, aby chociaż zdobył jakiś "pewny" zawód (w klasie maturalnej rzucił szkołę przez konflikt z nauczycielką chemii, poszedł więc do dwuletniej szkoły [chociaż nie za bardzo zrozumiałam ten fragment tekstu, myślę, że autorom bardziej chodziło o coś w rodzaju cechu kształcącego w danym zawodzie], gdzie zdobył zawód zecera). Z drugiej strony ojciec niestroniący od alkoholu, którego czasami mały Jędruś musiał zastąpić w pracy (ojciec grywał właśnie na perkusji w zespole muzycznym). Kiedy początkujący muzyk miał naście lat, rodzice rozwiedli się. Z czasem założyli też własne rodziny - matka w Paryżu, ojciec w Polsce. Andrzej miał też młodszą o 30 lat przyrodnią siostrę. Sam związał się z Elżbietą, kobietą którą poznał jeszcze w czasach szkoły średniej. Ze związku zrodziła się córka Agnieszka. Chociaż Andrzej nie brał bezpośredniego i ciągłego udziału w procesie jej wychowania (nagrania, wyjazdy na koncerty), to bez wątpienia starał się poświęcić jej każdą swoją wolną chwilę. Przyjaciele rodziny zgodnie uważają, że mimo wszystko małżonkowie tworzyli szczęśliwy związek. 

Sielanka została przerwana w 1989 roku, kiedy Elżbieta umiera na udar mózgu. Andrzej zostaje sam z zaledwie 15-letnią córką Agnieszką. Jakoś sobie dają radę. Zwłaszcza, że koledzy i koleżanki Zauchy z teatru(Andrzej Zaucha był nie tylko piosenkarzem, ale i aktorem teatralnym) zauważyli, że coraz więcej czasu spędza z młodziutką aktorką, Zuzanną Leśniak. Zuzanna ma co prawda męża, no ale...

Zakochanych łączy coraz głębsze uczucie. Jednak Zuzanna nie ma zamiaru rozstawać się z francuskim reżyserem. Któregoś dnia po powrocie z wyjazdu zastał kochanków w swoim domu. Wściekły rzucił w stronę Andrzeja, że będzie musiał go zabić. Nikt jednak nie wziął tych słów na poważnie...

Słowa te zostały spełnione wieczorem, 10 października 1991 roku. W krakowskim Teatrze STU odbywał się spektakl "Pan Twardowski". Zaucha grał w nim tytułową rolę, Zuzanna - diablicę. Tego dnia Yves Goulais podjechał swoim samochodem na parking i czekał, aż kochankowie wyjdą z budynkiem. Wreszcie zobaczył jak wychodzą. Andrzej skierował swoje kroki do samochodu, Zuzanna zrobiła to samo. W tej chwili Goulais wysiadł i zbliżył się do pojazdu Zauchy. Kiedy dzieli ich zaledwie metr, strzela do Andrzeja. Zostaje oddanych 9 strzałów, jedna z łusek rykoszetem trafia też w Zuzannę. Zaniepokojony odgłosami stróż wychodzi z budki parkingowej. Widząc dwa ciała dzwoni po pogotowie. Wezwany lekarz stwierdza na miejscu zgon Zauchy. Tym samym jego 17-letnia córka Agnieszka zostaje całkowitą sierotą. Zuzanna jednak jeszcze żyje. Zostaje zabrana do Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, gdzie umiera po kilku godzinach. 

Sam Yves Goulais po przejechaniu kilkuset metrów zatrzymuje policyjny patrol, który informuje, że przed chwilą zabił człowieka. Jest bowiem przekonany, że Zuzanna tylko zemdlała z wrażenia. Wkrótce dowiaduje się, że pozbawił życia także i ją, co go załamuje. Za swój czyn został skazany, wedle ówczesnej wykładni prawa (czyli z 1992 r.) na 15 lat więzienia. Chociaż oficjalnie były tylko dwie ofiary strzelaniny z 10 października 1991 roku, to nie należy zapominać, że taką nieoficjalną ofiarą tej tragedii stała się także Agnieszka Zaucha, która u progu dorosłości została całkowicie sama.

Andrzej Zaucha żył tylko 42 lata. Pozostawił po sobie jednak spory dorobek. Pozostaje pytanie jak potoczyłaby się jego dalsza kariera. Czy dalej byłby w czołówce najlepszych polskich artystów scenicznych? Tego nie dowiemy się nigdy. Tamten wieczór na zawsze zamknął księgę życia dwóch osób i poważnie naderwał dwóch kolejnych. Czy Zaucha skomentowałby to prostym "C'est la vie"? Któż to wie...

Lubicie jakąś piosenkę Andrzeja Zauchy? Podzielcie się :).