667. Historia jednego rysunku

Kiedy 15 lat temu, 1 lutego 2003 roku, wahadłowiec kosmiczny Columbia uległ zniszczeniu podczas powrotu na Ziemię, niewielu ludzi wiedziało o tym, jak niezwykła rzecz znajdowała się na niego pokładzie.

Najpierw jednak cofnijmy się w czasie do okresu II wojny światowej. Czternastoletni Petr Ginz trafia do obozu koncentracyjnego Theresienstadt. Jego ojcem był znawca języka esperanto - Otto Ginz, który poznał matkę chłopca, Marie, podczas jednego z kongresów poświęconych sztucznemu językowi. Petr od urodzenia wykazywał wiele zainteresowań, w tym literackich, historycznych, malarskich, socjologicznych, geograficznych czy też technicznych. Napisał 5 powieści w stylu książek Juliusza Verne'a, które zilustrował obrazkami własnego autorstwa. Posługiwał się też biegle językiem esperanto. Po wybuchu II wojny światowej wyszło rozporządzenie, że dzieci pochodzące z mieszanych rodzin(Otto Ginz był Żydem, natomiast matka nie) mają trafić do obozu w Theresienstadt. Petr pojawia się tam w październiku 1942 roku i zostaje umieszczony w tzw. Domie 1. Pomimo trudnej sytuacji, on w dalszym ciągu starał się poszerzać swoją wiedzę, n.p. poprzez wypożyczanie i czytanie książek ze znajdującej się na terenie obozu biblioteki. Wkrótce założył i wydawał czasopismo "Vedem", które ukazywało się na terenie obozu w każdy piątek przez dwa lata. Wraz z nim redagowało go kilku innych chłopców mieszkających w tym samym baraku. Często płacił im za wykonaną pracę żywnością, którą rodzina przysyłała mu w paczce. Wiadomo, że jego artykuły były podpisywane pseudonimem Academy. Był też autorem słownika esperanto - czeskiego oraz kilku opowieści, które niestety zaginęły. Petr wyjechał jednym z ostatnich transportów do obozu koncentracyjnego w Auschwitz, gdzie został zgładzony prawdopodobnie 28 września 1944, w wieku 16 lat. Tuż przed wywózką przekazał większość swoich obrazków i pism siostrze, która pomimo tego, że znajdowała się w tym samym obozie, przeżyła wojnę. Dzięki temu zachował się niezwykły rysunek przedstawiający widok Ziemi z księżyca, który został wykonany na długo przed tym, jak człowiek poleciał na podbój kosmosu.

1 lutego 2003 roku prom Columbia wracał z kolejnej jego misji na Ziemię. Na jego pokładzie znajdował się pierwszy astronauta pochodzący z Izraela, Ilan Ramon. Jego matka i babcia ocalały z Auschwitz. Ramon zabrał ze sobą na pokład wahadłowca m.in. Torę, którą wyniesiono z obozu koncentracyjnego oraz replikę obrazka Petra Ginza przedstawiającą Ziemię z księżyca. W czasie wchodzeniu w ziemską atmosferę prom uległ zniszczeniu w wyniku uszkodzenia osłony termicznej na krawędzi natarcia lewego skrzydła, które powstało w czasie wznoszenia po starcie z powodu fragmentu pianki osłaniającej zbiornik zewnętrzny wahadłowca. Oderwał się on od zbiornika i uderzył w skrzydło orbitera, co spowodowało dziurę o średnicy 25 cm. To przez nią prawdopodobnie w trakcie przelotu przez termosferę, gorące gazy dostały się do jego środka. W czasie wejścia w atmosferę w ostatnich minutach lotu, uszkodzenie okazało się za poważne. 16 minut przed planowanym lądowaniem Columbia spłonęła doszczętnie - zginęła cała załoga(7 astronautów), a także zabytkowa Tora i replika rysunku Petra Ginza. Co ciekawe, katastrofa wydarzyła się w 75 rocznicę urodzin chłopca(Petr przyszedł na świat 1 lutego 1928 roku).

A poza tym wczorajsza kolacja u księży raczej się udała. W każdym razie chyba nikt się nie potruł. I nawet proboszcz przemówił "ludzkim głosem". Fajna nawet inicjatywa. Zwłaszcza, że i ksiądz Tomek i ksiądz Oskar wydobrzeli już na tyle, że usiedli z nami. Jeszcze w drodze kościół - Oratorium Boski Oski mi tłumaczył dlaczego z tym Drugim Czytaniem wyszło jak wyszło, ale największe rozczarowanie już mi przeszło.