1989. "Od Paryża do Paryża": 100-lecie Polski na Letnich Igrzyskach Olimpijskich - Sydney 2000

Ostatnie w XX wieku Letnie Igrzyska Olimpijskie odbyły się w największym mieście Australii, Sydney. Był to drugi raz w historii, kiedy zostały one zorganizowane na najmniejszym kontynencie, który na fladze olimpijskiej symbolizuje zielony krążek. O miano gospodarza imprezy walczyły również Berlin, Stambuł, Manchester oraz Pekin. Ten ostatni przez długi czas był wręcz pewniakiem do tego zaszczytu. Ostatecznie jednak, 24 września 1993 roku, to stolicy stanu Nowa Południowa Walia został przyznany zaszczyt przeprowadzenia największej sportowej imprezy na świecie, która ze względu na kończące się tysiąclecie, nazywana była Millennium Olympic Games. Są to też pierwsze Igrzyska Olimpijskie, które oglądałam w świadomy sposób. Do dziś pamiętam, nieraz i pobudki w środku nocy, ku oburzeniu rodziców u których był telewizor i oglądanie transmisji zawodów. Te emocje podczas chodu Roberta Korzeniowskiego i rzutu młotem Kamili Skolimowskiej oraz Szymona Ziółkowskiego (chociaż już nie jestem w stanie sobie przypomnieć, czy było to na żywo, czy też w retransmisji), strzelania Renaty Mauer, czy też dyskusje z nauczycielką przyrody na temat tego, jak ciekawe bywają skoki do wody.

Ceremonia otwarcia XXVII Letnich Igrzysk Olimpijskich odbyła się 15 września na Stadium Australia. Oficjalnie dokonał jej gubernator Australii, William Deane. Przysięgę olimpijską w imieniu sportowców złożyła hokeistka na trawie Rechelle Hawkes, a w imieniu sędziów Petr Kerr. Zanim Cathy Freeman zapaliła znicz olimpijski, odbyły się liczne protesty Aborygenów. Miały one na celu zwrócenie uwagi opinii publicznej na ich nieciekawą sytuację społeczną. Doszło też do poważnego skandalu finansowego z udziałem MKOl-u. Tuż po zwycięstwie Sydney w zmaganiach o organizację igrzysk pojawiły się oskarżenia o korupcję. Niezależna komisja orzekła później, że chociaż niektóre prezenty dla członków MKOl były droższe niż dopuszczają wewnętrzne przepisy tej organizacji, ale do korupcji nie doszło. Wydarzenia te nie miały wpływu na sam przebieg zawodów. Na starcie pojawiła się rekordowa liczba sportowców (10651), reprezentujących również rekordową liczbę krajów (199). Co ważne, reprezentacja Korei Południowej i Północnej maszerowała pod tą samą flagą. Ciekawostką jest też to, że autorem projektu medali olimpijskich igrzysk w Sydney jest polski rzeźbiarz, Wojciech Pietranik.

Najważniejszym obiektem igrzysk był mogący pomieścić aż 110 tysięcy widzów Stadium Australia. A podczas zakończenia olimpiady, 1 października, pojawiło się ich ponad 115 tysięcy. Wśród innych aren można wyróżnić Sydney International Aquatic Centre, gdzie kibice mogli oglądać sporty wodne oraz Sydney SuperDome, gdzie rozgrywano m.in. koszykówkę. Jedyną dyscypliną rozgrywaną częściowo poza Sydney była piłka nożna. Piłkarze zmagali się też w Adelaide, Melbourne, Brisbane i Canberze.

Nowymi dyscyplinami było taekwondo, triatlon i skoki synchroniczne do wody oraz dla kobiet pięciobój nowoczesny, podnoszenie ciężarów, trampolina, skok o tyczce oraz rzut młotem. W przygotowaniu zawodów wzięło udział aż 47 tysięcy wolontariuszy. Razem z późniejszymi zawodami paraolimpijskimi kosztowały one aż 6,5 miliarda dolarów australijskich. Nad wszystkim miał czuwać specjalny minister ds. gier olimpijskich. Kluczową rolę odgrywał też Sydney Organising Committee for the Olympic Games. Zdecydował on o umieszczeniu w logo igrzysk sportowca Millenium Man. Znalazły się w nim również odniesienia do sławnej opery w Sydney, bumerangu oraz australijskiej przyrody. Maskotki tym razem były aż trzy: Oly (ptak dacelo), Syd (dziobak) oraz Millie (kolczatka).

Medalami podzieliło się 80 państw. W klasyfikacji generalnej pierwsze miejsce zdobyły Stany Zjednoczone. Tuż za nimi znalazła się Rosja, a za nią Chiny. Co prawda gospodarze zdobyli tyle samo medali co Chińczycy, ale mniej mieli złotych. Pierwsze medale zdobyli reprezentanci Arabii Saudyjskiej, Wietnamu, Macedonii, Kuwejtu i Kirgistanu. Na igrzyskach zadebiutowały Erytrea, Mikronezja, Palau i Timor Wschodni. Z kolei po przeciwnej stronie znalazł się Afganistan, który nie mógł wysłać swoich sportowców ze względu na dyskryminację kobiet.

Były to ostatnie zawody za kadencji prezydenta MKOl-u, Juana Antonio Samarancha. Po latach z dumą opowiadał, że były to najwspanialsze igrzyska ze wszystkich dotąd odbytych. Do historii przeszedł na pewno niesamowity pokaz sztucznych ogni nad mostem Harbour Brige, jaki zaprezentowali gospodarze, natomiast w uroczyste zgaszenie ognia olimpijskiego zaangażowali nawet samolot F-111. Niestety, Światowa Organizacja Antydopingowa, która po raz pierwszy działała bezpośrednio na miejscu zawodów, zdyskwalifikowała wielu sportowców, m.in. w kolarstwie, wioślarstwie i lekkiej atletyce.

Do Australii wysłaliśmy mocną, 191 osobową reprezentację, która rywalizowała w 19 dyscyplinach sportowych. A byli to:

• Badminton: Katarzyna Krasowska, Michał Łogosz, Robert Mateusiak; 
• Boks: Andrzej Rżany, Mariusz Cendrowski, Paweł Kakietek, Wojciech Bartnik, Grzegorz Kiełsa;
• Gimnastyka: Agnieszka Brandenbura, Joanna Skowrońska, Leszek Blanik; 
• Hokej na trawie: Paweł Sobczak, Marcin Pobuta, Tomasz Szmidt, Paweł Jakubiak, Tomasz Cichy, Aleksander Korcz, Eugeniusz Gaczkowski, Rafał Grotowski, Zbigniew Juszczak, Dariusz Marcinkowski, Dariusz Małecki, Krzysztof Wybieralski, Łukasz Wybieralski, Piotr Mikuła, Tomasz Choczaj; 
• Judo: Beata Maksymow, Jarosław Lewak, Robert Krawczyk, Paweł Nastula, Rafał Kubacki; 
• Kajakarstwo: Elżbieta Urbańczyk, Aneta Pastuszka, Beata Sokołowska-Kulesza, Aneta Michalak, Joanna Skowroń, Beata Grzesik, Grzegorz Kotowicz, Rafał Głażewski, Marek Twardowski, Adam Wysocki, Adam Seroczyński, Dariusz Białkowski, Marek Witkowski, Michał Gajownik, Daniel Jędraszko, Paweł Baraszkiewicz, Krzysztof Bieryt, Krzysztof Kołomański, Michał Staniszewski, Andrzej Wójs, Sławomir Mordarski; 
• Kolarstwo: Bartłomiej Saczuk, Grzegorz Krejner, Marcin Mientki, Konrad Czajkowski, Piotr Wadecki, Zbigniew Spruch, Zbigniew Piątek, Piotr Przydział, Piotr Chmielewski, Marek Galiński; 
• Koszykówka: Krystyna Szymańska - Lara, Dorota Bukowska, Joanna Cupryś, Patrycja Czepiec, Katarzyna Dydek, Edyta Koryzna, Ilona Mądra, Beata Predehl, Elżbieta Trześniewska, Anna Wielebnowska, Sylwia Wlaźlak;
• Lekkoatletyka: Zuzanna Radecka, Lidia Chojecka, Anna Jakubczak, Anna Olichwierczuk, Marzena Pawlak, Joanna Niełacna, Agnieszka Rysiukiewicz, Monika Pyrek, Krystyna Zabawska, Katarzyna Żakowicz, Kamila Skolimowska, Katarzyna Radtke, Urszula Włodarczyk, Marcin Nowak, Piotr Balcerzak, Marcin Urbaś, Robert Maćkowiak, Piotr Haczek, Piotr Rysiukiwicz, Piotr Gładki, Tomasz Ścigaczewski, Marcin Kuszewski, Paweł Januszewski, Rafał Wójcik, Ryszard Pilarczyk, Piotr Długosielski, Filip Walotka, Jacek Bocian, Olgierd Stański, Szymon Ziółkowski, Maciej Pałyszko, Dariusz Trafas, Robert Korzeniowski, Roman Magdziarczyk, Tomasz Lipiec; 
• Łucznictwo: Joanna Nowicka, Anna Łęcka, Agata Bulwa, Grzegorz Targoński, Bartosz Mikos;
• Pięciobój nowoczesny: Paulina Boenisz, Dorota Idzi, Igor Warabida; 
• Pływanie: Aleksandra Micul, Alicja Pęczak, Otylia Jędrzejczak, Anna Uryniuk, Bartosz Kizierowski, Mariusz Siembida, Marek Krawczyk, Marcin Kaczmarek; 
• Podnoszenie ciężarów: Aleksandra Klejnowska, Beata Prei, Agata Wróbel, Krzysztof Siemion, Mariusz Rytkowski, Szymon Kołecki, Grzegorz Kleszcz, Mariusz Jędra, Paweł Najdek; 
• Strzelectwo: Mirosława Saugun, Renata Mauer-Różańska, Jerzy Pietrzak, Krzysztof Kucharczyk, Andrzej Głyda; 
• Szermierka: Sylwia Gruchała (floret), Magdalena Mroczkiewicz (floret), Anna Rybicka (floret), Barbara Wolnicka (floret), Sławomir Mocek (floret), Ryszard Sobczak (floret), Adam Krzesiński (floret), Rafał Sznajder (szabla), Norbert Jaskot (szabla), Marcin Sobala (szabla); 
• Tenis stołowy: Lucjan Błaszczyk, Tomasz Krzeszewski; 
• Wioślarstwo: Agnieszka Tomczak, Elżbieta Kuncewicz, Ilona Mokronowska, Piotr Basta, Piotr Bochenek, Adam Korol, Marek Kolbowicz, Tomasz Kucharski, Robert Sycz, Karol Łazar, Sławomir Kruszkowski, Adam Bronikowski, Michał Wojciechowski, Paweł Jarosiński, Rafał Smoliński, Artur Rozalski, Arkadiusz Sobkowiak; 
• Zapasy: Dariusz Jabłoński, Włodzimierz Zawadzki, Ryszard Wolny, Artur Michalkiewicz, Andrzej Wroński, Marek Sitnik, Mariusz Dąbrowski, Marcin Jurecki, Marek Garmulewicz; 
• Żeglarstwo: Anna Gałecka, Monika Bronicka, Przemysław Miarczyński, Mateusz Kusznierewicz, Maciej Grabowski, Tomasz Stańczyk, Tomasz Jakubiak, Paweł Kacprowski, Paweł Kuźnicki;

Tym razem naszym chorążym był zapaśnik, Andrzej Wroński. Przy dźwiękach ludowej piosenki "Poszła Karolinka" prowadził ekipę po bieżni olimpijskiego stadionu. Na jego trybunach zgromadziła się skromna reprezentacja Polaków wraz z prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim na czele. Drugie w historii igrzyska rozgrywane w Australii stały się dla nas okazją do potwierdzenia klasy kilku znakomitych gwiazd sportu, ale też narodzin nowych, nieraz bardzo młodych mistrzów.

Z perspektywy polskich kibiców jednym z największych bohaterów całych igrzysk był bez wątpienia chodziarz Robert Korzeniowski. Cztery lata wcześniej, podczas Igrzysk Olimpijskich w Atlancie, sięgnął po złoto na 50 km. Potem na tym dystansie wygrywał wszystkie największe imprezy. Jednak w Sydney podjął się wydawałoby się niewykonalnego zadania. Jako pierwszy chodziarz w historii chciał zostać mistrzem olimpijskim na dwóch skrajnie różniących się dystansach. Mowa tutaj o 20 km, co w tej konkurencji można porównać niemal do sprintu oraz o swojej koronnej konkurencji, 50 km. Chociaż Korzeniowski przygotowywał się do tego przez cztery lata, to tak naprawdę nie miał pewności, czy uda mu się tego dokonać. Najpierw przyszło mu zmierzyć się z "dwudziestką" (22 września). Być może był to najbardziej emocjonujący chód w historii tej konkurencji. W końcówce walki o złoto stanęli trzej zawodnicy: nasz Robert oraz dwaj Meksykanie - Bernardo Segura i Noe Hernandez. Finisz był dramatyczny. Na olimpijski stadion cała trójka wkroczyła dosłownie ramię w ramię, ale przed wejściem na ostatnią prostą Segura zaczął wyprzedzać Polaka. W samej końcówce niemal frunął nad bieżnią i wpadł jako pierwszy na bieżnię. Jednak sędziowie dopatrzyli się, że Meksykanie na ostatnich metrach podbiegał i kilkanaście metrów po zakończeniu rywalizacji zdyskwalifikowali go. Tym samym to Robert Korzeniowski został mistrzem olimpijskim na dystansie 20 km. Dodatkowo czasem 1:18:59 ustanowił nowy rekord olimpijski. On sam dowiedział się o tym w mixed-zonie, udzielając wywiadu polskim dziennikarzom. Szczęście i niedowierzanie były ogromne, a jego reakcja na tę informację sama w sobie przejdzie do historii (oglądajcie do końca).

A zatem trudniejsza część planu została zrealizowana w 100%. Drugi odcinek tego miniserialu miał miejsce dokładnie tydzień później (29 września). Tym razem Korzeniowski nie pozostawił swoim rywalom żadnych złudzeń. Drugiego na mecie Łotysza Aigarsa Fadiejevssa wyprzedził o niemal półtorej minuty, trzeciego Meksykanina Joela Guerrero o ponad dwie. To była prawdziwa deklasacja i przypieczętowanie tytułu chodziarza wszechczasów, chociaż nie był to koniec jego olimpijskich popisów.

Nie można zapominać, że to w Sydney na stadionie lekkoatletycznym rozpoczęła się trwająca do dziś dominacja naszych młociarek i młociarzy. To tam, 29 września, niespodziewanie złoty medal dla Polski wywalczyła mało znana, niespełna 18-letnia Kamila Skolimowska Chociaż właściwie już rok wcześniej ta córka polskiego ciężarowca, Roberta Skolimowskiego (jest to medalista mistrzostw świata oraz olimpijczyk z Moskwy) wywalczyła złoty medal mistrzostw świata juniorów młodszych. Nikt się jednak nie spodziewał, że tak szybko przekuje go w najcenniejszy możliwy sukces dla sportowca. A uczyniła to w pięknym stylu pokonując faworytkę rozgrywki - Rosjankę Olgę Kuzienkową oraz Niemkę Kirsten Munchow. A dodatkowo, podobnie jak Robert Korzeniowski, także i ona wynikiem 71,16 m ustanowiła nowy rekord olimpijski, Potem zdobyła jeszcze dwa medale mistrzostw Europy. Chociaż wystartowała jeszcze na dwóch następnych Igrzyskach Olimpijskich w Atenach i Pekinie, to nie udało jej się powtórzyć tego sukcesu. W 2009 roku w czasie zgrupowania polskich lekkoatletów w Portugalii miało miejsce tragiczne zdarzenie. 27-letnia Kamila Skolimowska zasłabła w czasie treningu. Mimo natychmiastowego przewiezienia do szpitala i reanimacji zmarła. Przyczyną zgonu był zator tętnicy płucnej.

Kamila Skolimowska

Drugie złoto w rzucie młotem wywalczył Szymon Ziółkowski (24 września). Jego konkurs rozgrywał się w deszczowej aurze. Mimo to jako jedyny przekroczył odległość 80 metrów i to o 2 centymetry. Tym samym potwierdził tytuł najbardziej utalentowanych ówczesnych młociarzy świata (wcześniej był mistrzem świata i mistrzem Europy juniorów). Rok później w Edmonton został mistrzem świata, potem wywalczył jeszcze na tej imprezie dwa srebra, a swoją długą i wspaniałą karierę podsumował brązowym medalem mistrzostw Europy w Helsinkach w 2012 roku.

Szymon Ziółkowski

Niejako powtórkę z rozrywki zapewniła polskim kibicom Renata Mauer-Różańska. Co prawda nie udało jej się obronić złota w konkurencji karabinu pneumatycznego (gdzie była dopiero 15.), za to w strzelaniu z karabinu w trzech postawach, brąz z Atlanty zamieniła w Sydney na złoto (20 września). Uczyniła to w znakomitym stylu, ponieważ po bardzo wyrównanych eliminacjach, gdzie trzy zawodniczki, w tym Polka, uzyskały taki sam wynik, w finale dosłownie zdeklasowała swoje rywalki. Strzelała dosłownie "10" za "10", wyprzedzając ostatecznie drugą w klasyfikację Rosjankę Tatianę Gołdobinę o 3,7 punktu. Tym samym stała się drugą polską sportsmenką, po Irenie Szewińskiej, która zdobyła na olimpiadzie dwa złote medale.

Renata Mauer

Rewelacyjnie w Sydney spisali się przedstawiciele sportów wodnych. Po złoto w wioślarskiej konkurencji dwójek wagi lekkiej sięgnęli Tomasz Kucharski oraz Robert Sycz (24 września). Udźwignęli tym samym rolę wielkich faworytów, ponieważ na najwyższym stopniu stawali podczas mistrzostw świata w 1997 roku w Augubelette oraz w 1998 roku w Kolonii.

Tomasz Kucharski i Robert Sycz

Do medalowego żniwa dorzucili się kajakarze Paweł Baraszkiewicz i Daniel Jędraszko, którzy zdobyli srebro w C-2 na 500 m (1 października). Natomiast Dariusz Białkowski, Grzegorz Kotowicz, Adam Seroczyński i Marek Witkowski w K-4 na 1000 m (30 września) oraz Aneta Pastuszka i Beata Sokołowska w K-2 na 500 m (1 października) wywalczyli w tej dyscyplinie brązowe medale.

Pierwszy raz w historii polskich startów olimpijskich medal wywalczyli kajakarze górscy (1 października). Duet Krzysztof Kołomański i Michał Staniszewski zdobyli srebro w slalomie kanadyjek. Lepsi od nich okazali się bracia Pavel i Peter Hochschornerowie ze Słowacji.

Krzysztof Kołomański i Michał Staniszewski

Wspaniale spisali się nasze nastoletnie, wschodzące gwiazdy sportu. 19-letnia Agata Wróbel wywalczyła srebro w podnoszeniu ciężarów w kategorii 75 kg (22 września). Uległa jedynie Chince Ding Meiyuan. Z kolei również 19-letni Szymon Kołecki, który te urodziny obchodził już po igrzyskach, w kategorii do 94 kg rzucił rękawicę prawdziwej legendzie podnoszenia ciężarów, Grekowi Akakiosowi Kakiasvilisovi. Zawodnik ten zdobywał złote medale podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie (jeszcze jako reprezentant Gruzji) i w Atlancie (już jako Grek). Nic dziwnego, że w Australii chciał skompletować rzadko spotykanego hat-tricka (czyli trzy medale jednego, tutaj złotego, koloru). Udało mu się to, jednak Kołecki był o krok, aby mu to uniemożliwić. Po rwaniu był lepszy od Polaka o 2,5 kg, ale w podrzucie Szymon odrobił tą stratę. Był jednak cięższy od rywala, dlatego musiał zadowolić się srebrnym medalem (24 września).

Agata Wróbel

Szymon Kołecki

W szermierce po srebro sięgnęła też drużyna florecistek w składzie Sylwia Gruchała, Magdalena Mroczkiewicz, Anna Rybicka oraz Barbara Wolnicka (23 września). Natomiast brąz wywalczył gimnastyk Leszek Blanik w konkurencji skok przez konia (25 września).

Polscy sportowcy przywieźli do domu 14 medali, co dało im bardzo dobre, bo 14 miejsce w klasyfikacji ogólnej.