1993. "Od Paryża do Paryża": 100-lecie Polski na Letnich Igrzyskach Olimpijskich - Rio de Janeiro 2016

Na gospodarza XXXI Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2016 roku wybrano znajdujące się w Brazylii Rio de Janeiro. Stało się to podczas 121. sesji MKOl, która odbyła się 2 października 2009 roku w Kopenhadze. Do komitetu swoje kandydatury zgłosiło siedem miast: Chicago, Tokio, Praga, Baku, Doha (największe miasto Kataru), Madryt oraz Rio de Janeiro. Termin składania propozycji minął 13 września 2007 r. Następnie do 14 stycznia 2008 roku kandydaci musieli odpowiedzieć w specjalnym formularzu na pytania MKOl. 4 czerwca 2008 roku spośród wspomnianych siedmiu miast wybrano cztery. Były to: Chicago, Madryt, Rio de Janeiro oraz Tokio. W ostatecznym rozrachunku wygrało Rio de Janeiro zdobywając 138 punktów.

XXXI Letnie Igrzyska Olimpijskie rozpoczęły się 5 sierpnia 2016 r. Podczas ceremonii otwarcia na stadionie Maracana zaprezentowały się tysiące sportowców z całego świata. Jej organizatorzy przez długi czas utrzymywali program w tajemnicy. Przecieki mówiły, że główną gwiazdą ma być brazylijska modelka, Gisele Bundchen. W rzeczywistości zaprezentowała się publiczności tylko na chwilę, a większe wrażenie na widzach musiały zrobić efektowne animacje wraz z charakterystyczną brazylijską muzyką. Część artystyczna trwała około godziny, a tużęd po niej na murawie zaczęli pojawiać się sportowcy ze wszystkich zaproszonych krajów świata. Wszystkich ekip było aż 207. Defilada tradycyjnie rozpoczęła się od Grecji, a skończyła na reprezentacji  uchodźców oraz Brazylii. Następnie przyszedł czas na oficjalne rozpoczęcie igrzysk. Formalności dopełnił pełniący obowiązki prezydenta Brazylii Michel Temer, który został przy tym wygwizdany. Bez podobnych incydentów rozpalony został znicz olimpijski. Pod nieobecność legendarnego Pele wydawało się, że zaszczytu symbolicznego rozpoczęcia imprezy dostąpi były tenisista Gustavo Kuerten, ale on jedynie wniósł olimpijski ogień na Maracanę. Trasę tejże sztafety kończył Vanderlei de Lima - maratończyk, który w dramatycznych okolicznościach przegrał olimpijskie złoto podczas igrzysk w Atenach. Teraz to on spuentował fantastyczny wieczór w Rio de Janeiro. Przysięgę olimpijską w imieniu sportowców złożył Robert Scheidt, a w imieniu sędziów Martinho Norbe.

Igrzyska trwały do 21 sierpnia. Jej maskotką było stworzonko łączące w sobie cechy kilku zwierząt: zwinność kota, skoczność małpy oraz umiejętnościach lotnych ptaka. Swoje imię, Vinicius, zawdzięcza brazylijskiemu muzykowi i poecie - Viniciusiowi de Moreasowi.

Były to pierwsze igrzyska w Ameryce Południowej i drugie, po Meksyku w 1968 roku, w Ameryce Łacińskiej. To też pierwsze igrzyska na półkuli południowej od 2000 roku. Wzięło w nich udział 10 500 sportowców. Medale zostały rozdane w 31 dyscyplinach sportowych, w tym w golfie i rugby, które wróciły do programu igrzysk po wielu latach nieobecności.

Igrzyska w Brazylii nie mogły zakończyć się inaczej jak sambą i karnawałem. Samo Rio de Janeiro żegnało sportowców deszczem i silnym wiatrem. Na wypełnionej po brzegi Maracanie zainscenizowana ulewa zgasiła znicz olimpijski, a szef MKOlu, Thomas Bach, wezwał wszystkich, aby za cztery lata przybyli na kolejne igrzyska do Tokio.

Trudno jest porównać ceremonię do tej sprzed czterech lat w Londynie. Tamta była niesamowita, perfekcyjna w swoim wielkim rozmachu. W Brazylii było skromnie, ale nie gorzej. Po prostu inaczej, tak jak Europa różni się od Ameryki Południowej. Zabrakło więc pokazów akrobatycznych i skomplikowanych układów choreograficznych. Piękno opierało się na prostocie, naturalności, kolorach oraz żywiołowym tańcu w rytmie charakterystycznej brazylijskiej muzyki. Były też odwołania do niesamowitej brazylijskiej przyrody i historii. Scena wypełniła się malowidłami skalnymi, specjalna choreografia ukazywała ruchy rdzennych mieszkańców. Fantastyczny popis tańca inspirowanego brazylijską przyrodą dała Grupo Corpo. Ujmująco prosto, aczkolwiek niezwykle efektownie, przedstawiono gospodarza kolejnych letnich igrzysk - Tokio. Na płycie stadionu pojawił się premier Japonii przebrany za popularną postać z gier wideo, Super Mario. Najpiękniejszym momentem była chwila zgaszenia znicza olimpijskiego. Chwilami zacinał mocny deszcz. Krople wody zgasiły też olimpijski ogień, nie był to jednak przypadek. Organizatorzy przygotowali specjalną ulewę, symbolizującą wody tropikalne. Woda spod dachu spadała na tańczącą kobietę, a następnie zgasiła olimpijski ogień. Zrobiło się smutno do czasu, aż na środku zaczęło rosnąć gigantyczne drzewo, jako symbol odrodzenia. Z kolei przewodniczący MKOlu, Thomas Bach, dziękował Brazylijczykom za cudowne igrzyska w cudownym mieście.

Występ w Brazylii był 21. startem Polaków w Letnich Igrzyskach Olimpijskich. Do Rio de Janeiro wysłana została silna, 242 osobowa ekipa sportowców:

• Badminton: Adrian Dziółko, Adam Cwalina, Przemysław Wacha, Nadieżda Zięba, Robert Mateusiak; 
• Boks: Tomasz Jabłoński, Igor Jakubowski; 
• Gimnastyka sportowa: Katarzyna Jurkowska-Kowalska; 
• Jeździectwo: Paweł Spisak; 
• Judo: Arleta Podolak, Katarzyna Kłys, Daria Pogorzelec, Maciej Sarnacki; 
• Kajakarstwo: Paweł Kaczmarek (kajakarstwo klasyczne), Rafał Rosolski (kajakarstwo klasyczne), Tomasz Kaczor (kajakarstwo klasyczne), Mateusz Kamiński (kajakarstwo klasyczne), Paweł Kudła (kajakarstwo klasyczne), Marta Walczykiewicz (kajakarstwo klasyczne), Ewelina Wojnarowska (kajakarstwo klasyczne), Beata Mikołajczyk (kajakarstwo klasyczne), Karolina Naja (kajakarstwo klasyczne), Edyta Dzieniszewska (kajakarstwo klasyczne), Maciej Okręglak (kajakarstwo górskie), Grzegorz Hedwig (kajakarstwo górskie), Marcin Pochwała (kajakarstwo górskie), Piotr Szczepański (kajakarstwo górskie), Natalia Pacierpnik (kajakarstwo górskie); 
• Kolarstwo: Paweł Kaczmarek (kolarstwo górskie), Maja Włoszczowa (kolarstwo górskie), Maciej Bodnar (kolarstwo szosowe), Michał Kwiatkowski (kolarstwo szosowe) Michał Gołaś (kolarstwo szosowe) Rafał Majka (kolarstwo szosowe), Katarzyna Niewiadoma (kolarstwo szosowe), Anna Plichta (kolarstwo szosowe), Małgorzata Jasińska (kolarstwo szosowe), Rafał Sarnecki (kolarstwo torowe), Damian Zieliński (kolarstwo torowe), Krzysztof Maksel (kolarstwo torowe), Daria Pikulik (kolarstwo torowe), Edyta Jasińska (kolarstwo torowe), Justyna Kaczkowska (kolarstwo torowe), Natalia Rutkowska (kolarstwo torowe);
• Lekkoatletyka: Marika Popowicz-Drapała, Ewa Swoboda, Anna Kiełbasińska, Małgorzata Hołub, Justyna Święty, Patrycja Wyciszkiewicz, Angelika Cichocka, Joanna Jóźwik, Sofia Ennaoui, Danuta Urbanik, Karolina Kołeczek, Emilia Ankiewicz, Joanna Linkiewicz, Matylda Kowal, Klaudia Konopko, Iga Baumgart, Katarzyna Kowalska, Iwona Lewandowska, Monika Drybulska, Paulina Buziak, Agnieszka Dygacz, Agnieszka Szwarnóg, Anna Jagaciak-Michalska, Kamila Lićwinko, Paulina Guba, Żaneta Glanc, Maria Andrejczyk, Joanna Fiodorow, Malwina Kopron, Anita Włodarczyk, Karol Zalewski, Rafał Omelko, Adam Kszczot, Marcin Lewandowski, Damian Czykier, Patryk Dobek, Krystian Zalewski, Łukasz Krawczuk, Jakub Krzewina, Rafał Omelko, Michał Pietrzak, Artur Kozłowski, Yared Shegumo, Henryk Szost, Artur Brzozowski, Jakub Jelonek, Łukasz Nowak, Rafał Augustyn, Adrian Błocki, Rafał Fedaczyński, Karol Hoffmann, Sylwester Bednarek, Wojciech Theiner, Piotr Liesk, Robert Sobera, Paweł Wojciechowski, Konrad Bukowiecki, Michał Haratyk, Tomasz Majewski, Piotr Małachowski, Robert Urbanek, Łukasz Grzeszczuk, Marcin Krukowski, Paweł Fajdek, Wojciech Nowicki, Paweł Wiesiołek;  
• Łucznictwo: Karina Liparska-Pałka; 
• Pięciobój nowoczesny: Szymon Staśkiewicz, Anna Maliszewska, Oktawia Nowacka; 
• Piłka ręczna: Karol Bielecki, Michał Daszek, Łukasz Gierak, Mateusz Jachlewski, Bartosz Jurecki, Przemysław Krajewski, Mateusz Kus, Krzysztof Lijewski, Kamil Syprzak, Sławomir Szmal, Michał Szyba, Adam Wiśniewski, Piotr Wyszomirski; 
• Piłka siatkowa: Bartosz Bednorz (siatkówka halowa), Mateusz Bieniek (siatkówka halowa), Rafał Buszek (siatkówka halowa), Fabian Drzyzga (siatkówka halowa), Karol Kłos (siatkówka halowa), Dawid Konarski (siatkówka halowa), Michał Kubiak (siatkówka halowa), Bartosz Kurek (siatkówka halowa), Grzegorz Łomacz (siatkówka halowa), Mateusz Mika (siatkówka halowa), Piotr Nowakowski (siatkówka halowa), Paweł Zatorski (siatkówka halowa), Grzegorz Fijałek (siatkówka plażowa), Mariusz Prudel (siatkówka plażowa), Piotr Kantor (siatkówka plażowa), Bartosz Łosiak (siatkówka plażowa), Monika Brzostek (siatkówka halowa), Kinga Kołosińska (siatkówka plażowa); 
• Pływanie: Katarzyna Baranowska, Anna Dowgiert, Aleksandra Urbańczyk - Olejarczyk, Katarzyna Wilk, Alicja Tchórz, Joanna Zachoszcz, Tomasz Polewka, Mateusz Sawrymowicz, Wojciech Wojdak, Filip Wypych, Filip Zaborski, Kacper Klich, Paweł Korzeniowski, Jan Świtkowski, Radosław Kawęcki, Marcin Stolarski, Konrad Czerniak, Kacper Majchrzak;
• Podnoszenie ciężarów: Bartłomiej Bonk, Arkadiusz Michalski, Patrycja Piechowiak;
• Strzelectwo: Sylwia Bogacka, Klaudia Breś, Aleksandra Jarmolińska, Agnieszka Nagay, Piotr Daniluk;
• Szermierka: Hanna Łyczbińska (floret), Bogna Jóźwiak  (szabla), Małgorzata Kozaczuk (szabla), Aleksandra Socha (szabla), Marta Puda;
• Taekwondo: Karol Robak, Piotr Paziński;
• Tenis stołowy: Jakub Dyjas, Wang Zengyi, Daniel Górniak, Katarzyna Grzybowska, Li Qian, Natalia Partyka;
• Tenis ziemny: Jerzy Janowicz, Marcin Matkowski, Magda Linette, Klaudia Jans - Ignacik, Paula Kania, Łukasz Kubot, Agnieszka Radwańska;
• Triathlon: Agnieszka Jerzyk;
• Wioślarstwo: Natan Węgrzycki-Szymczyk, Artur Mikołajczyk, Miłosz Jankowski, Mateusz Biskup, Wiktor Chabel, Dariusz Radosz, Mirosław Ziętarski, Marcin Brzeziński, Krystian Aranowicz, Mikołaj Burda, Robert Fichs, Piotr Juszczak, Zbigniew Sochodowski, Michał Szpakowski, Daniel Trojanowski, Mateusz Wilangowski, Anna Wierzbowska, Maria Wierzbowska, Magdalena Fularczyk - Kozłowska, Weronika Deresz, Natalia Madaj, Martyna Mikołajczak, Monika Ciaciuch, Agnieszka Kobus, Joanna Leszczyńska, Maria Springwald;
• Zapasy: Magomedmurad Gadżijew, Zbigniew Baranowski, Radosław Baran, Robert Baran, Iwona Matkowska, Katarzyna Krawczyk, Monika Michalik, Agnieszka Wieszczek-Kordus;
• Żeglarstwo: Piotr Myszka, Kacper Ziemiński, Paweł Kołodziński, Łukasz Przybytek, Małgorzata Białecka, Irmina Mrózek-Gliszczynska, Agnieszka Skrzypulec;

Naszym chorążym był szczypiornista Karol Bielecki. To był zdecydowanie najsłabszy start polskiej reprezentacji od lat. Po 1945 roku nasi sportowcy mniej złotych medali zdobywali tylko w okresie, kiedy dopiero wygrzebywali się z wojennej zawieruchy, czyli w latach 1948-1956. W Rio de Janeiro Mazurek Dąbrowskiego zabrzmiał zaledwie dwa razy.

Na pierwsze olimpijskie złoto musieliśmy czekać długie sześć dni (11 sierpnia). W wioślarskiej dwójce podwójnej zdobyły je Magdalena Fularczyk-Kozłowska z Natalią Nadaj. Z wcześniejszych moich wpisów możemy się dowiedzieć, że pierwsza z nich cztery lata wcześniej w Londynie wraz z Julią Michalską wywalczyła brązowy medal. Z nową partnerką zdobywały medale na prawie każdej imprezie mistrzowskiej. Do Brazylii poleciały w gronie ścisłych faworytek do podium. Drogę do finału przebrnęły bez większych problemów - wygrały i swój wyścig eliminacyjny i półfinał. W decydującej rozgrywce ich najgroźniejszyzmi rywalkami jak zwykle były Brytyjki z legendarną 40-letnią Katherine Grainger. Partnerowała jej 12 lat młodsza Victoria Thornley. Swój pierwszy medal olimpijski, srebrny, Katherine wywalczyła podczas Igrzysk Olimpijskich w Sydney w 2000 roku. Taki sam rezultat uzyskała w Atenach i Pekinie, aż w Londynie sięgnęła po wymarzone złoto. W Rio de Janeiro chciała powtórzyć ten wyczyn, ale na przeszkodzie stanęły jej i jej partnerce Polki. Finał miał dramatyczny przebieg. Brytyjki długo prowadziły, jednak Fularczyk-Kozłowska i Madaj nieustannie kontrolowały ich poczynania. Na ok. 150 m przed metą rozpoczęły kapitalny finisz, którym wypracowali sobie nieznaczną przewagę i to one mogły unieść ręce w geście triumfu. Sama Grainger nie rozpaczała - zdobyła piąty pod rząd medal na Igrzyskach Olimpijskich.

Na torze wioślarskim do polskiego skarbczyka wpadł jeszcze brązowy medal w konkurencji czwórek podwójnych (11 sierpnia). Wywalczyły go Monika Ciaciuch, Agnieszka Kobus, Maria Springwald i Joanna Leszczyńska.

Drugi złoty medal wywalczyła niezawodna Anita Włodarczyk (15 sierpnia). Pochodząca z Rawicza zawodniczka była dominatorką kobiecego rzutu młotem. Dwa razy pod rząd zdobywała tytuł mistrzyni świata, trzy razy z rzędu - Europy. Była także rekordzistką świata (81,08 m). Był to okres, kiedy jej rywalki wchodziły do koła walcząc właściwie tylko o srebro i brąz. Złoto było zarezerwowane dla polskiej mistrzyni. W Rio de Janeiro Anita na pełnym luzie, z przewagą 3,5 m nad drugą Chinką Zhang Wenxiu, wygrała eliminace. Jednak to w finale dała popis swoich umiejętności. Już w pierwszym, bardzo spokojnym rzucie na tzw. zaliczenie, uzyskała odległość 76,35 m. Dla niej był to wynik rozgrzewkowy, ale dla rywalek znajdował się on poza zasięgiem. Do końca konkursu tylko Wenxiu udało się rzucić minimalnie dalej (76,65 m w piątej próbie), ale wtedy Włodarczyk była już na innej planecie. W drugim rzucie poprawiła się bowiem na 80,40 m, a w trzecim po prostu zszokowała cały sportowy świat. Młot poleciał na odległość nowego rekordu świata, który został poprawiony ponad o metr i od tego momentu wynosił 82,29 m. Włodarczyk to jednak nie wystarczyło i kilkanaście dni później podczas memoriału swojej wielkiej poprzedniczki Kamili Skolimowskiej uzyskała niewyobrażalny wynik 82,98 m. Do dzisiaj nie został on pobity i pewnie jeszcze długo tak zostanie.

W rywalizacji mężczyzn faworytem do złota był Paweł Fajdek, ponownie jednak nie wytrzymał presji związanej z występem na igrzyskach. Przepadł już w eliminacjach, w których rzucił aż 10 metrów bliżej niż wynosił najlepszy jego wynik w sezonie. Honor męskiego młota obronił Wojciech Nowicki, któremu udało się wywalczyć brązowy medal (19 sierpnia). Srebro przegrał z Białorusinem Iwanem Cichanem o zaledwie 6 cm (złoto przypadło Diszodowi Nazarowi z Tadżykistanu).

Dużo radości przyniosły nam też nasze kajakarki. W sprincie na 200 m srebro zdobyła wiecznie druga Marta Walczykiewicz (16 sierpnia). Polka reprezentowała najwyższą światową klasę, miała jednak pecha startować w erze niesamowitej Nowozelandki Lisy Carrington, która od 2011 roku wygrywała wszystkie konkursy na dystansach 200 i 500 m. W całej swojej karierze wywalczyła 5 złotych medali olimpijskich i 10 razy sięgała po mistrzostwo świata. W tym czasie Walczykiewicz zdobyła 9 srebrnych medali mistrzostw świata oraz stanęła na podium olimpijskim. Oczywiście na jego drugim stopniu, gdyż tradycyjnie szybsza była Carrington.

Natomiast w konkurencji K-2 500 m brązowy medal wywalczyły Karolina Naja i Beata Mikołajczyk (16 sierpnia). Dla tej drugiej był to już trzeci olimpijski medal - wcześniej zdobyła srebro w Pekinie oraz brąz w Londynie. Tym samym znalazła się w gronie multimedalistek. I jak się okazało pięć lat później, nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa.

To były bardzo udane igrzyska dla specjalistów od kolarstwa. Maja Włoszczowska, nieobecna na Igrzyskach Olimpijskich w Londynie z powodu kontuzji, potwierdziła swoją wieloletnią przynależność do czołówki światowej w kolarstwie górskim. W Rio de Janeiro zdobyła srebrny medal w konkurencji cross - country (20 sierpnia). Powtórzyła tym samym swój sukces sprzed ośmiu lat w Pekinie. Dużych emocji dostarczył polskim kibicom szosowy wyścig indywidualny mężczyzn. Od samego początku doskonale spisywał się w nim Rafał Majka. Charakteryzowała go czujność, zabierał się we wszystkie ucieczki, aż w końcu jedna z nich przyniosła pożądany efekt. Jego towarzyszami byli Belg Greg van Avermet i Duńczyk Jacob Fuglsang. Niedaleko przed metą Majka oderwał się nawet od nich i wydawało się, że jedzie po pewne złoto. Jednak na samym finiszu został doścignięty zarówno przez Belga (zdobył złoto), jak i Duńczyka (zdobył srebro). Trzeba jednak przyznać, że brązowy medal zdobyty przez Rafała był jego wielkim sukcesem (6 sierpnia). Wszak jego specjalnością są wieloetapowe wyścigi po górach, a nie wyścigi jednodniowe.

Dwa pozostałe brązowe medale także zostały zdobyte przez kobiety. Jeden z nich wywalczyła Monika Michalik w turnieju zapaśniczym w kategorii do 63 kg (18 sierpnia). Polka co prawda przegrała już swój pierwszy pojedynek stoczony ze świetną Risako Kawai z Japonii, ale ponieważ Japonka awansowała do finału (który zresztą wygrała), to "pociągnęła" za sobą Polkę do repasaży. Michalik pokonała w nich Łotyszkę Anastasię Grigorjevą 5:2, a w pojedynku o brąz okazała się lepsza od Rosjanki Inny Trażukowej (jego wynik to 6:3).

W pięcioboju nowoczesnym wspaniale walczyła Oktawia Nowicka. Po trzech konkurencjach (szermierka, pływanie, jazda konna) była nawet na prowadzeniu, ale w ostatniej próbie (bieg połączony ze strzelaniem), musiała uznać wyższość Australijki Chloe Esposito oraz Francuzki Elodie Clouvel. Udało jej się jednak odeprzeć atak Niemki Anniki Schhleu i w nagrodę stanęła na trzecim stopniu olimpijskiego podium (19 sierpnia).

W sumie wywalczyliśmy 11 medali, ale tylko 2 złote. Dało nam to 33 miejsce w klasyfikacji medalowej.