1664. Wsi niespokojna i niewesoła...

Wielu z Was mieszka na wsi. I przedstawia to życie na wsi. Z Waszych opowieści wyłania się kochanowska "wsi spokojna, wsi wesoła". Tylko na jednym blogu czytam o tym, że rodzina jego właścicieli pracuje w polu, aby przeżyć. Reszta nie pisze nic na ten temat, a więc albo się tego wstydzi, albo nie ma z tym nic wspólnego.
Tymczasem miałam okazję poznać na własnej skórze jak wygląda życie na wsi od tej drugiej, ciemniejszej strony. Oboje moi rodzice wywodzą się z rolniczych rodzin, gdzie dzieci od najmłodszych lat pomagały w pracy w polu. I to nie był wyjątek, tak funkcjonowała albo większość (jak w przypadku mamy), albo cała wspólnota (jak w przypadku taty) wiejska. Nawet jeżeli komuś udało się zatrudnić w jakimś zakładzie, to i tak po powrocie do domu idzie do pracy w polu czy też do obory oporządzić zwierzęta. I tak świątek, piątek i niedziela, bo przecież jak w niedzielę zbiera się na deszcz, a siano jest jeszcze na polu, albo krowy muczą w oborze, bo czekają aż je ktoś nakarmi i wydoi, to nikt nie będzie bezczynnie stał tłumacząc się, że w "niedzielę i święta nakazane uczestniczyć we Mszy świętej i powstrzymywać się od prac niekoniecznych". W poniedziałek z siana może już się zrobić kiszonka, a krowy ani się same nie nakarmią, ani nie wydoją. Nawet jak ma się elektryczną dojarkę, to trzeba i ją włączyć, i potem opróżnić, aby mleko nie "skisło". Nie mówiąc już o wykidaniu* gnoju. Nawet moi rodzice jak żyli dziadkowie to brali urlop i jechali pomóc a to w żniwach, a to w wykopkach. 
Praca na wsi to ryzyko różnych wypadków i to od najmłodszych lat. Mój tata ze swoim młodszym o kilkanaście lat bratem tak cieli pokrzywy na sieczkę, że kilkuletniemu Szczepciowi ucięło trzy palce u ręki. Kilka lat później Szczepcio bawił się zapałkami w pobliżu stodoły. Resztę dopiszcie sobie sami. Powiem Wam tylko tyle, że przysiółek, w którym mieszkali znajdował się jakieś trzy kilometry od wsi bez elektryczności. Zanim przybyła jakakolwiek pomoc, wszystko poszło z dymem (a byli dopiero co po żniwach), wszyscy pilnowali tylko, aby ogień nie rozprzestrzenił się na pozostałą zabudowę, która była drewniana. Inny brat mojego taty klapnął sobie tyłkiem w żarzące się jeszcze ognisko. Babusia leczyła go sadłem z niedźwiedzia. Z nowszych wypadków zdarzyło się, że jednego z kuzynów ugryzł pies, innego żmija, a jeszcze inny podczas rąbania drewna (w wieku 12, 13 lat) wbił sobie siekierą w udo. O potłuczeniach w wyniku upadku już nie wspomnę. Chociaż moja babcia tak nieszczęśliwie upadła na drodze, że złamała sobie kręgosłup. Na szczęście nie uszkodziła rdzenia kręgowego. Ale pogotowie w Wadowicach miało dylemat, czy wysłać do nich karetkę pogotowia (górska droga pełna kamieni), czy może helikopter. A okolica bajeczna, z cudownym widokiem na Babią Górę...
Od strony mamy też nie obyło się bez wypadków. Jeden z braci mojego dziadka utonął kiedyś podczas prac w polu w okolicznym rowie. Jego historia bardzo przypomina mi historię Tadeusza z nowelki Elizy Orzeszkowej o tym samym tytule. Zawsze, kiedy słyszałam historię małego Jasia miałam przed oczami fikcyjnego Tadeusza i na odwrót. Zresztą chyba nawet byli w podobnym wieku, kiedy się utopili. Pradziadkowie zbytnio się nie zmartwili tą stratą - zmarło jedno, będzie następne. A dzieci mieli sporo, bo dziewiątkę (bez tego jednego). Kiedy moja mama była mała o mało nie zmiażdżyła palców w szprychach sieczkarni. Jeden z jej braci zginął uduszony przez rozrzutnik zostawiając ciężarną żonę i dzieci. Jego pogrzeb odbył się w Wielki Piątek, to chyba był ostatni raz, kiedy trumna z ciałem była niesiona przez innych mieszkańców wsi przez cztery kilometry na parafialny cmentarz (tego dnia i tak nie było Mszy święte, a tylko nabożeństwo żałobne). Jakiś czas później dziesięciolatek przejechał ciągnikiem swojego własnego ojca na podwórku. Był też epizod z maluchem, który sobie usiadł na garnku, w którym gotowano paszę dla zwierząt (stał na podłodze). Niemal każdego roku ktoś zostaje poszkodowany podczas prac polowych, najczęściej uszczerbek ponoszą kończyny górne. O tragedii, jaka rozegrała się w sąsiedniej wsi było głośno na cały kraj - dwójka braci i matka zginęli w piwnicy własnego domu z powodu niskiej zawartości tlenu w powietrzu. Jak się potem okazało, był to skutek przechowywania tam warzyw, które pobierały pierwiastek z powietrza (nie pytajcie mnie o co w tym chodzi, bo się na tym nie znam). Tragicznie zmarłej Maryni poświęciłam wpis i wiersz na moim blogu. A teraz dotarła do nas informacja, że syn jej brata miał wypadek podczas pracy przy kombajnie. Jakieś fatum wisi nad tą rodziną, czy co? A Robek to złota rączka, w przerwie między pracami w polu i gospodarstwie domowym dorabiał pracami budowniczymi we wsi i okolicach (chyba nawet takie ma wykształcenie zawodowe). To on wybudował nam ganek przy domku, teraz miał dokończyć nam wychodek. To ostatnie pewnie się odwlecze. A może tata sam go wybuduje, tak samo jak sam odnowił i doprowadził do stanu użytkowania od dekad nie używaną studnię? 
A więc wieś nie zawsze jest taka spokojna i wesoła jak mogłoby się wydawać. A każdy wypadek uczy, przynajmniej mnie, pokory wobec wartości, jaką jest życie.

* nie wiem jak nazywa się ta czynność, u mojej babci w górach tak właśnie się mówiło.